hình ảnh dò động - tĩnh mạch màng cứng tủy

Phân loại các dị dạng mạch máu tủyLoại Nguyên nhân Động mạch nuôi Tĩnh mạch dẫn lưu Sinh lý bệnh Tuổi khởi bệnh Điều trị AVM Dò quanh tủy type I-III Hình cầu Người trẻ Bẩm sinh Rễ

Hình ảnh dò động-tĩnh mạch màng cứng tủy

Bs Cao Thiên Tượng

Mở đầu

- Có shunt : AVM, AVF

- Không có shunt : dãn mao mạch (capillary telengiectasia),

dị dạng hang (cavernous malformation)

các dị dạng mạch máu, chiếm 50-85%

điều trị.

 Bác sĩ X quang là người đưa ra chẩn đoán dựa vào MRI

-Nhận diện AVF

-Xác định vị trí dò để hướng dẫn chụp mạch chọn lọc và can thiệp

Phân loại các dị dạng mạch máu tủy

Loại Nguyên

nhân Động mạch nuôi Tĩnh mạch dẫn lưu Sinh lý bệnh Tuổi khởi bệnh Điều trị

AVM Dò quanh tủy

(type I-III)

Hình cầu Người trẻ

Bẩm sinh Rễ tủy Tĩnh mạch

tủy nông và nội tủy dẫn lưu về đám rối tm ngoài màng cứng

Xuất huyết nhu mô hoặc khoang dưới nhện, xung huyết tĩnh mạch mạn tính, tổn thương choán chỗ

20-40

<20

<15

Loại I: phẫu thuật

Loại II-III: thuyên tắc bằng coil Thuyên tắc bằng keo hoặc hạt Thuyên tắc và/hoặc phẫu thuật

Cavernoma Bẩm sinh Không Không Xuất huyết

và bệnh lý tủy tiến triển

20-60 Phẫu thuật

Dò màng

cứng Mắc phải Rễ tủy Tĩnh mạch rễ dẫn lưu đến

tĩnh mạchquanh tủy (ngược dòng)

Xung huyết tĩnh mạch mạn tính

40-60 Thuyên tắc

bằng keo hoặc phẫu thuật

Giải phẫu mạch máu tủy

Nhánh cùng ngoài

Đm thắt lưng-chậu

Tĩnh mạch quanh tủy

để khu trú việc chụp mạch DSA

MR myelography

Dấu hiệu MRI của AVF màng cứng

và hoại tử: tăng tín hiệu trên T2W, giảm tín hiệu trên T1W

ngoằn ngoèo dọc theo mặt trước và mặt sau tủy

Dấu hiệu MRI của AVF màng cứng

Dò động-tĩnh mạch màng cứng

Tăng tín hiệu và phình chóp tủy DSA cho thấy dò ngay dưới cuống T5 trái, được nuôi bởi nhánh lưng của động mạch gian sườn 5

Tĩnh mạch dẫn lưu quanh tủy ngoằn ngoèo.

Dò đông-tĩnh mạch màng cứng

cổ cao ngang mức C1 có dẫn lưu nội sọ

Dò động-tĩnh mạch màng cứng ngang

mức T9, không tăng tín hiệu và bắt

thuốc tủy

Tĩnh mạch quanh tủy bị động mạch hóa

So sánh T2W TSE với heavily T2W (FIESTA, 3D T2 TSE

hoặc CISS)

Phù tủy

Tín hiệu mạch máu

Krings T, Geibprasert S Spinal dural arteriovenous fistulas AJNR Am J Neuroradiol 2009;30(4):639–48.

Lý do thực hiện MR myelography

hoặc heavily T2W

mặt sau tủy, tín hiệu này có thể bị xóa mờ

do ảnh giả dòng chảy dịch não tủy hoặc

hiệu ứng choán chỗ

hợp với MRA có tiêm bolus Gd

mạch DSA âm tính mà MR/MRA dương

tính

Chuỗi xung 3D myelography (PC-FIESTA, CISS-3D) ở một trường hợp SDAVF ngang mức T6 có DSA âm tính

với fluorescein trong phẫu thuật

cần chụp MRA

thuốc hoặc phù tủy không dự đoán được mức đốt sống có dò

qua chụp mạch chọn lọc ở tất cả các động mạch nuôi tủy  có thể phải làm thủ

thuật nhiều lần

MRA Các kỹ thuật

Angiography

angiography FOV lớn (45cm)

Phát hiện vị trí dò ±1 mức đốt sống:

75%; ± 2 mức đốt sống: 95%

Phát hiện vị trí dò ±1 mức đốt sống: 100%

Mascalchi M, Quilici N, Ferrito G, et al Identification of the feeding arteries of spinal vascular lesions via phase-contrast MR angiography with threedimensional

acquisition and phase display AJNRAm J Neuroradiol 1997;18(2):351–8.

Phase contrast MRA 3D

3D contrast-enhanced time of flight (TOF)

Bowen BC, Fraser K, Kochan JP, et al Spinal dural arteriovenous fistulas: evaluation with

MR angiography AJNR Am J Neuroradiol 1995;16(10):2029–43

Fast Three-Dimensional

Contrast-Enhanced MR Angiography

Binkert CA, Kollias SS, Valavanis A Spinal cord vascular disease: characterization with fast threedimensional contrast-enhanced MR angiography AJNR Am J Neuroradiol 1999;20(10):1785–93

MRA-MIP Sagittal và Axial

Mull M, Nijenhuis RJ, Backes WH, et al Value and limitations of contrast-enhanced

MR angiography in spinal arteriovenous malformations and dural arteriovenous fistulas AJNR Am J Neuroradiol 2007;28(7):1249–58.

Time-resolved spinal MR angiography (TRSMRA)

Cone beam CTA

Điều trị

keo sau khi đưa catheter siêu chọn lọc vào động mạch rễ-màng tủy cấp máu cho lỗ

dò

Tỉ lệ tắc đạt 85%

Phẫu thuật

 MRA 3d, CISS-3D, MR myelography thực hiện trước chụp DSA để giúp định vị mức dò

Tài liệu tham khảo

1 Jonathan M Morris, Imaging of Dural Arteriovenous Fistula,

Radiol Clin N Am 50 (2012) 823–839

2 Krings T, Geibprasert S Spinal dural arteriovenous fistulas.

AJNR Am J Neuroradiol 2009;30(4):639–48.

3 N Ramli et al., High resolution CISS imaging of the spine , BJR

Ferrito G, et al Identification of the feeding arteries of spinal vascular lesions via phase-contrast MR angiography with threedimensional acquisition and phase display AJNRAm J Neuroradiol 1997;18(2):351–8

4 Bowen BC, Fraser K, Kochan JP, et al Spinal dural arteriovenous fistulas: evaluation with MR angiography AJNR Am J Neuroradiol 1995;16(10):2029–43

5 Binkert CA, Kollias SS, Valavanis A Spinal cord vascular disease: characterization with fast threedimensional contrast-

enhanced MR angiography AJNR Am J Neuroradiol

1999;20(10):1785–93

6 Mull M, Nijenhuis RJ, Backes WH, et al Value and limitations of contrast-enhanced MR angiography in spinal arteriovenous malformations and dural arteriovenous fistulas AJNR Am J Neuroradiol 2007;28(7):1249–58