TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGUYỄN TẤT THÀNH KHOA DƯỢC // BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP BỆNH VIỆN QUẬN 4 Sinh viên thực hiện Trần Thị Thu Nhiên MSSV 1511536868 Lớp 15DDS6A Khóa 2015 2020 GVHD ThS DS Ngô Ngọc Anh Thư[.]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGUYỄN TẤT THÀNH
KHOA DƯỢC - // -
BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP
BỆNH VIỆN QUẬN 4
Sinh viên thực hiện: Trần Thị Thu Nhiên MSSV: 1511536868
Lớp: 15DDS6A Khóa: 2015-2020 GVHD: ThS DS Ngô Ngọc Anh Thư
DS Phạm Văn Thụ
Tp Hồ Chí Minh, năm 2020
Trang 2BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP
BỆNH VIỆN QUẬN 4
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Em xin cam đoan đây là báo cáo thực tập tốt nghiệp này được thực hiện bởi chính
em và các tài liệu trong bài báo cáo được em tham khảo tại Bệnh viện Quận 4 Tất cả kết quả, đánh giá cuối cùng ghi trong bài báo cáo này là cả một quá trình học tập và thực hành tại bệnh viện
Em xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về tính trung thực của các nội dung trong bài báo cáo này, mọi khiếu nại hoặc thông tin không đúng sự thật em xin chịu toàn bộ trách nhiệm
Ký tên
Trần Thị Thu Nhiên
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Qua thời gian thực tập 3 tuần tại bệnh viện Quận 4, địa chỉ 63 – 65 Bến Vân Đồn, Phường 12, Quận 4, Thành Phố Hồ Chí Minh Tuy thời gian thực tập không dài nhưng
em đã rút ra được rất nhiều kinh nghiệm thực tế mà khi còn ngồi trên ghế nhà trường
em chưa được tìm hiểu hết
Để có kiến thức và kinh nghiệm thực tế từ bệnh viện Quận 4, em xin cảm ơn trường Đại học Nguyễn Tất Thành, cô Ngô Ngọc Anh Thư cùng với tri thức và tâm huyết của mình để truyền đạt vốn kiến thức quý báu cho em trong suốt thời gian học tập tại trường, và đã cho chúng em có một kỳ thực tập thật tốt
Em chân thành cảm ơn đến Ban Giám Đốc bệnh viện Quận 4, anh Phạm Văn Thụ
đã tạo điều kiện cho em thực tập tại Khoa Dược bệnh viện Quận 4, và em gửi lời cám
ơn đến chị các anh chị trong khoa Dược đã nhiệt tình hướng dẫn và giúp đỡ em, chỉ em những kỹ năng cần thiết để quản lý một kho thuốc là như thế nào, các quy trình cấp phát thuốc ra làm sao Em nhận thấy rằng khi mình đi thực tế tại bệnh viện em mới hiểu hết được công việc của anh chị làm thế nào để bảo quản tốt thuốc trong một kho thuốc, quy trình xuất nhập thuốc vào kho tránh mất mát nhằm lẫn và quy trình cấp phát đúng theo đơn thuốc cho bệnh nhân Đó là kiến thức bổ ích đối với em và sẽ là hành trang vững chắc để phục vụ cho công việc sau này
Trong suốt thời gian thực tập tại bệnh viện, giúp em có những kiến thức vô cùng bổ ích để hoàn thành bài báo cáo này, nhưng do thời gian thực hiện còn hạn chế nên không tránh sự thiếu sót, em rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu của anh chị trong bệnh viện và thầy cô để bài báo cáo của em được hoàn thiện hơn Cuối cùng em kính chúc quý thầy cô Bộ môn và toàn thể các cô chú anh, chị trong bệnh viện dồi dào sức khỏe
Trang 5NHẬN XÉT CỦA CƠ QUAN THỰC TẬP
Tp Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2020
Người nhận xét
(Ký tên)
Trang 6NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN THỰC TẬP
Tp Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2020
Người nhận xét
(Ký tên)
Trang 7BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG ĐH NGUYỄN TẤT THÀNH Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
PHIẾU GHI ĐIỂM THỰC TẬP TỐT NGHIỆP
Đơn vị thực tập: BỆNH VIỆN QUẬN 4- Địa chỉ: 63- 65 Bến Vân Đồn, Phường 12, Quận 4, thành phố Hồ Chí Minh
- Họ và tên sinh viên: TRẦN THỊ THU NHIÊN MSSV: 1511536868
- Ngày sinh: 22/10/1997 Lớp: 15DDS6A
- Cán bộ trực tiếp hướng dẫn tại đơn vị: DS Phạm Văn Thụ
- Giáo viên phụ trách nhóm thực tập: GVHD Ngô Ngọc Anh Thư
- Thời gian thực tập : từ ngày 20/07/2020 đến 09/08/2020
1 Điểm thực tập:
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN
ĐIỂM GIÁO VIÊN PHỤ TRÁCH
Đạo đức – Tác phong
Chuyên môn nghiệp
vụ
Điểm báo cáo thực tập
Điểm trung bình
2 Nhận xét toàn diện về tư cách đạo đức, thái độ học tập, thực hành tại cơ sở và khả
năng chuyên môn của học sinh:
………
………
………
………
TP HCM, ngày…… tháng … năm 2020
GIÁO VIÊN PHỤ TRÁCH XÁC NHẬN ĐƠN VỊ THỰC TẬP CÁN BỘ HƯỚNG DẪN
Trang 8MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ii
LỜI CẢM ƠN iii
NHẬN XÉT CỦA CƠ QUAN THỰC TẬP iv
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN THỰC TẬP v
DANH MỤC HÌNH ẢNH ix
DANH MỤC BẢNG x
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG BÀI xi
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐƠN VỊ THỰC TẬP 1
1.1 GIỚI THIỆU VỀ ĐƠN VỊ THỰC TẬP 1
1.1.1 Cơ cấu tổ chức của bệnh viện: 1
1.1.2 Sơ đồ cơ cấu tổ chức bệnh viện Quận 4 3
1.2 CƠ CẤU TỔ CHỨC 3
1.2.1 Cơ cấu tổ chức khoa Dược của bệnh viện Quận 4 3
1.2.2 Sơ đồ tổ chức khoa Dược Bệnh viện Quận 4 4
1.3 CHỨC NĂNG VÀ NHIỆM VỤ CỦA KHOA DƯỢC BỆNH VIỆN QUẬN 4 5
1.3.1Hoạt động của Khoa Dược 5
1.3.2Chức năng của khoa Dược 5
1.3.3 Nhiệm vụ của khoa Dược 5
1.4NHIỆM VỤ CỦA CÁC BỘ PHẬN TRONG KHOA DƯỢC 6
1.4.1 Nhiệm của trưởng khoa Dược 6
1.4.2 Nhiệm vụ của dược sĩ làm công tác nghiệp vụ dược 7
1.4.2 Nhiệm vụ của dược sĩ phụ trách kho cấp phát thuốc 7
1.4.3 Nhiệm vụ của cán bộ thống kê dược 8
1.4.4 Nhiệm vụ của dược sĩ làm công tác dược lâm sàng 8
1.4.5 Nhiệm vụ của Nhà thuốc bệnh viện 8
CHƯƠNG 2: KẾT QUẢ THỰC TẬP 10
2.1 GIỚI THIỆU VỀ HOẠT ĐỘNG THÔNG TIN GIỚI THIỆU THUỐC TRONG BỆNH VIỆN, HỒI ĐỒNG THUỐC VÀ ĐIỀU TRỊ 10
2.1.1Hoạt động thông tin giới thiệu thuốc trong bệnh viện 10
2.1.1.1 Tổ chức và chức năng nhiệm vụ 10
2.1.1.2 Yêu cầu thông tin thuốc 11
2.1.1.3 Nội dung thông tin thuốc cho người bệnh và cán bộ y tế 11
Trang 92.1.1.4 Hình thức thông tin thuốc 12
2.1.1.5 Sơ đồ quy trình thông tin thuốc 13
2.1.1.6 Quy trình thông tin thuốc 13
2.1.2 Hoạt động thông tin giới thiệu thuốc của trình dược viên 14
2.1.3 Hội đồng thuốc và điều trị 16
2.2 KHO THUỐC TRONG BỆNH VIỆN THEO HƯỚNG DẪN GSP 21
2.2.1 Ý nghĩa 21
2.2.2Yêu cầu 21
2.2.3Nội dung hoạt động 31
2.3 SẮP XẾP, PHÂN LOẠI VÀ BẢO QUẢN THUỐC TẠI KHO CỦA KHOA DƯỢC BỆNH VIỆN 37
2.3.1 Hoạt động sắp xếp thuốc, vật tư y tế, hóa chất trong các kho 37
2.3.2 Quy định phân loại hàng hóa trong kho 43
2.3.3 Cách thức theo dõi và đảm bảo chất lượng thuốc trong quá trình bảo quản tại kho 44
2.4 CUNG ỨNG VÀ CẤP PHÁT THUỐC TRONG BỆNH VIỆN 45
2.4.1 Xây dựng danh mục thuốc tại bệnh viện 45
2.4.2 Mô tả quy trình cung ứng thuốc cho bệnh viện 48
2.4.3 Cách tổ chức cấp phát thuốc đến tay người bệnh 50
2.4.3.1 Quy trình cấp phát cho bệnh nhân ngoại trú có BHYT 50
2.4.3.3 Thuốc tồn trữ và hoàn trả Cách thức xử lý 52
2.5 NGHIỆP VỤ DƯỢC BỆNH VIỆN 53
2.5.1 Các văn bản pháp lý hiện hành và việc triển khai thực hiện trong khoa dược và các khoa phòng chuyên môn 53
2.5.2Các quy trình thao tác chuẩn trong bệnh viện 55
2.5.3 Nội dung các quy trình: 56
2.5.3Phần mền quản lý của khoa dược 84
CHƯƠNG 3: KẾT LUẬN 91
TÀI LIỆU THAM KHẢO 92
Trang 10DANH MỤC HÌNH ẢNH
Hình 1.1 Bệnh viện Quận 4 1
Hình 1.2 Sơ đồ cơ cấu tổ chức Bệnh viện quận 4 3
Hình 1.3 Sơ đồ cơ cấu tổ chức khoa Dược Bệnh viện Quận 4 4
Hình 2.4 Sơ đồ quy trình thông tin thuốc 13
Hình 2.5 Yêu cầu kho thuốc trong bệnh viện theo hướng dẫn GSP 21
Hình 2.6 Phiếu theo dõi nhiệt độ……… 33
Hình 2.7 Phần mềm quản lý Bệnh viện Quận 4 85
Hình 2.8 Phiếu xuất kho 86
Hình 2.9 Phiếu nhập kho 87
Hình 2.10 Phiếu hoàn trả thuốc 88
Hình 2.11 Phiếu lãnh thuốc thường 89
Hình 2.12 Phiếu lãnh vật tư y tế 89
Hình 2.13 Phiếu lĩnh thuốc thành phẩm gây nghiện, thuốc thành phẩm hướng tâm thần, thuốc thành phẩm 90
Trang 11DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1 NHIỆT ĐỘ BẢO QUẢN MỘT SỐ LOẠI VẮC XIN 43
Bảng 2.2 DANH MỤC THUỐC 46
Bảng 2.3 QUY TRÌNH NHẬP, KIỂM TRA THUỐC NHẬP KHO 56
Bảng 2.4 QUY TRÌNH KIỂM TRA , THEO DÕI CHẤT LƯỢNG THUỐC 59
Bảng 2.5 BẢNG NHẬP VÀ KIỂM THUỐC-HÓA CHẤT-VẬT TƯ Y TẾ 59
Bảng 2.6 LƯU ĐỒNHẬP VÀ KIỂM TRA THUỐC-HOẠT CHẤT-VẬT TƯ Y TẾ 61
Bảng 2.7 QUY TRÌNH ĐỐI CHIẾU THUỐC, VẮC XIN, SINH PHẨM Y TẾ TRONG KHO 62
Bảng 2.8 QUY TRÌNH GIÁM SÁT PHẢN ỨNG CÓ HẠI CỦA THUỐC (ADR) 63
Bảng 2.9 QUY TRÌNH KIỂM KÊ 64
Bảng 2.10 QUY TRÌNH XỬ LÝ TÌNH HUỐNG KHẨN CẤP VẮC XIN BẢO QUẢN TRONG TỦ LẠNH KHI MẤT ĐIỆN KÉO DÀI 68
Bảng 2.11 QUY TRÌNH XỬ LÝ TÌNH HUỐNG KHẨN CẤP VACXIN BẢO QUẢN TRONG TỦ LẠNH KHI KHO LẠNH BỊ HỎA HOẠN……… 69
Bảng 2.12 QUY TRÌNH XỬ LÝ TÌNH HUỐNG KHẨN CẤP VACXIN BẢO QUẢN NHIỆT ĐỘ NGOÀI KHOẢNG AN TOÀN DO TỦ LẠNH BỊ HỎNG 70
Bảng 2.13 QUY TRÌNH HỦY THUỐC GÂY NGHIỆN, HƯỚNG THẦN, TIỀN CHẤT 72
Bảng 2.14 QUY TRÌNH HỦY THUỐC-HÓA CHẤT-VẬT TƯ Y TẾ-VỎ ỐNG ĐỰNG THUỐC GÂY NGHIỆN, HƯỚNG THẦN, TIỀN CHẤT……… 72
Bảng 2.15 QUY TRÌNH BẢO QUẢN THUỐC……… 73
Bảng 2.16 QUY TRÌNH GIÁM SÁT SỬ DỤNG THUỐC TẠI BỘ PHẬN CẤP PHÁT NGOẠI TRÚ BHYT……….75
Bảng 2.17 QUY TRÌNH GIÁM SÁT SỬ DỤNG THUỐC TẠI BỘ PHẬN CẤP PHÁT NỘI TRÚ……… 77
Bảng 2.18 QUY TRÌNH GIÁM SÁT SỬ DỤNG THUỐC TẠI KHOA LÂM SÀNG78 Bảng 2.19 QUY TRÌNH GIÁM SÁT SỬ DỤNG THUỐC SAU KHI LÃNH THUỐC VỀ KHOA……… 79
Trang 12DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG BÀI
- BHYT: Bảo hiểm y tế
- GSP-WHO: Thực hành tốt bảo quản thuốc theo chuẩn WHO
- FIFO( First In/ First out): Nhập trước- xuất trước
- FEFO( First Expired/ First Out): Hết hạn dùng trước- xuất trước
- SOP( Standard Operating Procedure): Quy trình thao tác chuẩn
- ADR( Adverse drug): Phản ứng có hại của thuốc
Trang 13Hình 1.1 Bệnh viện Quận 4
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐƠN VỊ THỰC TẬP
1.1 GIỚI THIỆU VỀ ĐƠN VỊ THỰC TẬP
- Tên đơn vị thực tập: Bệnh viện Quận 4
- Địa chỉ đơn vị thực tập: 63- 65 Bến Vân Đồn, Phường 12, Quận 4, thành phố
Hồ Chí Minh
- Bệnh viện Quận 4 được thành lập theo Quyết định số 59/2007/QĐ-UBND, ngày 13/04/2007 của Uỷ ban nhân dân Thành phố về thành lập Bệnh viện Quận
4 trực thuộc Ủy ban nhân dân Quận
- Bệnh viện Quận 4 trực thuộc Ủy ban nhân dân Quận 4 và chịu sự chỉ đạo
chuyên môn của Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh
- Tháng 4 năm 2014, bệnh viện được nâng từ bệnh viện Hạng III thành bệnh viện Hạng II theo Quyết định số 1900/QĐ-UBND ngày 17 tháng 4 năm 2014 của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh
- Bệnh viện Quận 4 với diện tích hiện hữu: 4.018m2, tại địa chỉ: 63-65 Bến Vân Đồn, Phường 12, Quận 4 gồm 03 dãy: khu A, B: 01 trệt 4 lầu, khu C: 01 trệt 3 lầu với diện tích sàn xây dựng: 6.230 m2
1.1.1 Cơ cấu tổ chức của bệnh viện:
- Giám đốc: 01
- Phó giám đốc: 02
- Các hội đồng: 05
Trang 14+ Hội đồng khoa học và kỹ thuật
+ Hội đồng thuốc và điều trị
+ Hội đồng thi đua khen thưởng
+ Hội đồng kiểm soát nhiễm khuẩn
+ Hội đồng điều dưỡng
Khoa lâm sàng, cận lâm sàng: 14
Khoa Cấp cứu- Hồi sức tích cực - Chống độc
Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn
Bệnh viện có 130 giường nội trú
Trang 151.1.2 Sơ đồ cơ cấu tổ chức bệnh viện Quận 4
1.2 CƠ CẤU TỔ CHỨC
1.2.1 Cơ cấu tổ chức khoa Dược của bệnh viện Quận 4
Tổng quan về khoa Dược bệnh viện Quận 4:
- Do nhu cầu phát triển ngày càng cao của Bệnh viện, để đáp ứng được tốt các
công tác, khoa Dược không ngừng nâng cao kiến thức về quy chế chuyên môn Dược và công tác cung ứng thuốc cho đội ngũ cán bộ nhân viên y tế nhằm phục
vụ công tác điều trị cho bệnh nhân một cách tốt nhất
- Qua nhiều năm hoạt động và phát triển, Khoa Dược đã hoàn thành tốt vai trò bảo
đảm cung ứng thuốc, hóa chất và vật tư tiêu hao đạt chất lượng, phục vụ kịp thời cho công tác điều trị Đồng thời đảm bảo công tác quản lý xuất nhập thuốc theo đúng quy định hiện hành Qua từng năm hoạt động, Khoa Dược vẫn không ngừng nghiên cứu cải thiện dần quy định cấp phát thuốc, áp dụng các phương
Hình 1.2 Sơ đồ cơ cấu tổ chức Bệnh viện Quận 4
Trang 16tiện hỗ trợ để hướng đến sự an toàn trong dịch vụ cung ứng thuốc cho từng người bệnh và giảm dần thời gian chờ đợi của người bệnh
- Vị trí: Khoa Dược được đặt tại Lầu 03 Khu A, điểm thuận tiện, có đủ điều kiện
làm việc cho cán bộ, nhân viên khoa Dược (hệ thống máy vi tính, máy in, điện thoại, internet, fax, phần mềm quản lí sử dụng thuốc, hóa chất pha chế, hệ thống kho, ) và tạo điều kiện đầy đủ hỗ trợ công tác thông tin, tư vấn và sử dụng thuốc Kho xây dựng đảm bảo vệ sinh sạch sẽ, cao ráo thoáng mát và an toàn, được trang bị phương tiện thích hợp như: máy điều hòa nhiệt độ, tủ lạnh
Khoa Dược bao gồm các bộ phận chính sau:
Nghiệp vụ dược
Kho và cấp phát
Kho chẵn
Kho lẻ phát thuốc cho khoa lâm sàng (kho lẻ nội trú)
Kho lẻ phát thuốc cho bệnh nhân điều trị ngoại trú (kho lẻ ngoại trú)
Thống kê dược
Dược lâm sàng, thông tin thuốc
Nhà thuốc bệnh viện
1.2.2 Sơ đồ tổ chức khoa Dược Bệnh viện Quận 4
Hình 1.3 Sơ đồ tổ chức khoa Dược Bệnh viện Quận 4
TRƯỞNG KHOA
THỐNG
KÊ DƯỢC
DƯỢC LÂM SÀNG-THÔNG TIN THUỐC
NHÀ THUỐC BỆNH VIỆN
Trang 171.3 CHỨC NĂNG VÀ NHIỆM VỤ CỦA KHOA DƯỢC BỆNH VIỆN QUẬN 4 1.3.1 Hoạt động của Khoa Dược
- Chức năng và nhiệm vụ của Khoa Dược: theo Thông tư 22/2011/TT-BYT, ban hành vào 10/6/2011
1.3.2 Chức năng của khoa Dược
- Khoa Dược là khoa chuyên môn chịu sự lãnh đạo trực tiếp của Giám đốc bệnh viện Khoa Dược có chức năng quản lý và tham mưu cho Giám đốc bệnh viện về toàn bộ công tác dược trong bệnh viện nhằm đảm bảo cung cấp đầy đủ, kịp thời thuốc có chất lượng và tư vấn, giám sát việc thực hiện sử dụng thuốc an toàn, hợp lý
- Thực hiện việc cung ứng thuốc đảm bảo chất lượng cho nhu cầu điều trị
- Quản lý theo dõi việc Nhập xuất tồn, cấp phát thuốc cho nhu cầu điều trị
- Đầu mối tổ chức triển khai các hoạt động của Hội đồng thuốc và điều trị
- Bảo quản thuốc theo nguyên tắc “ Thực hành tốt bảo quản thuốc”
- Thực hiện công tác thông tin thuốc, tư vấn và sử dụng thuốc cho bệnh nhân và nhân viên y tế Tham gia công tác cảnh giác dược, theo dõi báo cáo các thông tin liên quan đến tác dụng không mong muốn của thuốc
- Quản lý theo dõi việc thực hiện các quy định chuyên môn về dược tại các khoa trong bệnh viện
- Là cơ sở thực hành của các trường đại học, cao đẳng và trung cấp chuyên nghiệp
về dược
- Phối hợp với các khoa theo dõi, kiểm tra giám sát việc sử dụng thuốc an toàn hợp lý tại bệnh viện
- Tham gia quản lý hoạt động của nhà thuốc bệnh viện
- Thực hiện việc cung ứng y dụng cụ, vật tư tiêu hao - hóa chất cho các khoa phòng, phòng khám đa khoa
1.3.3 Nhiệm vụ của khoa Dược
- Lập kế hoạch, cung ứng thuốc bảo đảm đủ số lượng, chất lượng cho nhu cầu điều trị và thử nghiệm lâm sàng nhằm đáp ứng yêu cầu chẩn đoán, điều trị và các yêu cầu chữa bệnh khác (phòng chống dịch bệnh, thiên tai, thảm họa)
- Quản lý, theo dõi việc nhập thuốc, cấp phát thuốc cho nhu cầu điều trị và các nhu cầu đột xuất khác khi có yêu cầu
Trang 18- Đầu mối tổ chức, triển khai hoạt động của Hội đồng thuốc và điều trị
- Bảo quản thuốc theo đúng nguyên tắc “Thực hành tốt bảo quản thuốc”
- Thực hiện công tác dược lâm sàng, thông tin, tư vấn về sử dụng thuốc, tham gia công tác cảnh giác dược, theo dõi, báo cáo thông tin liên quan đến tác dụng không mong muốn của thuốc
- Quản lý, theo dõi việc thực hiện các quy định chuyên môn về dược tại các khoa trong bệnh viện
- Nghiên cứu khoa học và đào tạo; là cơ sở thực hành của các trường Đại học, Cao đẳng và Trung học về dược
- Phối hợp với khoa cận lâm sàng và lâm sàng theo dõi, kiểm tra, đánh giá, giám sát việc sử dụng thuốc an toàn, hợp lý đặc biệt là sử dụng kháng sinh và theo dõi tình hình kháng kháng sinh trong bệnh viện
- Tham gia theo dõi, quản lý kinh phí sử dụng thuốc
- Quản lý hoạt động của Nhà thuốc bệnh viện theo đúng quy định
- Thực hiện nhiệm vụ cung ứng, theo dõi, quản lý, giám sát, kiểm tra, báo cáo về vật tư y tế tiêu hao (bông, băng, cồn, gạc) khí y tế
1.4 NHIỆM VỤ CỦA CÁC BỘ PHẬN TRONG KHOA DƯỢC
1.4.1 Nhiệm của trưởng khoa Dược
- Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn chung của Trưởng khoa trong bệnh viện
- Tổ chức hoạt động của khoa theo quy định của Bộ y tế
- Chịu trách nhiệm trước Giám đốc bệnh viện về mọi hoạt động của khoa và công tác chuyên môn về dược tại các khoa lâm sàng, nhà thuốc trong bệnh viện
- Là Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng thuốc và điều trị, tham mưu cho Giám đốc bệnh viện, Chủ tịch Hội đồng thuốc và điều trị về lựa chọn thuốc sử dụng trong bệnh viện, làm đầu mối trong công tác đấu thầu thuốc, kiểm tra, giám sát việc kê đơn, sử dụng thuốc nhằm tăng cường hiệu quả sử dụng thuốc và nâng cao chất lượng điều trị
- Căn cứ vào kế hoạch chung của bệnh viện, lập kế hoạch và tổ chức thực hiện việc cung ứng, bảo quản và sử dụng thuốc, hóa chất
- Tổ chức thực hiện việc nhập, xuất, thống kê, kiểm kê, báo cáo, phối hợp với phòng Tài chính - kế toán thanh quyết toán, theo dõi, quản lý kinh phí sử dụng thuốc đảm bảo chính xác, theo đúng các quy định hiện hành
Trang 19- Theo dõi, kiểm tra việc bảo quản thuốc, nhập, xuất thuốc, hóa chất đảm bảo chất lượng theo đúng quy định hiện hành
- Thông tin, tư vấn, hướng dẫn sử dụng thuốc cho cán bộ y tế
- Chịu trách nhiệm tham gia hội chẩn hoặc phân công Dược sỹ trong khoa tham gia hội chẩn khi có yêu cầu của Lãnh đạo bệnh viện
- Quản lý hoạt động chuyên môn của Nhà thuốc bệnh viện
- Tham gia nghiên cứu khoa học, giảng dạy, đào tạo chuyên môn dược cho đồng nghiệp và cán bộ tuyến dưới
- Thực hiện các nhiệm vụ khác khi được Giám đốc bệnh viện giao
1.4.2 Nhiệm vụ của dược sĩ làm công tác nghiệp vụ dược
- Thực hiện công tác kiểm tra quy định chuyên môn dược tại khoa Dược, các khoa lâm sàng và Nhà thuốc trong bệnh viện
- Cập nhật thường xuyên các văn bản quy định về quản lý chuyên môn, tham mưu cho Trưởng khoa trình Giám đốc bệnh viện kế hoạch phổ biến, triển khai thực hiện các quy định này tại các khoa trong bệnh viện
- Đảm nhiệm việc cung ứng thuốc
- Định kỳ kiểm tra việc bảo quản, quản lý, cấp phát thuốc tại khoa Dược
- Kiểm tra việc sử dụng và bảo quản thuốc trong tủ trực tại các khoa lâm sàng
- Đảm nhiệm kiểm soát chất lượng thuốc
- Thực hiện một số nhiệm vụ khác khi được Trưởng khoa Dược giao
- Chịu trách nhiệm trước Trưởng khoa Dược về nhiệm vụ được phân công
1.4.2 Nhiệm vụ của dược sĩ phụ trách kho cấp phát thuốc
- Có trách nhiệm thực hiện đầy đủ nguyên tắc về “Thực hành tốt bảo quản
thuốc”, đảm bảo an toàn của kho
- Hướng dẫn, phân công các thành viên làm việc tại kho thực hiện tốt nội quy của kho thuốc, khoa Dược
- Kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc xuất, nhập thuốc theo quy định của công tác khoa Dược và báo cáo thường xuyên hoặc đột xuất cho Trưởng khoa về công tác kho và cấp phát
- Tham gia nghiên cứu khoa học, hướng dẫn và bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn cho các thành viên trong khoa và học viên khác theo sự phân công
- Thực hiện một số nhiệm vụ khác khi được Trưởng khoa Dược giao
Trang 20- Chịu trách nhiệm trước Trưởng khoa Dược về nhiệm vụ được phân công
1.4.3 Nhiệm vụ của cán bộ thống kê dược
- Theo dõi, thống kê chính xác số liệu thuốc nhập về kho Dược, số liệu thuốc cấp phát cho nội trú, ngoại trú và cho các nhu cầu đột xuất khác
- Báo cáo số liệu thống kê khi nhận được yêu cầu của Giám đốc bệnh viện hoặc Trưởng khoa Dược Chịu trách nhiệm trước Trưởng khoa Dược về nhiệm vụ được phân công
- Thực hiện báo cáo công tác khoa Dược, tình hình sử dụng thuốc, hóa chất, vật
tư y tế tiêu hao trong bệnh viện định kỳ hàng năm và báo cáo đột xuất khi được yêu cầu
- Thực hiện một số nhiệm vụ khác khi được Trưởng khoa Dược giao
1.4.4 Nhiệm vụ của dược sĩ làm công tác dược lâm sàng
- Chịu trách nhiệm về thông tin thuốc trong bệnh viện, triển khai mạng lưới theo dõi, giám sát, báo cáo tác dụng không mong muốn của thuốc và công tác cảnh giác dược
- Tư vấn về sử dụng thuốc an toàn, hợp lý cho Hội đồng thuốc và điều trị, cán bộ
y tế và người bệnh
- Tham gia theo dõi, kiểm tra, giám sát việc kê đơn thuốc nội trú và ngoại trú nhằm đẩy mạnh việc sử dụng thuốc an toàn, hợp lý và hiệu quả
- Hướng dẫn và kiểm tra việc sử dụng thuốc trong bệnh viện;
- Tham gia nghiên cứu khoa học và bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn cho các thành viên trong khoa và học viên khác theo sự phân công
- Thực hiện một số nhiệm vụ khác khi được Trưởng khoa Dược yêu cầu
- Chịu trách nhiệm trước Trưởng khoa Dược về nhiệm vụ được phân công
1.4.5 Nhiệm vụ của Nhà thuốc bệnh viện
Thực hiện các quy định chuyên môn về dược đối với nhà thuốc bệnh viện:
- Thông tư 02/2018/TT-BYT, ngày 22 tháng 01 năm 2018 Quy định về thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc
- Thông tư 20/2017/TT-BYT, ngày 10 tháng 5 năm 2017 Quy định chi tiết một số điều của luật dược và nghị định số 54/2017/NĐ-CP ngày 08 tháng 5 năm 2017 của Chính phủ về thuốc và nguyên liệu làm thuốc phải kiểm soát đặc biệt
Trang 21- Thông tư 06/2017/TT-BYT, ngày 03 tháng 05 năm 2017 Ban hành danh mục thuốc độc và nguyên liệu độc làm thuốc
- Thông tư 52/2017/TT-BYT, ngày 29 tháng 12 năm 2017 Quy định về đơn thuốc
và việc kê đơn thuốc hóa dược, sinh phẩm trong điều trị ngoại trú
- Thông tư 07/2017/TT-BYT, ngày 03 tháng 05 năm 2017 Ban hành danh mục thuốc không kê đơn
- Thông tư 07/2018/TT-BYT, ngày 12 tháng 4 năm 2018 Quy định chi tiết một số điều về kinh doanh dược của Luật dược và Nghị định Số 54/2017/NĐ-CP ngày
08 tháng 5 năm 2017 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật dược
- Thông tư số: 36/2018/TT-BYT, ngày 22 tháng 11 năm 2018 Quy định về thực hành tốt bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc
Quy trình thao tác chuẩn (SOP) nhà thuốc bệnh viện:
- Quy trình mua thuốc
- Quy trình bán và tư vấn sử dụng thuốc bán theo đơn
- Quy trình bán và tư vấn sử dụng thuốc bán không theo đơn
- Quy trình bảo quản và theo dõi chất lượng
- Quy trình giải quyết đối với thuốc bị khiếu nại hoặc thu hồi
- Quy trình đào tạo nhân viên
- Quy trình vệ sinh nhà thuốc
- Quy trình ghi chép nhiệt độ, độ ẩm
- Quy trình sắp xếp, trình bày
Trang 22CHƯƠNG 2: KẾT QUẢ THỰC TẬP
2.1 GIỚI THIỆU VỀ HOẠT ĐỘNG THÔNG TIN GIỚI THIỆU THUỐC
TRONG BỆNH VIỆN, HỒI ĐỒNG THUỐC VÀ ĐIỀU TRỊ
2.1.1 Hoạt động thông tin giới thiệu thuốc trong bệnh viện
gia về thuốc trong bệnh viện
- Xây dựng các quy định về quản lý và sử dụng thuốc trong bệnh viện
- Xây dựng danh mục thuốc dùng trong bệnh viện
- Xây dựng và thực hiện các hướng dẫn điều trị
- Xây dựng và phân tích các vấn đề liên quan đến sử dụng thuốc
- Giám sát phản ứng có hại của thuốc (ADR) và các sai sót trong điều trị Tham gia công tác cảnh giác dược; theo dõi, tập hợp các báo cáo về tác dụng không mong muốn của thuốc trong đơn vị và báo cáo về Trung tâm Quốc gia về thông tin thuốc và theo dõi phản ứng có hại của thuốc Đề xuất biện pháp giải quyết
và kiến nghị về sử dụng thuốc hợp lý, an toàn
- Thông báo, kiểm soát thông tin về thuốc
- Cập nhật thông tin về thuốc, cung cấp thông tin về thuốc nhằm bảo đảm sử
dụng thuốc hợp lý, an toàn trong phạm vi bệnh viện
- Chuyển tải các thông tin về hoạt động, các quyết định và đề xuất tới tất cả
những đối tượng thực hiện các quyết định của Hội đồng thuốc
- Quản lý công tác thông tin về thuốc trong bệnh viện
- Tư vấn về sử dụng thuốc cho bác sĩ kê đơn lựa chọn thuốc trong điều trị
- Hướng dẫn về sử dụng thuốc cho điều dưỡng, người bệnh nhằm tăng cường sử dụng thuốc an toàn, hợp lý; hướng dẫn cách dùng, đường dùng, khoảng cách
dùng, thời điểm dùng thuốc; hướng dẫn, theo dõi, giám sát điều trị
- Tham gia phổ biến, cập nhật các kiến thức chuyên môn liên quan đến thuốc và
sử dụng thuốc cho cán bộ y tế
- Tham gia nghiên cứu khoa học về sử dụng thuốc, về thử nghiệm thuốc trên lâm
Trang 23sàng, đánh giá hiệu quả kinh tế y tế trong bệnh viện
2.1.1.2 Yêu cầu thông tin thuốc
- Một thông tin thuốc phải có đầy đủ những yêu cầu sau
2.1.1.3 Nội dung thông tin thuốc cho người bệnh và cán bộ y tế
Yêu cầu về nội dung:
Phải phù hợp với đối tượng được thông tin
Thông tin cho cán bộ y tế
- Các thông tin chung về thuốc: Các cách phân loại thuốc (danh mục thuốc thiết yếu, danh mục các tên gốc, tên thương mại, thuốc được phép lưu hành, số đăng
ký )
- Cơ chế tác dụng của thuốc
- Đặc tính dược động học: hấp thu, phân bố, chuyển hóa, thải trừ
- Thuốc dùng cho đối tượng đặc biệt
- Thông tin về thuốc mới
- Thông tin cảnh giác dược
- Thuốc được phép lưu hành tại Việt Nam
- Thuốc đình chỉ lưu hành, thuốc bị thu hồi, thuốc bị cấm,
Trang 24 Điều dưỡng
- Pha thuốc
- Bảo quản thuốc
- Thời gian, cách dùng thuốc
Thông tin thuốc cho Bệnh nhân
- Thông tin cần có nội dung ngắn gọn, dễ hiểu nhằm giúp cho bệnh nhân hiểu rõ lợi ích và tác hại của thuốc, tuân thủ hướng dẫn điều trị, đảm bảo thực hiện sử
dụng thuốc hợp lý và an toàn
- Nội dung thông tin thuốc cho bệnh nhân thường bao gồm các nội dung sau:
Tên thuốc (tên gốc, tên biệt dược)
Tác dụng
Dạng dùng, liều dùng, cách dùng
Hướng dẫn quan sát, theo dõi các triệu chứng khác lạ trong khi dùng thuốc
Những triệu chứng của phản ứng không mong muốn, cách xử trí
Kỹ năng tự theo dõi tác dụng thuốc trong quá trình điều trị
Tương tác thuốc (thuốc-thuốc, thuốc-thực phẩm, thuốc-nước uống)
Cách bảo quản lượng thuốc đã mua, được cấp
- Một số tác dụng phụ thường gặp
- Tương tác thuốc
2.1.1.4 Hình thức thông tin thuốc
- Tư vấn trực tiếp
- Tư vấn qua điện thọai
- Tư vấn qua thư điện tử, diễn đàn bệnh viện,
- Ban hành bản tin dược lâm sàng
- Nhân viên khoa Dược trực tiếp hướng dẫn sử dụng thuốc cho người bệnh điều trị ngoại trú tại khu vực khám bệnh
Trang 252.1.1.5 Sơ đồ quy trình thông tin thuốc
2.1.1.6 Quy trình thông tin thuốc
Bước 1: Thu thập thông tin
- Thông tin thuốc được thu thập từ các nhân viên y tế, bệnh nhân các văn bản từ các cơ quan chủ quan, thông tin cập nhật từ sách, báo, tạp chí, website của các
cơ quan chủ quan như Bộ Y tế, Cục Quản lý dược, Trung tâm DI&ADR Quốc
gia…
Bước 2: Xử lý thông tin
- Thông tin sẽ được bộ phận Dược lâm sàng & Thông tin thuốc kiểm tra, thẩm định, có tham khảo ý kiến từ Ban giám đốc và Điều trị, phòng Quản lý chất lượng chuyên môn, được soạn thảo dưới dạng văn bản và được Chủ tịch Hội
đồng thuốc và Điều trị phê duyệt trước khi triển khai
- Với những yêu cầu thông tin thuốc nhận được qua điện thoại sẽ được người có thẩm quyền tại khoa Dược hoặc trong đơn vị thông tin thuốc xử lý trực tiếp, trường hợp cần thiết xin ý kiến của Ban giám đốc, Hội đồng thuốc và Điều trị
hoặc các khoa phòng có liên quan
Bước 3: Triển khai thông tin thuốc
- Các thông tin cập nhật thuốc mới, đình chỉ lưu hành thuốc, rút số đăng ký hoặc các cảnh cáo về ADR, tương tác thuốc …từ các cơ quan có thẩm quyền công bố
sẽ được triển khai bằng văn bản gửi về các khoa phòng có liên quan đồng thời
sẽ được triển khai và lưu trữ tại đơn vị thông tin thuốc
Hình 2.4 Sơ đồ quy trình thông tin thuốc
Trang 26- Thông tin về thuốc dưới dạng bài viết hoặc tin tức sưu tầm từ các nguồn khác sẽ
được tải và lưu trữ
- Thông tin tồn tại khoa Dược, thuốc cận hạn sử dụng, thuốc chậm sử dụng…sẽ được triển khai bằng văn bản khi có yêu cầu đến khoa phòng có liên quan sau
khi có ý kiến của Ban giám đốc và được đăng tải
- Thông tin thay thế thuốc, thông tin về tương tác thuốc, tư vấn sử dụng, bảo quản…khi có yêu cầu sẽ được trả lời trực tiếp trong thời gian ngắn nhất hoặc bằng văn bản sau khi cần thiết phải có ý kiến của Hội đồng thuốc và Điều trị,
phòng Quản lý chất lượng chuyên môn hoặc lãnh đạo đơn vị có thẩm quyền 2.1.2 Hoạt động thông tin giới thiệu thuốc của trình dược viên
2.1.2.1 Mục đích:
Đảm bảo chất lượng thông tin thuốc tới các bác sĩ, nhân viên y tế trong bệnh viện một cách chính xác Giúp bác sĩ cập nhật thêm những thông tin về thuốc trong quá trình điều trị
2.1.2.2 Qui định về hoạt động giới thiệu thuốc trong phạm vị bệnh viện:
Bước 1: Quy định đối với người giới thiệu thuốc
- Mỗi năm, đại diện công ty dược gửi danh sách tên người giới thiệu thuốc theo mẫu gửi về cho phòng Kế hoạch tổng hợp (mẫu số 1)
- Trách nhiệm: Phòng kế KHTH
- Biểu mẫu: Mẫu 1
Bước 2: Giới thiệu thuốc cho nhân viên y tế
- Người giới thiệu phải thực hiện theo đúng quy định của bệnh viện
Người giới thiệu khi vào bệnh viện phải đeo bảng tên
- Đối với Ban Giám đốc
Người giới thiệu thuốc, công ty dược xin cuộc hẹn trước vào gặp theo lịch
- Đối với Khoa Dược
Người giới thiệu thuốc, công ty dược liên hệ công việc buổi sáng từ 10h-11h30’, buổi chiều từ 15h – 16h30 ngoại trừ công việc khẩn
- Đối với bác sĩ
Người giới thiệu thuốc, công ty dược
Trang 27 Thời gian gặp bác sĩ để trao đổi thông tin thuốc: ngoài giời làm việc
Địa điểm: đúng quy định
Giờ làm việc: 7h30-11h30
13h30-16h30
Trách nhiệm: Người giới thiệu thuốc
Bước 3: Thông tin thuốc cho cán bộ y tế tại bệnh viện
- Trường hợp 1: Giới thiệu thuốc cho tất cả nhân viên y tế tại bệnh viện
Công ty liên hệ khoa dược
Khoa dược báo cáo Ban Giám Đốc
Sau khi được chấp thuận, khoa dược đăng kí ngày giới thiệu thuốc của công
ty với phòng kế hoạch tổng hợp theo lịch công tác
Trách nhiệm: Khoa dược
Biểu mẫu: Mẫu 2
- Trường hợp 2: Giới thiệu thuốc cho nhân viên trong khoa
Công ty liên hệ khoa theo mẫu 2
Khoa báo cáo về kế hoạch tổng hợp (nộp mẫu 2)
Trách nhiệm: Phòng KHTH
Trách nhiệm: Khoa Dược
Bước 4: Mời cán bộ y tế bệnh viện tham dự hội thảo
- Trong nước:
Thời gian tham dự hội thảo ngoài giờ làm việc: Cán bộ y tế có trách nhiệm báo cáo với lãnh đạo khoa phòng mình công tác
Thời gian tham dự hội thảo trong giờ làm việc: Cán bộ y tế báo cáo với lãnh
đạo khoa phòng và phòng Kế hoạch tổng hợp
- Ngoài nước:
Công ty dược trao đổi với Ban Giám đốc bệnh viện cử người tham dự
Không chấp thuận cán bộ y tế tự ý tham gia hội thảo nước ngoài mà chưa được sự đồng ý của Ban Giám đốc bệnh viện
- Trách nhiệm: Cán bộ y tế
Trang 282.1.3 Hội đồng thuốc và điều trị
2.1.3.1 Tổ chức của Hội đồng thuốc và điều trị
Tổ chức Hội đồng: theo Điều 10, Thông tư 21/2013:
- Hội đồng phải được thành lập ở tất cả bệnh viện, do Giám đốc bệnh viện ra quyết định thành lập, hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm
- Hội đồng có ít nhất 5 thành viên trở lên, bao gồm các thành phần sau đây:
Chủ tịch Hội đồng là Giám đốc hoặc Phó Giám đốc bệnh viện phụ trách chuyên môn
Phó Chủ tịch Hội đồng kiêm ủy viên thường trực là trưởng khoa Dược bệnh viện
Thư ký Hội đồng là trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp hoặc dược sĩ khoa Dược hoặc cả hai thành viên này
Trưởng phòng Tài chính - Kế toán
Thành viên hội đồng thuốc và điều trị tại bệnh viện Quận 4 gồm 20 thành viên
sau đây
- Chủ tịch Hội đồng: Giám đốc
- Phó chủ tịch kiêm Ủy viên thường trực: Trưởng khoa Dược
- Thư ký: Dược sĩ khoa Dược
- Ủy viên:
02 Phó giám đốc
Trưởng phòng Tài chính kế toán
Trưởng phòng Kế Hoạch tổng hợp
Trưởng phòng Điều dưỡng
Trưởng khoa Nhi
Phó trưởng khoa Cấp cứu – Hồi sức tích cực – Chống độc
Trưởng khoa Ngoại
Trang 29 Trưởng Liên chuyên khoa
Trưởng khoa Nội
Trưởng khoa Y học cổ truyền
Trưởng khoa Khám bệnh
Trưởng khoa Sản
Phó trưởng khoa Gây mê
Phó trưởng Liên chuyên khoa
- Tiểu ban quản lý sử dụng kháng sinh
- Tiểu ban xây dựng hướng dẫn điều trị thuốc
- Tiểu ban giám sát ADR và sai sót trong điều trị; Giám sát thông tin thuốc
2.1.3.2 Chức năng của Hội đồng thuốc và điều trị
Hội đồng có chức năng tư vấn cho giám đốc bệnh viện về các vấn đề liên quan đến thuốc và điều trị bằng thuốc của bệnh viện, thực hiện tốt chính sách quốc gia về thuốc trong bệnh viện
2.1.3.3 Nhiệm vụ của Hội đồng thuốc và điều trị
- Tư vấn cho Ban Giám đốc Bệnh viện về cung ứng, sử dụng thuốc an toàn, hợp
lý và có hiệu quả; cụ thể hóa các phác đồ điều trị phù hợp với điều kiện của Bệnh viện
- Xây dựng các quy định về quản lý và sử dụng thuốc trong bệnh viện
- Xây dựng danh mục thuốc trong bệnh viện
Căn cứ vào:
Mô hình bệnh tật;
Phân tuyến chuyên môn kỹ thuật;
Phác đồ điều trị, phạm vi chuyên môn của bệnh viện
Thực hiện phân tích tình hình sử dụng thuốc năm trước về số lượng và giá trị sử dụng
Trang 30 Phân loại thuốc theo nhóm điều trị và phân loại VEN
- Xây dựng và thực hiện hướng dẫn điều trị
Căn cứ vào:
Phù hợp với hướng dẫn điều trị và hướng dẫn các chương trình mục tiêu quốc gia do BYT ban hành
Mô hình bệnh tật
Trình độ chuyên môn, nhân lực và trang thiết bị tại bệnh viện
- Xây dựng và phân tích các vấn đề liên quan đến sử dụng thuốc
- Giám sát phản ứng có hại của thuốc và các sai sót trong điều trị
Xây dựng quy trình phát hiện, đánh giá, xử trí, dự phòng ADR và các sai sót trong chu trình sử dụng thuốc tại bệnh viện, từ:
Giai đoạn chẩn đoán, kê đơn của thầy thuốc
Chuẩn bị và cấp phát thuốc của dược sĩ
Thực hiện y lệnh và hướng dẫn sử dụng của điều dưỡng
Sự tuân thủ điều trị của người bệnh nhằm bảo đảm an toàn cho người bệnh trong quá trình điều trị
Tổ chức giám sát ADR, ghi nhận và rút kinh nghiệm các sai sót trong điều trị
- Giám sát việc thực hiện quy chế về dược
- Thông báo, kiểm soát thông tin về thuốc
Chuyển tải các thông tin về hoạt động
Quản lý các công tác thông tin về thuốc:
Đơn vị thông tin thuốc cập nhật thông tin về thuốc, cung cấp thông tin
Sử dụng các nguồn thông tin khách quan, đáng tin cậy
- Chủ tịch Hội đồng phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên Tùy vào quy
mô của Hội đồng, Giám đốc bệnh viện ra quyết định thành lập một trong các nhóm (tổ) hoặc tiểu ban và phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên trong tiểu ban:
Tiểu ban xây dựng danh mục thuốc và giám sát sử dụng thuốc trong bệnh viện
Trang 31 Tiểu ban giám sát sử dụng kháng sinh và theo dõi sự kháng thuốc của vi khuẩn gây bệnh thường gặp
Tiểu ban xây dựng hướng dẫn điều trị
Tiểu ban giám sát ADR và sai sót trong điều trị
Tiểu ban giám sát thông tin thuốc
2.1.3.4 Hoạt động của Hội đồng thuốc và điều trị
- Hội đồng họp định kỳ hai tháng 1 lần hoặc đột xuất do Chủ tịch Hội đồng triệu tập Hội đồng có thể họp đột xuất để giải quyết các vấn đề phát sinh giữa các kỳ họp định kỳ của Hội đồng
- Hội đồng xây dựng quy chế làm việc, kế hoạch hoạt động và nội dung họp định
kỳ trong 1 năm
- Phó Chủ tịch kiêm ủy viên thường trực Hội đồng chịu trách nhiệm tổng hợp tài liệu liên quan về thuốc cho các buổi họp của Hội đồng Tài liệu phải được gửi trước cho các ủy viên Hội đồng để nghiên cứu trước khi họp
- Hội đồng thảo luận, phân tích và đề xuất ý kiến, ghi biên bản và trình Giám đốc bệnh viện phê duyệt và tổ chức thực hiện sau khi được phê duyệt
- Hội đồng thực hiện sơ kết, tổng kết và báo cáo định kỳ 6 và 12 tháng
Trang 32 Sơ đồ hoạt động của Hội đồng thuốc và điều trị tại bệnh viện
(kiêm Ủy viên thường trực Hội Đồng)
gửi trước khi họp
cho các Ủy viên hội đồng nghiên cứu các buổi họp hội đồng
Trang 332.2 KHO THUỐC TRONG BỆNH VIỆN THEO HƯỚNG DẪN GSP
2.2.1 Ý nghĩa
- Để dảm bảo cung cấp thuốc có chất lượng đến tay người sử dụng, đòi hỏi phải thực hiện tốt tất cả các giai đoạn liên quan đến sản xuất, bảo quản, tồn trữ, lưu thông phân phối thuốc
- “Thực hành tốt bảo quản thuốc” (Good Storage Practices, viết tắt: GSP) là biện pháp đặc biệt, phù hợp cho việc bảo quản và vận chuyển nguyên liệu, sản phẩm
ở tất cả các giai đoạn sản xuất, bảo quản, tồn trữ, vận chuyển và phân phối để đảm bảo cho thuốc có chất lượng đã định khi đến tay người tiêu dùng
- Các nguyên tắc “Thực hành bảo quản thuốc” được áp dụng cho tất cả nhà sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu, buôn bán, tồn trữ thuốc, khoa Dược bệnh viện, viện nghiên cứu và trung tâm y tế
Vệ sinh
Qui trình bảo quảnNhập hàng
Cấp phát
Thuốc bị thu hồi, trả về
Trang 34 Nhân sự:
Trình độ, kinh nghiệm
Theo quy mô của đơn vị, kho thuốc phải có đủ nhân viên với trình độ phù hợp
để thực hiện các hoạt động liên quan đến xuất nhập, bảo quản, cấp phát thuốc và các hoạt động khác nhằm đảm bảo chất lượng thuốc Trong đó:
- Đối với thuốc không phải kiểm soát đặc biệt, thủ kho phải đáp ứng các quy định sau:
Phải có trình độ, hiểu biết cần thiết về dược, về nghiệp vụ bảo quản
(phương pháp bảo quản, quản lý sổ sách, theo dõi xuất nhập, chất lượng thuốc…)
Phải có trình độ tối thiểu là dược sĩ trung học
- Đối với thuốc phải kiểm soát đặc biệt:
Nhân sự phải đáp ứng quy định tại Thông tư 20/2017/TT-BYT ngày
10/05/2017 của Bộ trưởng Bộ Y tế quy định chi tiết một số điều của Luật dược và Nghị định số 54/2017/NĐ-CP ngày 08/05/2017 của Chính phủ về thuốc và nguyên liệu làm thuốc phải kiểm soát đặc biệt và các quy định khác có liên quan Trong đó, đối với kho giữ thuốc gây nghiện thì thủ kho bắt buộc phải có trình độ tối thiểu là Dược sĩ Đại học trở lên hoặc trong trường hợp cần thiết thì thủ kho có thể là Dược sĩ Trung học có giấy ủy quyền theo quy định
Phải có bản mô tả công việc xác định rõ nhiệm vụ và trách nhiệm có liên quan cho từng cá nhân, được người đứng đầu cơ sở phê duyệt Cá nhân phải
hiểu, nắm rõ nhiệm vụ và trách nhiệm được giao
Đào tạo
- Tất cả nhân viên phải được đào tạo, cập nhật về thực hành tốt bảo quản thuốc, các quy định luật pháp, các quy trình thao tác, các quy định về vệ sinh, an toàn phù hợp với vị trí công việc
- Nhân viên tham gia vào các hoạt động tiếp nhận, bảo quản, đóng gói, đóng gói lại thuốc kiểm soát đặc biệt; thuốc, nguyên liệu có hoạt lực mạnh (hormon sinh dục, hóa chất độc tế bào…); thuốc có tính nhạy cảm cao (kháng sinh nhóm betalactam…), các sản phẩm có nguy cơ gây cháy nổ (như các chất lỏng và
Trang 35chất rắn dễ bắt lửa, dễ cháy và các loại khí nén) phải được đào tạo cụ thể cho hoạt động này
Yêu cầu khác
- Nhân viên và cán bộ làm việc trong kho phải được kiểm tra sức khỏe định kỳ theo quy định của pháp luật Người mắc các bệnh về đường hô hấp, hoặc có vết thương hở không được làm việc trong khu vực bảo quản có trực tiếp xử lý thuốc có bao bì hở
- Nhân viên làm việc trong khu vực bảo quản phải được trang bị và mặc trang phục bảo hộ phù hợp với hoạt động tại kho
Nhà kho và trang thiết bị
- Kho phải được xây dựng ở nơi cao ráo, an toàn, phải có hệ thống cống rãnh thoát nước, để đảm bảo thuốc tránh được ảnh hưởng của nước ngầm, mưa lớn
và lũ lụt
- Nhà kho phải được thiết kế, xây dựng, trang bị, sửa chữa và bảo trì một cách hệ thống sao cho có thể bảo vệ thuốc tránh được các ảnh hưởng bất lợi có thể có, như: sự thay đổi nhiệt độ và độ ẩm, chất thải và mùi, các động vật, sâu bọ, côn trùng và không ảnh hưởng tới chất lượng thuốc
- Trần, tường, mái nhà kho phải được thiết kế, xây dựng sao cho đảm bảo sự thông thoáng, luân chuyển của không khí, vững bền chống lại các ảnh hưởng của thời tiết như nắng, mưa, bão lụt
- Nền kho phải đủ cao, phẳng, nhẵn, đủ chắc, cứng và không được có các khe, vết nứt gãy là nơi tích luỹ bụi, trú ẩn của sâu bọ, côn trùng
- Kho bảo quản phải có diện tích đủ rộng để bố trí các khu vực cho các hoạt động sau:
Tiếp nhận, kiểm nhập thuốc
Bảo quản thuốc
Bảo quản thuốc yêu cầu các điều kiện bảo quản đặc biệt
Bảo quản thuốc phải kiểm soát đặc biệt hoặc phải bảo quản riêng biệt
Biệt trữ hàng chờ xử lý (hàng trả về, hàng thu hồi, hàng bị nghi ngờ là hàng giả, hàng nghi ngờ về chất lượng, …)
Chuẩn bị, đóng gói và cấp phát thuốc
Trang 36- Các khu vực của kho phải có biển hiệu chỉ rõ công năng của từng khu vực, phải
có diện tích và thể tích phù hợp, đủ không gian để cho phép việc phân loại, sắp xếp hàng hóa theo các chủng loại thuốc khác nhau; phân cách theo từng loại và từng lô thuốc, đảm bảo không khí được lưu thông đều
- Phải trang bị các phương tiện, thiết bị phù hợp để đảm bảo các điều kiện bảo quản (ví dụ: quạt thông gió, điều hòa không khí, nhiệt kế, xe nâng, ẩm kế, phòng lạnh, tủ lạnh, chỉ thị nhiệt độ vaccin, chỉ thị đông băng điện tử (Freeze Tag) ) Các thiết bị phải được kiểm tra, bảo trì, bảo dưỡng định kỳ để đảm bảo hoạt động ổn định, chính xác Các thiết bị đo phải được hiệu chuẩn định kỳ theo quy định của pháp luật về kiểm định, hiệu chuẩn thiết bị đo
- Phải có các phương tiện phát hiện và cảnh báo tự động (như chuông, đèn…) kịp thời về các sự cố, sai lệch về điều kiện bảo quản đối với các thuốc có yêu cầu đặc biệt về điều kiện bảo quản (nhiệt độ)
- Kho phải được chiếu đủ sáng, cho phép tiến hành một cách chính xác và an toàn tất cả các hoạt động trong khu vực kho Không được để ánh sáng mặt trời chiếu trực tiếp vào thuốc
- Có đủ các trang bị, giá, kệ để xếp hàng Khoảng cách giữa các giá kệ, giá kệ với nền kho phải đủ rộng đảm bảo cho việc vệ sinh kho, kiểm tra đối chiếu và xếp, dỡ hàng hóa
- Phải có đủ các trang thiết bị phòng chữa cháy, bản hướng dẫn cần thiết cho công tác phòng chống cháy nổ như: hệ thống phòng chữa cháy tự động, hoặc các bình khí chữa cháy, thùng cát, hệ thống nước và vòi nước chữa cháy
- Nơi rửa tay, phòng vệ sinh phải được thông gió tốt và bố trí phù hợp (cách ly với khu vực tiếp nhận, bảo quản, xử lý thuốc)
- Có nội quy qui định việc ra vào khu vực kho, và phải có các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn việc ra vào của người không được phép
Bảo quản thuốc
- Thuốc phải được bảo quản trong điều kiện đảm bảo duy trì chất lượng và theo đúng quy định của pháp luật Các lô thuốc phải được cấp phát theo nguyên tắc
“Hết hạn trước xuất trước” (FEFO- First Expires First Out) hoặc nguyên tắc
“Nhập trước xuất trước (FIFO- First In First Out)
Trang 37- Thuốc phải sắp xếp trên giá, kệ, tấm kê panel và được bảo quản ở vị trí cao hơn sàn nhà Các bao, thùng thuốc có thể xếp chồng lên nhau nhưng phải đảm bảo không có nguy cơ đổ vỡ, hoặc gây hại tới bao bì, thùng thuốc bên dưới
- Bao bì thuốc phải được giữ nguyên vẹn trong suốt quá trình bảo quản Không
sử dụng bao bì đóng gói của loại này cho loại khác
- Các khu vực giao, nhận hàng phải đảm bảo bảo vệ thuốc tránh khỏi tác động trực tiếp của thời tiết
- Phải có biện pháp về an ninh, bảo đảm không thất thoát thuốc phải kiểm soát đặc biệt quy định tại Thông tư 20/2017/TT-BYT và quy định sau:
Khu vực bảo quản thuốc kiểm soát đặc biệt phải có biển thể hiện rõ từng loại thuốc kiểm soát đặc biệt tương ứng
Thuốc độc làm thuốc phải được bao gói đảm bảo không bị thấm và rò rỉ trong quá trình vận chuyển
- Việc bảo quản thuốc có hoạt lực mạnh (hormon sinh dục, hóa chất độc tế
bào…); thuốc có tính nhạy cảm cao (kháng sinh nhóm betalactam…), các sản phẩm có nguy cơ gây cháy nổ (như các chất lỏng và chất rắn dễ bắt lửa, dễ cháy và các loại khí nén) ở các khu vực riêng biệt, có các biện pháp bảo đảm an toàn và an ninh theo đúng quy định của các văn bản quy phạm pháp luật liên quan
- Các thuốc có mùi cần được bảo quản trong bao bì kín, tại khu vực riêng, tránh
để mùi hấp thụ vào các thuốc khác
- Các thuốc nhạy cảm với ánh sáng phải được bảo quản trong bao bì kín, tránh ánh sáng, trong buồng kín hoặc trong phòng tối
- Phải bố trí biện pháp cách ly vật lý giữa các khu vực biệt trữ trong kho Các thuốc được biệt trữ ở các khu vực này phải có biển hiệu rõ ràng đối với từng tình trạng biệt trữ và chỉ những người được giao nhiệm vụ mới được phép tiếp cận khu vực này
- Phải chuyển các thuốc bị vỡ, hỏng ra khỏi kho bảo quản và để tách riêng
- Phải thu dọn các sản phẩm bị đổ vỡ, rò rỉ càng sớm càng tốt để tránh khả năng gây ô nhiễm, nhiễm chéo và gây nguy hại tới sản phẩm khác hoặc nhân viên làm việc tại khu vực đó Phải có các quy trình bằng văn bản để xử lý các tình huống này
Trang 38Điều kiện bảo quản
- Các điều kiện bảo quản thuốc phải tuân thủ theo đúng thông tin trên nhãn đã được phê duyệt hoặc công bố theo quy định
- Hướng dẫn đối với các điều kiện bảo quản:
Bảo quản điều kiện thường:
Bảo quản trong môi trường khô (độ ẩm 75%), ở nhiệt độ từ 15-30°C Trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, tại một số thời điểm trong ngày, nhiệt độ có thể trên 30°C nhưng không vượt quá 32°C và độ ẩm không vượt quá 80% Phải thoáng khí, tránh ảnh hưởng từ các mùi, các yếu tố gây tạp nhiễm và ánh sáng mạnh
Nếu trên nhãn không ghi rõ điều kiện bảo quản thì bảo quản ở điều kiện thường
Điều kiện bảo quản đặc biệt: Bao gồm các trường hợp có yêu cầu bảo quản khác với bảo quản ở điều kiện thường
Hướng dẫn về điều kiện bảo quản cụ thể:
Thông tin trên nhãn Yêu cầu về điều kiện bảo quản
“Khô”, “Tránh ẩm” không quá 75% độ ẩm tương đối trong điều
kiện bảo quản thường; hoặc với điều kiện được chứa trong bao bì chống thấm đến tận
Trang 39hồ sơ Hồ sơ ghi chép số liệu theo dõi về điều kiện bảo quản phải có sẵn để tra cứu
- Thiết bị theo dõi điều kiện bảo quản khi bảo quản và trong quá trình vận
chuyển phải được đặt ở những khu vực/vị trí có khả năng dao động nhiều nhất được xác định trên cơ sở kết quả đánh giá độ đồng đều nhiệt độ trong kho
- Thuốc gây nghiện, thuốc hướng tâm thần, tiền chất dùng làm thuốc, nguyên liệu làm thuốc là dược chất gây nghiện, thuốc hướng tâm thần, tiền chất dùng làm thuốc phải bảo quản tại kho/tủ riêng đáp ứng quy định tại Điều 4 của
Thông tư số 20/2017/TT-BYT ngày 10/5/2017 của Bộ trưởng Bộ Y tế
- Thuốc dạng phối hợp có chứa dược chất gây nghiện, thuốc dạng phối hợp có chứa dược chất hướng tâm thần, thuốc dạng phối hợp có chứa tiền chất dùng làm thuốc phải có kho/tủ riêng hoặc khu vực riêng đáp ứng quy định tại Điều 4 của Thông tư số 20/2017/TT-BYT ngày 10/5/2017 của Bộ trưởng Bộ Y tế
- Thuốc độc, thuốc trong Danh mục thuốc bị cấm sử dụng trong một số ngành, lĩnh vực phải được bảo quản ở khu vực riêng biệt, không được để cùng các thuốc khác, phải được bao gói đảm bảo không bị thấm và rò rỉ thuốc độc trong quá trình cấp phát
- Thuốc yêu cầu điều kiện bảo quản có kiểm soát về nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng (vắc xin, thuốc có yêu cầu bảo quản lạnh, âm sâu… ) phải được bảo quản ở kho lạnh hoặc tủ lạnh có thể tích phù hợp Kho lạnh hoặc tủ lạnh phải đảm bảo có nhiệt độ đồng nhất trong giới hạn bảo quản cho phép Thiết bị theo dõi nhiệt độ phải được đặt ở những khu vực/vị trí có khả năng dao động nhiều nhất được xác định trên cơ sở kết quả đánh giá độ đồng nhất nhiệt độ trong kho/tủ lạnh; trong đó phải có ít nhất 01 thiết bị theo dõi nhiệt độ có khả năng tự động ghi lại
dữ liệu nhiệt độ đã theo dõi với tần suất ghi phù hợp (thường 01 hoặc 02 lần trong khoảng thời gian 01 giờ, tùy theo mùa)
- Phải có các điều kiện, phương tiện phát hiện và cảnh báo (như chuông, đèn…) kịp thời về các sự cố, sai lệch về điều kiện bảo quản (nhiệt độ, độ ẩm)
- Việc đánh giá độ đồng đều nhiệt độ trong kho phải được tiến hành theo nguyên tắc được ghi tại Hướng dẫn của Tổ chức Y tế thế giới về đánh giá độ đồng đều
nhiệt độ của kho bảo quản (Temperature mapping of storage areas) Kết quả
Trang 40đánh giá độ đồng đều nhiệt độ phải cho thấy sự đồng nhất về nhiệt độ trong toàn bộ kho bảo quản
- Việc sắp xếp vắc xin được thực hiện theo quy định tại tài liệu Hướng dẫn bảo quản vắc xin ban hành kèm theo Quyết định số 1730/QĐ-BYT ngày 16/5/2014 của Bộ trưởng Bộ Y tế quy định việc bảo quản vắc xin
Kiểm soát và luân chuyển hàng
- Phải định kỳ tiến hành việc đối chiếu thuốc trong kho để kiểm soát hạn dùng và đối chiếu so sánh thuốc hiện còn và lượng thuốc còn tồn theo phiếu theo dõi xuất nhập thuốc Trong mọi trường hợp, việc đối chiếu phải được tiến hành khi mỗi lô thuốc được sử dụng hết
- Tất cả các sai lệch, thất thoát khi đối chiếu số lượng thuốc lưu kho phải được điều tra theo quy trình cụ thể để xác định nguyên nhân (do nhầm lẫn, do xuất nhập chưa đúng, do trộm cắp thuốc…) Sổ sách ghi chép về các cuộc điều tra này phải được lưu giữ
- Không được cấp phát các thuốc có bao bì bị hư hại, không còn nguyên vẹn, mất nhãn hoặc nhãn bị rách, không rõ ràng, hoặc có nghi ngờ về chất lượng Trường hợp này, thủ kho phải thông báo ngay với bộ phận kiểm tra chất lượng để xem xét, đánh giá Mọi hành động tiến hành phải được ghi chép lại
Nhập hàng
- Cơ sở phải có quy định và biện pháp để đảm bảo thuốc chỉ được mua từ các cơ
sở cung cấp đáp ứng quy định của pháp luật và thuốc phải được cấp phép lưu hành, sử dụng
- Khi nhận thuốc, mỗi chuyến hàng cần được kiểm tra so với lệnh/đơn mua hàng, phải xác nhận tình trạng vật lý của từng thùng hàng, ví dụ: thông tin trên nhãn,
số lô, loại thuốc và số lượng Mỗi chuyến hàng phải được kiểm tra về tính đồng nhất (về ngoại quan) của các thùng thuốc theo từng lô thuốc
- Mỗi thùng thuốc phải được kiểm tra cẩn thận về khả năng bị nhiễm bẩn, tạp nhiễm, nhầm lẫn, bị can thiệp, bị hư hỏng và phải thực hiện việc cách ly để tiếp tục điều tra nếu có nghi ngờ về các khả năng này Thủ kho phải thông báo ngay với bộ phận kiểm tra chất lượng để xem xét, đánh giá Các hành động này phải được ghi chép lại