BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP BỆNH VIỆN QUẬN THỦ ĐỨC QUỲNH ANH

Khi thông tin thuốc cần phải: Bước 1: Thu thập thông tin: Thông tin thuốc được thu thập từ các nhân viên y tế, các văn bản từ các cơ quan chủ quản, thông tin cập nhật từ sách, báo, tạp

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGUYỄN TẤT THÀNH

Tp Hồ Chí Minh, năm 2019

BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

BỆNH VIỆN QUẬN THỦ ĐỨC

ii

LỜI CAM ĐOAN

Kết hợp giữa việc học và hành, giữa lý thuyết và thực tiễn, thực tập tốt nghiệp là một phần rất quan trọng không thể thiếu trong quá trình học tập Qua trải nghiệm đi thực tập tại Bệnh viện quận Thủ Đức, tôi xin cam đoan hoàn thành báo cáo thực tập bằng khả năng của mình, không sao chép

Do thời gian đi thực tập có giới hạn, trình độ còn nhiều hạn chế và lần đầu đi thực tập còn gặp nhiều bỡ ngỡ nên bài thực tập của tôi còn nhiều thiếu sót Tôi rất mong nhận được sự chỉ dẫn, góp ý của Thầy Cô và các anh chị trong khoa Dược Bệnh viện Quận Thủ Đức để giúp tôi hoàn thành tốt bài báo cáo

Nếu có bất kì khiếu nại nào liên quan đến bài báo cáo này, tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm

Sinh viên thực hiện

TP Hồ Chí Minh, ngày 04 tháng 03 năm 2019

Nguyễn Hoài Quỳnh Anh

iii

LỜI CẢM ƠN

Sau thời gian học tập, nhận được sự hướng dẫn nhiệt tình của thầy và qua khoảng thời gian tìm hiểu và thực hành tại Bệnh viện quận Thủ Đức, đã cho tôi cơ hội trải nghiệm thực tế và ứng dụng các kiến thức lý thuyết đã được học tại trường Quá trình tìm hiểu đã giúp tôi được mở rộng tầm nhìn, trau dồi các kiến thức, kĩ năng thực tế, giúp tôi xây dựng và củng cố nền tảng kiến thức

Sau gần một tháng nghiên cứu và học hỏi kinh nghiệm, để có thể hoàn thành bài báo cáo này tôi xin gửi lời cảm ơn đến toàn thể thầy cô trường Đại học Nguyễn Tất Thành nói chung và Khoa Dược nói riêng đã tận tình giảng dạy, truyền đạt kiến thức cho tôi trong thời gian học tập tại trường

Xin chân thành cảm ơn DSCKII Lê Văn Nghĩa đã tận tình, chu đáo hướng dẫn và

hỗ trợ tôi hoàn thành bài báo cáo này

Qua đây, tôi xin kính chúc quý thầy cô sức khỏe và thành công trong công việc, tôi xin chân thành cảm ơn đến Ban Giám hiệu, Quý thầy cô khoa Dược, Quý thầy, cô trong Tổ thực tập trường Đại học Nguyễn Tất Thành, ban lãnh đạo bệnh viện quận Thủ Đức, Trưởng khoa Dược, các anh chị trong khoa Dược đã tận tình hướng dẫn, giới thiệu

và tạo mọi điều kiện để tôi hoàn thành tốt khóa thực tập tại bệnh viện

Trân trọng cảm ơn

iv

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

PHIẾU GHI ĐIỂM THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

Đơn vị thực tập:

Địa chỉ:

- Họ và tên sinh viên: ……… MSSV: ………

- Ngày sinh: ……… Lớp: ………

- Cán bộ trực tiếp hướng dẫn tại đơn vị: ………

- Giáo viên phụ trách nhóm thực tập: ………

- Thời gian thực tập : từ ngày …/…… /……… đến … /…… /………

1 Điểm thực tập: NỘI DUNG ĐIỂM CÁN BỘ HƯỚNG DẪN ĐIỂM GIÁO VIÊN PHỤ TRÁCH Đạo đức – Tác phong Chuyên môn nghiệp vụ Điểm báo cáo thực tập Điểm trung bình 2 Nhận xét toàn diện về tư cách đạo đức, thái độ học tập, thực hành tại cơ sở và khả năng chuyên môn của học sinh: ………

………

………

………

………

………

………

………

TP HCM, ngày…… tháng …năm 2019

v

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN ii

LỜI CẢM ƠN iii

PHIẾU GHI ĐIỂM THỰC TẬP TỐT NGHIỆP iv

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU VỀ ĐƠN VỊ THỰC TẬP 1

1.1 TÊN VÀ ĐỊA CHỈ ĐƠN VỊ THỰC TẬP 1

1.2 SƠ LƯỢC VỀ KHOA DƯỢC: 3

1.3 TỔ CHỨC –NHÂN SỰ KHOA DƯỢC 3

CHƯƠNG 2 NỘI DUNG THỰC TẬP 7

2.1 GIỚI THIỆU VỀ HOẠT ĐỘNG THÔNG TIN GIỚI THIỆU THUỐC TRONG BỆNH VIỆN, HỘI ĐỒNG THUỐC VÀ ĐIỀU TRỊ: 7

2.1.1 Hoạt động thông tin giới thiệu thuốc trong bệnh viện: 7

2.1.2 Giới thiệu về tổ chức, nhiệm vụ và hoạt động của Hội đồng thuốc và điều trị: 8

2.2 KHO THUỐC TRONG BỆNH VIỆN THEO HƯỚNG DẪN GPS: 9

2.2.1 Ý nghĩa, yêu cầu, nội dung hoạt động của 01 kho bảo quản đạt GSP tại bệnh viện: 9

2.2.2 Các loại sổ sách-các thống kê theo dõi có ở Khoa Dược: 15

2.2.3 Cách sắp xếp, quản lý, sử dụng thuốc tại tủ trực, tủ cấp cứu ở các Khoa (Ban) điều trị và của Khoa Dược 15

2.2.4 Tổ chức hoạt động bảo quản thuốc tại kho thuốc bệnh viện: 15

2.3 SẮP XẾP, PHÂN LOẠI VÀ BẢO QUẢN THUỐC TẠI KHO CỦA KHOA DƯỢC BỆNH VIỆN: 16

2.3.1 Mô tả các hoạt động sắp xếp thuốc, y cụ trong các kho 16

2.3.2 Theo dõi và đảm bảo chất lượng thuốc trong quá trình bảo quản tại kho 18

2.4 CÁC BỘ PHẬN TRONG BỆNH VIỆN: 19

2.4.1 Kho chính (kho chẵn): Trưởng kho DSTH Phạm Thị Minh Trang 19

2.4.2 Khu Nội trú: Quản lý DSTH Lê Thị Loan Anh 20

2.4.3.Phòng cấp phát thuốc bảo hiểm y tế ngoại trú: Quản lý DSCĐ Bùi Thanh Trà 21

2.4.4 Nhà thuốc bệnh viện: 21

vi

2.4.5 Một số bộ phận khác: 21

2.5 Nghiệp vụ Dược bệnh viện 22

2.5.1 Các văn bản pháp lý hiện hành và việc triển khai thực hiện trong khoa Dược và các khoa phòng chuyên môn 22

2.5.2 Quy trình thao tác chuẩn trong khoa Dược 22

2.5.3.Phần mềm quản lý khoa Dược 23

2.6 CUNG ỨNG VÀ CẤP PHÁT THUỐC TRONG BỆNH VIỆN 24

2.6.1 Quy trình cung ứng thuốc cho bệnh viện: 24

2.6.1.1.Dự trù mua thuốc: 24

2.6.1.2.Thực hiện đấu thầu mua thuốc tại bệnh viện: 25

2.6.1.3.Thủ tục nhập hàng vào kho: 25

2.6.1.4.Thủ tục xuất hàng ra khỏi kho: 27

2.6.2 Xây dựng danh mục thuốc tại bệnh viện 28

2.6.3 Quy trình cấp phát thuốc: 39

a Quy trình cấp phát thuốc nhà thuốc Bệnh viện (Nhà thuốc đạt chuẩn GPP) 42

b Qui trình giao thuốc cho các khoa phòng ở nội viện như sau 42

c Quy trình cấp phát thuốc ngoại viện chia thành 5 khâu: nhận toa thuốc, giám định toa, soạn thuốc, kiểm tra thuốc, phát thuốc cho bệnh nhân 42

d Cách xử lí khi gặp một đơn thuốc sai 43

2.6.4 Thuốc tồn trữ và hoàn trả 51

CHƯƠNG 3 KẾTLUẬN 52

TÀI LIỆU THAM KHẢO 53

viii

DANH MỤC HÌNH ẢNH

Hình 1.1-1 Bệnh viện quận Thủ Đức 2

Hình 1.3-1 Sơ đồ tổ chức Khoa Dược Bệnh viện quận Thủ Đức 5

Hình 2.3-1 Phiếu theo dõi nhiệt độ và độ ẩm 18

Hình 2.5-1 Phần mềm quản lý Khoa Dược 24

Hình 2.6-1 Phiếu nhập kho 26

Hình 2.6-2 Biên bản kiểm nhập thuốc, hóa chất 27

Hình 2.6-3 Phiếu xuất kho 28

Hình 2.6-4 Omzol 34

Hình 2.6-5 Cefrin 34

Hình 2.6-6 Aspirin 35

Hình 2.6-7 Agirovastin 36

Hình 2.6-8 Phiếu lĩnh thuốc thường 41

Hình 2.6-9 Phiếu công khai khám chữa bệnh nội trú 41

Hình 2.6-10 Toa thuốc số 1 44

Hình 2.6-11 Toa thuốc số 2 46

Hình 2.6-12 Toa thuốc số 3 48

Hình 2.6-13 Toa thuốc số 4 50

ix

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.6-1 Thuốc điều trị ký sinh trùng, chống nhiễm khuẩn 29

Bảng 2.6-2 Thuốc Kháng viêm – Giảm đau – Hạ sốt 29

Bảng 2.6-3 Thuốc giãn cơ và ức chế cholinesterase 29

Bảng 2.6-4 Thuốc tuần hoàn não 30

Bảng 2.6-5 Thuốc Tim mạch – Huyết áp 30

Bảng 2.6-6 Thuốc Hormon – Nội tiết 30

Bảng 2.6-7 Thuốc tác dụng đối với máu 30

Bảng 2.6-8 Thuốc Hô hấp – Dị ứng 30

Bảng 2.6-9 Thuốc hạ lipid máu 31

Bảng 2.6-10 Thuốc Gan mật – Tiêu hóa – Đường ruột 31

Bảng 2.6-11 Thuốc Tiết niệu – Lợi tiểu 31

Bảng 2.6-12Thuốc chống virus 31

Bảng 2.6-13 Thuốc điều trị suy tĩnh mạch 32

Bảng 2.6-14 Thuốc Bổ - Vitamin – Khoáng chất 32

Bảng 2.6-15 Thuốc điều trị bệnh về mắt 32

Bảng 2.6-16 Thuốc dùng ngoài 33

Bảng 2.6-17 Thuốc Đông y 33

Bảng 2.6-18 Một số loại thuốc khác 33

1

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU VỀ ĐƠN VỊ THỰC TẬP

1.1 TÊN VÀ ĐỊA CHỈ ĐƠN VỊ THỰC TẬP

 Tên đơn vị thực tập: BỆNH VIỆN QUẬN THỦ ĐỨC

 Địa chỉ đơn vị thực tập: Số 29 đường Phú Châu, phường Tam Phú, quận Thủ Đức, thành phố Hồ Chí Minh

Hình 1.1-1 Tổng quan Bệnh viện quận Thủ Đức

Hình 1.1-2Sơ đồ vị trí Bệnh viện quận Thủ Đức

 Ngoại trú: 400 lượt/ ngày

 Nội trú:10 bệnh nhân/ ngày

3

 Bệnh viện đa khoa chuyên sâu hoàn chỉnh

 Mô hình bệnh viện Viện - Trường

 Quản lý

 Chất lượng toàn diện

1.2 SƠ LƯỢC VỀ KHOA DƯỢC:

Khoa Dược Bệnh viện được tách ra từ Trung tâm Y tế Thủ Đức cũ vào ngày 25 tháng 6 năm 2007 với 8 nhân viên, gồm 1 DS đại học và 7 Dược sĩ trung học, lúc này khoa còn thiếu về vật chất trang thiết bị kỹ thuật nên tập thể Khoa cố gắng làm hoàn thành tốt công việc được giao trước Ban Giám Đốc

Do nhu cầu phát triển Bệnh viện ngày càng cao để đáp ứng được tốt công tác hậu cần Khoa luôn không ngừng nâng cao kiến thức về qui chế chuyên môn dược và công tác cung ứng thuốc cho Bệnh viện để phục vụ điều trị bệnh nhân

Từ đây để cung ứng thuốc và vật tư trang thiết bị kịp thời cho toàn Bệnh viện nên được sự đồng ý của Ban Giám Đốc Bệnh viện Khoa Dược tách ra hai bộ phận thuốc và vật tư trang thiết bị y tế riêng Khoa Dược chỉ quản lý về thuốc

1.3 TỔ CHỨC –NHÂN SỰ KHOA DƯỢC

 Nhân sự Khoa Dược:

 Tổng số: 57 nhân viên

 Trong đó:

 Dược sĩ Chuyên khoa 2: 01 nhân viên

 Dược sĩ đại học: 08 nhân viên

 Dược sĩ cao đẳng: 04 nhân viên

 Dược sĩ trung học: 44 nhân viên

 Chuyên môn Dược:

 Tổng số: 12 nhân viên

 Trong đó:

o Dược sĩ Chuyên khoa 2: 01 nhân viên

o Dược sỹ đại học: 07 nhân viên

4

o Dược sỹ cao đẳng: 04 nhân viên

 Nhà thuốc bệnh viện:

 Dược sỹ đại học: 02 nhân viên

 Dược sỹ cao đẳng: 02 nhân viên

 Dược sỹ trung học: 04 nhân viên

5

Hình 1.3-1Sơ đồ tổ chức Khoa Dược Bệnh viện quận Thủ Đức

Bộ Y Tế

 Về phần mềm quản lý dược của Khoa được thực hiện áp dụng quản lý kho thuốc, phát thuốc theo số tự động và cập nhật phiếu lĩnh thuốc của các khoa phòng

 Tập thể Khoa không ngừng nâng cao học hỏi trình độ chuyên môn, qui chế

và qui định của Bệnh viện để các bộ phận liên kết nhau xây dựng khoa vững mạnh

 Hoạt động chuyên môn

 Kho chẵn cấp phát thuốc cho kho Nội trú (kho lẻ), phòng phát BHYT và lên

dự trù thuốc

 Kho Nội trú cấp phát thuốc cho các khoa lâm sàng (thuộc khối Hồi sức) và chuyển thuốc cho bộ phận Ra lẻ, đảm bảo 100% giao thuốc đến tận các khoa

và người bệnh

 Thủ kho giữ thuốc gây nghiện là Dược sĩ đại học

 Thủ kho giữ các thuốc khác là Dược sĩ đại học, cao đẳng và trung học

 BHYT ngoại trú cấp phát thuốc cho bệnh nhân có bảo hiểm y tế

 Nhà thuốc đạt chuẩn GPP, có Dược sĩ hướng dẫn sử dụng thuốc

7

CHƯƠNG 2 NỘI DUNG THỰC TẬP

2.1 GIỚI THIỆU VỀ HOẠT ĐỘNG THÔNG TIN GIỚI THIỆU THUỐC TRONG BỆNH VIỆN, HỘI ĐỒNG THUỐC VÀ ĐIỀU TRỊ:

2.1.1 Hoạt động thông tin giới thiệu thuốc trong bệnh viện:

Thông tin giới thiệu thuốc nhằm mục đích đảm bảo thực hiện sử dụng thuốc hợp

lý an toàn và nâng cao chất lượng thông tin tại bệnh viện

Khi thông tin thuốc cần phải:

Bước 1: Thu thập thông tin:

Thông tin thuốc được thu thập từ các nhân viên y tế, các văn bản từ các cơ quan chủ quản, thông tin cập nhật từ sách, báo, tạp chí, website của các cơ quan chủ quản như

Bộ Y tế, Cục quản lý dược, Trung tâm DI&ADR Quốc gia…

Bước 2: Xử lý thông tin:

Thông tin sẽ được bộ phận Dược lâm sàng và Thông tin thuốc kiểm tra, thẩm định,

có tham khảo ý kiến từ Ban giám đốc, Hội đồng thuốc và điều trị, được soạn thảo lại dưới dạng văn bản và thông qua Hội đồng thuốc và điều trị phê duyệt trước khi triển khai

Với những yêu cầu thông tin thuốc nhận được qua điện thoại sẽ được người có thẩm quyền tại khoa Dược hoặc trong đơn vị thông tin thuốc xử lý trực tiếp, trường hợp cần thiết sẽ xin ý kiến của Ban giám đốc, Hội đồng thuốc và điều trị hoặc các khoa phòng có liên quan

Bước 3: Triển khai thông tin thuốc

Các thông tin cập nhật thuốc mới, đình chỉ lưu hành thuốc, rút số đăng ký hoặc các cảnh báo về ADR, tương tác thuốc…từ các cơ quan có thẩm quyền công bố sẽ được Hình 2.1 Quy trình thông tin thuốc

8

triển khai bằng văn bản gửi về các khoa phòng có liên quan đồng thời sẽ được triển khai

và lưu trữ trên mạng nội bộ thông tin thuốc khoa Dược

Thông tin về thuốc dưới dạng bài viết hoặc tin tức sưu tầm từ các nguồn khác sẽ được đăng tải và lưu trữ tại tủ thông tin thuốc ở khoa Dược

Thông tin tồn kho tại khoa Dược, thuốc cận date, thuốc chậm sử dụng…sẽ được triển khai bằng văn bản khi có yêu cầu tới các khoa phòng có liên quan sau khi có ý kiến của Ban giám đốc và được đăng tải có thời hạn trên mạng nội bộ thông tin thuốc khoa Dược

Thông tin thay thế thuốc, thông tin về tương tác thuốc, tư vấn sử dụng, bảo quản…khi có yêu cầu sẽ được trả lời trực tiếp trong thời gian ngắn nhất hoặc bằng văn bản sau khi cần thiết phải có ý kiến của Ban giám đốc, Hội đồng thuốc và điều trị Tại bệnh viện quận Thủ Đức, hoạt động thông tin giới thiệu thuốc thông qua các buổi sinh hoạt kỹ thuật được tổ chức hàng tuần Ngoài ra còn thông qua các cuộc họp, thư thông báo, mạng nội bộ, phát hành tập san thông tin thuốc định kỳ mỗi quý

2.1.2 Giới thiệu về tổ chức, nhiệm vụ và hoạt động của Hội đồng thuốc và điều

 Phó Chủ tịch Hội đồng kiêm ủy viên thường trực là trưởng khoa Dược bệnh viện:

 Thư ký Hội đồng là trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp hoặc dược sĩ khoa Dược hoặc

cả hai thành viên này

 Ủy viên gồm: Trưởng một số khoa điều trị chủ chốt, bác sĩ chuyên khoa vi sinh và điều dưỡng trưởng bệnh viện

Các bệnh viện hạng II trở lên có thêm ủy viên dược lý hoặc dược sĩ dược lâm sàng: Trưởng phòng Tài chính – Kế toán

9

b Chức năng của Hội đồng:

Hội đồng có chức năng tư vấn cho giám đốc bệnh viện về các vấn đề liên quan đến thuốc và điều trị bằng thuốc của bệnh viện, thực hiện tốt chính sách quốc gia về thuốc trong bệnh viện

c Nhiệm vụ của Hội đồng:

Xây dựng các quy định về quản lý và sử dụng thuốc trong bệnh viện

Xây dựng danh mục thuốc dùng trong bệnh viện

Xây dựng và thực hiện các hướng dẫn điều trị

Xác định và phân tích các vấn đề liên quan đến sử dụng thuốc

Giám sát phản ứng có hại của thuốc (ADR) và các sai sót trong điều trị

Thông báo, kiểm soát thông tin về thuốc

d Hoạt động của Hội đồng:

 Hội đồng họp định kỳ 1 tháng 1 lần hoặc đột xuất do Chủ tịch Hội đồng triệu tập Hội đồng có thể họp đột xuất để giải quyết các vấn đề phát sinh giữa các kỳ họp định kỳ của Hội đồng

 Hội đồng xây dựng quy chế làm việc, kế hoạch hoạt động và nội dung họp định kỳ trong 1 năm

 Phó Chủ tịch kiêm ủy viên thường trực Hội đồng chịu trách nhiệm tổng hợp tài liệu liên quan về thuốc cho các buổi họp của Hội đồng Tài liệu phải được gửi trước cho các ủy viên Hội đồng để nghiên cứu trước khi họp

 Hội đồng thảo luận, phân tích và đề xuất ý kiến, ghi biên bản và trình Giám đốc bệnh viện phê duyệt và tổ chức thực hiện sau khi được phê duyệt

 Hội đồng thực hiện sơ kết, tổng kết và báo cáo định kỳ 6 và 12 tháng theo mẫu quy định

2.2 KHO THUỐC TRONG BỆNH VIỆN THEO HƯỚNG DẪN GPS:

2.2.1 Ý nghĩa, yêu cầu, nội dung hoạt động của 01 kho bảo quản đạt GSP tại

bệnh viện:

Kho thuốc: là nơi dùng bảo quản, cung cấp và phát thuốc cho các khoalâm sàng hay

bệnh nhân điều trị

10

Bảo quản thuốc: là việc cất giữ an toàn các thuốc, bao bì đóng gói,bao gồm cả việc đưa

vào sử dụng và duy trì đầy đủ các hệ thống hồ sơ tài liệu phù hợp, kể cả các giấy biên nhận và phiếu xuất

Ý nghĩa: Kho thuốc đạt GSP giúp cho thuốc đảm bảo chất lượng tốt nhất đến tay người

bệnh phục vụ cho nhu cầu phòng và chữa bệnh của bệnh nhân

Các yêu cầu về nhà kho và trang thiết bị cho kho thuốc đạt GSP-WHO bao gồm:

Nhân sự:

 Theo qui mô của đơn vị, kho thuốc phải có đủ nhân viên, có trình độ phù hợp với công việc được giao làm việc tại khu vực kho Mọi nhân viên phải thường xuyên được đào tạo về “Thực hành tốt bảo quản thuốc”, về kỹ năng chuyên môn và phải được qui định rõ trách nhiệm, công việc của từng người bằng văn bản

 Các cán bộ chủ chốt của kho có chức năng giám sát, kiểm tra, cần phải trung thực,

có những hiểu biết, kinh nghiệm cần thiết và phải có trình độ nghề nghiệp và kỹ thuật phù hợp với nhiệm vụ được giao, đáp ứng các qui định của Nhà nước

 Thủ kho phải là người có trình độ hiểu biết cần thiết về dược, về nghiệp vụ bảo quản: phương pháp bảo quản, phương pháp quản lý sổ sách theo dõi xuất nhập, chất lượng thuốc

 Thủ kho phải có trình độ tối thiểu là dược sĩ trung học đối với các cơ sở sản xuất, bán buôn thuốc tân dược Đối với cơ sở sản xuất, bán buôn thuốc y học cổ truyền, dược liệu, thủ kho phải có trình độ tối thiểu là lương dược hoặc dược sĩ trung học

 Thủ kho thuốc độc, thuốc gây nghiện và thuốc hướng tâm thần phải đáp ứng được đúng các qui định của pháp luật có liên quan

 Thủ kho phải thường xuyên được đào tạo cập nhật những qui định mới của nhà nước về bảo quản, quản lý thuốc, các phương pháp, tiến bộ khoa học kỹ thuật được

áp dụng trong bảo quản thuốc

Nhà kho và trang thiết bị:

 Địa điểm:

 Kho phải được xây dựng ở nơi cao ráo, an toàn, phải có hệ thống cống rãnh thoát nước, để đảm bảo thuốc, nguyên liệu tránh được ảnh hưởng của nước ngầm, mưa lớn, và lũ lụt

 Tuỳ theo mục đích, qui mô của kho cần phải có những khu vực xác định, được xây dựng, bố trí hợp lý, trang bị phù hợp:

 Khu vực tiếp nhận, biệt trữ và bảo quản thuốc, nguyên liệu chờ nhập kho

 Khu vực lấy mẫu thuốc, nguyên liệu: khu vực này phải được xây dựng, trang bị thích hợp và phải có hệ thống cung cấp không khí sạch đảm bảo yêu cầu của việc lấy mẫu

 Khu vực bảo quản thuốc

 Khu vực bảo quản thuốc, nguyên liệu có yêu cầu bảo quản đặc biệt;

 Khu vực bảo quản thuốc, nguyên liệu không đạt tiêu chuẩn chất lượng, chờ xử lý

 Khu vực bảo quản bao bì đóng gói

 Khu vực bảo quản biệt trữ trước khi xuất nguyên vật liệu

 Nhà kho phải được thiết kế, xây dựng, bố trí đáp ứng các yêu cầu về đường đi lại, đường thoát hiểm, hệ thống trang bị phòng cháy, chữa cháy

 Trần, tường, mái nhà kho phải được thiết kế, xây dựng đảm bảo sự thông thoáng, luân chuyển của không khí, vững bền chống lại các ảnh hưởng của thời tiết như nắng, mưa, bão lụt

 Nền kho phải đủ cao, phẳng, nhẵn, đủ chắc, cứng và được xử lý thích hợp để chống

ẩm, chống thấm đảm bảo hoạt động của nhân viên làm việc trong kho, và hoạt động của các phương tiện cơ giới Nền kho không được có các khe, vết nứt gãy là nơi tích luỹ bụi, trú ẩn của sâu bọ, côn trùng

 Đối với kho thuốc, hóa chất dễ cháy nổ

 Nền kho phải thấp hơn mặt đất 1.5-2m

 Giữa tường và mái kho có các khe thông hơi

 Công tắc, cầu dao điện phải gắn bên ngoài, dây nối đèn phải được bọc kín

 Mọi nguyên nhân phát sinh tia lửa phải được loại trừ

 Có đủ các trang thiết bị, các bản hướng dẫn cần thiết cho công tác phòng chống cháy nổ, như: hệ thống phòng chữa cháy tự động, hoặc các bình khí chữa cháy, thùng cát, hệ thống nước và vòi nước chữa cháy

 Có nội qui qui định việc ra vào khu vực kho, và phải có các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn việc ra vào của người không được phép

 Có các biện pháp, có chương trình bằng văn bản để ngăn chặn kiểm soát sự xâm nhập, phát triển của côn trùng, sâu bọ, loài gặm nhấm

Điều kiện bảo quản trong kho:

 Về nguyên tắc các điều kiện bảo quản phải là điều kiện ghi trên nhãn thuốc Theo qui định của Tổ chức Y tế thế giới, điều kiện bảo quản bình thường là bảo quản trong điều kiện khô, thoáng, và nhiệt độ từ 15-250C hoặc tuỳ thuộc vào điều kiện khí hậu, nhiệt độ có thể lên đến 300C Phải tránh ánh sáng trực tiếp gay gắt, mùi từ bên ngoài vào và các dấu hiệu ô nhiễm khác

 Nếu trên nhãn không ghi rõ điều kiện bảo quản, thì bảo quản ở điều kiện bình thường Trường hợp ghi là bảo quản ở nơi mát, đông lạnh thì vận dụng các qui định sau:

 Nhiệt độ:

 Kho nhiệt độ phòng: Nhiệt độ trong khoảng 15-250C, trong từng khoảng thời gian nhiệt độ có thể lên đến 3000C

 Kho mát: Nhiệt độ trong khoảng 8-150C

 Kho lạnh: Nhiệt độ không vượt quá 80C Tủ lạnh: Nhiệt độ trong khoảng 2-80C

 Kho đông lạnh: Nhiệt độ không vượt quá - 100C

 Độ ẩm:

13

 Các thuốc yêu cầu bảo quản tránh ẩm hoặc độ ẩm được kiểm soát phải được bảo quản trong các khu vực mà độ ẩm và nhiệt độ tương đối được duy trì trong giới hạn yêu cầu Điều kiện bảo quản “ khô” được hiểu là độ ẩm tương đối không quá 70%

 Để đảm bảo điều kiện bảo quản đảm bảo thống nhất về nhiệt độ và độ ẩm của các kho cần có sự đánh giá đồng đều về nhiệt độ và độ ẩm việc đánh giá phải tuân theo quy định chung của hướng dẫn

 Các thuốc đòi hỏi điều kiện bảo quản đặc biệt cần phải được bảo quản ở các khu riêng biệt được xây dựng và trang bị thích hợp để đảm bảo các điều kiện bảo quản theo yêu cầu và các quy định của pháp luật

 Đối với thuốc độc, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần : phải được bảo quản theo đúng quy định tại các qui chế liên quan

Vệ sinh:

 Khu vực bảo quản phải sạch, không có bụi rác tích tụ và không được có côn trùng sâu bọ Phải có văn bản qui định chương trình vệ sinh, xác định rõ tần số và phương pháp vệ sinh nhà xưởng, kho

 Tất cả thủ kho, công nhân làm việc tại khu vực kho phải được kiểm tra sức khoẻ định kỳ Người mắc các bệnh về đường hô hấp, hoặc có vết thương hở đều không được làm việc trong khu vực bảo quản có trực tiếp xử lý thuốc (nguyên liệu, thành phẩm ) còn hở

 Nơi rửa tay, phòng vệ sinh phải được thông gió tốt và bố trí phù hợp (cách ly với khu vực tiếp nhận, bảo quản, xử lý thuốc)

 Công nhân làm việc trong khu vực kho phải mặc quần áo bảo hộ lao động thích hợp

Quy trình bảo quản:

 Các điều kiện bảo quản được yêu cầu như: chủng loại bao bì, giới hạn nhiệt độ, độ

ẩm, việc bảo vệ tránh ánh sáng cần được duy trì trong suốt thời gian bảo quản Cần phải có sự chú ý tới các thuốc chứa hoạt chất kém vững bền đối với nhiệt độ,

độ ẩm, ánh sáng

 Bao bì thuốc phải được giữ nguyên vẹn trong suốt quá trình bảo quản Không dùng lẫn lộn bao bì đóng gói của loại này cho loại khác

 Các thuốc có mùi phải được bảo quản trong bao bì kín, ở kho riêng

 Dược liệu phải được bảo quản ở kho khô, thông thoáng Các thùng hàng phải được sắp xếp hợp lý đảm bảo cho không khí lưu thông Các vật liệu thích hợp để làm bao bì bảo quản dược liệu có thể là thuỷ tinh, nhựa, giấy Các dược liệu chứa tinh dầu cũng cần phải được bảo quản trong bao bì kín

 Các chất dễ cháy, nổ phải được bảo quản tại kho riêng, đáp ứng các qui định của pháp luật

 Phải định kỳ tiến hành việc đối chiếu thuốc trong kho theo cách so sánh thuốc hiện còn và lượng hàng còn tồn theo phiếu theo dõi xuất nhập thuốc Trong mọi trường hợp, việc đối chiếu phải được tiến hành khi mỗi lô hàng được sử dụng hết

 Tất cả các sai lệch, thất thoát cần phải được điều tra để tìm ra nguyên nhân do lẫn lộn, cẩu thả hay các vấn đề sai trái khác

 Thường xuyên kiểm tra số lô và hạn dùng để đảm bảo nguyên tắc nhập trước - xuất trước hoặc hết hạn trước- xuất trước được tuân thủ, và để phát hiện hàng gần hết hoặc hết hạn dùng

 Định kỳ kiểm tra chất lượng của hàng lưu kho để phát hiện các biến chất, hư hỏng trong quá trình bảo quản do điều kiện nhiệt độ, độ ẩm hoặc các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến chất lượng thuốc, nguyên liệu

 Thuốc, nguyên liệu không đạt tiêu chuẩn chất lượng, hết hạn dùng phải được bảo quản ở khu vực riêng, phải dán nhãn, có biển hiệu thuốc, nguyên liệu chờ xử lý

2.2.2 Các loại sổ sách-các thống kê theo dõi có ở Khoa Dược:

 Các loại sổ sách thống kê theo dõi của khoa dược đều được xử lý thống kê trên phần mềm máy tính và được cập nhật hàng ngày vào máy tính của bệnh viện

 Các loại mẫu biều sổ theo dõi thuốc gây nghiện, thuốc hướng tâm thần, sổ theo dõi phản ứng phụ của thuốc, sổ xuất nhập tồn kho, phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, biên bản kiểm nhập, biên bản kiểm kê cuối tháng ngoài ra còn có các mẫu báo cáo

sử dụng thuốc theo quy định của Bộ y tế

 Nguyên tắc ghi chép, cập nhật biểu mẫu đó:

 Cập nhật thường xuyên hàng ngày, hàng tháng

 Số lượng được ghi bằng chữ và số

2.2.3 Cách sắp xếp, quản lý, sử dụng thuốc tại tủ trực, tủ cấp cứu ở các Khoa

(Ban) điều trị và của Khoa Dược

 Tùy theo từng bệnh viện và nhu cầu của khoa mà có cách sắp xếp, quản lý, cập nhật, sử dụng thuốc hợp lý riêng biệt theo từng khoa, từng bộ phận cụ thể

 Đối với từng khoa ở bệnh viện luôn xây dựng sẵn một cơ số thuốc cần có tại tủ trực của khoa để tiện sử dụng trong trường hợp cấp cứu bệnh nhân

2.2.4 Tổ chức hoạt động bảo quản thuốc tại kho thuốc bệnh viện:

 Hiện nay, Khoa dược bệnh viện Quận Thủ Đức tổ chức bảo quản thuốc ở kho chẳn

 Thực hiện bảo quản thuốc tại kho theo nguyên tắc “Thực hành tốt bảo quản thuốc” cùng với đầy đủ trang thiết bị phục vụ cho công tác bảo quản được ghi nhận số liệu mỗi ngày tại mỗi kho

Kho chẵn:

 Lên dự trù nhập thuốc, phân phối thuốc cho kho nội viện, kho cấp phát thuốc ngoại viện BHYT, nhà thuốc bệnh viện

16

 Kho chẵn có thuốc, hóa chất (cồn, nước rửa dụng cụ, dung dịch sát khuẩn…), vật

tư y tế (kim tiêm, bông gòn, băng gạc,)

 Thủ kho chẵn sẽ nhận hàng và kiểm hàng từ các công ty bao gồm tên thuốc, hàm lượng thuốc, số lượng, số lô, hạn dùng, cảm quan (hộp thuốc, vỉ thuốc không bị rách hay ẩm mốc)

 Khi hàng hóa nhập về thì thủ kho sẽ đảo kho

 Đồng thời kho lẻ làm nhiệm vụ cấp phát thuốc nội trú và BHYT xuất viện

2.3 SẮP XẾP, PHÂN LOẠI VÀ BẢO QUẢN THUỐC TẠI KHO CỦA KHOA DƯỢC BỆNH VIỆN:

2.3.1 Mô tả các hoạt động sắp xếp thuốc, y cụ trong các kho

 Tổng số mặt hàng trong kho là rất nhiều và thay đổi theo từng thời điểm

 Việc sắp xếp thuốc và y cụ tại kho của khoa Dược bệnh viện Quận Thủ Đức do các nhân viên phụ trách kho đảm nhiệm Thuốc được phân thành từng khu vực theo nhóm thuốc, được xếp trên kệ, tủ có khóa, thùng thuốc đặt trên pallet, được chất cao phù hợp, gon gàng, ngăn nắp, có tủ chứa thuốc đặc biệt, trên mỗi kệ có ghi chú rõ ràng

 Thuốc và y cụ được sắp xếp theo nguyên tắc 3 dễ, 5 chống

17

 Chống nhầm lẫn, đổ vỡ

 Khi sắp xếp đặc biệt lưu ý

 Các thuốc nguyên đai nguyên kiện chất trước, thuốc lẻ chất sau

 Thuốc khối lượng nặng chất trước, nhẹ chất sau

 Tại kho thuốc, thuốc được phân loại theo nhiều cách, như

 Phân loại theo đường dùng

 Phân loại theo chế độ quản lý

 Phân loại theo nhóm tác dụng dược lý

 Phân loại theo điều kiện bảo quản

 Phân loại theo dạng bào chế

 Phân loại theo nhóm tác dụng dược lý được áp dụng ở tất cả các kho của bệnh viện

 Đối với những loại thuốc phải bảo quản lạnh ở 2-8°C thì được bảo quản trong

tủ lạnh như vaccin, Insullin

 Đối với những loại thuốc nhạy cảm với ánh sáng hoặc cần độ vô khuẩn cao cần đặt trong hộp kín, chai lọ màu tối, hay bao bì kín, sạch như dịch truyền, siro,

 Các lọ hóa chất cần để riêng biệt để phòng cháy nổ xảy ra

 Thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần, thuốc gây tê-mê để tủ riêng biệt và có khóa tủ chắc chắn theo đúng quy định

 Các thuốc có bao bì giống nhau được để ngăn ra, cách xa nhau và không để quá chiều cao quy định để chống đổ vỡ hư hao

 Những thuốc sau khi cắt được đựng trong hộp thuốc đã mở và những hộp nhựa có ghi rõ tên thuốc đó, kèm theo là phiếu theo dõi để dễ kiểm tra tránh mất mát Thuốc được đựng trong hộp ra lẻ sẽ có bao để cạnh bên

 Tại kho có bảng phân biệt, giấy ghi chú thuốc có tên giống nhau hoặc bao bì giống nhau

 Tất cả các thuốc, hóa chất, y dụng cụ đều được sắp xếp trên pallet, tủ, kệ không để trực tiếp trên nền kho Sắp xếp kho có đường đi, khe hở giữa các khối hàng, đảm bảo thông hơi thoáng gió

 Cách sắp xếp theo nhóm điều trị và theo hình dạng kích thước

 Những thuốc thông thường: kháng sinh, hạ nhiệt, giảm đau, kháng viêm…đươc sắp xếp ở vị trí thuận tiện giúp cho việc lấy thuốc dễ dàng và nhanh chóng

18

2.3.2 Theo dõi và đảm bảo chất lượng thuốc trong quá trình bảo quản tại kho

 Tại mỗi kho của bệnh viện đều có trang bị nhiệt ẩm kế để theo dõi nhiệt độ và độ

ẩm, đảm bảo xử lý kịp thời khi nhiệt độ và độ ẩm không đạt yêu cầu Việc theo dõi nhiệt độ - độ ẩm diễn ra hằng ngày, ít nhất là 2 lần/ ngày Thời gian lý tưởng cho việc ghi kiểm tra nhiệt ẩm kế là 9 giờ và 15 giờ

 Điều kiện bảo quản: nhiệt độ24-28 0C, độ ẩm 60-70%

 Quạt, máy điều hòa, nhiệt kế, ẩm kế, tủ lạnh, tủ, kệ, giá đựng hàng

Hình 2.3-1 Phiếu theo dõi nhiệt độ và độ ẩm

 FIFO (First In/First Out) Nhập trước – Xuất trước

 FEFO (First Expired/First Out) Hết hạn dùng trước – Xuất trước

 Để ngăn chặn kiểm soát sự xâm nhập, phát triển của côn trùng, sâu bọ, loài gặm nhấm, tại mỗi kho của khoa Dược đều trang bị bẫy chuột

 Có bình chữa cháy ở mỗi kho thuốc và kho vật tư y tế để phòng chống cháy nổ

 Thuốc được quản lý và kiểm soát chất lượng theo quy trình

Quy trình kiểm soát chất lượng thuốc thực hiện theo các bước:

 Tiếp nhận và kiểm tra thuốc

2.4.1 Kho chính (kho chẵn): Trưởng kho DSTH Phạm Thị Minh Trang

Kho áp dụng phần mềm quản lý dược từ khâu nhập vào và bảo quản đến lúc xuất kho

Khi thuốc được giao đến kho được bộ phận Chuyên môn dược kiểm tra lại có đúng theo hợp đồng đấu thầu, số lượng thầu, giá thầu, đơn đặt hàng (đối với thuốc dịch vụ sẽ

20

kiểm tra giá, đơn đặt hàng) … Sau đó thuốc được giao vào kho chẵn, các nhân viên tại kho kiểm tra lại thuốc (tên, hàm lượng, hoạt chất, số lượng, hạn dùng) theo hóa đơn Nếu đúng thì tiến hành nhập kho Thủ kho sẽ làm nhiệm vụ ghi lại số lô, hạn dùng vào sổ theo dõi

Thuốc nhập vào kho chủ yếu từ các công ty được phép lưu hành của Bộ y tế cho phép Thuốc nhập vào được sắp xếp theo các loại thuốc gây nghiện và hướng tâm thần, thuốc thông thường riêng biệt

Sau đó số lượng được cập nhập vào phần mềm quản lý Kho theo dõi số lô, hạn dùng Riêng đối với thuốc gây nghiện và hướng tâm thần bảo quản vào tủ thuốc có cửa hai lần khóa

Sau đó kho chẵn sẽ chuyển thuốc về các bộ phận theo phiếu dự trù từ các kho, nhà thuốc bệnh viện và phiếu xuất chuyển kho

2.4.2 Khu Nội trú: Quản lý DSTH Lê Thị Loan Anh

a) Kho nội trú viên:

Được quản lí theo phần mềm theo dõi những thuốc có đơn vị tính bằng viên Làm dự trù thuốc toàn bộ trên mạng và số lượng dự trù thuốc được kho chẳn chuyển vào kho viên để cho các khoa, phòng làm phiếu lĩnh sử dụng thuốc cho bệnh nhân Kho duyệt các phiếu lĩnh thuốc của khoa, phòng và chuyển số lượng thuốc cho bộ phận ra lẻ để chia liểu nhỏ cho từng bệnh nhân

Ngoài ra còn xây dựng cơ số tủ trực đối với một số khoa cấp cứu, hồi sức … và duyệt

Quy trình lãnh thuốc tại phòng phát BHYT:

 Bệnh nhân nhận đơn thuốc từ các phòng khám (2 đơn thuốc giống nhau)

 Nộp đơn thuốc tại quầy thu phí theo số thứ tự

 Làm thủ tục thanh toán đồng chi trả và nhận lại 01 đơn thuốc

 Nhận thuốc theo số thứ tự

 Nhận thuốc, kiểm tra, ký tên

 Ra về

2.4.4 Nhà thuốc bệnh viện:

Dược sỹ Nguyễn Thị Anh Thư

Nhà thuốc bệnh viện phục vụ 24/24 giờ cho bệnh nhân không có thẻ bảo hiểm y

tế Ngoài ra nhà thuốc bệnh viện luôn có Dược sĩ hướng dần sử dụng thuốc theo yêu cầu của bệnh nhân

Nhà thuốc đạt chứng nhận tiêu chuẩn GPP do Sở Ytế cấp

Giá thuốc bán theo đúng qui định của Bộ Y Tế cho phép, có bản niêm yết giá tại nhà thuốc

Bệnh nhân nhận đơn thuốc từ các phòng khám, sau đó đưa bộ phận thu phí tại nhà thuốc (thuộc phòng Tài chính kế toán) để tính tiền Sau khi thanh toán tiền, đơn thuốc

sẽ được chuyển đến các nhân viên dược Các dược sỹ tại nhà thuốc chỉ cắt thuốc theo đơn và hướng dẫn bệnh nhân sử dụng thuốc theo đơn

2.4.5 Một số bộ phận khác:

Ngoài các kho tại Bệnh viện, khoa Dược còn cung cấp thuốc và quản lý thuốc ở một số kho lẽ khác như: Kho Linh Trung, Bình Chiểu, Hiệp Bình Chánh, Kho CS2, Kho CS3, Kho Nguyễn Tất Thành … Tất cả các bộ phận này đều hoạt động theo phần mền quản lý thuốc và được sự quản lý chặt chẽ từ khoa Dược

Kho vắc xin và thuốc chương trình do DS Đào Thị Hoàng Oanh phụ trách; hiện tại kho này phục vụ khoa Dinh dưỡng, khoa Sản và các dịch vụ về vắc xin; các thuốc chương trình như: Lao, HIV …