TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGUYỄN TẤT THÀNH KHOA DƯỢC // BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP BỆNH VIỆN QUẬN 4 Sinh viên thực hiện Trương Bảo Minh MSSV 1511537299 Lớp 15DDS1B Khóa 2015 2020 Giáo viên hướng dẫn DS Ngô Ngọc[.]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGUYỄN TẤT THÀNH
KHOA DƯỢC - // -
BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP
Cán bộ hướng dẫn tại cơ sở DS Phạm Văn Thụ
Tp.Hồ Chí Minh, năm 2020
Trang 2BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP
BỆNH VIỆN QUẬN 4
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Em xin cam đoan đây là bài báo cáo thực tập của em trong thời gian qua Những nội dung em trình bày trong bài báo cáo hoàn toàn trung thực, không sao chép bất kỳ nguồn nào khác Ngoài ra, trong bài báo cáo em có sử dụng một số tài liệu tham khảo đã được trích dẫn nguồn và chú thích rõ ràng Em xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước bộ môn, khoa và nhà trường về sự cam đoan này
Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 20 tháng 08 năm 2020
Người viết cam đoan
Trương Bảo Minh
Trang 4LỜI CẢM ƠN
ời đ tiên m xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến các th y cô của Trường Đại học Ng y n Tất Thành, c ng như các th y cô khoa ược đã tận t nh truyền đạt cho m những vốn kiến th c bá trong những năm tháng học tậ tại trường
Em c ng xin chân thành cảm ơn Ban Giám iệ nhà trường và cô Ngô Ngọc Anh Thư đã l ôn tận tâm với ch ng m, đã tạo điề kiện th ận lợi cho ch ng m được trải nghiệm thực tế như ngày hôm nay
Và đ c biệt, m xin gửi đến th y cô và các anh chị ược s khoa ược của Bệnh Viện ận lời cảm ơn sâ s c nhất Những người l ôn tận t nh hướng ẫn
c ng như đã chỉ ạy và cho m những lời kh yên và bài học hữ ích trong s ốt thời gian thực tậ tại bệnh viện Đó được x m là một hành trang bá để sa này
ch ng m bước vào môi trường làm việc
C ối c ng, Em kính ch c th y cô, các anh chị thật ồi ào s c kh và có nhiề niềm v i trong c ộc sống
Trân trọng cảm ơn!
Trang 5LỜI MỞ ĐẦU
Xã hội ngày càng phát triển chính vì vậy đòi h i sinh viên khi ra trường ngoài việc
n m ch c lý thuyết thì quan trọng hơn là hải biết áp dụng vào thực tế nên học đi đôi với hành là rất quan trọng Đ c biệt đối với nghành ược là một nghành liên quan trực tiếp tới s c kh con người
Thuốc là một sản phẩm c n thiết ảnh hưởng trực tiế đến s c kh con người Một người ược s biết cách bán thuốc, biết cách phối hợp và biết cách tư vấn sử dụng thuốc cho bệnh nhân thì sẽ hoàn thành trách nhiệm của người ược s Có thể nói vai trò của ược s trong nhà th ốc rất quan trọng, quyết định sinh mệnh của con người Vì vậy khi tốt nghiệ ra trường chúng ta phải trải qua những đợt thực tập tại các cơ sở khác nha để trau dồi kinh nghiệm tư vấn sử dụng thuốc hiệu quả cho người bệnh
Qua thời gian thực tập 3 tu n tại bệnh viện quận mà nhà trường đã hân công,
m đã được học h i và hiểu biết thêm những kiến th c về tr nh độ chuyên môn của người ược s , hiểu và n m rõ cách s p xếp và phân bố thuốc tại nhà thuốc, những nhóm thuốc c n phải kiểm soát đ c biệt ( nhóm kháng sinh quinolon, các thuốc phối hợ ược chất gây nghiện- hướng tâm th n, ) Gi m nâng cao được khả năng tư vấn và hướng dẫn sử dụng thuốc an toàn hiệu quả N m được các y định
và nguyên t c chuẩn trong ngành ược
Thông qua bài báo cáo này, em muốn trình bày những hiểu biết, kết quả mà em học tậ được trong suốt quá trình thực tập thực tế tại nhà thuốc Với kiến th c còn hạn chết, có sai sót mong Th y/cô thông cảm b qua
Em xin chân thành cảm ơn!
Trang 6NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
Tp.Hồ Chí Minh, ngày 20, tháng 08, năm 2020
Người nhận xét
Trang 7NHẬN XÉT CỦA ĐƠN VỊ THỰC TẬP
Tp.Hồ Chí Minh, ngày 20, tháng 08, năm 2020
Người nhận xét
Trang 8MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ii
LỜI CẢM ƠN iii
LỜI MỞ ĐẦU iv
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN ƯỚNG DẪN v
NHẬN XÉT CỦA ĐƠN VỊ THỰC TẬP vi
MỤC LỤC vii
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT ix
DANH MỤC BẢNG x
DANH MỤC ÌN VÀ SƠ ĐỒ xi
C ƯƠNG 1: TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG CỦA BỆNH VIỆN 1
1.1 TÊN ĐƠN VỊ VÀ ĐỊA CHỈ ĐƠN VỊ THỰC TẬP 1
1.2 CƠ CẤU TỔ CHỨC, CHỨC NĂNG VÀ N IỆM VỤ CỦA K OA ƯỢC BỆNH VIỆN 3
1.2.1 Cơ cấu tổ ch c 3
1.2.2 Sơ đồ tổ ch c của Khoa ược 3
1.2.3 Ch c năng 3
1.2.4 Nhiệm vụ 4
1.3 NHIỆM VỤ TỪNG BỘ PHẬN TRONG K OA ƯỢC 5
1.3.1 Nhiệm vụ của ược s công tác nghiệp vụ ược 5
1.3.2 Nhiệm vụ của ược s hụ trách kho cấp phát thuốc 5
1.3.3 Nhiệm vụ của cán bộ thống kê ược 6
1.3.4 Nhiệm vụ của ược s làm công tác ược lâm sàng 6
1.3.5 Nhiệm vụ của nhà thuốc bệnh viện 7
C ƯƠNG 2: NỘI DUNG THỰC TẬP 10
2.1 GIỚI THIỆU VỀ HOẠT ĐỘNG THÔNG TIN THUỐC TRONG BỆNH VIỆN, HỘI ĐỒNG THUỐC VÀ ĐIỀU TRỊ 10
2.1.1 Cách tổ ch c và hoạt động thông tin thuốc trong bệnh viện 10
2.1.2 Hoạt động thông tin giới thiệu thuốc của tr nh ược viên 12
2.1.3 Hội đồng thuốc và điều trị 14
2.2 KHO THUỐC TRONG BỆNH VIỆN T EO ƯỚNG DẪN GSP 15
2.2.1 Ý ngh a, yê c u, nội dung hoạt động của kho đạt GSP trong bệnh viện 15
Trang 92.2.2 Tổ ch c hoạt động bảo quản thuốc tại kho thuốc bệnh viện 19
2.3 SẮP XẾP, PHÂN LOẠI VÀ BẢO QUẢN THUỐC TẠI KHO CỦA K OA ƯỢC BỆNH VIỆN 22
2.3.1 Mô tả các hoạt động s p xếp thuốc, y cụ trong các kho 22
2.3.2 Th o õi và đảm bảo chất lượng thuốc trong quá trình bảo quản tại kho 23
2.4 CUNG ỨNG VÀ CẤP PHÁT THUỐC TRONG BỆNH VIỆN 25
2.4.1 Quy trình cung ng thuốc cho bệnh viện 25
2.4.2 Xây dựng danh mục thuốc tại bệnh viện 26
2.4.3 Cách tổ ch c cấ hát th ôc đến tay người bệnh 30
2.4.4 Cách th c xử lý hàng tồn trữ và hoàn trả Cách xử lý 34
2.5 NGHIỆP VỤ ƯỢC BỆNH VIỆN 35
2.5.1 Các văn bản pháp lý hiện hành và việc triển khai thực hiện trong khoa ược và các khoa phòng chuyên môn 35
2.5.2 Quy trình thao tác chuẩn trong khoa ược 37
2.5.3 Ph m mềm quản l khoa ược 47
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 51
TÀI LIỆU THAM KHẢO 52
Trang 10DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 11DANH MỤC BẢNG
Hình 1.1 Bệnh viện Quận 4 1
nh 1.2 Sơ đồ tổ ch c của Khoa ược 3
Bảng 1.1 Quy trình S.O.P nhà thuốc bệnh viện: 9
nh 2.1 Sơ đồ quy trình thông tin thuốc 11
Bảng 2.1 Điều kiện bảo quản thuốc 19
Bảng 2.2 Danh mục một số thuốc trong bệnh viện 27
Bảng 2.3 Quy trình cấp phát thuốc ngoại trú có BHYT 31
Bảng 2.4 Quy trình cấp phát thuốc điều trị nội trú 32
Bảng 2.5 Văn bản pháp lý 35
Bảng 2.6 Quy trình hủy thuốc – hóa chất – vật tư y tế – v ống đựng thuốc gây nghiện, hướng th n, tiền chất 38
Bảng 2.7 Quy trình kiểm kê 39
Bảng 2.8 Quy trình hủy thuốc gây nghiện – hướng th n – tiền chất 42
Bảng 2.9 Quy trình nhập thuốc – hóa chất – vật tư y tế 44
Bảng 2.10 Quy trình giám sát phản ng có hại của thuốc (ADR) 45
Hình 2.2 Ph n mềm quản l khoa ược bệnh viện 47
Hình 2.3 Phiế l nh vật tư 48
Hình 2.4 Phiế l nh th ốc thường 48
Hình 2.5 Phiếu xuất kho 49
nh 2.6 Đơn th ốc 50
Trang 12DANH MỤC HÌNH VÀ SƠ ĐỒ
Hình 1.1 Bệnh viện Quận 4 1
nh 1.2 Sơ đồ tổ ch c của Khoa ược 3
nh 2.1 Sơ đồ quy trình thông tin thuốc 11
Hình 2.2 Ph n mềm quản l khoa ược bệnh viện 47
Hình 2.3 Phiế l nh vật tư 48
Hình 2.4 Phiế l nh th ốc thường 48
Hình 2.5 Phiếu xuất kho 49
nh 2.6 Đơn th ốc 50
Trang 13CHƯƠNG 1: TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG CỦA BỆNH VIỆN
1.1 TÊN ĐƠN VỊ VÀ ĐỊA CHỈ ĐƠN VỊ THỰC TẬP
Hình 1.1 Bệnh viện Quận 4
Tên đơn vị thực tập: Bệnh viện Quận 4
Địa chỉ đơn vị thực tập: 63 – 65 Bến Vân Đồn, Phường 12, Quận 4, Thành
− Phòng ch c năng: 0
Trang 14− Khoa cận lâm sàng: 04
Bệnh viện có 130 giường nội trú
Trang 151.2 CƠ CẤU TỔ CHỨC, CHỨC NĂNG VÀ NHIỆM VỤ CỦA KHOA DƯỢC BỆNH VIỆN
+ Kho lẻ phát thuốc cho khoa lâm sàng (kho lẻ nội trú)
+ Kho lẻ phát thuốc cho bệnh nhân điều trị ngoại trú (kho lẻ ngoại trú)
1.2.2 Sơ đồ tổ chức của Khoa Dược
Hình 1.2 Sơ đồ tổ chức của Khoa Dược 1.2.3 Chức năng
Th o Thông tư 22/2011/TT-BYT ngày 10/6/2011 của Bộ Y tế y định tổ ch c và hoạt động của khoa ược bệnh viện
- Khoa ược là khoa chuyên môn chịu sự lãnh đạo trực tiếp của Giám đốc bệnh
TRƯỞNG KHOA
NG IỆP VỤ
K O C ẴN
K O Ẻ NỘI TRÚ
K O Ẻ NGOẠI TRÚ
Trang 16- ược có ch c năng ản l và tham mư cho Giám đốc bệnh viện về toàn bộ
công tác Khoa ược trong bệnh viện nhằm đảm bảo cung cấ đ y đủ, kịp thời thuốc có chất lượng và tư vấn, giám sát việc thực hiện sử dụng thuốc an toàn, hợp lý
1.2.4 Nhiệm vụ
− Lập kế hoạch, cung ng thuốc bảo đảm đủ số lượng, chất lượng cho nhu c u điều trị và thử nghiệm lâm sàng nhằm đá ng yêu c u chẩn đoán, điều trị và các yêu c u chữa bệnh khác (phòng chống dịch bệnh, thiên tai, thảm họa)
− Quản lý, theo dõi việc nhập thuốc, cấp phát thuốc cho nhu c điều trị và các nhu c đột xuất khác khi có yêu c u
− Đ u mối tổ ch c, triển khai hoạt động của Hội đồng thuốc và điều trị
− Bảo quản thuốc th o đ ng ng yên t c “Thực hành tốt bảo quản thuốc”
− Thực hiện công tác ược lâm sàng, thông tin, tư vấn về sử dụng thuốc, tham gia công tác cảnh giác ược, theo dõi, báo cáo thông tin liên quan đến tác dụng không mong muốn của thuốc
− Quản lý, theo dõi việc thực hiện các y định chuyên môn về ược tại các khoa trong bệnh viện
− Nghiên c u khoa học và đào tạo; là cơ sở thực hành của các trường Đại học, Cao đẳng và Trung học về ược
− Phối hợp với khoa cận lâm sàng và lâm sàng theo dõi, kiểm tra, đánh giá, giám sát việc sử dụng thuốc an toàn, hợ l đ c biệt là sử dụng kháng sinh và theo dõi tình hình kháng kháng sinh trong bệnh viện
− Tham gia hội chẩn khi được yêu c u
− Tham gia theo dõi, quản lý kinh phí sử dụng thuốc
− Quản lý hoạt động của Nhà thuốc bệnh viện th o đ ng y định
− Thực hiện nhiệm vụ cung ng, theo dõi, quản lý, giám sát, kiểm tra, báo cáo
về vật tư y tế tiê hao (bông, băng, cồn, gạc) khí y tế đối với các cơ sở y tế chưa có hòng Vật tư – Trang thiết bị y tế và được người đ ng đ các cơ sở
đó giao nhiệm vụ
Trang 171.3 NHIỆM VỤ TỪNG BỘ PHẬN TRONG KHOA DƯỢC
(Bộ Y tế (2011), Thông tư 22/2011/TT-BYT Quy định tổ chức và hoạt động của khoa
Dược bệnh viện, ban hành ngày 10 tháng 6 năm 2011)
1.3.1 Nhiệm vụ của Dược sĩ công tác nghiệp vụ dược
Yêu cầu về trình độ tối thiểu
- Tối thiể là ược s đại học đối với bệnh viện hạng đ c biệt, hạng 1 và 2 Bệnh viện hạng 3 và không hân hạng, yê c tối thiể là ược s tr ng học
Chức trách, nhiệm vụ:
- Thực hiện công tác kiểm tra y định ch yên môn ược tại khoa ược, các khoa lâm sàng và Nhà th ốc trong bệnh viện
- Cậ nhật thường x yên các văn bản y định về ản l ch yên môn, tham
mư cho Trưởng khoa tr nh Giám đốc bệnh viện kế hoạch hổ biến, triển khai thực hiện các y định này tại các khoa trong bệnh viện
- Đảm nhiệm việc c ng ng th ốc
- Định kỳ kiểm tra việc bảo ản, ản l , cấ hát th ốc tại khoa ược
- Kiểm tra việc sử ụng và bảo ản th ốc trong tủ trực tại các khoa lâm sàng
- Đảm nhiệm việc kiểm nghiệm, kiểm soát chất lượng th ốc (nế bệnh viện không tổ ch c bộ hận kiểm nghiệm th sa khi ha chế hải gửi mẫ cho các cơ an có ch c năng kiểm nghiệm thực hiện)
- Thực hiện một số nhiệm vụ khác khi được Trưởng khoa ược giao
- Chị trách nhiệm trước Trưởng khoa ược về nhiệm vụ được hân công
1.3.2 Nhiệm vụ của Dược sĩ phụ trách kho cấp phát thuốc
Yêu cầu trình độ tối thiểu
- Thủ kho giữ th ốc gây nghiện là ược s đại học ho c ược s tr ng học có giấy ủy yền th o y định; Thủ kho giữ các th ốc khác có tr nh độ tối thiể là ược s tr ng học
Chức trách, nhiệm vụ
− Có trách nhiệm thực hiện đ y đủ nguyên t c về “Thực hành tốt bảo quản thuốc”, đảm bảo an toàn của kho
Trang 18− ướng dẫn, phân công các thành viên làm việc tại kho thực hiện tốt nội quy của kho thuốc, khoa ược
− Kiểm tra, giám sát ch t chẽ việc xuất, nhập thuốc th o y định của công tác khoa ược và báo cáo thường xuyên ho c đột xuất cho Trưởng khoa về công tác kho và cấp phát
− Tham gia nghiên c u khoa học, hướng dẫn và bồi ưỡng nghiệp vụ chuyên môn cho các thành viên trong khoa và học viên khác theo sự phân công
− Thực hiện một số nhiệm vụ khác khi được Trưởng khoa ược giao
− Chịu trách nhiệm trước Trưởng khoa ược về nhiệm vụ được phân công
1.3.3 Nhiệm vụ của cán bộ thống kê dược
Yêu cầu về trình độ tối thiểu:
- Nghiệ vụ thống kê và ược
Chức trách, nhiệm vụ
− Theo dõi, thống kê chính xác số liệu thuốc nhập về kho ược, số liệu thuốc cấp phát cho nội trú, ngoại trú và cho các nhu c đột xuất khác
− Báo cáo số liệu thống kê khi nhận được yêu c u của Giám đốc bệnh viện
ho c Trưởng khoa ược Chịu trách nhiệm trước Trưởng khoa ược về nhiệm vụ được phân công
− Thực hiện báo cáo công tác khoa ược, tình hình sử dụng thuốc, hóa chất (pha chế, sát khuẩn), vật tư y tế tiêu hao (nếu có) trong bệnh viện định kỳ hàng năm gửi về Sở Y tế, Bộ Y tế (Cục Quản lý khám, chữa bệnh; Vụ Y ược cổ truyền đối với các bệnh viện Y học cổ truyền) vào trước ngày 15/10 hàng năm (số liệ 1 năm được tính từ 01/10 đến hết ngày 30/09 của năm kế tiế ) và báo cáo đột xuất khi được yêu c u
− Thực hiện một số nhiệm vụ khác khi được Trưởng khoa ược giao
1.3.4 Nhiệm vụ của Dược sĩ làm công tác dược lâm sàng
Yêu cầu về trình độ tối thiểu:
- ược s đại học
Chức trách, nhiệm vụ:
Trang 19- Chị trách nhiệm về thông tin th ốc trong bệnh viện, triển khai mạng lưới
th o õi, giám sát, báo cáo tác ụng không mong m ốc của th ốc và công tác cảnh giác ược
- Tư vấn về sử ụng th ốc an toàn, hợ l cho ội đồng th ốc và điề trị, cán
x m x t thay thế th ốc (nế hát hiện thấy có tương tác trong kê đơn, kê đơn
c ng hoạt chất, th ốc trong kho của khoa ược hết) bằng th ốc tương đương đồng thời thông tin lại cho khoa lâm sàng biết và thống nhất việc thay thế
th ốc
- Tham gia nghiên c khoa học và bồi ưỡng nghiệ vụ ch yên môn cho các thành viên trong khoa và học viên khác th o sự hân công
- Thực hiện một số nhiệm vụ khác khi được Trưởng khoa ược yê c
- Chị trách nhiệm trước Trưởng khoa ược về nhiệm vụ được hân công
1.3.5 Nhiệm vụ của nhà thuốc bệnh viện
Yêu cầu về trình độ tối thiểu:
- Phụ trách ch yên môn: ược s đại học
- Nhân viên bán th ốc : tối thiể ược s tr ng học
Chức năng, nhiệm vụ:
- Nhà th ốc Bệnh viện là cơ sở bán lẻ trong kh ôn viên bệnh viện, trực th ộc Giám đốc và được Khoa ược bệnh viện tham mư cho Giám đốc bệnh viện thực hiện các y định ch yên môn về ược
- Phạm vi hoạt động ch yên môn của Nhà th ốc Bệnh viện là bán lẻ th ốc thành hẩm được h lư hành tại Việt Nam Giá bán lẻ tại cơ sở bán lẻ
th ốc được thực hiện đ ng y định th ng số bán lẻ tối đa của th ốc thành hẩm
- C ng ng th ốc điề trị ngoại tr tất cả các ngày trong t n 2 /2 giờ
Trang 20- Tư vấn sử ụng th ốc cho khách hàng đến m a th ốc tại Nhà th ốc bệnh viện
- Tham gia th o õi, giám sát hản ng có hại của th ốc
- Nhiề năm liền tham gia triển khai Chương tr nh b nh ổn thị trường các m t hàng ược hẩm thiết yế trên địa bàn TP CM
Thực hiện các quy định chuyên môn về dược của nhà thuốc bệnh viện:
− Thông tư 02/2018/TT-BYT ngày 22 tháng 01 năm 2018 y định về Thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc
− Thông tư 20/2017/TT-BYT ngày 10 tháng 05 năm 2017 của Bộ Y tế Quy định chi tiết một số điều của Luật ược và Nghị định số 5 /2017/NĐ-
CP ngày 08 tháng 05 năm 2017 của Chính phủ về thuốc và nguyên liệu làm thuốc phải kiểm soát đ c biệt
− Thông tư 06/2017/TT-BYT ngày 03 tháng 05 năm 2017 của Bộ Y tế Ban hành danh mục thuốc độc và nguyên liệ độc làm thuốc
− Thông tư 52/2017/TT-BYT ngày 29 tháng 12 năm 2017 của Bộ Y tế Quy định về đơn th ốc và việc kê đơn th ốc hóa ược, sinh phẩm trong điều trị ngoại trú
− Thông tư 07/2017/TT-BYT ngày 03 tháng 05 năm 2017 của Bộ Y tế Ban hành danh mục thuốc không kê đơn
− Thông tư 07/2018/TT-BYT ngày 12 tháng 0 năm 2018 của Bộ Y tế Quy định chi tiết một số điều về kinh oanh ược của Luật ược và Nghị định
số 5 /2017/NĐ-CP ngày 08 tháng 05 năm 2017 của chính phủ y định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật ược
− Thông tư 36/2018/TT-BYT ngày 22 tháng 11 năm 2018 y định về Thực hành tốt bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc
Quy trình thao tác chuẩn:
− Quy trình mua thuốc và kiểm soát chất lượng
− Quy trình bán thuốc th o đơn
− Quy trình bán thuốc không th o đơn
− Quy trình bảo quản và theo dõi chất lượng
− Quy trình giải quyết đối với thuốc bị khiếu nại ho c thu hồi
− Quy trình mua, bán, bảo quản thuốc phải kiểm soát đ c biệt
Trang 21Bảng 1.1 Quy trình S.O.P nhà thuốc bệnh viện:
Trang 22CHƯƠNG 2: NỘI DUNG THỰC TẬP 2.1 GIỚI THIỆU VỀ HOẠT ĐỘNG THÔNG TIN THUỐC TRONG BỆNH VIỆN, HỘI ĐỒNG THUỐC VÀ ĐIỀU TRỊ
2.1.1 Cách tổ chức và hoạt động thông tin thuốc trong bệnh viện
− Quản lý công tác thông tin về thuốc trong bệnh viện
− Cập nhật thông tin về thuốc, cung cấp thông tin về thuốc nhằm bảo đảm sử dụng thuốc hợp lý, an toàn trong phạm vi bệnh viện
Nội dung thông tin cho người bệnh và cán bộ y tế
2.1.1.2
− Thông tin chỉ định, chống chỉ định, thận trọng, liề ng, tương tác thuốc
− Thay thế trị liệu
− Thuốc ng cho đối tượng đ c biệt
− Thông tin về thuốc mới
− Thông tin cảnh giác ược
Điều dưỡng
− Pha thuốc
− Bảo quản thuốc
− Thời gian dùng thuốc, cách dùng thuốc
− Cách dùng thuốc, thời gian dùng thuốc
− Một số tác dụng phụ thường g p
− Tương tác thuốc
Trang 23Hình thức thông tin
2.1.1.3
− Tư vấn trực tiế (nhân viên khoa ược trực tiế hướng dẫn sử dụng thuốc cho người bệnh điều trị ngoại trú tại khu vực khoa Khám bệnh, qu y Thông tin thuốc)
− Tư vấn a điện thoại
− Tư vấn a thư điện tử, di n đàn bệnh viện,…
− Ban hành bản tin ược lâm sàng
Quy trình thông tin
2.1.1.4
Sơ đồ quy trình thông tin thuốc:
Hình 2.1 Sơ đồ quy trình thông tin thuốc
Bước 1: Thu nhập thông tin
− Thông tin thuốc được thu nhập từ các nhân viên y tế, bệnh nhân, các văn bản
từ các cơ an chủ quản, thông tin cập nhật từ sách, báo, tạp chí, website của các cơ an chủ quản như Bộ Y Tế, Cục Quản ược, Trung tâm DI & ADR Quốc gia,…
Bước 2: Xử lý thông tin
− Thông tin sẽ được bộ phận ược lâm sàng và Thông tin thuốc kiểm tra, thẩm định, có tham khảo ý kiến từ Ban giám đốc, Hội đồng Thuốc và điều trị, phòng Quản lý chất lượng ch yên môn, được soạn thảo lại ưới dạng văn
Trang 24bản và được Chủ tịch Hội đồng Thuốc và điều trị phê duyệt trước khi triển khai
− Với những yêu c u thông tin thuốc nhận được a điện thoại sẽ được người
có thẩm quyền tại khoa ược ho c trong đơn vị thông tin thuốc xử lý trực tiế , trường hợp c n thiết sẽ xin ý kiến của Ban giám đốc, Hội đồng Thuốc
và điều trị ho c các khoa phòng có liên quan
Bước 3: Triển khai thông tin thuốc
− Các thông tin cập nhập thuốc mới, đ nh chỉ lư hành th ốc, rút số đăng k
ho c các cảnh báo về phản ng có hại (A R), tương tác th ốc,… từ các cơ quan có thẩm quyền công bố sẽ được triển khai bằng văn bản gửi về các khoa hòng có liên an đồng thời sẽ được triển khai và lư trữ tại đơn vị thông tin thuốc
− Thông tin về thuốc ưới dạng bài viết ho c tin t c sư t m từ các nguồn khác
sẽ được đăng tải và lư trữ
− Thông tin tồn kho tại khoa ược, thuốc cận date, thuốc chậm sử dụng,… sẽ được triển khai bằng văn bản khi có yêu c u tới các khoa phòng có liên quan sau khi có ý kiến của Ban giám đốc và được đăng tải
− Thông tin thay thế thuốc, thông tin về tương tác th ốc, tư vấn sử dụng, bảo quản,… khi có yê c u sẽ được trả lời trực tiếp trong thời gian ng n nhất
ho c bằng văn bản sau khi c n thiết phải có ý kiến của Hội đồng Thuốc và điều trị, phòng Quản lý chất lượng chuyên môn ho c lãnh đạo đơn vị có thẩm quyền
2.1.2 Hoạt động thông tin giới thiệu thuốc của trình dược viên
Các bước thực hiện:
Bước 1: Quy định đối với người giới thiệu thuốc
− Mỗi năm, đại diện Công ty ược gửi anh sách tên người giới thiệu thuốc
theo mẫu gửi về phòng Kế hoạch tổng hợp (mẫu 1)
Bước 2: Giới thiệu thuốc cho nhân viên y tế
− Người giới thiệu thuốc phải thực hiện th o đ ng y định của bệnh viện
− Người giới thiệu thuốc khi vào bệnh viện phải đ o bảng tên
Đối với Ban Giám đốc:
Trang 25− Người giới thiệu thuốc, Công ty ược xin cuộc hẹn g trước, vào g p theo lịch
Đối với Khoa Dược:
− Người giới thiệu thuốc, Công ty ược liên hệ công việc buổi sáng từ 10h – 11h30’, buổi chiều từ 15h – 16h30’ ngoại trừ công việc khẩn
Đối với Bác sĩ:
− Thời gian người giới thiệu thuốc, Công ty ược g bác s để trao đổi thông tin thuốc: ngoài giờ làm việc
− Địa điểm: đ ng y định
− Giờ làm việc : sáng 7h30 – 11h30’, chiều 13h30 – 16h30’
Bước 3: Thông tin thuốc cho cán bộ y tế tại bệnh viện
Trường hợp 1: Giới thiệu thuốc cho tất cả nhân viên y tế tại bệnh viện
− Công ty liên hệ khoa ược thực hiện theo mẫu 2
− Khoa ược báo cáo Ban Giám đốc
− Sa khi được chấp thuận, khoa ược đăng k ngày giới thiệu của Công ty
với phòng Kế hoạch tổng hợp theo lịch công tác
Trường hợp 2: Giới thiệu thuốc cho nhân viên trong khoa
− Công ty liên hệ khoa ược thực hiện theo mẫu 2
− Khoa ược báo cáo về phòng Kế hoạch tổng hợp (nộp mẫu 2)
Bước 4: Mời cán bộ y tế bệnh viện tham dự hội thảo
Trong nước:
− Thời gian tham dự hội thảo ngoài giờ làm việc: Cán bộ y tế có trách nhiệm
báo cáo với lãnh đạo khoa phòng mình công tác
− Thời gian tham dự trong giờ làm việc: Cán bộ y tế báo cáo lãnh đạo khoa
phòng và phòng Kế hoạch tổng hợp
− Công ty ược trao đổi với Ban Giám đốc, Bệnh viện cử người tham dự
− Không chấp thuận cán bộ y tế tự ý tham gia hội thảo nước ngoài mà chưa
được sự đồng ý của Ban Giám đốc Bệnh viện
Trang 262.1.3 Hội đồng thuốc và điều trị
Tổ chức của Hội đồng Thuốc và điều trị
+ Trưởng hòng Điều ưỡng;
− Thành lập 4 tiểu ban:
viện
Chức năng và nhiệm vụ của Hội đồng Thuốc và điều trị
2.1.3.2
Trang 27Hội đồng có ch c năng tư vấn cho giám đốc bệnh viện về các vấn đề liên quan đến thuốc và điều trị bằng thuốc của bệnh viện, thực hiện tốt chính sách quốc gia
về thuốc trong bệnh viện
− Xây dựng các y định về quản lý và sử dụng thuốc trong bệnh viện
− Xây dựng danh mục thuốc dùng trong bệnh viện
− Xây dựng và thực hiện các hướng dẫn điều trị
− Xác định và phân tích các vấn đề liên an đến sử dụng thuốc
− Giám sát phản ng có hại của thuốc (ADR) và các sai sót trong điều trị
− Thông báo, kiểm soát thông tin về thuốc
Hoạt động của Hội đồng Thuốc và điều trị
2.1.3.3
− Hội đồng họ định kỳ hai tháng 1 l n ho c đột xuất do Chủ tịch Hội đồng triệu tập Hội đồng có thể họ đột xuất để giải quyết các vấn đề phát sinh giữa các kỳ họ định kỳ của Hội đồng
− Hội đồng xây dựng quy chế làm việc, kế hoạch hoạt động và nội dung họp định kỳ trong 1 năm
− Phó Chủ tịch kiêm ủy viên thường trực Hội đồng chịu trách nhiệm tổng hợp tài liệu liên quan về thuốc cho các buổi họp của Hội đồng Tài liệu phải được gửi trước cho các ủy viên Hội đồng để nghiên c trước khi họp
− Hội đồng thảo luận, hân tích và đề xuất ý kiến, ghi biên bản và trình Giám đốc bệnh viện phê duyệt và tổ ch c thực hiện sa khi được phê duyệt
− Hội đồng thực hiện sơ kết, tổng kết và báo cáo định kỳ 6 và 12 tháng
2.2 KHO THUỐC TRONG BỆNH VIỆN THEO HƯỚNG DẪN GSP
2.2.1 Ý nghĩa, yêu cầu, nội dung hoạt động của kho đạt GSP trong bệnh viện
Ý nghĩa
2.2.1.1
Để đảm bảo cung cấp thuốc có chất lượng đến tay người sử dụng, đòi h i phải thực hiện tốt tất cả các giai đoạn liên an đến sản xuất, bảo quản, tồn trữ, lư thông phân phối thuốc
Yêu cầu
2.2.1.2
Trang 28− Đối với th ốc không hải kiểm soát đ c biệt: Thủ kho hải đá ng các y định sa :
( hương há bảo ản, ản l sổ sách, th o õi x ất nhậ , chất lượng
th ốc…)
− Đối với th ốc hải kiểm soát đ c biệt: Nhân sự hải đá ng y định tại Thông tư 20/2017/TT-BYT ngày 10/05/2017 của Bộ trưởng Bộ Y tế y định chi tiết một số điề của ật ược và Nghị định số 5 /2017/NĐ-
CP ngày 08/05/2017 của Chính hủ về th ốc và ng yên liệ làm th ốc hải kiểm soát đ c biệt và các y định khác có liên an
− Phải có bản mô tả công việc xác định rõ nhiệm vụ và trách nhiệm có liên
an cho từng cá nhân, được người đ ng đ cơ sở hê yệt Cá nhân hải
hiể , n m rõ nhiệm vụ và trách nhiệm được giao
− Tất cả nhân viên hải được đào tạo, cậ nhật về thực hành tốt bảo ản
th ốc, các y định l ật há , các y tr nh thao tác, các y định về vệ sinh, an toàn h hợ với vị trí công việc
− Nhân viên và cán bộ làm việc trong kho hải được kiểm tra s c kh định kỳ
− Nhà kho phải được thiết kế, xây dựng, trang bị, sửa chữa và bảo trì một cách
hệ thống sao cho có thể bảo vệ thuốc tránh được các ảnh hưởng bất lợi có thể
có, như: sự thay đổi nhiệt độ và độ ẩm, chất thải và m i, các động vật, sâu
bọ, côn trùng và không ảnh hưởng tới chất lượng thuốc
− Tr n, tường, mái nhà kho phải được thiết kế, xây dựng sao cho đảm bảo sự thông thoáng, luân chuyển của không khí, vững bền chống lại các ảnh hưởng của thời tiết như n ng, mưa, bão lụt
− Nền kho phải đủ cao, phẳng, nhẵn, đủ ch c, c ng và không được có các khe, vết n t gãy
Trang 29− Kho bảo quản phải có diện tích đủ rộng để bố trí các khu vực cho các hoạt động:
− Phải trang bị các hương tiện, thiết bị phù hợ để đảm bảo các điều kiện bảo quản (ví dụ: quạt thông gió, điều hòa không khí, nhiệt kế, xe nâng, ẩm kế, phòng lạnh, tủ lạnh, chỉ thị nhiệt độ vaccin, chỉ thị đông băng điện tử (Freeze Tag) ) Các thiết bị phải được kiểm tra, bảo trì, bảo ưỡng định kỳ để đảm bảo hoạt động ổn định, chính xác Các thiết bị đo hải được hiệu chuẩn định
kỳ th o y định của pháp luật về kiểm định, hiệu chuẩn thiết bị đo
− Phải có các hương tiện phát hiện và cảnh báo tự động (như ch ông, đèn…) kịp thời về các sự cố, sai lệch về điều kiện bảo quản đối với các thuốc có yêu
c đ c biệt về điều kiện bảo quản (nhiệt độ)
− Kho phải được chiế đủ sáng, cho phép tiến hành một cách chính xác và an toàn tất cả các hoạt động trong khu vực kho Không được để ánh sáng m t trời chiếu trực tiếp vào thuốc
− Có đủ các trang bị, giá, kệ để xếp hàng Khoảng cách giữa các giá kệ, giá kệ với nền kho phải đủ rộng đảm bảo cho việc vệ sinh kho, kiểm tra đối chiếu
và xếp, dỡ hàng hóa
− Phải có đủ các trang thiết bị phòng chữa cháy, bản hướng dẫn c n thiết cho công tác phòng chống cháy nổ như: hệ thống phòng chữa cháy tự động, ho c các bình khí chữa cháy, thùng cát, hệ thống nước và vòi nước chữa cháy
− Nơi rửa tay, phòng vệ sinh phải được thông gió tốt và bố trí phù hợp (cách ly
Trang 30− Có nội y i định việc ra vào khu vực kho, và phải có các biện pháp phòng ngừa, ngăn ch n việc ra vào của người không được phép
− Có sổ theo dõi công tác bảo quản, kiểm soát, theo dõi nhiệt độ, độ ẩm 2 l n trong ngày (sáng vào lúc 9h, chiều vào lúc 15h) và theo dõi tình hình nhập – xuất sản phẩm
− Thuốc được tránh ánh sáng trực tiếp và các tác động khác từ bên ngoài
− Thuốc, hoá chất, vaccin, sinh phẩm được bảo quản đ ng yê c điều kiện bảo quản do nhà sản xuất ghi trên nhãn ho c theo yêu c u của hoạt chất (với các nhà sản xuất không ghi trên nhãn) để đảm bảo chất lượng của sản phẩm
− Thuốc c n kiểm soát đ c biệt và thuốc bảo quản ở điều kiện nhiệt độ đ c biệt thì bảo quản th o y định hiện hành và yêu c u của nhà sản xuất
− Theo dõi hạn dùng của thuốc thường xuyên Thuốc hết hạn sử dụng ho c thuốc còn hạn sử dụng nhưng có ấu hiệu n t, vỡ biến màu, vẩn đục phải để khu vực riêng chờ xử lý
− Thuốc hóa chất d cháy nổ, vaccin, sinh phẩm bảo quản tại kho riêng
Nội dung hoạt động
2.2.1.3
- Có sổ theo dõi công tác bảo quản, kiểm soát và theo dõi nhiệt độ, độ ẩm 2 l n
(sáng vào lúc 9h, chiều vào lúc 15h) trong ngày, đồng thời theo dõi xuất, nhập sản phẩm;
- Tránh ánh sáng trực tiế và các tác động từ bên ngoài;
- Thuốc, hóa chất, v c-xin, sinh phẩm được bảo quản đ ng yê c điều kiện
bảo quản do nhà sản xuất ghi trên nhãn ho c theo yêu c u hoạt chất (với các nhà sản xuất không ghi trên nhãn) để đảm bảo chất lượng sản phẩm;
- Thuốc c n kiểm soát đ c biệt (thuốc gây nghiện, thuốc hướng th n, tiền chất
dùng làm thuốc) và thuốc bảo quản ở điều kiện nhiệt độ đ c biệt thì bảo quản theo quy định hiện hành và yêu c u của nhà sản xuất;
- Theo dõi hạn sử dụng thuốc thường xuyên Khi phát hiện thuốc g n hết hạn sử
dụng ho c thuốc còn hạn sử dụng nhưng có ấu hiệu bị biến đổi vật lý (n t, vỡ, biến
mà , …) hải để khu vực riêng chờ xử lý;
- Thuốc, hóa chất d cháy nổ, vaccine, sinh phẩm phải bảo quản tại kho riêng;
Kiểm tra s c kh đối với thủ kho, hóa chất: 6 tháng/l n
Trang 31 Các quy trình thao tác chuẩn:
− Quy trình nhập thuốc và kiểm tra thuốc nhập kho;
− Quy trình bảo quản thuốc trong kho;
− Quy trình kiểm tra, theo dõi chất lượng thuốc trong kho;
− Quy trình vệ sinh kho;
− Quy trình kiểm tra, bảo trì, bảo ưỡng thiết bị bảo quản;
− Quy trình kiểm soát mối, mọt, côn trùng, các loài g m nhấm trong kho;
− Quy trình xử lý thuốc bị hư h ng, đổ vỡ;
− y tr nh th o õi, ghi ch điều kiện bảo quản;
− Quy trình cấp phát;
− Quy trình tiếp nhận và xử lý thuốc trả về;
− Quy trình biệt trữ;
− y tr nh định kỳ đối chiếu thuốc trong kho
2.2.2 Tổ chức hoạt động bảo quản thuốc tại kho thuốc bệnh viện
Hướng dẫn về điều kiện bảo quản thuốc:
Bảng 2.1 Điều kiện bảo quản thuốc
bảo quản thường; ho c với điều kiện được ch a trong bao bì chống thấm đến tận tay người bệnh
Trang 32 Thuốc trong kho:
− Thuốc được bảo quản trong điều kiện đảm bảo duy trì chất lượng và th o đ ng
y định của pháp luật
− Thuốc được luân chuyển theo nguyên t c FIFO – First In First Out (nhậ trước xuất trước) ho c nguyên t c FEFO – First Expires First Out (hết hạn trước xuất
trước)
− Có sổ sách, các quy trình thao tác chuẩn đảm bảo cho công tác bảo quản, kiểm
soát, theo dõi việc nhập, xuất
− Có y định về kiểm tra, đánh giá chất lượng thuốc
− Thuốc trước khi nhậ kho được kiểm tra, đối chiếu so với ch ng từ liên quan
về chủng loại, số lượng và các thông tin khác ghi trên nhãn; tên hàng, nhà sản xuất, số lô, hạn dùng
− Các thuốc đòi h i điều kiện bảo quản đ c biệt nhanh chóng được kiểm tra, phân loại và bảo quản theo các chỉ dẫn ghi trên nhãn và th o các y định
pháp luật
− Thuốc có phiếu xuất kho cho tất cả các l n xuất kho
− Việc cấp phát: cấ hát cho khoa điều trị có phiếu lãnh thuốc gây nghiện, thuốc hướng tâm th n, thuốc thường
− Tuân theo nguyên t c quay vòng kho: hàng hóa nhậ trước ho c có hạn dùng trước sẽ được sử dụng trước
− Trước khi giao thuốc thực hiện kiểm tra, đối chiếu
− Thuốc hướng tâm th n, thuốc gây nghiện được bảo quản trong tủ có khóa
ch c ch n, mỗi loại được để ở ngăn riêng tránh nh m lẫn
− Thuốc nhạy cảm với nhiệt độ được bảo quản trong tủ lạnh
− Thuốc nhạy cảm với ánh sáng được bảo quản trong bao bì kín, tránh ánh sáng trực tiếp gay g t
− Các chất d cháy, nổ được bảo quản riêng