37_Trần Thị Sáu.doc

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC & MẦM MON BÀI TẬP LỚN GIÁO DỤC KỸ NĂNG NHẬN DIỆN VÀ ỨNG PHÓ VỚI HÀNH VI XÂM HẠI THÂN THỂ CHO HỌC SINH TIỂU HỌC Tên học phần P[.]

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG

KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC & MẦM MON

-BÀI TẬP LỚN

GIÁO DỤC KỸ NĂNG NHẬN DIỆN VÀ ỨNG PHÓ VỚI HÀNH VI XÂM HẠI THÂN THỂ

CHO HỌC SINH TIỂU HỌC

Tên học phần: Phương pháp NCKH chuyên ngành GDTH

Mã học phần: LLP203

Mã lớp: K19 DLCTHA4 Học kì II, năm học 2021-2022

Phú Thọ, tháng 3 năm 2023

Điểm kết luận của bài thi Số phách

(Do HĐ chấm thi ghi)

Số phách

(Do HĐ chấm thi ghi)

Họ và tên SV: Trần Thị Sáu Ngày, tháng, năm sinh: 20/2/1972 Tên lớp: K19 ĐHLT TIỂU HỌC

Họ, tên và chữ ký của giảng viên

thu bài thi

MỤC LỤC

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH ẢNH

PHẦN 1 MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong bối cảnh xã hội hiện nay, một xã hội đang tiến tới đà phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa, thì cuộc sống của con người cũng hiện đại hơn, được nâng cao hơn Song mặt khác nó lại đã và đang tồn tại không ít biến động làm thay đổi đời sống của con người, nhiều vấn đề phức tạp liên tục nảy sinh tạo ra những bài toán cấp bách cho xã hội Bên cạnh những mặt tích cực mà nhịp sống hiện đại mang lại, còn có cả những tác động tiêu cực gây nguy hại cho con người đặc biệt là trẻ em

Trẻ em trong lứa tuổi từ 6- 11 tuổi là những học sinh ở lứa tuổi hoa, các em đang lớn lên, đang hoàn thiện về cơ thể (sinh lý) và đang phát triển về tâm hồn (tâm lý) Học sinh tiểu học chưa đủ ý thức, chưa đủ phẩm chất và năng lực để tồn tại như mộtcông dân trong xã hội mà các em luôn cần sự bảo vệ, sự giúp đỡ của người lớn, của nhà trường, gia đình và xã hội Một trong những đặc điểm nổi bật của học sinh tiểu học là ngây thơ, trong sáng và dễ tin người, tuy nhiên các em lại chưa có khả năng lường trước được những điều không hay xảy đến với bản thân mình, nên thường dễ

bị đối mặt với những tình huống nguy hiểm khó lường Do đó việc giáo dục cho học sinh tiểu học kỹ năng sống là vô cùng cần thiết, đặc biệt là kỹ năng nhận diện và ứngphó với hành vi xâm hại thân thể là một trong những kỹ năng đang rất cần cho các

em trong xã hội hiện nay

Thực trạng hiện nay việc rèn luyện kỹ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể cho các em ở các trường tiểu học còn thấp và chưa thực sự được chú trọng Nguyên nhân chính là trong tư tưởng giáo viên và các bậc phụ huynh đa phần chỉ chú tâm giáo dục và cung cấp cho các em về kiến thức,vì thế một bộ phận đông đảo học sinh ở độ tuổi tiểu học còn thiếu kĩ năng sống Đặc biệt là kĩ năng đối phó với những nguy hiểm trong cuộc sống hiện đại nhiều rủi ro và

mất an toàn Vì vậy, giáo dục kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể cho học sinh là một chủ đề nóng, một yêu cầu thiết thực và cấp bách hiện nay, đòi hỏi phải có sự quan tâm đặc biệt từ cả gia đình, nhà trường và xã hội.

Thời gian gần đây, tình trạng xâm hại thân thể trẻ em ở Việt Nam đang có xu hướng gia tăng, đặc biệt là các vụ án xảy ra ở nhiều nơi trên phạm vi cả nước chứ không riêng gì các khu đô thị và thành phố lớn Đã xuất hiện nhiều vụ án xâm hại thân thể mà nạn nhân chính là trẻ em ở lứa tuổi tiểu học Tháng 6 – 2017, theo báo

An ninh nhân dân cả nước đã xảy ra 5 vụ hiếp dâm trẻ em bị phát hiện mà những bị can lại là những gã hàng xóm, ông già 69 tuổi, đau đớn hơn là bố đẻ cũng đang tâm cưỡng bức con mình toàn những đối tượng ít người ngờ tới nhất Nguy hiểm hơn phần lớn bọn chúng đều là những người có quan hệ quen biết với nạn nhân và gia đình các em, nhiều trường hợp còn là họ hàng, ông ngoại, cha dượng thậm chí cả bố

đẻ cũng đang tâm làm hại con mình Bất cứ ai dù là còn trẻ hay đã già, cả người lớn lẫn trẻ em đều có nguy cơ bị xâm hại thân thể bất cứ lúc nào

Trước những yêu cầu hết sức cấp bách hiện nay, hơn lúc nào hết việc tạo ra môi trường để giáo dục và rèn luyện các kĩ năng sống cho học sinh tiểu học là vô cùng quan trọng Qua đó góp phần giúp cho trẻ trở thành những con người toàn diện, năng động, có kĩ năng và trở thành những người có ích cho xã hội

Xuất phát từ những lí do trên, chúng tôi đã lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Giáo dục

kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể cho học sinh tiểu học”

2 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu về lí luận và thực tiễn giáo dục kĩ năng nhận diện và ứngphó với hành vi xâm hại thân thể cho học sinh tiểu học, từ đó đề xuất các biện pháptác động phù hợp nhằm giúp cho học sinh tiểu học tự bảo vệ được bản thân và tránhđược những rủi ro trong cuộc sống, qua đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dụctoàn diện trong các trường tiểu học

3 Khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là: Giáo dục kĩ năng nhận diện và ứng phó

với hành vi xâm hại thân thể cho học sinh tiểu học

4 Giả thuyết nghiên cứu đề tài

Việc giáo dục một số kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể cho học sinh trường tiểu học Chí Đám – huyện Đoan Hùng- tỉnh Phú Thọ đã được tiến hành nhưng còn nhiều hạn chế

Nếu tổ chức áp dụng một số biện pháp giáo dục kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể cho học sinh tiểu học sẽ giúp cho các em tự bảo vệ bản thân, tránh được những nguy cơ rủi ro trong cuộc sống Từ đó góp phần giáo dục toàn diện cho học sinh tiểu học

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể, giáo dục kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể cho học sinh tiểu học

5.2 Khảo sát thực trạng giáo dục kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể cho học sinh tiểu học và nguyên nhân của thực trạng

5.3 Đề xuất một số biện pháp giáo dục kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể cho học sinh tiểu học thông qua các hoạt động và tổ chức thực nghiệm sư phạm

6 Phương pháp nghiên cứu

Để có được kết quả nghiên cứu khách quan, chúng tôi sử dụng phối hợp các phương pháp như: phân tích, tổng hợp, điều tra, quan sát, thống kê toán học, nghiên cứu trường hợp điển hình,

7 Giới hạn, phạm vi nghiên cứu

Do điều kiện và khả năng có hạn nên trong đề tài, chúng tôi tập trung nghiên cứu

Giáo dục kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể cho học sinh

tiểu học cho học sinh trường Tiểu học Chí đám năm học 2022-2023

PHẦN 2 NỘI DUNG CHÍNH

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

1.1 Khái niệm xâm hại thân thể

1.1.1 Khái niệm xâm hại

Theo từ điển tiếng Việt “ Xâm hại” là xâm phạm đến khiến cho bị tổn hại.Ngoài ra trong từ điển tiếng Việt còn có từ đồng nghĩa với khái niệm “Xâmhại” đó là khái niệm “Xâm phạm” “Xâm phạm” là động đến quyền lợi và chủquyền của người khác

Có thể thấy xâm hại là tất cả thái độ , hành vi tổn thương đến sự tự trọngcủa trẻ, làm hại đến thân thể, sức khỏe và tâm lí của trẻ Nếu trẻ không có sự antoàn, bị tổn thương thì cá nhân sẽ không có hoạt động tâm lý ổn định và pháttriển đầy đủ

Như vậy xâm hại là những hành vi thái độ làm tổn thương trẻ về thân thể,sức khỏe và tâm lí

1.1.2 Khái niệm thân thể

Theo từ điển tiếng Việt “Thân thể” là phần vật chất của một động vật.Còn trong từ điển sinh học, “Thân thể” có nghĩa là phần thể xác, là cấu tạogiải phẫu sinh lý của con người

Ngoài ra trong từ điển tiếng Việt còn có khái niệm đồng nghĩa với kháiniệm thân thể đó là khái niệm “Thể chất” “Thể chất” là mặt thể xác của conngười để phân biệt với tâm hồn

Có thể thấy thể chất của con người không chỉ là toàn bộ cấu tạo giải phẫu

mà cả hoạt động sinh lý của con người Chính cơ sở giải phẫu sinh lý này là cơ sởcủa hoạt động tâm lý, tinh thần của con người Nếu phần thân thể này không có

sự an toàn, bị tổn thương thì cá nhân sẽ không có hoạt động tâm lý ổn định vàphát triển đầy đủ

Như vậy, thân thể là toàn bộ cấu tạo giải phẫu và hoạt động sinh lý của conngười, là cơ sở vật chất của hoạt động tâm lý tinh thần

1.1.3 Khái niệm xâm hại thân thể

Xâm hại thân thể bao gồm mọi hình thức gây đau đớn về thể chất cho các

em kể từ bấu véo cho đến rung lắc, tát, đánh đập Trẻ có thể bị tổn thương rất đadạng, từ tổn thương phần mềm(vết rách, bầm tím, vết bỏng) cho đến gẫy răng,gẫy xương, vỡ nội tạng, thương tích hệ thần kinh trung ương Bị xúc phạm thânthể từ nhỏ, các em lại dễ phát triển hành vi bạo lực hoặc tội phạm sau này

1.1.2.Kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể

1.1.2.1 Khái niệm Kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể a) Khái niệm kĩ năng nhận diện với hành vi xâm hại thân thể

Kĩ năng nhận diện hành vi xâm hại thân thể của học sinh tiểu học là khảnăng trẻ vận dụng tri thức, vốn kinh nghiệm đã có để nhận diện những nguy hiểm

từ những vật dụng thông thường, từ những hành động của bản thân và nhữnghành động của người khác với mình nhằm tránh gây tổn thương về cơ sở giảiphẫu và hoạt động sinh lý đảm bảo cho thân thể được an toàn, khỏe mạnh và pháttriển đầy đủ

*Các biểu hiện của kĩ năng nhận diện với hành vi xâm hại thân thể của học sinh tiểu học.

-Nhận diện được những nguy hiểm từ vật dụng thông thường

-Nhận diện những hành động khiến bản thân gặp nguy hiểm

-Nhận diện những nguy hiểm từ những hành động của bản thân trong mốitương tác với người khác

-Nhận diện những nguy hiểm của người khác thực hiện với bản thân:Hành

vi xâm hại thân thể và những nguy cơ bị xâm hại thân thể, hành vi bạo lực

b)Khái niệm kĩ năng ứng phó với hành vi xâm hại thân thể

Kĩ năng ứng phó với hành vi xâm hại thân thể của học sinh tiểu học là khảnăng trẻ vận dụng tri thức, vốn kinh nghiệm đã có để ứng phó với những nguyhiểm từ vật dụng thông thường, từ những hành động của bản thân và những hànhđộng của người khác với mình nhằm tránh gây tổn thương về cơ sở giải phẫu vàhoạt động sinh lý đảm bảo cho thân thể được an toàn, khỏe mạnh, phát triển đầyđủ

*Biểu hiện của kĩ năng ứng phó với hành vi xâm hại thân thể của học sinh tiểu học

-Ứng phó được những nguy hiểm từ những vật dụng thông thường như

điện, lửa, nước, dao kéo và các vật dụng sắc nhọn, đồ chơi, vật dụng dễ vỡ, dungdịch, hóa chất, vật nuôi trong gia đình

-Ứng phó với những nguy hiểm xảy ra từ hành động của bản thân

- Biết ứng phó với những tình huống như người lạ rủ đi chơi, người lạ choquà bánh, người lạ yêu cầu mở cửa khi ở nhà một mình, người lạ yêu cầu cungcấp thông tin của gia đình qua điện thoại lúc ở nhà một mình

-Ứng phó với hành vi xâm hại thân thể hoặc những hành vi bạo

1.1.2.2 Các giai đoạn hình thành kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể.

-Giai đoạn nhận thức: Ở giai đoạn này giáo viên tiểu học hướng dẫn trẻ

nắm được lí thuyết về kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thểgiúp trẻ nhận thức về mục đích, cách thức và điều kiện hành động Giai đoạn nàyrất quan trọng vì để hành động có hiệu quả trẻ phải nhận thức được các điều kiệncần thiết của hành động đó

-Giai đoạn quan sát và làm thử theo mẫu: Sau khi trẻ nhận thức được mụcđích và cách tiến hành là giai đoạn trẻ bắt đầu hoạt động Lúc này trẻ có thể làmtheo mẫu trên cơ sở đã nhận thức đầy đủ về mục đích, cách thức điều kiện hànhđộng Hoặc trẻ có thể tự vận dụng kĩ năng theo hiểu biết của mình Ở giai đoạnnày thao tác cuả trẻ vẫn còn nhiều sai sót, lúng túng, chưa trọn vẹn, thiếu thuầnthục, độc lập và linh hoạt Kĩ năng có thể đạt kết quả ở mức độ thấp hoặc khôngđạt kết quả

-Giai đoạn luyện tập để tiến hành các thao tác theo đúng yêu cầu đặt ra: Làgiai đoạn trẻ luyên tập để kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thânthể được thành thục và linh hoạt hơn Khi đó hành động được thực hiện có kếtquả không chỉ trong điều kiện quen thuộc mà cả trong điều kiện khác nhau Đồng

thời trẻ còn biết kết hợp những kĩ năng cũ trong khi thực hiện kĩ năng nhận diện

và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể một cách linh hoạt

1.1.3.Giáo dục kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể.

1.1.3.1 Khái niệm giáo dục kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể.

a) Khái niệm giáo dục kĩ năng nhận diện hành vi xâm hại thân thể

Khái niệm giáo dục kĩ năng nhận diện hành vi xâm hại thân thể có thể hiểu

là quá trình tổ chức có mục đích, có kế hoạch của nhà giáo dục lên đối tượng giáodục nhằm giúp đối tượng giáo dục có tri thức, có kinh nghiệm, có kĩ năng, cóhiểu biết để nhận diện được những nguy hiểm từ những vật dunguj thông thường,

từ những hành động của bản thân và những hành động của người khác với mình

b) Khái niệm giáo dục kĩ năng ứng phó với hành vi xâm hại thân thể

Khái niệm giáo dục kĩ năng ứng phó với hành vi xâm hại thân thể có thểhiểu là quá trình tổ chức có mục đích, có kế hoạch của nhà giáo dục lên đối tượnggiáo dục nhằm giúp đối tượng giáo dục có tri thức, có kinh nghiệm, có kĩ năng,

có hiểu biết để ứng phó với những nguy hiểm từ vật dụng thông thường, từ nhữnghành động của bản thân và những hành động của người khác với mình

1.1.3.2 Giáo dục kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể.

Cuộc sống chứa đựng nhiều bất trắc và đòi hỏi con người cần có hiểu biếtcũng như kĩ năng nhất định để ứng phó với những tình huống bất định, nguyhiểm với bản thân mình và những người xung quanh Khi tiếp xúc với môitrường xung quanh trẻ cũng chịu sự tác động từ môi trường tự nhiên và xã hội, sựtác động đó vừa tạo điều kiện cho trẻ phát triển các năng lực cá nhân giúp hìnhthành và phát triển toàn diện nhân cách vừa có những tác động tiêu cực đến sựphát triển của trẻ Điều đó đòi hỏi trẻ phải có đủ kiến thức và kĩ năng cần thiết đểvượt qua những tác động không thuận lợi, đôi khi gây nguy hiểm cho trẻ, để cóthể phát triển một cách thuận lợi, kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâmhại thân thể là một kĩ năng cần thiết cho trẻ thực hiện điều đó

Kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể là một dạngKNS với mục đích giúp trẻ có đủ kiến thức, hiểu biết về những mối nguy hiểm,tình huống không an toàn ở xung quanh trẻ và cách xử lý để phòng tránh, từ đóvận dụng vào cách xử trí các mối nguy hiểm, tình huống không an toàn ở xungquanh trẻ, giúp trẻ sống an toàn, khỏe mạnh hơn.

Như vậy, giáo dục kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thânthể cho học sinh tiểu học được hiểu là giáo dục những kĩ năng mang tính cá nhân

và xã hội nhằm giúp trẻ vận dụng vốn kiến thức, kinh nghiệm đã có để hành động

có hiệu quả và có cách ứng xử tích cực trước những tình huống không an toàn,nguy hiểm trong cuộc sống xung quanh mình, đảm bảo sự an toàn cho bản thân

Giáo dục kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân phảituân theo quy luật hình thành kĩ năng nói chung, quy luật hình thành KNSnói riêng

Giáo dục kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân cho trẻmuốn đạt hiệu quả cao cần có các điều kiện hỗ trợ như có các chính sách làm cơ

sở pháp lý, làm căn cứ thực hiện; sự phối hợp tham gia giữa các lực lượng giáodục Gia đình- Nhà trường-Xã hội để có sự tác động đồng bộ; có tài liệu hướngdẫn cụ thể cho GV, PH, nắm rõ để thực hiện tốt việc giáo dục các em Đối vớihọc sinh tiểu học việc giáo dụckĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hạithân thể có cơ sở là chương trình chăm sóc – giáo dục trẻ, các văn bản pháp luật,

Bộ chuẩn phát triển học sinh tiểu học Đây là điều kiện thuận lợi cho việc thựchiện mục đích giáo dục học sinh

1.1.4.3.Tầm quan trọng của việc giáo dục kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể.

+ Kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể thúc đẩy sự

phát triển của cá nhân và xã hội

Thực tế cho thấy, có khoảng cách giữa nhận thức và hành vi của conngười, có nhận thức đúng chưa chắc đã có hành vi đúng Ví dụ: Nhiều người biếthút thuốc lá là có hại cho sức khỏe nhưng họ vẫn hút; Có những người là luật sư,

công an, thẩm phán,…Có hiểu biết rất rõ về pháp luật nhưng vẫn vi phạm phápluật… Đó chính là vì họ đã thiếu KNS.

Có thể nói kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thểchính là nhịp cầu giúp học sinh biến kiến thức thành thái độ, hành vi và thói quentích cực, lành mạnh Người có kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hạithân thể sẽ luôn vững vàng trước những tình huống rủi ro xảy ra trong cuộc sống,biết ứng xử giải quyết vấn đề một cách tích cực và phù hợp, họ thường thànhcông hơn trong cuộc sống, luôn yêu đời và làm chủ cuộc sống của mình Ngượclại người thiếu kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể thường

dễ vấp phải những rủi ro và phải đối mặt với những tình huống thiếu an toàntrong cuộc sống Ví dụ: Người không có kĩ năng ứng phó với hành vi xâm hạithân thể sẽ dễ phải đối mặt với nguy cơ bị xâm hại thân thể hơn người khác vàthường có cách ứng phó tiêu cực khi bị rơi vào tình huống rủi ro gây ra nhữngảnh hưởng không tốt tới tinh thần và thể chất của bản thân

Không những thúc đẩy sự phát triển của cá nhân học sinh, kĩ năng nhậndiện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể còn góp phần thúc đẩy sự phát triểncủa xã hội, giúp ngăn ngừa các vấn đề xã hội và bảo vệ quyền con người Việcthiếu KNS của cá nhân học sinh là một nguyên nhân nảy sinh nhiều vấn đề trongnhà trường và trong xã hội như: Bạo lực học đường, xâm hại tình dục trẻ em…Việc giáo dục kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể sẽthúc đẩy những hành vi mang tính xã hội tích cực, giúp nâng cao chất lượngcuộc sống xã hội và giảm các vấn đề xã hội Giáo dục kĩ năng nhận diện vàứng phó với hành vi xâm hại thân thể còn giải quyết một cách tích cực nhu cầu

và quyền con người, quyền công dân được ghi trong luật pháp Việt Nam vàquốc tế

+ Giáo dục kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể làyêu cầu cấp thiết đối với thế hệ trẻ:

Các em chính là những chủ nhân tương lai của đất nước, là những người sẽquyết định sự phát triển của đất nước trong những năm tiếp theo Nếu không có

KNS nói chung và kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân nóiriêng, các em sẽ không thể thực hiện tốt trách nhiệm đối với bản thân, gia đình,cộng đồng và đất nước.

Lứa tuổi học sinh tiểu học là lứa tuổi đang hình thành những giá trị nhâncách, giàu ước mơ, ham hiểu biết, thích tìm tòi, khám phá song còn thiếu hiểubiết sâu sắc về xã hội, còn thiếu kinh nghiệm sống, dễ bị lôi kéo, kích động…Đặcbiệt là trong bối cảnh hội nhập quốc tế và cơ chế thị trường hiện nay, thế hệ trẻthường xuyên chịu tác động đan xen của những yếu tố tích cực và tiêu cực, luônđược đặt vào hoàn cảnh phải lựa chọn những giá trị, phải đương đầu với nhữngkhó khăn, thách thức, những áp lực, tiêu cực Nếu không được giáo dục kĩ năngnhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể các em dễ bị lôi kéo vào cáchành vi tiêu cực, bạo lực, dễ bị phát triển lệch lạc về nhân cách, dễ dàng đứngtrước nguy cơ bị xâm hại thân thể và những tình huống bất lợi xảy ra trong cuộcsống Một trong các nguyên nhân dẫn đến các hiện tượng tiêu cực trong xã hộicủa một bộ phận trẻ ở lứa tuổi tiểu học 6-11 tuổi trong thời gian qua như: Xâmhại tình dục trẻ em, bóc lột sức lao động, đánh hội đồng…Chính là do các emthiếu kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể

Vì vậy việc giáo dục kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hạithân thể cho thế hệ trẻ là rất cần thiết, giúp các em rèn luyện hành vi có tráchnhiệm với bản thân, gia đình, cộng đồng và Tổ quốc Giúp các em có khả năngứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống, sống chủ động, an toàn, hàihòa và lành mạnh

+Giáo dục kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thểnhằm thực hiện yêu cầu đổi mới giáo dục ở tiểu học

Đảng ta đã xác định con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sựphát triển xã hôi Để thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đạihóa đất nước, cần phải có những người lao động mới phát triển toàn diện, do vậycần phải đổi mới giáo dục nói chung và đổi mới giáo dục bậc tiểu học nói riêng

Nhiệm vụ đổi mới giáo dục được thể hiện rõ trong các nghị quyết của Đảng và

Quốc hội, trong Luật giáo dục năm 2005.

Nghị quyết 40/2000/ QH10 về đổi mới chương trình giáo dục tiểu học đãkhẳng định mục tiêu là xây dựng nội dung chương trình, phương pháp giáo dục,SGK tiểu học mới nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện thế hệ trẻ, đápứng nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, phù hợp vớithực tiễn và truyền thống Việt Nam, tiếp cận trình độ giáo dục tiểu học ở cácnước phát triển trong khu vực và trên thế giới

Báo cáo chính trị của Đại hội Đảng lần thứ IX (4- 2001) đã đề ra nhiệm vụ:Tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đổi mới nội dung, PPDH

Luật giáo dục năm 2005, Điều 2 đã xác định: Mục tiêu của giáo dục tiểuhọc là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sứckhỏe, thẩm mĩ và nghề nghiệp, trung thành với lí tưởng độc lập dân tộc và chủnghĩa xã hội, hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất đạo đức và năng lựccông dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Như vậy mục tiêu giáo dục tiểu học đã chuyển từ chủ yếu là trang bị kiếnthức cho HS sang trang bị những năng lực cần thiết cho các em, đặc biệt là nănglực hành động, năng lực thực tiễn Phương pháp giáo dục tiểu học cũng đã đượcđổi mới theo hướng “Phát huy tính tích cực, chủ động, tư duy sáng tạo của ngườihọc, bồi dưỡng cho người học năng lực tự học, khả năng thực hành trong cuộcsống” (Luật giáo dục năm 2005, Điều 5)

Giáo dục kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể cho

HS với bản chất là hình thành và phát triển cho các em khả năng làm chủ bảnthân, khả năng nhận diện nguy hiểm và ứng phó được với những bất trắc nhữngtình huống nguy hiểm xảy ra cuộc sống Khả năng ứng phó tích cực trước cáctình huống của cuốc sống rõ ràng là phù hợp với mục tiêu giáo dục tiểu học,nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục tiểu học

Tóm lại việc giáo dục kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hạithân thể cho HS tiểu học là rất cần thiết để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục tiểuhọc.

+ Giáo dục kĩ năng sống nói chung và kĩ năng nhận diện và ứng phó vớihành vi xâm hại thân thể cho học sinh tiểu học nói riêng là xu thế chung củanhiều nước trên thế giới:

Hiện nay, đã có hơn 155 nước trên thế giới quan tâm đến việc đưa KNSvào nhà trường, trong đó có 143 nước đã đưa vào chương trình chính khóa ở tiểuhọc và ở trung học Tuy nhiên chỉ có một số không đáng kể các nước đưa KNSthành một môn học riêng biệt, ví dụ như: Ma-la-wi, Cam-pu-chia,…Còn đa sốcác nước, để tránh sự quá tải trong nhà trường thường tích hợp KNS nói chung

và kĩ năng nhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể nói riêng vàomột phần nội dung môn học, chủ yếu là các môn khoa học xã hội như: Giáo dụcsức khỏe, giáo dục giới tính, quyền con người, giáo dục môi trường…Một sốnước đã sử dụng tiếp cận “Whole school Approach” trong đó có hình thức xâydựng “Trường học thân thiện” nhằm thúc đẩy việc giáo dục KNS cho HS trongnhà trường

Từ những lí do đã trình bày ở trên có thể khẳng định, việc giáo dục kĩ năngnhận diện và ứng phó với hành vi xâm hại thân thể cho HS trong các nhà trườngtiểu học là rất cần thiết và có tầm quan trọng đặc biệt

Chương 2 GIÁO DỤC KỸ NĂNG NHẬN DIỆN VÀ ỨNG PHÓ VỚI HÀNH

VI XÂM HẠI THÂN THỂ CHO HỌC SINH TIỂU HỌC

1 Các nguyên tắc chỉ đạo việc đề xuất biện pháp

Nguyên tắc là những luận điểm xuất phát mang tính quy luật, có vai trò chỉđạo, điều tiết hoạt động của chủ thể Biện pháp thuộc phạm trù hoạt động, do vậyviệc đề xuất biện pháp cũng như thực hiện biện pháp phải dựa trên những nguyêntắc xác định