14. Phạm Thị Hạnh.doc

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC & MẦM MON BÀI TẬP LỚN THIẾT KẾ MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM TRONG MÔN KHOA HỌC CHO HỌC SINH TIỂU HỌC Tên học phần Phương pháp NCKH chuyên ngành GDTH Mã[.]

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG

KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC & MẦM MON

-BÀI TẬP LỚN

THIẾT KẾ MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM TRONG MÔN KHOA HỌC CHO

HỌC SINH TIỂU HỌC

Tên học phần: Phương pháp NCKH chuyên ngành GDTH

Mã học phần: LLP203

Mã lớp: K19 DLCTHA4 Học kì II, năm học 2021-2022

Phú Thọ, tháng 3 năm 2023

Điểm kết luận của bài thi

Số phách

(Do HĐ chấm thi ghi)

Số phách

(Do HĐ chấm thi ghi)

Họ và tên SV: Phạm Thị Hạnh Ngày, tháng, năm sinh: 09/01/1973 Tên lớp: K19 ĐHLT TIỂU HỌC

Mã lớp: K19DLCTHA4

Mã SV:

GVHD: Lê Ngọc Sơn

Ghi bằng số Ghi bằng chữ

Họ, tên và chữ ký của

cán bộ chấm thi 1

Họ, tên và chữ ký của

cán bộ chấm thi 2

Họ, tên và chữ ký của giảng viên

thu bài thi

MỤC LỤC

Trang bìa phụ i

Lời cảm ơn ii

Mục lục iii

Danh mục bảng biểu iv

MỞ ĐẦU

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC THIẾT KẾ MỘT

SỐ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM TRONG MÔN KHOA HỌC

1.1 Tổng quan về vấn đề nghiên cứu

1.1.1 Khái quát một số nghiên cứu về hoạt động trải nghiệm cho học sinh tiểu học ở một số nước trên thế giới

1.1.2 Khái quát một số nghiên cứu về hoạt động trải nghiệm cho học sinh tiểu học ở Việt Nam

1.1.3 Nhận xét, đánh giá chung

1.2 Hoạt động trải nghiệm

1.2.1 Khái niệm

1.2.2 Đặc điểm

1.2.3 Thiết kế hoạt động trải nghiệm

1.3 Môn Khoa học ở tiểu học

1.3.1 Mục tiêu

1.3.2 Nội dung

1.3.3 Phương pháp, hình thức tổ chức

1.3.4 Đánh giá kết quả dạy học

1.3.5 Phương tiện dạy học

1.4 Đặc điểm tâm sinh lí của học sinh cuối cấp tiểu học với việc tổ chức hoạt động trải nghiệm trong môn Khoa học

1.4.1 Khái quát đặc điểm tâm sinh lí học sinh cuối cấp

1.4.2 Ý nghĩa của việc thiết kế hoạt động trải nghiệm cho học sinh cuối cấp tiểu học thông qua môn Khoa học

1.5 Thực trạng thiết kế hoạt động trải nghiệm ở một số trường tiểu học hiện nay 1.5.1 Khái quát quá trình điều tra

1.5.2 Kết quả điều tra

1.5.3 Nhận xét chung

CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM TRONG MÔN KHOA HỌC

2.1 Vai trò của hoạt động trải nghiệm trong dạy học môn Khoa học

2.2 Thiết kế một số hoạt động trải nghiệm trong môn Khoa học

2.2.1 Nguyên tắc thiết kế hoạt động trải nghiệm trong môn Khoa học

2.2.2 Quy trình thiết kế hoạt động trải nghiệm trong môn Khoa học

2.2.3 Thiết kế một số hoạt động trải nghiệm trong môn Khoa học

2.3 Khảo nghiệm sư phạm

2.3.1 Khái quát quá trình khảo nghiệm

2.3.2 Tiến hành khảo nghiệm sư phạm

2.3.3 Đánh giá kết quả khảo nghiệm sư phạm

2.3.4 Nhận xét chung

2.3.5 Một số kiến nghị và đề xuất

KẾT LUẬN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH ẢNH

Bảng 1.1 Mức độ thiết kế và tổ chức hoạt động trải nghiệm trong môn Khoa học cho học sinh lớp 4, 5

Bảng 1.2 Khả năng tổ chức hoạt động cho học sinh thông qua môn học Bảng 1.3 Các phương pháp giáo viên có thể khai thác để giáo viên có thể

sử dụng tổ chức hoạt động trải nghiệm thông qua môn Khoa học

Bảng 1.4 Các hình thức giáo viên có thể khai thác để giáo viên có thể sử dụng tổ chức hoạt động trải nghiệm thông qua môn Khoa học

Bảng 1.5 Ý nghĩa của việc tổ chức hoạt động trải nghiệm thông qua môn Khoa học đối với học sinh tiểu học lớp 4,5

Bảng 2.1 Hệ thống các bài học và nội dung thiết kế hoạt động trải nghiệm trong môn Khoa học

Bảng 2.1 Sự phối hợp tổ chức hoạt động trải nghiệm trong môn Khoa học cho học sinh Tiểu học được đánh giá theo 3 mức độ

Bảng 2.2 Mức độ phù hợp của quy trình 6 bước thiết kế hoạt động trải nghiệm trong môn Khoa học cho học sinh Tiểu học

Bảng 2.3 Sự phù hợp của nguyên tắc lựa chọn nội dung thiết kế hoạt động trải nghiệm

Bảng 2.4 Tính khả thi của các hoạt động trải nghiệm được thiết kế

PHẦN 1 MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng và nhà nước và của toàn dân Đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển được ưu tiên đi trước trong các chương trình , kế hoạch phát triển kinh tế xã hội Theo nghị quyết

số 29- NQ-TW về đổi mới căn bản, toàn diện và đào tạo Hoạt động giáo dục ở trường tiểu học sau năm 2018 có sự chuyển hướng từ tiếp cận nội dung sang phát triển năng lực, nghĩa là từ chủ yếu trang bị kiến thức sang tăng cường tổ chức các hoạt động trải nghiệm nhằm phát triển tính sáng tạo cho học sinh tiểu học

Hoạt động trải nghiệm sẽ tạo cơ hội cho học sinh huy động, tổng hợp kiến thức, kỹ năng của các môn học, các lĩnh vực giáo dục khác nhau để có thể trải nghiệm thực tiễn trong nhà trường, gia đình và xã hội Đồng thời giúp các em có

cơ hội để tham gia các hoạt động hướng nghiệp Đặc biệt tất cả các hoạt động này phải dưới sự hướng dẫn, tổ chức của nhà giáo dục Qua đó hình thành những phẩm chất chủ yếu, những năng lực chung đã được xác định lại chương trình giáo dục phổ thông tổng thể Các năng lực và phẩm chất chung này sẽ được thực hiện trong hoạt động trải nghiệm thông qua 3 mục tiêu của hoạt động trải nghiệm Hoạt động trải nghiệm sẽ được tổ chức cả ở trong và ngoài lớp học, trong và ngoài nhà trường theo các quy mô: cá nhân, nhóm , lớp học, khối lớp hoặc quy

mô trường

Môn khoa học ở tiểu học giữ vị trí hết sức quan trọng trong việc hình thành nhân cách, phát triển năng lực trí tuệ cho học sinh Nội dung của môn khoa học trong chương trình tiểu học xoay quanh các vấn đề về tự nhiên, xã hội, con người; tích hợp những kiến thức về vật lí, hóa học, sinh học và nội dung giáo dục sức khỏe, giáo dục môi trường Từ đó, môn khoa học góp phần hình thành và phát triển ở học sinh tình yêu con người, thiên nhiên, trí tò mò khoa học, hứng thú tìm hiểu thế giới tự nhiên, ý thức bảo vệ sức khỏe thể chất và tinh thần của bản thân, gia đình, cộng đồng; ý thức tiết kiệm bảo vệ tài nguyên thiên nhiên; tinh thần trách nhiệm với môi trường sống

Môn khoa học là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí thuyết và thực nghiệm.

Vì vậy, việc tổ chức hoạt động trải nghiệm có vai trò và ý nghĩa quan trọng đối với môn học này Thông qua các hoạt động trải nghiệm, học sinh sẽ phát huy vai trò cụ thể, tính tích cực, chủ động, tự giác và sáng tạo của bản thân Các em được tham gia vào tất cả các khâu của quá trình hoạt động từ thiết kế, chuẩn bị, thực hiện và đánh giá kết quả Bên cạnh đó, các em còn được bày tỏ quan điểm ý tưởng và lựa chọn ý tưởng của chính mình Do vậy mà các em thật sự hào hứng

và rất tích cực khi được học tập dưới dạng hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Thực tế cho thấy, trong việc dạy học các môn học nói chung và môn Khoa học nói riêng ở trường tiểu học đa phần còn thiên về lí thuyết, tập trung vào dạy học theo tiến trình nội dung trong sách giáo khoa, dạy học sinh cách hiểu, ghi nhớ các khái niệm một cách máy móc mà không kích thích được tư duy sáng tạo, khả năng làm việc có hiệu qủa của học sinh nên hiệu quả giờ học vẫn chưa được như ý muốn Dạy học trải nghiệm là một phương pháp dạy học mới có thể phát huy được vốn kinh nghiệm, vốn hiểu biết của học sinh thông qua các hoạt động khám phá tiếp thu tri thức mới Tuy nhiên phương pháp này chưa được sử dụng rộng rãi, giáo viên còn gặp nhiều khó khăn trong việc thiết kế, tổ chức hoạt động phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí lừa tuổi của học sinh, điều kiện thức tiễn của gia đình, nhà trường và xã hội

Xuất phát từ những nguyên nhân trên, có thể thấy rằng việc dạy học môn Khoa học theo hướng trải nghiệm cho học sinh tiểu học là rất quan trọng và cần thiết Vì thế chúng tôi chọn nghiên cứu đề tài: “Thiết kế một số hoạt động trải nghiệm trong môn Khoa học ở trường tiểu học”

2 Mục tiêu nghiên cứu

Xây dựng nội dung và thiết kế hoạt động trải nghiệm trong môn Khoa học ở trường tiểu học

3 Khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu

- Khách thể nghiên cứu: Quá trình dạy học môn Khoa học môn khoa học ở trường tiểu học

- Đối tượng nghiên cứu: Quá trình thiết kế một số hoạt động trải nghiệm trong môn Khoa học ở trường tiểu học

4 Giả thuyết nghiên cứu đề tài

Nếu thiết kế một số hoạt động trải nghiệm trong môn Khoa học phù hợp, hiệu quả sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục ở trường tiểu học, bồi dưỡng khả năng tư duy, sáng tạo và phát triển năng lực, phẩm chất cho HS

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận của việc thiết kế hoạt động trải nghiệm ở trường tiểu học trong môn khoa học

- Tìm hiểu thực trạng việc tổ chức hoạt động trải nghiệm nói chung và hoạt động trải nghiệm trong môn Khoa học nói riêng ở trường tiểu học

- Xây dựng nội dung và thiết kế một số hoạt động trải nghiệm trong môn Khoa học ở trường tiểu học

- Khảo nghiệm sư phạm về tính thực tiễn và khả thi của các hoạt động trải nghiệm được thiết kế

6 Phương pháp nghiên cứu

* Phương pháp nghiên cứu lí luận:

- Tìm hiểu, nghiên cứu các tài liệu về hoạt động trải nghiệm, tài liệu về giáo dục ngoài giờ lên lớp, tài liệu dạy học môn khoa học, đặc điểm tâm sinh lí

HS cuối cấp tiểu học

- Phân tích mục tiêu, đặc điểm, các lĩnh vực hoạt động trong chính môn Khoa học để thiết kế các hoạt động trải nghiệm phù hợp với HS

* Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

- Điều tra giáo dục: Điều tra, khảo sát thực tế hoạt động dạy - học của giáo viên và HS bằng cách sử dụng phiếu hỏi, bảng hỏi

- Quan sát sư phạm: Quan sát hoạt động của giáo viên và HS trong quá trình dạy và học

- Thực nghiệm sư phạm nhằm khẳng định tính khả thi của các chủ đề hoạt động trải nghiệm được thiết kế

- Lấy ý kiến chuyên gia: Xin ý kiến của các chuyên gia về các vấn đề thuộc phạm vi nghiên cứu của đề tài

- Trò chuyện với HS nhằm tìm hiểu những thái độ, hứng thú trong học tập của các em, những điều mà các em mong muốn có được trong những giờ học môn Khoa học

* Phương pháp thống kê toán học:

Thống kê, phân loại và tính số lượng, tỉ lệ phần trăm để đánh giá các kết quả thu thập được từ điều tra thực tiễn và khảo nghiệm sư phạm

7 Giới hạn, phạm vi nghiên cứu

Thiết kế một số hoạt động trải nghiệm trong môn Khoa học ở trường tiểu học

PHẦN 2 NỘI DUNG CHÍNH Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI Chương 2 (THƯỜNG LÀ TÊN ĐỀ TÀI)

Chương 3 THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM

3.1 Mục đích thực nghiệm

3.2 Nội dung thực nghiệm

3.3 Phương pháp thực nghiệm

3.3.1 Chọn trường, lớp TN

3.3.2 Bố trí TN

3.3.3 Kiểm tra, đánh giá HS

3.4 Kết quả thực nghiệm sư phạm và biện luận

3.4.1 Phân tích kết quả học tập của học sinh

3.4.2 So sánh sự tiến bộ của HS lớp TN với lớp ĐC

TÀI LIỆU THAM KHẢO

13