18. Lò Thị Hoa..doc

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC & MẦM MON BÀI TẬP LỚN PHÁT TRIỂN KĨ NĂNG HỢP TÁC CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC GIẢI BÀI TẬP MÔN TOÁN LỚP 5 Tên học phần Phươ[.]

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG

KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC & MẦM MON

-BÀI TẬP LỚN

PHÁT TRIỂN KĨ NĂNG HỢP TÁC CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC GIẢI BÀI

TẬP MÔN TOÁN LỚP 5

Tên học phần: Phương pháp NCKH chuyên ngành GDTH

Mã học phần: LLP203

Mã lớp: K19 DLCTHA4 Học kì II, năm học 2021-2022

Phú Thọ, tháng 3 năm 2023

Điểm kết luận của bài thi

Số phách

(Do HĐ chấm thi ghi)

Số phách

(Do HĐ chấm thi ghi)

Họ và tên SV: Lò Thị Hoa Ngày, tháng, năm sinh: 01/06/1995 Tên lớp: K19 ĐHLT TIỂU HỌC

Mã lớp: K19DLCTHA4

Mã SV: 21DCTH355

GVHD: Lê Ngọc Sơn

Ghi bằng số Ghi bằng chữ

Họ, tên và chữ ký của

cán bộ chấm thi 1

Họ, tên và chữ ký của

cán bộ chấm thi 2

Họ, tên và chữ ký của giảng viên

thu bài thi

MỤC LỤC

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH ẢNH

PHẦN 1 MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin đã đưa thế giới bước vào thời

kì mới - thời kì hội nhập để cùng nhau phát triển Hòa cùng xu thế phát triển của thế giới, của thời đại, quan điểm giáo dục cũng có sự thay đổi, nền giáo dục không ngừng đổi mới để có thể theo kịp sự phát triển vượt bậc của xã hội Chiến lược tiếp tục đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức, tích cực chủ động hội nhập quốc

tế đã đặt ra cho giáo dục đào tạo nước ta nhiệm vụ, thách thức mới là đào tạo nguồn nhân lực có trình độ cao, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế tri thức Điều này được thể hiện rõ trong Luật Giáo dục: "Phương pháp dạy học phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo cho người học; bồi dưỡng cho người học năng lực tự học, khả năng tự thực hành, lòng say mê học và ý chí vươn lên" Trước bối cảnh đó, ngành giáo dục và đào tạo đã từng bước thực hiện việc đổi mới mục tiêu, nội dung và chương trình giáo dục trong nhà trường phổ thông Đặc biệt hơn cả là sự thay đổi về phương pháp dạy học với sự ra đời của các phương pháp dạy học tích cực Trong đó, định hướng quan trọng của đổi mới phương pháp dạy học hiện nay là phát huy tính tích cực, tự lực và sáng tạo, phát triển năng lực hành động, năng lực cộng tác làm việc của người học Nghị quyết

29 – NQ/ TW Hội nghị lần thứ VIII Ban chấp hành Trung ương khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục đào tạo đã khẳng định: “Phải chuyển đổi căn bản toàn bộ nền giáo dục từ chủ yếu nhằm trang bị kiến thức sang phát triển phẩm chất và năng lực người học, biết vận dụng tri thức vào giải quyết các vấn đề thực tiễn; chuyển nền giáo dục nặng về chữ nghĩa, ứng thí sang một nền giáo dục thực học, thực nghiệp” [1, tr 5] Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo cũng nêu rõ: "Tiếp tục đổi mới mạnh

mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực" Như vậy, coi trọng vấn đề phát triển

kĩ năng, năng lực của người học là một trong những vấn đề được Đảng, Nhà nước, ngành Giáo dục của nước ta quan tâm hiện nay

Tiểu học là bậc học nền tảng đặt nền móng vững chắc cho ngành giáo dục Mỗi môn học ở Tiểu học đều góp phần vào việc hình thành và phát triển những

cơ sở ban đầu rất quan trọng của nhân cách con người Việt Nam Trong các môn học ở Tiểu học, cùng với môn Tiếng Việt, môn Toán có vai trò vô cùng quan trọng vì: Toán học là môn học cung cấp các kiến thức cơ bản, hệ thống tri thức,

kĩ năng Toán học, qua đó phát triển tư duy lô gíc, bồi dưỡng và phát triển những thao tác trí tuệ cần thiết để nhận thức thế giới khách quan về mặt số lượng và hình dạng như trừu tượng hoá, khái quát hoá, phân tích tổng hợp nhờ đó biết

cách hoạt động có hiệu quả trong cuộc sống Tại các trường tiểu học hiện nay, một số PPDH theo xu thế không truyền thống quan tâm tới sự phát triển năng lực

cá nhân, kĩ năng sống cho học sinh đã được áp dụng Một trong những PPDH mới đang được đề cập quan tâm đến nhằm tạo điều kiện phù hợp để người học hoạt động tự giác, tích cực, độc lập và sáng tạo trong quá trình học tập, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học là phương pháp dạy học hợp tác

Hợp tác là một trong các năng lực chủ chốt cần được phát triển cho học sinh tiểu học hiện nay Dạy học hợp tác là một trong những xu hướng mới có nhiều ưu điểm và hiệu quả cao của giáo dục thế kỷ XXI Có thể coi DHHT là những

phương pháp dạy học mang tính tập thể, trong đó có sự hỗ trợ, giúp đỡ lẫn nhau giữa các cá nhân và kết quả là người học tiếp thu được kiến thức thông qua các hoạt động tương tác khác nhau giữa người học với người học, giữa người học với người dạy, giữa người học với môi trường DHHT không những phát huy được tính chủ động sáng tạo cho học sinh mà còn rèn luyện cho các em nhiều kĩ năng sống cần thiết cho hiện tại cũng như tương lai

Trong môn Toán ở trường tiểu học, nội dung về giải bài tập là một trong những nhiệm vụ chính yếu hướng đích mục tiêu dạy học môn Toán Bài tập còn là phương tiện để giáo viên cài đặt các nội dung cần dạy hoặc cần bổ sung cho phần

lý thuyết Các hoạt động hợp tác học tập của học sinh khi xem xét các chiều hướng khác nhau để giải bài tập là cơ hội tốt để phát triển năng lực hợp tác cho học sinh Đặc biệt, đối với học sinh cuối cấp tiểu học, nhu cầu và khả năng hợp tác với nhau trong giải bài tập trên cơ sở học tập trong hoạt động và bằng hoạt động tự giác, tích cực, sáng tạo, nhằm phát triển năng lực hợp tác của các em càng có tiềm năng để thực hiện tốt

Là một sinh viên ngành Giáo dục Tiểu học và sẽ là giáo viên Tiểu học trong tương lai, tôi nhận thấy việc nghiên cứu, phát triển năng lực hợp tác cho học sinh thông qua dạy học giải bài tập Toán học là cần thiết, có ý nghĩa quan trọng trong việc bồi dưỡng chuyên môn và phát triển những kĩ năng nghề nghiệp sau này cho bản thân Đồng thời thực tiễn trên cũng đòi hỏi giáo viên cần có những biện pháp dạy học tích cực nhằm phát triển năng lực hợp tác cho học sinh Vì vậy, tôi chọn

"Phát triển kĩ năng hợp tác cho học sinh thông qua dạy học giải bài tập trong môn Toán lớp 5" làm đề tài nghiên cứu

2 Mục tiêu nghiên cứu

Hệ thống hóa và làm rõ một số yếu tố của kĩ năng hợp tác đối với học sinh tiểu học Từ đó đề xuất các biện pháp nhằm phát triển năng lực hợp tác trong dạy học giải bài tập môn Toán cho học sinh lớp 5

3 Khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu của luận văn là: Phát triển kĩ năng hợp tác cho học sinh

4 Giả thuyết nghiên cứu đề tài

Từ việc đưa ra được một số biện pháp, thiết kế được một số hoạt động dạy học Toán 5 theo hướng phát triển năng lực hợp tác cho học sinh Các biện pháp sư phạm đã đề xuất sẽ góp phần nâng cao nhận thức trong dạy học nói chung, dạy học môn Toán lớp 5 nói riêng với việc phát triển năng lực học sinh, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng dạy học toán ở trường tiểu học đáp ứng yêu cầu giáo dục hiện nay

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Tìm hiểu về các khái niệm, ý nghĩa, tầm quan trọng và sự cần thiết phải phát triển năng lực hợp tác cho học sinh trong dạy học

- Tìm hiểu nội dung sách giáo khoa Toán ở Tiểu học nói chung và sách giáo khoa Toán 5 nói riêng về giải bài tập

- Tìm hiểu tiềm năng của việc phát triển ở học sinh năng lực hợp tác qua dạy học giải bài tập môn Toán lớp 5

- Xác định các định hướng, các nguyên tắc làm căn cứ để từ đó xây dựng các biện pháp tác động vào quá trình dạy học giải bài tập trong môn Toán lớp 5 nhằm phát triển ở học sinh năng lực hợp tác

- Đề xuất một số biện pháp góp phần hình thành và phát triển năng lực hợp tác thông qua dạy học giải bài tập toán học cho học sinh lớp 5

- Tổ chức thực nghiệm sư phạm để bước đầu minh họa và kiểm nghiệm tính khả thi

và hiệu quả của các biện pháp dạy học đã đề xuất

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Phương pháp nghiên cứu lí luận

Sưu tầm, đọc và tổng hợp, phân tích, so sánh, hệ thống hóa, khái quát hóa

những tài liệu liên quan làm cơ sở lí luận cho việc nghiên cứu:

+ Giải bài tập toán học

+ Phương pháp dạy học hợp tác

+ Năng lực hợp tác; vai trò, ý nghĩa, tầm quan trọng, sự cần thiết phải hình thành và phát triển năng lực hợp tác cho học sinh nói chung, cho học sinh tiểu học nói riêng

+ Nội dung, chương trình dạy học, sách giáo khoa, sách giáo viên môn toán lớp 5, đặc biệt là về các dạng bài tập toán học

6.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

6.2.1 Phương pháp điều tra quan sát

Dự giờ, điều tra, phỏng vấn, dùng phiếu (An két) để tiến hành điều tra, tìm hiểu, nhằm thu thập thông tin về thực trạng nhận thức của giáo viên về dạy học hợp tác,

về năng lực hợp tác; về thực trạng việc dạy học môn Toán lớp 5 nói chung, dạy học giải bài tập trong môn Toán lớp 5 nói riêng với việc phát triển năng lực hợp tác cho

học sinh tiểu học.

6.2.2 Tổng kết kinh nghiệm

Tổng kết kinh nghiệm của các thầy cô giảng viên khoa Giáo dục tiểu học và mầm non, Trường đại học Hùng Vương, các giáo viên giỏi ở trường Tiểu học về việc dạy học môn Toán ở Tiểu học với việc phát triển kĩ năng hợp tác cho học sinh tiểu học qua dạy học giải bài tập

6.2.3 Phương pháp thực nghiệm sư phạm.

Tiến hành một số bài dạy về giải bài tập có sử dụng các biện pháp hình thành và phát triển năng lực hợp tác cho học sinh lớp 5 đã đề xuất nhằm minh họa tính khả thi

và bước đầu kiểm nghiệm tính hiệu quả các biện pháp sư phạm đã đề xuất

7 Giới hạn, phạm vi nghiên cứu

Do điều kiện và khả năng có hạn nên trong đề tài, Đề tài nghiên cứu nội dung

dạy học giải bài tập môn Toán lớp 5

PHẦN 2 NỘI DUNG CHÍNH Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI Chương 2 (THƯỜNG LÀ TÊN ĐỀ TÀI)

Chương 3 THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM

3.1 Mục đích thực nghiệm

3.2 Nội dung thực nghiệm

3.3 Phương pháp thực nghiệm

3.3.1 Chọn trường, lớp TN

3.3.2 Bố trí TN

3.3.3 Kiểm tra, đánh giá HS

3.4 Kết quả thực nghiệm sư phạm và biện luận

3.4.1 Phân tích kết quả học tập của học sinh

3.4.2 So sánh sự tiến bộ của HS lớp TN với lớp ĐC

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Ban Chấp hành Trung ương Đảng (04/11/2013), Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, Hội nghị Trung ương 8 khóa

XI, Báo điện tử Đảng cộng sản Việt Nam.

2 Đinh Quang Báo, Nguyễn Đức Thành (1996), Lí luận dạy họcSinh học phần đại cương, Nxb Giáo dục, Hà Nội.

3 Bộ GD&ĐT (2015), Dự thảo chương trình giáo dục phổ thông tổng thể 2018.

4. Bộ giáo dục và Đào tạo (08/10/2014), Văn bản số 5555/BGDĐT-GDDT về việc hướng dẫn sinh hoạt chuyên môn và về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá; tổ chức và quản lý các hoạt động chuyên môn của trường trung học/trung tâm giáo dục thường xuyên qua mạng.

5 Bộ giáo dục và đào tạo (2006), Chương trình giảng dạy môn Sinh học, Nxb Giáo

dục.

6. Bộ giáo dục và đào tạo (2015), Tài liệu tập huấn Đổi mới phương pháp dạy học

và kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh, tài liệu lưu

hành nội bộ, vụ Giáo dục trung học phát hành.

7.Nguyễn Phúc Chỉnh (chủ biên) - Phạm Đức Hậu (2007), Ứng dụng tin học

trong nghiên cứu khoa học giáo dục và dạy HS học, Nxb giáo dục

8. Nguyễn Văn Cường, BerndMeier (2010), Một số vấn đề chung về đổi mới phương pháp dạy học ở trường Trung học phổ thông, Bộ GD&ĐT - Dự án phát

triển Giáo dục Trung học phổ thông, Berlin/Hanoi.

9. Đỗ Ngọc Đạt (1997), Tiếp cận hiện đại hoạt động dạy học, Nxb Đại học Quốc

gia Hà Nội.

12