TRANG BỊ ĐỘNG LỰC TÀU THỦY GVHD: TH.S NGUYỄN ĐÌNH LONG PHẦN A: ĐỘNG CƠ CHÍNH LẮP ĐẶT SAU Là quá trình định tâm máy chính theo hệ trục đã lắp • Qui trình lắp ráp hệ động lực từ lái về
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG KHOA KỸ THUẬT GIAO THÔNG
THUYẾT MINH TRANG BỊ ĐỘNG LỰC
Chuyên đề:
THI CÔNG LẮP ĐẶT HỆ ĐỘNG LỰC VỚI ĐỘNG CƠ
CHÍNH LẮP ĐẶT TRƯỚC, LẮP ĐẶT SAU
GVHD: Ths Nguyễn Đình Long SVTH: Nhóm 7
1 Nguyễn Thành Tiến
2 Phùng Minh Toàn
3 Trần Đăng Trưng
4 Huỳnh Ngọc Tuấn
5 Nguyễn Văn Tuân
Nha trang, tháng 12 năm 2012
Trang 2TRANG BỊ ĐỘNG LỰC TÀU THỦY GVHD: TH.S NGUYỄN ĐÌNH LONG
Lời nói đầu Sau khi học xong môn Trang Bị Động Lực Nhờ sự hướng dẫn của thầy Ths Nguyễn Đình Long và các bạn trong lớp Các thành viên trong nhóm đã hoàn thành
chuyên đề hẹp được giao với tựa đề “Thi công lắp đặt hệ động lực với động cơ chính
lắp đặt trước, lắp đặt sau”
Đây là một chuyên đề hay Tuy nhiên, để giải quyết vấn đề này cần phải am hiểu rất kỹ về máy móc thiết bị ở hệ động lực và cần phải có kinh nghiệm thi công thực tế Mặc dù thế, các thành viên trong nhóm đã hết sức cố gắng tìm tư liệu, giáo trình, đọc tài liệu và kết quả cuối cùng đã hoàn thành phần chuyên đề được giao
Chuyên đề đã hoàn thành đúng thời gian quy định là nhờ sự góp sức của các thành viên trong nhóm và sự hướng dẫn nhiệt tình chu đáo của thầy giáo hướng dẫn Do vậy, các thành viên trong nhóm xin gởi lời cảm ơn chân thành nhất đối với thầy và các bạn trong lớp đã giúp đỡ
Và dưới đây là nội dung của chuyên đề Do chưa có nhiều kinh nghiệm và kiến thức thực tế nên không khỏi tránh sự sai xót Mong thầy và các bạn sữa chữa và góp ý đề
có thể hoàn thành tốt hơn ở những chuyên đề sau
Xin chân thành cảm ơn !
Trang 3TRANG BỊ ĐỘNG LỰC TÀU THỦY GVHD: TH.S NGUYỄN ĐÌNH LONG
PHẦN A: ĐỘNG CƠ CHÍNH LẮP ĐẶT SAU
Là quá trình định tâm máy chính theo hệ trục đã lắp
• Qui trình lắp ráp hệ động lực từ lái về mũi
• Đầu tiên lắp trục chân vịt, tiếp theo lắp các trục trung gian, trục đẩy v,v… cuối cùng máy chính được định tâm theo hệ trục bằng phương pháp đo độ lệch tâm và
độ gãy khúc
QUI TRÌNH LẮP ĐẶT HỆ ĐỘNG LỰC
Trang 4TRANG BỊ ĐỘNG LỰC TÀU THỦY GVHD: TH.S NGUYỄN ĐÌNH LONG I)GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CON TÀU
- Tàu đánh cá lưới cào vỏ compozit FRP dài 15m, gắn động cơ DIEZEN YANMAR
MODEL 4 CHE công suất 70 sức ngựa, tốc độ quay 2300 vòng/ph
- Đường kính chân vịt của tàu là 800mm
II) KIỂM TRA BẢN VẼ
- Trước hết, xác định đường
tâm trục của đáy cacte máy và
chân vịt
- Điểm thứ nhất của đường
tâm trục nằm trên vách ngăn
trên hầm máy và cách mặt trên
đường trung tâm tàu 300mm
- Khe hở của đáy cacte máy và
hộp số đến đáy vỏ tàu tối thiểu
từ 30 đến 50mm Chúng ta
phải dành không gian để lắp
đặt thiết bị chịu lực trước máy
-Trong trường hợp này đường
tâm hệ trục chân vịt nằm phía
mặt trên đường đi tâm tàu
500mm
-Thông thường khoảng cách
giữa vòm đuôi tàu và điểm mút
đầu cánh chân vịt tối thiểu phải
lớn hơn 12,5 % đường kính
chân vịt
- Đường kính chân vịt của tàu
Trang 5TRANG BỊ ĐỘNG LỰC TÀU THỦY GVHD: TH.S NGUYỄN ĐÌNH LONG
- Đối với máy tàu này khoảng cách giữa tâm cotto hộp số và chân đế động cơ là 81mm Do vậy chiều cao lắp đặt máy bao gồm luôn độ dày của thanh lót bệ máy phải nằm cách trên đường tâm trục 81mm
Hình ảnh
về con tàu
Trang 6TRANG BỊ ĐỘNG LỰC TÀU THỦY GVHD: TH.S NGUYỄN ĐÌNH LONG III)LẮP ĐẶT HỆ TRỤC CHÂN VỊT
- Chuẩn bị các dụng cụ cần
thiết để xác định và canh
chỉnh tâm máy
- Đầu tiên kiểm tra xem tàu
đã được đặt cân bằng trên giá
đỡ hay chưa
- Để thuận tiện cho việc đo
đạc lắp các thanh gá đo vào hai
bên mạn tàu
- Từ phần mép nhô ra của
hai thanh gá đo các khoảng
bằng nhau ở bên mạn trái và
mạn phải sau đó vẽ một đường
ngang trên mặt phẳng đuôi tàu
từ phần mép tàu nhô ra tại 2
thanh gá
Trang 7TRANG BỊ ĐỘNG LỰC TÀU THỦY GVHD: TH.S NGUYỄN ĐÌNH LONG
• Để xác định độ cao trục chân vịt và hỗ trợ việc lắp đặt sau này
• Nối hai trung điểm của hai đường thẳng này lại với nhau bằng một đường thẳng
• Ước lượng vị trí lắp đặt ống bao chân vịt Tiếp theo cắt một lỗ 1 tạm thời
• Xác định trung điểm của vách ngăn trước động cơ
• Trước hết đo phần phía trên vách để xác định trung điểm
• Từ trung điểm này thả dây dọi xuống, vẽ một đường trục thẳng
• Tâm của trục chân vịt nằm trên đường trục này cách sống viền 300mm
• Gắn khung gá chỉnh tâm vào điểm tâm trục vừa xác định
Trang 8TRANG BỊ ĐỘNG LỰC TÀU THỦY GVHD: TH.S NGUYỄN ĐÌNH LONG
Lắp thanh gá vào đuôi tàu
Thanh gá nằm trên đường tâm trục chân vịt
Đo khoảng cách từ mép vòm đuôi tàu đến đầu trục chân vịt trên thanh gá là 500
mm
Kéo dài dây chỉ định tâm từ thanh gá trên vách ngang đuôi đến gá kẹp nằm ở vách ngăn đầu máy Kéo cho sợi chỉ định tâm này căng ra
• Trên đường chỉnh trục đo khoảng cách
đến chân máy để xác định vị trí đặt đà máy
Trang 9TRANG BỊ ĐỘNG LỰC TÀU THỦY GVHD: TH.S NGUYỄN ĐÌNH LONG
• Xác định độ dọc đặt đà máy cả phía trước và sau máy Đo khoảng cách bên trái
và bên phải tính từ đầu chỉ định tâm
• Dùng thước rivo để điều chỉnh độ phẳng chuẩn của đà máy Đầu tiên là phía trước và sau máy, sau đó là bên phải và bên trái của từng đà máy Cố định đà máy sau khi chỉnh
• Dùng thước rivo để điều chỉnh độ phẳng chuẩn của đà máy
• Đầu tiên là phía trước và sau máy, sau đó là bên phải và bên trái của từng đà máy
• Cố định đà máy sau khi chỉnh
• Vẽ 3 đường thẳng giao nhau với sợi chỉ định tâm để xác định tâm qua ống đặt ống bao chân vịt Lấy đường chỉ trục ra và che lỗ lại nối các đường cắt ngang từ giao điểm
• Dùng compa vẽ đường tròn để khoan lắp ống bao chân vịt
• Khoan lỗ đặt ống bao chân vịt
Trang 10TRANG BỊ ĐỘNG LỰC TÀU THỦY GVHD: TH.S NGUYỄN ĐÌNH LONG
• Đây là gá đỡ dùng lắp ống bao chân vịt Gá này chỉ dùng riêng cho các tàu vỏ nhựa
• Lắp ống bao đặt chân vịt vào gá đỡ
• Từ bên trong tàu đưa ống bao chân vịt ra ngoài, kiểm tra độ dài nhô ra của ống bao
• Kéo dài đường chỉ định tâm cho nó đi qua ống bao chân vịt Điều chỉnh khoảng cách phía trên, phía dưới, bên trái và bên phải của ống sao cho tâm của ống trùng với dây chỉ định tâm
• Xác định vị trí ống thật chính xác và tạm thời cố định nó
Trang 11TRANG BỊ ĐỘNG LỰC TÀU THỦY GVHD: TH.S NGUYỄN ĐÌNH LONG
• Tương tự điều chỉnh gá đỡ ống bao chân vịt trong buồng máy sao cho dây chỉ định tâm trùng với tâm của ống Xác định vị trí chính xác của ống bao Sau đó tạm thời cố định ống lại
• Lắp chặt ống bao ở phía ngoài đuôi tàu dán cố định nó với thân tàu vỏ nhựa
• Từ ngoài phía đuôi tàu đút trục chân vịt vào trong ống bao
• Kiểm tra độ hở của trục chân vịt bên trong ống bao Điều chỉnh trục sao cho đường tâm trục trùng với đường tâm ống bao
• Lắp các vòng đệm vào ống bao chân vịt, Để triệt tiêu độ lắc của trục, thông thường ta sử dụng 3 vòng đệm đối với trục chân vịt có đường kính d nhỏ hơn 80
mm, với đường kính lớn hơn ta sử dụng 4 vòng đệm
• Lưu ý lắp khe hở miệng của các vòng đệm không trùng lên nhau nhằm tránh nước rò rỉ qua tăcke
• Sau cùng lắp đặt chén chặn vòng đệm
Trang 12TRANG BỊ ĐỘNG LỰC TÀU THỦY GVHD: TH.S NGUYỄN ĐÌNH LONG
• Nếu trục chân vịt nhô ra khỏi mặt đuôi ống bao quá dài cần lắp giá đỡ trục dạng chữ nhân vào cuối đuôi tàu để đỡ trục chân vịt
• Trước hết lắp vòng kẽm anot chống ăn mòn Bôi than chỉ màu đỏ lên mặt côn của trục để kiểm tra độ côn tiếp xúc giữa củ chân vịt và trục chân vịt
- Kiểm tra để dấu chỉ đỏ của trục chân vịt tiếp xúc vào mặt côn phía trong của
củ chân vịt
- Đóng chốt lappet vào trục chân vịt sau đó lắp chân vịt vào
• Lắp chốt chẻ vào đai ốc chân vịt, bẻ cong và ép chốt thật sát để hãm đai ốc
• Siết chặt vòng kẽm chống ăn mòn vào phía củ chân vịt sao cho nó không tạo lực cản với dòng chảy nước
Trang 13TRANG BỊ ĐỘNG LỰC TÀU THỦY GVHD: TH.S NGUYỄN ĐÌNH LONG
• Tương tự như phần lắp đặt phía chân vịt kiểm tra độ côn tiếp xúc của mặt bích trục chân vịt phía buồng máy
• Lắp đặt bích trục chân vịt bằng các đầu ốc hãm Siết chặt hai ốc hãm lại
IV) LẮP ĐẶT BÁNH LÁI
• Đây là trục bánh lái và các phụ kiện
• Định tâm trục lái ở vòm đuôi trên tàu để lắp đặt trục bánh lái Khoan lỗ lắp trục bánh lái Lắp ống bao bằng gỗ fix trục lái vào lỗ khoan
• Lắp ống bao bằng gỗ fix trục lái vào lỗ khoan
• Lắp trục bánh lái vào ống bạc gỗ fix Lắp bánh lái vào trục lái
Trang 14TRANG BỊ ĐỘNG LỰC TÀU THỦY GVHD: TH.S NGUYỄN ĐÌNH LONG
Lắp chặt ky trục lái vào tàu
• Lắp thiết bị điều khiển thủy lực
• Phía bên trái là thiết bị lái thủy lực, bên phải là tay đòn bánh lái chúng đƣợc nối với nhau bởi thanh nối
Trang 15TRANG BỊ ĐỘNG LỰC TÀU THỦY GVHD: TH.S NGUYỄN ĐÌNH LONG
V) LẮP ĐẶT MÁY
1)ĐỊNH TÂM HỆ TRỤC
• Lắp gá định tâm A vào mặt bích trục chân vịt
• Đo các khoảng cách từ rìa mặt bích đến đầu gắn tâm trục Điều chỉnh vị trí sợi
Trang 16TRANG BỊ ĐỘNG LỰC TÀU THỦY GVHD: TH.S NGUYỄN ĐÌNH LONG
• Xác định tâm trục phía đầu máy
• Dùng quả dọi để xác định vị trí tâm
• Cột sợi chỉ định tâm vào khung và căn sợi chỉ này ra
• Gắn thiết bị định tâm B vào mặt bích trục chân vịt
• Kiểm tra khoảng cách giữa đầu kim và sợi chỉ đường tâm trục
• Xoay trục và kiểm tra để khoảng cách giữa đầu và đường chỉ tâm luôn bằng nhau
Trang 17TRANG BỊ ĐỘNG LỰC TÀU THỦY GVHD: TH.S NGUYỄN ĐÌNH LONG
• Kiểm tra độ phẳng giữa hai đà máy
• Thả dây dọi ở giữa trục tâm tàu Lần lượt thực hiện các động tác tương tự ở phía trước và sau máy
Xác định vị trí bulong
• Đặt một thanh sắt thẳng lên đà máy vuông gốc với giao điểm quả dọi Đo
khoảng cách từ giao điểm quả dọi máy đến các tâm của chân máy bên trái và bên phải Xác định vị trí các bulong trước và sau máy
• Vẽ đường tâm bulong chân đế máy trên đà máy
• Xác định các vị trí bulong thứ nhất trên đà máy bằng cách đặt một cái thước trên
đà máy vuông góc với giao điểm
Trang 18TRANG BỊ ĐỘNG LỰC TÀU THỦY GVHD: TH.S NGUYỄN ĐÌNH LONG
• Không được xác định vị trí bulong thứ 3 căn cứ theo vị trí bulong thứ 2
• Kiểm tra vị trí bulong thứ nhất và thứ 3 bằng các đường chéo Hai đường chéo này phải bằng nhau
Khoan các lỗ lắp bulong trên đà máy Đăt thanh lót chân máy lên trên đà máy sao cho nó thẳng hàng với các lỗ bulong
• Thả máy vào đà máy
• Xiết tạm các bulong chân máy
• Nối tuốctô hộp số sát với mặt bích trục chân vịt
• Kiểm tra khe hở giữa mặt bích chân vịt và tuốctô hộp số
• Kiểm tra độ ngáp giữa mặt bích trục chân vịt và tuốctô hộp số
• Kiểm tra độ song song giữa mặt bích trục chân vịt và tuốctô hộp số
Trang 19TRANG BỊ ĐỘNG LỰC TÀU THỦY GVHD: TH.S NGUYỄN ĐÌNH LONG 3)KIỂM TRA THEO PHƯƠNG PHÁP ĐÔ ĐỘ LỆCH TÂM VÀ GÃY KHÚC
• Lắp mặt bích trục chân vịt với tuốctô hộp số Tạm thời xiết chúng lại
• Xiết thật chặt các bulong chân máy
Trang 20TRANG BỊ ĐỘNG LỰC TÀU THỦY GVHD: TH.S NGUYỄN ĐÌNH LONG
4)LẮP ĐẶT ỐNG XẢ THẢI
• Đối với hệ thống xả ướt phải cao hơn mặt nước biển
• Để ngăn nước biển chảy ngược vào máy đầu ra của ống xả phải nhô cao hơn mặt nước 50 mm
5)LẮP ĐẶT TAY SỐ VÀ VÔ LĂN
• Lắp đặt tay điều khiển ga số
• Lắp vô lăn lái
Trang 21TRANG BỊ ĐỘNG LỰC TÀU THỦY GVHD: TH.S NGUYỄN ĐÌNH LONG
• Lắp đặt cáp điều khiển vào tay ga bộ điều tốc và vào hộp số
• Thao tác tay số
Trang 22TRANG BỊ ĐỘNG LỰC TÀU THỦY GVHD: TH.S NGUYỄN ĐÌNH LONG
PHẦN B: ĐỘNG CƠ CHÍNH LẮP ĐẶT TRƯỚC
Máy chính được định tâm trước trong buồng bằng phương pháp quang học dùng ống ngắm
- Qui trình lắp ráp hệ động lực từ mũi về lái Dùng cho tàu lớn, nhà máy hiện đại
- Phương pháp này áp dụng đóng tàu theo tổng đoạn trong đó buồng máy là tổng đoạn riêng
- Lấy trục khủy máy chính làm chuẩn, căng tim bằng quang học
- Lắp trục chân vịt và các trục trung gian, trục đẩy
- Trục khủy máy chính và trục chân vịt là 2 trục chuẩn được định tâm theo phương pháp đo độ lệch tâm và độ gãy khúc, kiểm tra bằng phương pháp đo tải trọng bổ sung trên các gối đỡ
YÊU CẦU CHUNG
• Trọng lượng: 400 T
• Vì vậy chỉ lắp đặt dưới tàu theo từng
tổng đoạn cấu kiện
Trang 23TRANG BỊ ĐỘNG LỰC TÀU THỦY GVHD: TH.S NGUYỄN ĐÌNH LONG
Trang 24TRANG BỊ ĐỘNG LỰC TÀU THỦY GVHD: TH.S NGUYỄN ĐÌNH LONG
Chiều dày các tấm dọc và ngang của
bệ máy nếu máy chính là tuabin hoặc
động cơ điện
>= 1,3 lần chiều dày các tấm kết cấu dọc và ngang tương ứng của vỏ tàu
Bảng chiều dày các kết cấu của bệ máy
Tuabin và động cơ điện không có những xung lực do khí cháy và quán tính như động
cơ Diesel, đồng thời tốc độ cao, nên gọn nhẹ, chính vì vậy kết cấu bệ máy cho phép giảm nhẹ hơn
Trong tất cả các trường hợp, bệ máy chính phải đảm bảo các yêu cầu chủ yếu sau:
- Kết cấu vững chắc, không được phép biến dạng hoặc xê dịch trong suốt quá trình hoạt động của máy chính kể cả khi có sự cố về máy
- Phải dự kiến được các bề mặt hoặc một phần các bề mặt gia công tại xưởng vì điều kiện gia công tại buồng máy sẽ có nhiều khó khăn
- Bố trí các tấm lót phù hợp với chân máy Người thiết kế phải có đầy đủ các số liệu về chân máy, chiều rộng, chiều dày thân máy khoảng cách giữa các tâm bulong theo chiều dọc và chiều rộng máy, chiều cao từ mặt tiếp xúc chân máy đến tim trục cơ…Những số liệu này thường phải khảo sát đo đạc thực tế, chứ không thể căn cứ vào catolog đơn thuần Các số liệu về chân máy càng chính xác bao nhiêu, thì bệ máy càng được thi công lắp ráp dưới tàu thuận lợi bấy nhiêu
BỆ MÁY DƯỚI TÀU ĐANG THI CÔNG
Trang 25TRANG BỊ ĐỘNG LỰC TÀU THỦY GVHD: TH.S NGUYỄN ĐÌNH LONG
Yêu cầu bệ máy
• Kết cấu vững chắc, không được phép biến dạng hoặc xê dịch trong suốt quá trình hoạt động
• Phải dự kiến được các bề mặt hoặc một phần các bề mặt gia công tại xưởng vì điều kiện gia công tại
buồng máy sẽ có nhiều
khó khăn
• Bố trí các tấm lót phù
hợp với chân máy Các
số liệu về chân máy
chính xác thì thi công
lắp ráp dưới tàu sẽ thuận
lợi Số liệu thu được dựa
trên khảo sát đo đạc
thực tế
Hình ảnh: Bệ máy bị nứt do Không đủ cứng vững
2) Lắp đặt và gia công bệ máy dưới tàu
• Máy được lắp trực tiếp trên bề mặt các tấm lót đã được gia công hoặc các căn nêm với chiều dày từ 30-40 mm
• Sai lệch giữa đường tâm bệ so với đường tâm hệ trục trong mặt phẳng ngang 8
mm (trái hoặc phải)
• Đảm bảo khe hở và chiều dày tấm lót
• Căn chỉnh và hàn bệ máy vào vỏ tàu
• Gia công mặt tiếp xúc với chân máy
• Kiểm tra độ phẳng mặt bệ, độ tiếp xúc
các tấm lót
• Kiểm tra độ bóng gia công, độ cong
vênh của mặt bệ máy , trước khi hàn
vào vỏ tàu
Các chỉ tiêu kỹ thuật trong lắp đặt và gia công bệ máy chính được nêu trong bảng sau:
Đối tượng kiểm tra Sai lệch cho phép
- Sai lệch khoảng cách A- vị trí của bệ
máy kể từ vách phía lái của buồng
máy
- Sai lệch về chiều dài L và chiều
rộng B của bệ máy
- Chênh lệch chiều cao C của tấm lót
theo chiều rộng của bệ máy
- Chênh lệch chiều cao D giữa các
tấm lót theo chiều dọc bệ máy
- Sai lệch khoảng cách E từ tâm hệ
trục đến mặt các tấm lót
± 10mm -5mm đến +10mm
<= 5mm
<= 3mm
-3mm đến +10mm
Trang 26TRANG BỊ ĐỘNG LỰC TÀU THỦY GVHD: TH.S NGUYỄN ĐÌNH LONG
- Sai lệch giữa đường tâm bệ máy so
với đường tâm hệ trục trong mặt
phẳng ngang
± 8mm
- Độ không song song giữa tim dọc bệ
máy so với đường tim hệ trục <= 1mm trên 1m chiều dài, nhưng không quá 8mm trên toàn bộ chiều dài bệ máy
- Độ không song song giữa 2 thành
đứng 1 và so với mặt phẳng dọc tim
hệ trục
<= 1mm trên 1m chiều dài
- Độ vênh của mặt bệ máy so với mặt
phẳng nằm ngang
± 3mm
- Chiều dày các tấm lót >= 15mm
- Độ phẳng, dọc theo mặt bệ máy
trước khi hàn các tấm lót Khe hở giữa thước kiểm tra và mặt bệ máy <= 1,5mm
- Khe hở giữa thước kiểm tra và các
bề mặt tấm lót sau khi hàn, hoặc mặt
bệ máy
Thước lá 0,3mm không lọt sâu quá 20mm
- Khe hở giữa thước kiểm tra đặt dọc
mặt bệ máy với bề mặt các tấm lót
sau khi gia công
<= 0,1mm trên chiều dài 30mm Cho phép thước lá 0,15mm lọt qua tại một vài vị trí không liên tục
- Chiều dày mặt 2 của bệ máy sau khi
gia công hoàn chỉnh
Không nhỏ hơn so với thiết kế Tại vị trí không quan trọng cho phép sai lệch nhỏ hơn so với thiết kế <= 2mm
- Độ dốc ra phía ngoài mạn tàu của bệ
máy khi áp dụng các loại căn:
- Căn nêm hoặc căn hình cầu
- Căn nêm điều chỉnh
- Căn đệm giảm chấn
Từ 1: 150 đến 1: 50
- Không cho phép
- Không quá 1: 300
- Độ nghiêng dọc của bệ máy <= 0,1 mm trên 1m chiều dài bệ máy
- Độ nghiêng ngang của 2 mặt bệ máy
so với tâm trục khi:
- Máy chính là động cơ Diesel thông
- Độ bóng gia công các bề mặt tiếp
xúc với chân máy
Tối thiểu ▼5
Kiểm tra và phương pháp kiểm tra
Đối tượng kiểm tra Phương pháp kiểm tra