rrrzzzzzzzzzzzzzzzzze 1 TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC & MẦM MON BÀI TẬP LỚN ĐỀ TÀI THIẾT KẾ TRÒ CHƠI TRONG DẠY HỌC MÔN ĐẠO ĐỨC LỚP 3 Tên học phần Phương pháp NCKH chuyên ngành GDTH[.]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG
KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC & MẦM MON
-BÀI TẬP LỚN
ĐỀ TÀI THIẾT KẾ TRÒ CHƠI TRONG DẠY HỌC
MÔN ĐẠO ĐỨC LỚP 3
Tên học phần: Phương pháp NCKH chuyên ngành GDTH
Mã học phần: LLP203
Mã lớp: K19 DLCTHA4 Học kì II, năm học 2021-2022
Phú Thọ, tháng 3 năm 2023
Trang 2Điểm kết luận của bài thi Số phách
(Do HĐ chấm thi ghi)
Số phách
(Do HĐ chấm thi ghi)
Họ và tên SV:Vũ Thị Lan Anh Ngày, tháng, năm sinh: 01/01/1972 Tên lớp: K19 ĐHLT TIỂU HỌC
Mã lớp: K19DLCTHA4
Mã SV: 21DCTH 249
GVHD: Lê Ngọc Sơn
Ghi bằng số Ghi bằng
chữ
Họ, tên và chữ ký của
cán bộ chấm thi 1
Họ, tên và chữ ký của
cán bộ chấm thi 2
Họ, tên và chữ ký của giảng viên
thu bài thi
Trang 3MỤC LỤC
Trang 4DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 5DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH ẢNH
Trang 6PHẦN 1 MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
1.1 Cơ sở lý luận
Giáo dục tiểu học giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học lên Trung học cơ sở Giáo dục Tiểu học nhằm đảm bảo cho học sinh có những hiểu biết đơn giản, cần thiết về tự nhiên,
xã hội và con người, có kĩ năng cơ bản về nghe, nói, đọc, viết và tính toán; có thói quen rèn luyện thân thể, những hiếu biết ban đầu về múa, hát, âm nhạc và
mĩ thuật Giáo dục Tiểu học trước hết phải làm cho học sinh thích đi học, thích đến trường, yêu trường, yêu lớp, yêu thầy cô giáo, yêu quý bạn bè và cảm thấy mỗi ngày đến trường là một ngày vui Giáo dục hiện nay là giúp học sinh học để biết, học để làm, học để tự khẳng định mình và học để cùng chung sống Trang
bị cho học sinh những kiến thức, giá trị, thái độ và kĩ năng phù hợp trên cơ sở đó hình thành cho học sinh những hành vi, thói quen lành mạnh, tích cực loại bỏ những hành vi, thói quen tiêu cực trong các mối quan hệ, các tình huống và hoạt động hàng ngày Từ những hành vi cố định, chuẩn mực trong các bài học học sinh xây dựng và hình thành những kĩ năng sống cho mình phù hợp trong đời sống hàng ngày, giúp các em phát triển hài hoà về thể chất, trí tuệ và đạo đức Giáo dục phải nhằm đào tạo nhưng con người Việt Nam có lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có đạo đức tốt đẹp của dân tộc, có năng lực, bản lĩnh để thích ứng với những biến đổi của xã hội trong nền kinh tế thị trường, những yêu cầu mới của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Toàn bộ hệ thống giáo dục phải hướng vào mục tiêu đào tạo những con người có kiến thức, văn hóa, khoa học, có kỹ năng nghề nghiệp, lao động tự chủ, sáng tạo, có kỹ thuật, giầu lòng yêu nước yêu chủ nghĩa xã hội, sống lành mạnh, đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước
Để đạt được mục tiêu này giáo dục nhà trường đóng vai trò rất quan trọng, bên cạnh đó là giáo dục của xã hội và trong gia đình để giúp cho việc giáo
Trang 7dục trong nhà trường được tốt hơn Khi trẻ đến trường là một bước ngoặt trong cuộc sống và trong sự phát triển tâm lí của các em Lần đầu tiên đến trường trẻ còn bỡ ngỡ, rụt rè, chưa dám tự mình quyết định cách ứng xử Chỉ sợ những việc mình làm sẽ là sai, sẽ không được thầy yêu, bạn mến Để giúp các em có tính mạnh dạn trong cách nghĩ, cách làm thì môn đạo đức là môn học đáp ứng các yêu cầu đó
Dạy học môn Đạo đức từng bước hình thành cho học sinh những kĩ năng nhận xét, đánh giá hành vi ứng xử phù hợp cửa bản thân và những người xung quanh theo chuẩn mực trong các mối quan hệ và tình huống đơn giản, cụ thế của cuộc sống Từng bước hình thành cho các em thái độ tự trọng, tự tin vào khả năng của bản thân, có trách nhiệm với các hành động của mình, biết yêu thương tôn trọng mọi người; luôn mong muốn đem lại niềm vui, hạnh phúc cho mọi người, yêu cái thiện, cái đúng, cái tốt; không đồng tình với hành vi, việc làm sai
Cái đức vẫn luôn được coi trọng vì: Cái đức là gốc, cái tài là sự biếu hiện của cái đức Vì vậy việc giáo dục cái đức cho học sinh là một yêu cầu quan trọng, đang trở thành một vấn đề bức xúc mà xã hội phải quan tâm Trong trường học biểu hiện rõ nhất là trong các lớp học vẫn còn có những học sinh thuộc dạng cá biệt, chưa ngoan, không lễ phép, vâng lời thầy cô, người lớn, hay trêu chọc bạn bè Cũng chính vì sự chưa ngoan đó mà dẫn đến tình trạng học lực yếu, kém, các em chán nản dẫn đến việc bỏ học làm ảnh hưởng không ít đến những thành viên khác trong lớp học và ảnh hưởng đến toàn trường, sâu xa hơn
là gánh nặng với xã hội Giáo viên chủ nhiệm là người gần gũi với học sinh do
đó nhiệm vụ quan trọng hấng đầu trong công tác chủ nhiệm là giáo dục đạo đức cho học sinh Mà trò chơi là hoạt động rất quen thuộc gần gũi với con người Cùng vói học, chơi là nhu cầu không thể thiếu được của học sinh Tiểu học, dù không còn là hoạt động sống của trẻ, vẫn có một ý nghĩa lớn lao với trẻ Qua trò chơi các em không những được phát triển về mặt trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ mà còn được hình thành nhiều phẩm chất và hành vi đạo đức Chính vì vậy, tổ chức trò chơi được sử dụng như là một phương pháp quan trọng để giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh
Trang 81.2 Cơ sở thực tiễn
Khi trẻ em lớn lên, hình thành và phát triển tâm lí chính bằng các hoạt động phong phú, đa.dạng của các em Ngoài học tập ở nhà trường, học sinh Tiểu học nói chung và học sinh lớp 3 nói riêng còn sống và vui chơi với nhiều mối quan hệ trong làng xóm, tiếp xúc nhiều phương tiện thông tin đại chúng tạo nên nhiều yếu tố chi phối và phát triển hành vi đạo đức của các em chưa thực sự đúng Trong đó, bậc phụ huynh, những người xung quanh, các đoàn thể chưa nhắc nhở, chỉnh đốn các
em kịp thời về những hành vi đạo đức mà các em mắc phải
Nhà trường, lớp học là nơi tổ chức quá trình phát triển mọi hoạt động của các em, nhất là đối với các em học sinh lớp 3 Nhưng trong thực tế, mỗi khi các
em mắc phải các hành vi đạo đức sai, giáo viên thường không tìm hiểu về nguyên nhân tại sao mà cứ cho rằng em đó làm như vậy là sai mà không có biện pháp giáo dục nhẹ nhàng để nhắc nhở các em, ngược lại giáo viên chỉ áp đặt cái sai mà học sinh đã gây ra
Mặc dù đã đổi mới phương pháp, hình thức dạy học nhưng đa số giáo viên chưa chú trọng đến các tư liệu dạy học như sưu tầm tranh ảnh, các bài thơ, bài hát, câu ca dao, tục ngữ có liên quan đến các chuẩn mực đạo đức mà các em sẽ học
Như chúng ta đã biết trẻ em không phải có ngay hành vi đạo đức cùng với
sự trưởng thành và phát triển của các em do nhiều yếu tố chi phối Đặc biệt gia đình là “cái nôi văn hóa” góp phần lớn vào việc hoàn thiện hành vi đạo đức của các em Tuy nhiên trong thực tế ở nhiều gia đình hiện nay chưa thực sự là tấm gưong để các em noi theo mà họ còn có những hành vi đạo đức không hay, những lời nói không tốt ngay trước mặt các em Mà ở lứa tuổi các em lại nhạy cảm với những điều không tốt từ người lớn nên các em nhanh chóng học theo, các em không biết những điều các em bắt chước là không hay Chính vì vậy, để nâng cao chất lượng hiệu quả của tiết dạy môn đạo đức trong trường tiểu học nói chung và học sinh lớp 3 nói riêng là việc làm vô cùng cần thiết của mỗi giáo viên Giáo viên chủ nhiệm là lực lượng chính trong công tác giáo dục đạo đức
Trang 9học sinh, là người quản lí mọi hoạt động của lớp học, là người điều khiển mọi hoạt động của nhà trường đến từng học sinh Với những lý do trên tôi mạnh dạn
chọn và nghiên cứu đề tài “THIÉT KẾ CÁC TRÒ CHƠI DÀNH CHO DẠY
HỌC MÔN ĐẠO ĐỨC LỚP 3”.
2 Mục tiêu nghiên cứu:
Đề tài nghiên cứu là nhằm nâng.cao hiệu quả về việc dạy học đạo đức theo định hướng phát triển năng lực cho học sinh ở lớp 3 ở trường Tiêu học Giúp giáo viên có kế hoạch đầu tư, tìm ra phương pháp, hình thức tổ chức dạy học hiệu quả môn học này theo hướng phát triển năng lực cho học sinh Thông qua đề tài nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Đạo đức bằng cách tổ chức trò chơi trong giờ đạo đức, để giúp các em nắm vững bài học và để tiết học diễn
ra một cách nhẹ nhàng
Tìm hiểu vai trò, ý nghĩa của việc thiết kế trò các chơi dành cho dạy học môn đạo đức lớp 3 Nghiên cứu cách tổ chức các hoạt động trò chơi cho học sinh lớp 3 qua môn đạo đức
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề tài thiết kế được các trò chơi giành cho môn đạo đức lớp 3 nhằm nâng cao kết quả dạy học môn học này
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu:
3.1 Khách thể nghiên cứu
Quá trình dạy học, tổ chức trò chơi học tập cho học sinh tiểu học thông qua môn đạo đức
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Thiết kế các trò chơi với nhiều hình thức tổ chức giành cho các hoạt động dạy học trong môn đạo đức lớp 3
4 Giả thuyết nghiên cứu đề tài:
Nếu áp dụng đề tài “Thiết kế các trò chơi dành cho dạy học môn đạo đức lớp 3” vào tiết dạy thực tế, lựa chọn phù hợp với mục tiêu bài học,'theo từng hoạt động thấy được khả năng nhận thức, hứng của học sinh thay đổi theo hướng tích cực thì sẽ nâng cao được kết quả học tâp của môn đạo đức
9
Trang 10Nếu thiếu một trong những điều kiện trên thì khả năng hiệu quả của đề tài
sẽ đạt được không khả quan
5 Nhiệm vụ nghiên cứu:
5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận:
Giáo dục đạo đức là một bộ phận quan trọng của quá trình sư phạm, đặc biệt là ở Tiểu học Nó nhằm hình thành nhữngcơ sở ban đầu về mặt đạo đức cho học sinh, giúp các em có ứng xử' đúng đắn qua các mối quan hệ đạo đức hàng ngày Nhân cách của học sinh Tiếu học thể hiện trước hết qua cách úng xử Điều này thể hiện qua thái độ cư xử đối với ông bà, cha mẹ, mọi người xung quanh, với thầy cô giáo và bè bạn trong lớp, qua thái độ học tập và rèn luyện hàng ngày
Đó là cơ sở quan trọng của việc hình thành những nguyên tắc, chuẩn mực hành
vi đạo đức của học sinh Tiểu học
Trò chơi dạy học là hoạt động rất quen thuộc gần gũi với con người Bất
cứ ai trong cuộc đời cũng tùng tham gia các trò chơi Cũng như lao động, học tập, trò chơi là một loại hình hoạt động sống của con người Trò chơi có chứa đựng chủ đề, nội dung nhất định, có những quy chế nhất định mà người chơi phải tuân thủ Trò chơi vừa mang tính chất vui chơi, giải trí song đồng thời lại
có ý nghĩa giáo dưỡng và giáo dục lớn lao đối với con người Trò chơi có ý nghĩa đặc biệt đối với lứa tuổi trẻ em Trò chơi tạo tất cả những điều kiện để trẻ
em thể hiện nhu cầu tự nhiên về hoạt động, tạo ra ở trẻ em những rung động thực tế và quan trọng cho cuộc sống Trong khi chơi, trẻ em phản ánh hiện thực xung quanh, đồng thời thể hiện thái độ nhất định đối với môi trưòng Đốivới trẻ
em, chơi có nghĩa là hoạt động, là khơi dậy trong mình những cảm giác và ước
mơ, là cố gắng để thực hiện những ước mơ đó là cảm giác, tri giác và phản ánh một cách sáng tạo thế giới vào trong tưởng tượng của mình Cùng với học chơi
là nhu cầu không thể thiếu được của học sinh Tiểu học, dù không còn là hoạt động chủ đạo song vui chơi vẫn giữ một vai trò rất quan trọng trong hoạt động sống của trẻ, vẫn có một ý nghĩa lớn lao vói trẻ Lý luận và thực tiễn đã chứng tỏ rằng: Nếu biết tổ chức cho trẻ vui chơi một cách họp lý, đúng đắn thì đều mang
Trang 11lại hiệu quả giáo dục Qua trò chơi các em không những được phát triển về mặt trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ mà còn được hình thành nhiều phẩm chất và hành vi đạo đức Chính vì vậy tổ chức trò chơi được sử dụng như là một phương pháp quan trọng để giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh
* Hoạt động trò chơi thúc đẩy trẻ em:
- Nhận thức hiện thực
- Hình thành những nhận thức nhất định về hành vi
- Tiếp nhận những quy tắc và quy luật của sinh hoạt xã hội
- Hình thành năng lực quan sát và đánh giá có phê phán những cử chỉ của người khác cũng như đặt nền móng cho những niềm tin và thói quan đạo đức cùng với các dạng bài học đạo đức trong chương trình giáo dục tiếu học mới thì việc tổ chức trò chơi trong các giờ học sẽ có tác dụng to lớn trong việc giúp học sinh hình thành các biếu tượng, chuẩn mực đạo đức cũng như rèn luyện kỹ năng thế hiện hành vi đạo đức cho các em
5.2 Nghiên cứu cơ sở thực tiễn:
Dạy học là một nghề sáng tạo, nhất là trong môn học Đạo đức, môn học cung cấp cho học sinh những chuẩn mực về đạo đức Môn học có tác dụng to lớn trong việc hình thành nhân cách cho học sinh Vậy mà việc dạy học môn Đạo đức ở một số trường hiện nay còn phần nào coi nhẹ, cứng nhắc Trong giờ học giáo viên chủ yếu sử dụng phương pháp thuyết trình, giảng giải Hình thức
tổ chức dạy học trong các hoạt động còn đơn điệu Sau giờ học, học sinh không biết vận dụng kiến thức đã học vào thực tế Hơn nữa hiện nay ngoài xã hội một
bộ phận thanh thiếu niên đang có nhiều biểu hiện xuống cấp về đạo đức, tệ nạn
ăn cắp, cờ bạc, nghiện hút ngày một nhiều Đâu đó vẫn còn hiện tượng học sinh đánh thầy cô giáo Đây cũng là điều mà những người làm'công tác giáo dục phải suy nghĩ
Trong những năm gần đây đã có nhiều đợt học tập, sinh hoạt chuyên môn, hội thảo, thao giảng cấp trường, cấp huyện, cấp tỉnh để giáo viên cùng với nhà chuyên môn trao đổi về đổi mới phương pháp dạy học Một trong những phương
11
Trang 12pháp tổ chức dạy học theo xu hướng mới là phương pháp tổ chức trò chơi học tập Không ai có thể phủ nhận được mặt tích cực mà việc tổ chức trò chơi học tập mang lại Tuy nhiên thực trạng của việc tổ chức trò chơi vào trong những tiết dạy đạo đức của trường cũng như những trường khác còn, nhiều bất cập Nhiều giáo viên không thấy hết được tác dụng của phương pháp tổ chức trò chơi còn xem nhẹ và rất ngại sử dụng phương pháp này Giáo viên hết sức lúng túng không biết tổ chức vào lúc nào, cách thức tổ chức ra sao Học sinh ngượng ngùng, bỡ ngỡ không nghiêm túc khi thể hiện nên dẫn đến sau trò chơi không mang lại hiệu quả giáo dục cao
5.3 Thiết kế trò chơi
Thiết kế các trò chơi dành cho dạy học môn đạo đức lớp 3
5.4 Tổ chức thực hiện sản phẩm
Nhằm kiếm chứng tính khả thi của các trò chơi do đề tài đề xuất và giả thuyết khoa học của đề tài
6 Phương pháp nghiên cứu:
Trong quá trình nghiên cứu đề tài này tôi đã sử dụng một số nhóm phương pháp nghiên cứu sau đây:
6.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận
Phương pháp nghiên cứu, phân tích, so sánh bằng điều tra, quan sát
Phương pháp tổng hợp, tổng kết kinh nghiệm
Phương pháp thực nghiệm thống kê kết quả
Hệ thống hóa các tài liệu, lý luận nhằm xây dựng cơ sở lý luận của đề tài
6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
6.2.1 Phương pháp điều tra quan sát
Quan sát hoạt động dạy học của giáo viên và học sinh Trường Tiểu học Hữu Đô, xã Hợp Nhất, huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ qua các tiết dạy học môn đạo đức
6.2.2 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi
Giáo viên nghiên cứu, tìm hiểu, thiết kế được phiếu điều tra sau đó
Trang 13chuyển cho học sinh để học sinh trả lời.
6.2.3 Phương pháp điều tra bằng phương pháp vấn đáp
Đây là phương pháp giáo viên tố chức cuộc đối thoại giữa giáo viên và học sinh, giữa học sinh với nhau dựa trên hệ thống câu hỏi nhằm dẫn dắt học sinh đi đến kết luận khoa học hoặc vận dụng vốn hiểu biểu của mình để tìm hiểu những vấn đề về học tập, cuộc sống tự nhiên xung quanh
6.2.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm
Thực nghiệm sư phạm là so sánh kết quả tác động của nhà khoa học lên một nhóm lớp - gọi là nhóm thực nghiệm - với một nhóm lớp tương đương không được tác động - gọi là nhóm đối chứng Để có kết quả thuyết phục hơn, sau một đợt nghiên cứu, nhà nghiên cứu có thể đổi vai trò của hai nhóm lớp cho nhau, nghĩa là, các nhóm thực nghiệm trở thành các nhóm đối chứng và ngược lại Tiến hành thực nghiệm sư phạm tại 2 lớp 3A và 3B của Trường Tiểu học Hữu
Đô, xã Hợp Nhất, huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ Trong đó lớp thực nghiệm
là 3A, lớp đối chứng là 3B Trình độ đầu vào của 2 lớp tương đương nhau, số lượng học sinh 2 lớp bằng nhau mỗi lớp có 35 em học sinh Điểm khác nhau là lớp đối chứng không tác động gì vào Lớp thực nghiệm thì được vận dụng các trò chơi do ta thiết kế
Trong quá trình dạy học, giáo viên sẽ tiến hành dạy tại lớp thực nghiệm là 3 A
và lớp đối chứng là 3B
6.3 Nhóm phương pháp sử dụng thống kê toán học
Các công thức toán thống kê được sử dụng là công thức tính tỉ lệ phần trăm, công thức tính giá trị trung bình cộng để xử lý kết quả điều tra và kết quả thực nghiệm sư phạm
7 Giới hạn, phạm vi nghiên cứu:
Đề tài tập trung nghiên cúư việc giáo viên thiết kế các trò chơi dành cho dạy học môn đạo đức lớp 3 tại lớp 3A và 3B của Trường Tiểu học Hữu Đô, xã Hợp Nhất, huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ
13