Giáo án ngữ văn 7 hki

TuÇn 1 Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7 TuÇn 10 TiÕt 37 §äc hiÓu v¨n b¶n c¶m nghÜ trong ®ªm thanh tÜnh lý b¹ch A KÕt qu¶ cÇn ®¹t Gióp HS ThÊy ®­îc t×nh c¶m quª h­¬ng s©u nÆng cña nhµ th¬ ThÊy ®­îc mét sè ®Æc ®iÓm ng[.]

- Bớc đầu nhận biết bố cục thờng gặp trong một bàithơ tuyệt cú, thủ pháp đối và tác dụng của nó.

B Chuẩn bị.

- Thầy soạn bài và có một số tình huống có vấn đề

- Trò soạn bài và trả lời theo yêu cầu SGK

Dị cũng đã có nhiều bài thơ rất hay viết về chủ đề này

Song bài thơ hay nhất, ngắn nhất viết về chủ đề này.

- Là thể thơ không có sự

I) Đọc, chú thích

1 Đọc

2 Chú thích

thể thơ ngũ ngôn tứ

tuyệt thuộc thơ cổ

thể

hạn định chặt chẽ về sốtiếng, số câu, về quan hệBằng -trắc, về gieo vần

II/Tìm hiểu văn bản

- Sáng, chiếu là trạng thái

tự nhiên của trăng

Rọi: ánh trăng tìm đếnthi nhân nh là tri âm, tri

kỉ giản dị bất ngờ

? Trong 2 câu thơ, câu

nào là miêu tả, câu nào

biểu cảm, quan hệ giữa

đột ngột, chan hoà trongphòng

? Cụm từ nào thể hiện

đợc tâm hồn dễ rung cảmvới thiên nhiên của nhà thơ

đẹp

"cúi": hớng vào lòng mình

trĩu nặng tâm t

? Có 1 hình ảnh đi - Trăng sáng - cố hơng =>Tình cảm

sóng đôi với nhau Đó là

hình ảnh gì ? Tìm sự

liên tởng cảm xúc giữa

hai hình ảnh này?

 Cảnh sinh tình ánhtrăng gợi nhớ, gợi sầu vấn v-

ơng bao hoài niệm, làmsống dậy bao buângkhuâng trong bài thơ

nhớ quê hơngthiết tha sâunặng

? Từ ngữ nào biểu hiện

trực tiếp nỗi lòng của

 Có thể nói: Tính dạ tứ, là 1 bài thơ trăng tuyệt bút

Trong loại thơ nhìn trăng mà thổ lộ tâm tình nhớ quê, bài

có khuôn khổ nhớ nhất, ngôn từ đơn giản, tinh khiết nhấtlà"tĩnh dạ tứ" của Lý Bạch Song bài có ma lực lớn nhất đợc truyềntụng rộng rãi nhất cũng là bài ấy

Chơng Thấy đợc tính độc đáo trong việc thể hiện tình cảm quêhơng sâu nặng của nhà thơ

- Bớc đầu nhận biết phép đối trong câu cùng tác dụng

B Chuẩn bị.

- Thầy soạn bài và có một số tình huống có vấn đề

- Trò soạn bài và trả lời theo yêu cầu SGK

C Các hoạt động dạy và học

1 ổn định

2 Kiểm tra:

Đọc thuộc lòng bài thơ:" Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh"

cho biết nét thành công về nội dung và nghệ thuật

Tiểu đối: Thiếu tiểu li gia Lão đại hồi

?Em cảm nhận đợc

cảm xúc thơ ở câu

Làm nổi bật cảnh ngộphải li biệt gián đoạn từ

Tiểu đối

 nêu bật cảnh ngộ

1 nh thế nào? thuở thơ ấu sống nơi đất

khách quê ngời (trên 50năm) mãi lúc về già mới vềthăm cố hơng "li gia" nỗi đau cuộc đời

- Cảm xúc buồn, bồi hồi

tr-ớc dòng chảy của tuổi tác

giọng nói quê không đổi(hơng âm vô cải)  Đây

là 1 biểu hiện tình cảmxúc động, về

tấm lòng tha thiết gắn bóvới quê hơng "Giọng quê,chính là tâm hồn của mỗicon ngời yêu thơng gắn

bó với quê hơng

- Thổ lộ tấm lòng son sắt,thuỷ chung, sự gắn bóthiết tha của ngời con xaquê với nơi chôn rau, cắtrốn của mình ẩn dấu

đằng sau là nỗi xót xa vềcái còn mất của bản thân,

về tuổi già

- Tấm lòng sonsắt, thuỷ chung

Vì thế mới có chuyện lạ

đời" Trẻ con nhìn lạ khôngchào, hỏi rằng : khách ởchốn nào lại chơi

- Tình huống thơtrớ trêu

? Gặp trẻ vui cời hỏi

han, song theo em

đáy lòng ông vẫn nhói lênnỗi buồn tủi vì tình yêu,nỗi nhớ quê tích tụ, dồnnén trong rái tim mà gặpcảnh ngộ từ trên

- Câu trên: Bề ngoàibình thản, khách quan,song phảng phất buồn

- Câu dới: giọng điệu bịhài thấp thoáng ẩn hiệnsau những lời tờng thuật

đọc bao liên tởng về bikịch và nỗi lòng ngờikhách ly hơng.

- Lý Bạch: Từ nơi xa nghĩ về quê hơng ở đó nhà thơ cònmong có tình quê đối với mình

Hạ Chi Trơng: Từ quê hơng nghĩ về quê hơng, ngay trênmảnh đất quê hơng mà nhà thơ nh đã thấy mất tình quê  xótxa

" Hồi hơng ngẫu th" đợc nhiều ngơì truyền tụng

D*Về nhà:

- So sánh 2 bản dịch thơ với phiên âm, 2 bản dịch đềuthành thơ lục bát dân tộc Do đó có khác về câu, nhịp, vần luật

và giọng điệu Tuy nhiên, cả 2 dịch giả đều cố gắng chuyển tải

đợc tâm trạng, cảm xúc vui, buồn, ngỡ ngàng của nhà thơ khi vềthăm quê cũ

- Học thuộc lòng bài thơ - Soạn: "Từ trái nghĩa".

Rỳt kinh nghiệm:

A,Mục tiêu cần đạt:

Giúp HS :

- Củng cố và nâng cao kiến thức về từ trái nghĩa

- Thấy đợc tác dụng của việc sử dụng các cặp từ trái nghĩa

B Chuẩn bị.

- Thầy soạn bài và có một số tình huống có vấn đề

- Trò soạn bài và trả lời theo yêu cầu SGK

- Già > < trẻ tuổi tác

- Già > < non  mức độsinh vật

H - Đọc ghi nhớ 1

1 Từ trái nghĩa lànhững từ có ýnghĩa trái ngợcnhau

2.1 từ nhiều nghĩa

có thể thuộc vàonhiều cặp từ tráinghĩa

- Næi - ch×m.

- R¾n - n¸t

T¹o h×nh tîng t¬ngph¶n g©y Ên tîng vÒ th©nphËn cña ngêi phô n÷

1 Tơi - ôi; tơi - héo

2 Yếu - khoẻ: yếu - tốt

3 Xấu - đẹp; xấu - tốt

BT2

BT3: Xác định từ trái nghĩa trong đoạn thơ sau và cho biếttác dụng:

"Thiếu tất cả, ta rất giàu dũng khí

Sống chẳng cúi đầu, chết vẫn ung dung

Giặc muốn nô lệ ta lại hoá anh hùng

Sức nhân nghĩa mạnh hơn c ờng bạo "

* Về nhà:

BT3,4:

Bổ sung phần sử dụng từ trái nghĩa:

G: Đa ra trờng hợp tranh luận:

1 1 bạn: già >< trẻ  cơ sở chung tuổi tác

2 1 bạn: già >< đẹp  cơ sở chung hình thức

Quan điểm của em thế nào? Tìm lý do vì sao sai?

Đồng ý với bạn 1 ; Bạn 2 - sai vì nhầm lẫn cơ sở chung:

xấu >< đẹp  Hình thức ; xấu >< tốt  Tính chất

Chỉ cơ sở chung của " Trớc - sau"  vị trí

-Tiết 40: luyện nói

Văn biểu cảm về sự vật con ngời

- Thầy soạn bài và có một số tình huống có vấn đề

- Trò soạn bài và trả lời theo yêu cầu SGK

Hoạt động 1: Kiểm tra việc

chuẩn bị của học sinh.

- Lời nói : Diễn đạy , ngôn ngữ.

- Nội dung trình bày

*Tổng kết:

-

-Tuần 11 Tiết 41: Văn bản:

bài ca nhà tranh bị gió thu phá

Thầy : Tham khảo thêm một số bài văn mẫu

Trò : Soạn bài , thảo luận một số vấn đề

C.Các hoạt động dạy và học:

1 ổn định:

2 Kiểm tra: Vở ghi, vở soạn và SGK của học sinh

Đọc thuộc lòng bài thơ "Ngẫu nhiên viết nhân

buổi mới về quê" của

Hạ Tri Chơng Cho biết nội dung và nghệ thuật?

? Nêu những hiểu

biết của em về tác

giả ? "Thi thánh"

- Nhà thơ hiện thực nổitiếng đời Đờng: " Ôngthánh làm thơ"

- Cùng với Lý Bạch , Bạch C

I- Đọc, chú thích

1 Tác giả

cuộc đời long đong,

- Ông để lại cho đời 1500bài thơ sáng ngời tìnhnhân ái

- Khi có loạn An Lộc

Sơn  xã hội rối loạn

- Đợc viết vào những nămcuối của cuộc đời ông

HS - Đọc bài thơ 3 Đọc

II/Tìm hiểu văn bản

"tháng 8, thu cao, gió thét già"

- Kể chuyệnnhà ông bịtrận cuồngphong mùathu làm tannát

? Tuy không nói ra,

? Câu thơ nào nói

lên trực tiếp thái độ

của tác giả?

- "Môi khô miệng cháygào chẳng đợc/ quay về,chống gậy, lòng ấm ức”

? Câu thơ đó cho em

hiểu điều gì về

chính xác của tác giả?

- Nỗi đau về nhântình thế thái cuộc sống cùngcực đã làm thay đổi tínhcách trẻ thơ

Nỗi đaunhân tình thếthái

đình nhà thơtrong đêm marét, nhà dột.Nhận xét, tác

dụng?

 Tả thực, cụ thể táihiện chân thực nhất nỗi bấthạnh

? Câu thơ nào thể

hiện sự xót xa của nhà

thơ về thời loạn lạc?

- "Từ trải cơn loạn ítngủ nghê

Đêm dài ớt át sao chotrót?

 Nỗi khổ nhân lêngấp bội

- Đau nhục,dồn nén uấtkết

G: 3 Khổ, thơ đầu đã nói lên một cách chân

thực, xúc động nỗi khổ của một ngời nghèo trớc cảnh

căn nhà bị gió thu nho Trung Quốc đời Đờng vì

chiến tranh, loạn lạc liên miêngiá trị hiện thực Đỗ

Phủ, đồng cảm sâu xa với những nỗi khổ, nỗi đau

của dân đen chính bởi gần nh suốt cuộc đời nếm

- Tấm lòngcao cả của kẻ sỹchân chính:

? Tìm biện pháp nghệ

thuật đợc sử dụng? Tác

dụng?

- So sánh thậm xng diễn tả ớc mơ to lớn và cảmhứng lãng mạn dào dạt làmsáng bừng, lên lòng nhân ái

Thơngdân lo đời

bao la của con ngời quanhiều bất hạnh.

? Lời than của nhà

thơ ở 2 câu cuối

chứng tỏ điều gì?

Ước mơ mang tinh thần vịtha đến mức xả thân vì

- Ước mơ mãnh liệt và

tràn đầy niềm tin

 Giá trị nhân đạo

G Có thể nói 5 câu thơ cuối bài thơ thấm đấm

tình ngời chứa chan tinh thần nhân đạo nên

? Ngời đời thờng ca

Bµi TËp 1 Bµi TËp2

Rút kinh nghiệm:

Tiết 42:

Kiểm tra 45'

( Phần văn )

1 Phạm vi kiểm tra:

Các văn bản trung đại của Việt Nam và thế giới

2 Nội dung kiểm tra:

Các vấn đề cơ bản về nội dung, tình hình và nhà thơ trongcác văn bản đã học

3 Hình thức và phơng pháp

Viết họăc vấn đáp kết hợp các câu hỏi trắc nghiệm, tự luận

- Thầy soạn bài và có một số tình huống có vấn đề.

- Trò soạn bài và trả lời theo yêu cầu SGK

? Thế nào là từ

đồng âm?

Từ đồng âm lànhững từc có ngữ

âm giống nhaunhng nghĩa khác

2 Kho; nơi chứa hàng

? Hãy thêm vào câu

này 1 vài từ để câu

Gợi ý: Kiến giải từ

Có 2 bạn tranh luận vớinhau 1 bạn cho rằng từ

"chân trong 3 trờng hợpsau là từ nhiều nghĩa

Một bạn cho là là từ đồng

âm ý kiến của em?

Gợi ý: Kiến giải từ

- Tôi bị đau chân1

- Dới chân3 núi là cánh

đồng

Chân 2: Bộ phận dới cùngcủa đồ vật, để đỡ.

Chân 3: Phần dới cũngtiếp giáp với mặt đất

Cả 3 đều có chung 1 nétnghĩa "Phần dới cùng"  Từnhiều nghĩa

- Tuốt 1: Tuốt lúa

Tuốt 2 : Biết tuốt

- Môi 1: Môi son

Môi 2 : Môi giới

- Thu 1: Mùa thuThu 2 : Thu tiền

- Cao 1: Cao dán mẹTranh1: Bức tranh Tranh 2: Tranh nhauTranh 3: Nhà tranh

- Sang 1: Sang sôngSang 2 : Sang trọng

Bàt tập 1

Cổ tay: Phần giữa bàn tay

b Anh ta suốt ngày rợu chè

Dò đến hàng nem chả

muốn ăn"

Chả: 1 món ăn Không, chẳng

này trong bài thơ

- Qua đèo ngang

NBµn: C¸i bµn chóng t«ingåi bµn chuyÖn ë bµnuèng níc bµn b¹c

S©u: Con s©u nÊp s©utrong kÏ l¸

N¨m: N¨m häc nµy, líp t«ichØ cã 5 häc sinh tiªn tiÕn

Con v¹c - C¸i v¹c C¸ch xö tèt nhÊt lµ ®a rang÷ c¶nh ph©n biÖt tõ

-

- Thầy soạn bài và có một số tình huống có vấn đề

- Trò soạn bài và trả lời theo yêu cầu SGK

? Chỉ ra yếu tố tự

sự và miêu tả đới với

bài thơ?

- Phần 2; Tự sự: Bộ lộ tâmtrang bất lực, đau khổ

- Phần 3

? Đoạn văn trên đợc

lập ý bằng cách

- Hồi tởng về quá khứ

là chất keo gắn các yếu tố

tự sự, miêu tả thành mạchvăn có tính liên kết

H - Đọc ghi nhớ SGK

Tự sự và miêutả trong biểucảm không

chuyện, miêutả mà nhằmbộc lộ cx cụ thểchính xác

? Vận dụng kiến thức

đã học về văn miêu tả

và kể chuyện.

Truyệntả cảnh

Biểu cảm

- Làmcho tìnhtiết gaycấn đợichờ

- Tả chitiết vớimục

đíchlàm chongời đọchìnhdungsinh vậtvới đặc

điểm,

- ý nghĩa sâu

xa của sự việckhiến ngời taphải nhớ lâu,suy nghĩ vàchính xác vềnó

- Tả kỹ 1 chitiết nào đó

mà mình cảmxúc của mình

và khêu gợicảm xúc nơingời đọc

? Kể lại nội dung

"Bài ca …" bằng văn

xuôi biểu cảm

- Dựa vào, các yếu tố tự sự

mà miêu tả để kể lạibằng lời của mình(Ngôithứ 3)

Bài tập 1

? Viết lại thành 1

văn bản biểu cảm?

H - Đọc văn bản "Kẹomầm"

Tuần 12:

Rằm tháng giêng

Hồ Chí Minh A.Mục tiêu cần đạt:

Giúp HS :

Cảm nhận đợc tình yêu thiên nhiên gắn liền với lòng yêu nớc

của Hồ Chí Minh biểu hiện trong 2 bài thơ "Cảnh khuya" và

"Rằm tháng giêng".

- Nắm đợc thể thơ và những nét đặc sắc nghệ thuật tronghai bài thơ

B Chuẩn bị.

- Thầy soạn bài và có một số tình huống có vấn đề

- Trò soạn bài và trả lời theo yêu cầu SGK

C.Các hoạt động dạy và học:

1 ổn định

2.Kiểm tra :

Trong bài thơ Bài ca nhà tranh bị gió thu phá, em thích

nhất khổ thơ nào ? Vì sao?

1 Hai câu đầu

? Tìm bút pháp So sánh: Tiếng suối

Làm cho âm thanh củatiếng suối xa càng trởnên gần gũi, thân mật vớicon ngời: Trẻ trung, trongtrẻo dẫn đến

Cách so sánh độc đáo

- Tả cảnh đêmtrăng đẹp đầychất thơ

Cảnh khuya trongsáng, lung linhhuyền ảo

 Hình ảnh có vẻ đẹpcủa một bức tranh cónhiều tầng lớp, đờngnét, hình khối

Thi sĩ với tâm hồnthanh cao đang sốngnhững giây phút thầntiên giữa cảnh thơ mộng

ấy

? 2 Câu cuối diễn

Cửa sau khép lại mở 2thế giới ảo và thực, ngoạicảnh và nội tâm nghệ

sĩ và chiến sĩ, cổ điểnvăn học hiện đại trongthơ tứ tuyệt Hồ ChíMinh

chiều sâu tâmhồn Hồ Chí Minh

mà sức sống mùa xuân

1 Hai câu đầu.

trong rằm tháng giêng.

Câu thơ đầu mở rakhung cảnh bầu trời caorộng trong trẻo nổi bật làvầng trăng tràn đầy toả

đầy ảnh và sứcsống trong đêmrằm tháng giêng

bí mật trên dòng sônggiữa núi rừng chiến khu

Ngời đang thởng ngoạnkhông chỉ mang cốt cách

nh các tao nhân mặckhách ngày xa mà còn làngời chiến sĩ cách mạng,

vị lãnh tụ đang "bàn bạc

việc quân"

? Câu cuối vừa tả - Tả trăng rọi trên thuyền - Hình ảnh con

vừa b.cảm nh thế

nào?

lúc về

- Biểu cảm: Sự thanhthản, "Nguyệt mãn

la may đâm màusắc cổ thi

- Phong thái ung dung, lạcquan, yêu đời trongkháng chiến gian khổ

- Trong khángchiến gian khổ,Bác vẫn lạc quan,yêu đời

 "Nguyên tiêu" có đầy đủ nhiều yếu tố

của bài thơ cổ: con thuyền vầng trăng, sông

xuân, Trời xuân, khói sóng Không gian tĩnh

lặng Ngời không có rợu và hoa để thởng

trăng không đàm đạo thơ phú mà "Đàm quân

sự" Bài thơ nh một đoá hoa đẹp trong vờn

hoa dân tộc, là tinh hoa kết tụ từ tâm hồn,

trí tuệ, đạo đức Hồ Chí Minh

H - Học thuộc lòng 2 bàithơ

? Hai bài thơ đều

ảo mà ấm áp tình ngời

- Nguyên tiêu: Trăng

sáng lồng lộng trên sôngnớc, cả không gian đầy

D * Về nhà:

- Làm bài tập 2/ SGK

- Soạn "Tiếng gà tra"

Rỳt kinh nghiệm:

-

-Tiết 47:

Kiểm tra tiếng việt 45'

1 Phạm vị kiểm tra: Toàn bộ phận Tiếng việt đã học từ đầunăm

2 Nội dung kiểm tra

Lý thuyết và thực hành

3 Hình thức và phơng pháp

Viết kết hợp câu hỏi trắc nghiệm và viết đoạn văn

B Chuẩn bị.

- Thầy soạn bài và có một số tình huống có vấn đề

- Trò soạn bài và trả lời theo yêu cầu SGK

ơng chịu khó

-Bùn lầy

n-ớc đọng

-Ma to gió lớn

- Non xanh nớc biếc -Mẹ goá

con côi -Năm châu bốn biển

-Nói dối

nh cuội

-Mặt sứa gan lim/

đợc voi

đòi tiên

-Đi guốc trong

bụng

-Lòng lang dạ -Vắt

cổ chày ra nớc

-Nớc đổ lá

khoai

Thành ngữ làloại cụm từ cócấu trúc tạo cố

định biểu thịmột ý nghĩahoàn chỉnh

Hoạt động 2 II- Sử dụng

thành ngữ.

Xác định vai trò

NP của thành ngữ

trong câu sau:

"Non xanh nớc biếc tha

hồ dạo Rợu ngọt trè tơi mặc sức say”

 V Chúng ta đều là dòng dõicon Rồng cháy Tiên

phụ từ cụm D

- C, V, phụngữ…

Em hãy thay mỗi

No cơm ấm cật Bách chiến bách thắng Sinh cơ lập nghiệp.

B Chuẩn bị :

Bảng phụ ghi những lỗi cần sửa cho hs

C Các hoạt động dạy và học:

1 ổn định

2.Chữa bài

a Xác định mục đích yêu cầu bài kiểm tra:

- ôn tập, củng cố kiến thức đã học ở lớp 6 (Phó từ, câu trầnthuật đơn) và lớp 7 (Đại từ, quan hệ từ, từ HV, từ trái nghĩa, đồngnghĩa, đồng âm)

- Xác định chính xác các hiện tợng ngôn ngữ có trong đoạnvăn và ngữ cảnh

b Nhận xét chung về bài kiểm tra.

* Bài kiểm tra văn học:

* Bài kiểm tra Tiếng Việt

3 Trả bài:

4 Vào điểm cho hs

Tiết 50: Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học

A.Mục đích yêu cầu:

Giúp học sinh:

- Biết trình bày cảm nghĩ về tác phẩm văn học

- Tập trình bàu cảm nghĩ về một số tác phẩm đã học trongchơng trình

B Chuẩn bị.

- Thầy soạn bài và có một số tình huống có vấn đề