Tìm điều kiện để phân thức có nghĩa Bài 1.. Tìm điều kiện để phân thức bằng 0 Bài 1.. Chứng minh một phân thức luôn có nghĩa Bài 1... Phân thức bằng nhau Bài 1.. Rút gọn phân thức Bài 1.
Trang 1I PHÂN THỨC ĐẠI SỐ VẤN ĐỀ I Tìm điều kiện để phân thức có nghĩa Bài 1 Tìm điều kiện xác định của phân thức:
a)
16 9
4
2
2
x
x
b)
4 4
1 2
2
x x
x
c)
1
4
2 2
x x
d)
x x
x
2
2
3 5
e) x x x
2 2
5 6 1
2 ( 1)( 3) g) x
x2 x
2 1
5 6
Bài 2 Tìm điều kiện xác định của phân thức:
a)
x2 y2
1
2 2
2
2 1
c) x y
x2 x
5
6 10
d) x y
( 3) ( 2)
VẤN ĐỀ II Tìm điều kiện để phân thức bằng 0
Bài 1 Tìm các giá trị của biến số x để phân thức sau bằng không:
a) x
x
2 1
5 10
x
2 2
x
2 3
4 5
d) x x
x2 x
( 1)( 2)
4 3
x2 x
( 1)( 2)
4 3
2 2
1
2 1
Bài 2 Tìm các giá trị của biến số x để phân thức sau bằng không:
a) x
2
2
4
3 10
b) x x
3
16
c) x x x
3 2 3
1
2 3
VẤN ĐỀ III Chứng minh một phân thức luôn có nghĩa Bài 1 Chứng minh các phân thức sau luôn có nghĩa:
a)
x2
3
1
x 2
3 5 ( 1) 2
x2 x
5 1
2 4
d) x
2
2
4
4 5
e) x
x2 x
5 7
Bài 2 Chứng minh các phân thức sau luôn có nghĩa:
a) x y
x2 2y2 1
x2 y2 x
4
2 2
CHƯƠNG II: PHÂN THỨC ĐẠI SỐ
Trang 2II TÍNH CHẤT CƠ BẢN CỦA PHÂN THỨC ĐẠI SỐ
VẤN ĐỀ I Phân thức bằng nhau Bài 1 Chứng minh các đẳng thức sau:
a) y xy x
x
3 6 ( 0)
y x
2( ) 2 ( ) 3( ) 3
d) xy xy a y
2
y y
Bài 2 Chứng minh các đẳng thức sau:
3 3 2
( 2 4)
x y y2 x2
3 3 ) ( )
c) x y a x y a x y
2 2
Bài 3 Với những giá trị nào của x thì hai phân thức sau bằng nhau:
a) x
x2 x
2
5 6
và
x
1 3
Bài 4 Cho hai phân thức A và B Hãy xét sự bằng nhau của chúng trong các trường hợp sau:
i) x N ii) x Z iii) x Q
a) A x x
x
(2 1)( 2)
3(2 1)
, B x 2
3
Bài 5 Cho ba phân thức A, B và C Hãy xét sự bằng nhau của chúng trong các trường hợp sau:
i) x N ii) x Z iii) x Q
a) A x 1
5
x
( 1)( 2) 5( 2)
x
( 1)(3 2) 5(3 2)
VẤN ĐỀ II Rút gọn phân thức Bài 1 Rút gọn các phân thức sau:
a) 5x
y
4 ( 0)
xy
2 3
d) 2x 2y
4
e) x y x y
x y
3 3
y x
15 ( ) ( ) 3( )
Bài 2 Rút gọn các phân thức sau:
x x
2
2
16 ( 0, 4)
4
b) x x x
x
2 6
y x y
3 2
15 ( ) ( ( ) 0)
5 ( )
d) x y y x x y
x y
5( ) 3( ) ( )
10( )
xy y
2
g) ax ax a b x
b bx
2
2
5 5
h) x xy x x y
x x y
2
i) x y z x y z
x y z
2 2
x xy
Trang 3Bài 3 Rút gọn, rồi tính giá trị các phân thức sau:
a) A x x x
3
(2 2 )( 2)
( 4 )( 1)
với x 1
2
x y
3 3
với x5,y10
Bài 4 Rút gọn các phân thức sau:
a) a b c
a b c
2 2 ( )
2 2
Bài 5 Rút gọn các phân thức sau:
a) a b c abc
a b c ab bc ca
3
b) x y z xyz
3
c) x y z xyz
3
e) a b c b c a c a b
ab ac b bc
( ) ( ) ( )
1 1
Bài 6 Tìm giá trị của biến x để:
a) P
x2 x
1
2 6
đạt giá trị lớn nhất ĐS: maxP 1 khi x 1
5
b) Q x x
2 2
1
2 1
đạt giá trị nhỏ nhất ĐS: minQ 3 khi x 1
4
Bài 7 Chứng minh rằng phân thức sau đây không phụ thuộc vào x và y:
a) x a a a x
2
c) ax a axy ax ay a x y
2
x a
( ) 2
e) x y
x y ay ax
2 2
Trang 4III CÁC PHÉP TOÁN VỀ PHÂN THỨC VẤN ĐỀ I Qui đồng mẫu thức của nhiều phân thức Bài 1 Tìm điều kiện để các phân thức sau có nghĩa và tìm mẫu thức chung của chúng:
a) x xy,
xy y,
8 15 d) x y
y, x
xy yz xz, ,
xy yz zx
z, x, y
2 3 4
Bài 2 Tìm điều kiện để các phân thức sau có nghĩa và tìm mẫu thức chung của chúng:
a)
x
5
2 4,
x
4
3 9,
x
7
50 25 b) x
a
4 2 , y
a
4 2 , z
a2
4 c)
a
b2
2 , x
a b
2 2 , y
a2 b2
d)
x
3
2 6, x
x2 x
2
6 9
x2 x
1
2 1
,
x2 x
2 2
x
4 2
1 1
, x21
Bài 3 Qui đồng mẫu thức các phân thức sau:
a) x
x2 x
2 7 15, x
x2 x
2
3 10
,
x
1 5
x2 x
1
3 2
,
x2 x
1
5 6
,
x2 x
1
4 3
c)
x3
3
1
, x
x2 x
2 1
, x
x2 2xy y 2 z2, y
x22yz y 2 z2, z
x2 2xz y 2z2
VẤN ĐỀ II Thực hiện các phép toán trên phân thức Bài 1 Thực hiện phép tính:
a) x 5 1 x
2 1 4
d) xy x y xy x y
a b a b a b
f) 5 2 43 3 2 43
g) x xy xy y y x
Bài 2 Thực hiện phép tính:
a) 2x 4 2 x
2 2
2 2 2 2
4 2
1 1
2
2 2
2
1
x x x
x x
x
xy y2 xy x2
2
x x
2 2
4
g) x xy y x x y
2
2
x y x y x2 y2
x y
2 2
Bài 3 Thực hiện phép tính:
x xy xy y x y b) xy x y
x y y x3 3 x2 xy y2
x2 xy y2 x2 x2 xy
1 1 1 1 1 1
Trang 5Bài 4 Thực hiện phép tính:
a) 1 3x x 3
2 2( )( ) 2
x y x y
3 1 2 3
d) xy x
x y y x
2 1
x y x y
Bài 5 Thực hiện phép tính:
a) 4x 1 3x 2
x2 x2 x
1
x
x2 x x2
3
5 5 10 10
a
2
1
h) x y x y
2 2
5 3 2
x2 y2 x2 xy
k)
1 2
2 3 1
6 1 2
2 3
2 2
2
x x
x x
x x
x
x
x
4 2
2
1 1
1
n) a a a2 a3
1 ( 1) 1
Bài 6 Thực hiện phép tính:
a) x
x y
1 6.
b) x xy y
2 2
2
3 2
15 2 7
x y
y x
d) x y
x y x
2
3
2 .
5
2 10 6
x
g) x y xy
x y
x y
2 2
9 . 3
2 6
3 3 . 15
Bài 7 Thực hiện phép tính:
a) x
x2
2 : 5
2 5
2 2 18
16 :
5
c) 25x y3 5 :15xy2
3 d) x y x y
xy
x y
2 2
2 :
3 6
e) a ab a b
2
:
2
:
g) 1 42 2 :2 4
1 2
9 :
4 4
15 5
2 2
x x
x x
x
i)
1 2
64 :
7 7
48 6
2 2
x x
x x
x
k)
1 2
36 :
5
5
24
4
2 2
x x
x x
x
l)
1 2
49 :
5 5
21 3
2 2
x x
x x
x
m)
1
6 6 : ) 1 (
3
2
x
x x x
Bài 8 Thực hiện phép tính:
a) 21 2 : 1 2
1
x
x
2
9 6 1
10 6
: 1 3
2 3 1
3
x x
x x
x
x x
x
3 :
3
1 9
9
2
x x x
x x
x
Bài 9 Rút gọn các biểu thức sau:
Trang 6a) x y
x y
1 1
1 1
b)
1 1
1 1
c)
x x x
1 1 1
d) x
x
x
2
2
2
1
1 2 1
1
e)
x y
y x
x y x y
x y x y
f)
Bài 10.Tìm các giá trị nguyên của biến số x để biểu thức đã cho cũng có giá trị nguyên:
a) x x
x
1
x
3 2 2 4 2
x
3 2
2 1
x
3 1
4
16
Bài 11 * Phân tích các phân thức sau thành tổng các phân thức mà mẫu thức là các nhị thức bậc
nhất:
a) x
x2 x
2 1
5 6
( 1)( 2)( 4)
2
3 3 12 ( 1)( 2)
Bài 12 * Tìm các số A, B, C để có:
x
2
2
1 ( 1) ( 1) ( 1)
x
2
2 1
1
Bài 13 * Tính các tổng:
a b a c b a b c c a c b
a b a c b a b c c a c b
Bài 14 * Tính các tổng:
a) A
n n
1.2 2.3 3.4 ( 1)
HD: k k k k
( 1) 1
1.2.3 2.3.4 3.4.5 ( 1)( 2)
HD:
Bài 15 * Chứng minh rằng với mọi m N , ta có:
4 2 1 ( 1)(2 1)
4 3 2 ( 1)( 2) ( 1)(4 3)
8 5 2( 1) 2( 1)(3 2) 2(3 2)(8 5)
3 2 1 3 2 ( 1)(3 2)
Trang 7BÀI TẬP ÔN CHƯƠNG II Bài 1 Thực hiện phép tính:
a) x2 x2 x2 x
1 ( 3)( 1) 3 b) x y x y y
2
2 2
2 2( ) 2( )
c) x x
x3 x3 x2 x3 x2 x
2
e) x x
1 1 1 1
x
3 2 2
4
2 2
2
h) a b b c b c c a c a a b( )(1 ) ( )(1 ) ( )(1 ) i) a b c a b c
a b c a c ac b
Bài 2 Rút gọn các phân thức:
a) x x
x
2
2
25 4
b) x xy y
2
3 2
1 1
d) x x x
x
3 2
4
4 4 16
x
(4 1)
Bài 3 Rút gọn rồi tính giá trị các biểu thức:
a) a b c ab
2 2
với a4,b5,c6 b) x xy
2 2
16 40
8 24
với x
y
10 3
c)
x xy y x xy y
x
x y
x y
2
với x9,y10
Bài 4 Biểu diễn các phân thức sau dưới dạng tổng của một đa thức và một phân thức với bậc của
tử thức nhỏ hơn bậc chủa mẫu thức:
a) x
x
2
2
3
1
b) x x
2 2
1 1
c) x x x x
x
2
1
d) x x x
x
1
Bài 5 Tìm các giá trị nguyên của x để biểu thức sau cũng có giá trị nguyên:
a)
x
1
2
x
1
2 3
x
1
x
3 2 2 4 2
2
( 1)(2 6)
a) Tìm điều kiện xác định của P
b) Tìm giá trị của x để P 1
Bài 7 Cho biểu thức: P x
Trang 8a) Tìm điều kiện xác định của P.
b) Rút gọn biểu thức P
c) Tìm x để P 3
4
d) Tìm các giá trị nguyên của x để biểu thức P cũng có giá trị nguyên.
e) Tính giá trị của biểu thức P khi x2–9 0
2
( 3) 1 6 18
a) Tìm điều kiện xác định của P
b) Rút gọn biểu thức P
c) Với giá trị nào của a thì P = 0; P = 1.
2 2
1
2 2 2 2
a) Tìm điều kiện xác định của P
b) Rút gọn biểu thức P
c) Tìm giá trị của x để P 1
2
a) Tìm điều kiện xác định của P
b) Tìm giá trị của x để P = 1; P = –3.
2 3 2 1 (2 3)(2 3)
a) Tìm điều kiện xác định của P
b) Rút gọn biểu thức P
c) Tìm giá trị của x để P = –1.
5 5 ( 5)( 5)
a) Tìm điều kiện xác định của P
b) Rút gọn biểu thức P
c) Cho P = –3 Tính giá trị của biểu thức Q9 – 42x2 x49
Bài 13.Cho biểu thức: P
a) Tìm điều kiện xác định của P
b) Rút gọn biểu thức P
c) Tìm giá trị của x để P = 4.
2
2
2 10 50 5
a) Tìm điều kiện xác định của P
b) Rút gọn biểu thức P
c) Tìm giá trị của x để P = –4.
Bài 15.Cho biểu thức: P x x
x
2 3
3 6 12
8
a) Tìm điều kiện xác định của P
b) Rút gọn biểu thức P
Trang 9c) Tính giá trị của P với x 4001
2000
2
a) Tìm điều kiện xác định của P
b) Rút gọn biểu thức P
c) Tính giá trị của P khi x 1
2
a) Tìm điều kiện xác định của P
b) Rút gọn biểu thức P
c) Tìm giá trị của x để P = 0; P = 1
4.
d) Tìm giá trị của x để P > 0; P < 0.
2 2
a) Tìm điều kiện xác định của P
b) CMR: khi giá trị của biểu thức được xác định thì nó không phụ thuộc vào giá trị của biến x?
2
5 2 5 2 . 100
a) Tìm điều kiện xác định của P
b) Rút gọn biểu thức P
c) Tính giá trị của P khi x = 20040.
Bài 20.Cho biểu thức: P x x
2 2
10 25 5
a) Tìm điều kiện xác định của P
b) Tìm giá trị của x để P = 0; P 5
2
c) Tìm giá trị nguyên của x để P cũng có giá trị nguyên.