Đề thi ngữ văn 9 vào 10

Phần ITUYỂN CHỌN VÀ GIỚI THIỆU ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THEO CẤU TRÚC MỚI ĐỀ BÀI SỐ 1 I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm) Đọc bài thơ dưới đây và thực hiện các yêu cầu từ Câu đến Câu Nếu ngày mai em không l.

Trang 1

Phần I

ĐỀ BÀI SỐ 1

I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)

Đọc bài thơ dưới đây và thực hiện các yêu cầu từ Câu  đến Câu :

Nếu ngày mai em không làm thơ nữa Cuộc sống trở về bình yên

Ngày nối nhau trên đường phố êm đềm Không nỗi khổ, không niềm vui kinh ngạc.

Trận mưa xuân dẫu làm ướt áo Nhưng lòng em còn cảm xúc chi đâu Mùa đông về quên nỗi nhớ nhau Không xôn xao khi nắng hè đến sớm Chuyện hôm nay sẽ trở thành kỉ niệm Màu phượng chẳng nồng nàn trên lối ta đi.

Gió thổi nơi này không lạnh tới nơi kia Lời nói tâm tình trở nên nhạt nhẽo Nghe tiếng con tàu em không thể hiểu Tấm lòng anh trong mỗi chuyến đi xa

Em không còn thấy nhớ những sân ga Những nơi đã đi, những nơi chưa hề đến Khát vọng anh dẫu hoà trong sóng biển Sóng xô bờ chẳng rộn đến tâm tư.

(Trích Nếu ngày mai em không làm thơ nữa, Xuân Quỳnh,

Xuân Quỳnh thơ và đời, NXB Văn hóa 1998, trang 15)

Câu  Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong bài thơ.

Câu  Chỉ ra và nêu hiệu quả của biện pháp tu từ được tác giả sử dụng để thể hiện suy tưởng của mình

trong đoạn thơ thứ hai và thứ ba

Câu  Nhân vật trữ tình hình dung mình sẽ thay đổi như thế nào nếu không làm thơ nữa?

Câu  Nêu giả định: “Nếu ngay mai em không làm thơ nữa”, qua đoạn thơ tác giả muốn gửi đến người

Anh (chị) hãy phân tích đoạn trích Chị em Thuý Kiều trích trong Truyện Kiều của Nguyễn Du.

TUYỂN CHỌN VÀ GIỚI THIỆU

ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THEO CẤU TRÚC MỚI

Trang 2

Đọc bài thơ dưới đây và trả lời các câu hỏi từ Câu  đến Câu :

Một ngày tù nghìn thu ở ngoài Lời nói người xưa đâu có sai Sống khác loài người vừa bốn tháng Tiều tuỵ còn hơn mười năm trời.

Bởi vì:

Bốn tháng cơm không no Bốn tháng đêm thiếu ngủ Bốn tháng áo không thay Bốn tháng không giặt giũ.

Cho nên:

Răng rụng mất một chiếc Tóc bạc thêm mấy phần Gầy đen như quỷ đói Ghẻ lở mọc đầy thân.

May mà:

Kiên trì và nhẫn nại Không chịu lùi một phân Vật chất tuy đau khổ Không nao núng tinh thần.

(Trích Bốn tháng rồi, Nhật kí trong tù – Hồ Chí minh)

Câu  Xác định các phương thức biểu đạt của văn bản.

Câu  Nêu nội dung chính của bài thơ.

Câu  Chỉ ra (01) biện pháp tu từ nghệ thuật có trong bài thơ và phân tích hiệu quả nghệ thuật của biện

pháp tu từ đó

Câu  Đoạn thơ

May mà:

Kiên trì và nhẫn nại Không chịu lùi một phân Vật chất tuy đau khổ Không nao núng tinh thần.

gợi cho anh (chị) những suy nghĩ gì?

II LÀM VĂN (7,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm)

Từ ý thơ phần Đọc hiểu, anh (chị) hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về tính lạcquan trong cuộc sống

Câu 2 (5,0 điểm)

Có ý kiến cho rằng: “Văn học không chỉ là văn chương mà thực chất là cuộc đời Văn học sẽ không là gì

cả nếu không vì cuộc đời mà có Cuộc đời là nơi xuất phát và cũng là nơi đi tới của văn học.”.

Anh (chị) hiểu ý kiến trên như thế nào? Từ đó, hãy làm sáng tỏ ý kiến trên qua việc phân tích giá trị hiện

thực trong đoạn trích Chuyện người con gái Nam Xương của nhà văn Nguyễn Dữ.

Trang 3

ĐỀ BÀI SỐ 03

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi từ Câu  đến Câu :

Nhiều người nghĩ rằng trưởng thành là người đã đạt đến một độ tuổi nhất định nào đó trong cuộc sống Tuy nhiên, đó là định nghĩa cổ điển về mặt sinh học Trong xã hội hiện đại ngày nay, nếu một người có nhiều tuổi nhưng vẫn sống dựa vào người khác, vẫn không nỗ lực tự phấn đấu, vẫn ỷ lại, chây lười, ăn bám… thì liệu có khác gì một đứa trẻ Một người như thế không thể được coi là một người có kinh nghiệm sống và càng không thể được coi là một người trưởng thành, mà chỉ đáng được gọi là một đứa trẻ có nhiều tuổi.

Kinh nghiệm sống và sự trưởng thành không phụ thuộc vào việc bạn đã sống bao lâu, mà phụ thuộc vào việc bao nhiêu năm qua bạn đã và đang sống như thế nào Người trưởng thành là người:

Muốn làm chủ vận mệnh của mình, thay vì ỷ lại, chây lười, ăn bám, đổ lỗi cho số phận…

Muốn hoàn thành tốt công việc của mình để có một sự nghiệp rạng rỡ.

Muốn biến những khó khăn thách thức thành cơ hội giúp mình thành công hơn.

Muốn giữ vững vị thế và lợi thế cạnh tranh trong một thời đại mà sự cạnh tranh đang trở nên ngày một quyết liệt hơn.

Muốn liên tục xây dựng và phát triển lòng tự trọng và sự tự tin của mình để ngẩng cao đầu mà sống Muốn vượt lên trên bản thân và làm chủ những cảm xúc bên trong một cách hiệu quả.

Muốn tạo ra vận may cho chính mình thay vì cầu mong vận may đến với mình.

Muốn gặt hái những kết quả đột phá trong nhiều khía cạnh của cuộc sống như: gia đình, sự nghiệp, địa vị xã hội, các mối quan hệ…

Muốn có một cuộc sống không chỉ thành công mà còn hạnh phúc trọn vẹn.

Nếu bạn mong muốn những thứ đó, chắc chắn bạn đã là một người trưởng thành cho dù bạn đang ở bất

kì độ tuổi nào, thậm chí là một học sinh đi nữa, bởi vì thật sự có rất ít người đã biết mong muốn như trên ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường Hơn thế nữa, một người trưởng thành không chỉ mong muốn, mà còn hành động Hơn ai hết, những người trưởng thành hiểu rằng mong muốn suông thì rốt cuộc cũng chỉ là những giấc mơ mãi không thành hiện thực Những người trưởng thành hành động và biết cách xem cuộc sống này như một trò chơi thú vị.

Trong trò chơi ấy, có những người tham gia để thắng và cũng có rất nhiều người dường như “bị buộc phải tham gia”, cho nên họ chỉ tham gia để “không bị thua” Nếu bạn là một trong số ít những người muốn chơi để thắng thì quyển sách chiến thắng trò chơi cuộc sống sẽ mang đến cho bạn những lợi thế cạnh tranh mạnh mẽ.

Bạn sẽ phát hiện ra rằng, bất kì ai cũng có thể trở thành người chiến thắng trong trò chơi cuộc sống – để xuất sắc trong công việc, tận hưởng những mối quan hệ tốt đẹp, dư dả về tài chính và hạnh phúc dài lâu Chỉ cần bạn tìm hiểu và áp dụng chiến lược của những người trưởng thành như bạn nhưng đã thành công tột bậc trong cuộc sống.

Nếu bạn mong muốn nhiều điều và khao khát chiến thắng, đã đến lúc phải hành động! Hãy để chiến thắng trò chơi cuộc sống là người bạn đồng hành cùng bạn trên con đường vươn lên.

(Theo https://www.ubrand.global/c/chien-thang-tro-choi-cuoc-song)

Câu  Xác định phương thức biểu đạt của văn bản trên.

Câu  Theo định nghĩa cổ điển, thế nào là người trưởng thành?

Câu  Theo tác giả bài viết, thế nào là người trưởng thành?

Câu  Anh (chị) có đồng ý với quan điểm của tác giả về người trưởng thành hay không? Vì sao?

Câu 1 (2,0 điểm)

Hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) nêu suy nghĩ của anh (chị) về vấn đề: “Người trưởng thành là người

muốn làm chủ vận mệnh của mình, thay vì ỷ lại, chây lười, ăn bám, đổ lỗi cho số phận.”.

Câu 2 (5,0 điểm)

Nêu cảm nhận của anh (chị) về hình tượng vua Quang Trung qua đoạn trích Hoàng Lê nhất thống chí của

Ngô gia văn phái

Trang 4

ĐỀ BÀI SỐ 04

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi từ Câu  đến Câu :

Thế giới của chúng ta có muôn vàn điều thú vị để khám phá Cho dù bạn đang ở độ tuổi nào, bạn cũng nên phá vỡ các giới hạn của nhận thức và luyện cho mình kĩ năng quan sát bằng cách ra khỏi nhà, ra ngoài thiên nhiên và chú ý tới mọi điều xung quanh Hãy đặt cho bản thân những câu hỏi như: “Tại sao…? Tại sao không…?” và thử tự tìm các câu trả lời hay sự trợ giúp của những người quen biết Đừng bao giờ tự cao tự đại nói rằng: “Tôi đã biết hết rồi, anh chị sẽ không chỉ cho tôi được điều gì mới đâu!” Vì chỉ khi chúng ta nhận thức được rằng vẫn còn nhiều điều có thể học, chúng ta mới có thể bổ sung được nhiều kiến thức mới Hãy nghe nhạc cổ điển, đến thăm các viện bảo tàng và các phòng trưng bày nghệ thuật, hãy đọc sách về nhiều chủ đề khác nhau, hãy có những sở thích như khiêu vũ, chơi đàn, hội họa hay tập luyện một

bộ môn thể thao Dù bạn chọn cho mình bộ môn nào đi nữa, bạn cũng nên theo học đến cùng và tìm hiểu không ngừng nghỉ cho đến khi đạt được kiến thức sâu sắc về lĩnh vực đó mới thôi Đừng chỉ “chạm đến một lần rồi bỏ xó” Hãy quyết tâm rèn luyện và củng cố trí tò mò để nó trở thành một phần trong cá tính của bạn Biết đâu, trong một lần tò mò hay thắc mắc như vậy, bạn sẽ tìm ra được niềm đam mê cho bản thân.

Có khát vọng khám phá và tìm tòi là một trong những động lực giúp bạn tiếp cận với thế giới và vươn ra biển lớn.

(Trích Tìm kiếm niềm đam mê, theo Hộ chiếu xanh đi quanh thế giới,

Nhà xuất bản Thế giới, 2017, trang 17, 18)

Câu  Ở mỗi đoạn văn trên, tác giả đã sử dụng cách trình bày nào trong các cách sau: diễn dịch, quy

nạp, tổng phân hợp, móc xích, song hành?

Câu  Theo tác giả, chúng ta sẽ có được lợi ích gì khi “nhận thức được rằng vẫn còn nhiều điều có thể

học”?

Câu  Tại sao tác giả cho rằng: “Biết đâu, trong một lần tò mò hay thắc mắc như vậy, bạn sẽ tìm ra

được niềm đam mê cho bản thân”?

Câu  Theo anh (chị), cần làm thế nào để niềm đam mê khám phá những điều kì diệu “trở thành mộtphần trong cá tính”?

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi từ Câu  đến Câu :

Lợi dụng lúc những người lao xuống hồ cứu nhóm học sinh đuối nước dưới hồ Gia Nghĩa, Nguyễn Công Đoàn và Văn Tiến Phong đã lén lấy đồ đạc, tài sản của họ rồi bỏ trốn.

Sáng 7/4, công an thị xã Gia Nghĩa tỉnh Đắk Nông cho biết đã bắt hai trong số bốn đối tượng liên quan

vụ trộm cắp đồ đạc của nhóm học viên Trường Trung cấp nghề Đắk Nông trong lúc nhóm học viên này lao xuống hồ nước cứu người bị đuối nước tại hồ trung tâm thị xã Gia Nghĩa chiều 5/4/2017.

Hai đối tượng bị bắt gồm Nguyễn Công Đoàn (19 tuổi, trú huyện Krông Ana, Đắk Lắk) và Văn Tiến Phong (33 tuổi, trú thị xã Gia Nghĩa, Đắk Nông) Tham gia trộm cắp tài sản trong vụ cứu người bị đuối nước chiều 5/4 còn có thêm hai đối tượng khác, hiện đang bỏ trốn.

Tại cơ quan công an, Đoàn và Phong khai nhận chiều 5/4 khi đang đứng ở gần hồ Gia Nghĩa thì thấy nhiều người tập trung theo dõi hiện trường nhóm học sinh đuối nước ở hồ Nhìn thấy trên bờ có nhiều đồ

Trang 5

đạc, ví, điện thoại của những người nhảy xuống hồ cứu các nạn nhân bỏ lại, nhóm đối tượng đã lợi dụng sơ

hở lấy trộm rồi rời khỏi hiện trường.

Qua xác minh, Công an thị xã Gia Nghĩa xác định số tài sản mà các đối tượng trộm cắp là của anh Hoàng Trọng Hiệp và anh Hoàng Đức Thắng – đang là học viên của Trường Trung cấp nghề Đắk Nông Theo trình báo của anh Thắng và anh Hiệp thì chiều 5/4, khi đang thực tập gần hồ Trung tâm thị xã Gia Nghĩa thì nghe thấy nhiều người kêu cứu Thấy có người chới với dưới hồ nước, cả hai anh đã lao xuống để cứu nạn nhân Khi lên bờ thì đồ đạc, tài sản bỏ lại trong lúc cứu người đã bị mất…

(Bắt hai kẻ trộm đồ của người xuống hồ cứu học sinh đuối nước

Tuoitre.vn ngày 07/04/2017, 16:35)

Câu  Xác định thể loại của văn bản.

Câu  Đặt nhan đề khác cho văn bản.

Câu  Trong thời gian gần đây, có nhiều thông tin về thói xấu của người Việt ở trong và ngoài nước như

ăn trộm đồ, không có thói quen xếp hàng, làm ồn nơi công cộng… Anh (chị) hãy nêu một vài giải pháp đểkhắc phục tình trạng trên

Câu  Từ văn bản trên, anh (chị) rút ra được bài học gì cho bản thân?

Câu 1 (2,0 điểm)

Anh (chị) hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) nêu suy nghĩ của mình về hiện tượng trộm cắp vặt hiệnđang tồn tại trong xã hội ta hiện nay

Câu 2 (5,0 điểm)

Có ý kiến cho rằng: “Đoạn trích “Lục Vân Tiên gặp nạn” không có những tình tiết hào hùng, tế nhị như

đoạn trích “Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga” Nhưng đây là đoạn trích thể hiện rõ nhất cái thiện và cái ác”

Anh (chị) hãy làm sáng tỏ ý kiến trên

ĐỀ BÀI SỐ 06

Khi học lớp Hai, tôi thường nghe các bác khen anh nào thi đỗ Đại học bằng một câu rất đặc biệt: Thằng

A, thằng B là cái “trán” của xóm tôi đấy Tôi nhớ năm đó cả làng mới có một người thi đỗ Đại học Y, tổng điểm ba môn Toán, Hoá, Sinh lại rất cao và được sang Hungari du học Anh ấy trở thành cái trán được nhắc đến nhiều nhất của cả làng Như một huyền thoại Mấy năm liền đi đâu cũng nghe nhắc, nghe kể Rồi làng dần dần có nhiều người đỗ Đại học Có năm truyền hình còn về làm cả một phóng sự về một làng quê có số học sinh thi đỗ Đại học với tỉ lệ rất cao Nói theo cách của các bác là làng tôi giờ đi đâu cũng toàn thấy những trán là trán.

Ước vọng nhiều nên học vấn và tri thức thưở xưa đã thường xuyên được đánh đồng với đỗ đạt Cũng như các bác của tôi cứ quy tất cả về “cái trán”, xem nó là biểu tượng của sự thông minh sáng láng, của học hành đỗ đạt Lớn lên tôi nhận ra đó là ước mong khi thầm kín, khi bộc lộ, nhưng luôn mãnh liệt của thế hệ những người như bác tôi Đi học và đỗ đạt là cơ hội đổi đời, là phẩm giá, là mục tiêu của nhiều thế hệ, của dòng họ, xóm, của làng, của huyện…

Điều đó vô tình gây sức ép ngày càng nặng nề lên nhiều thế hệ học trò làng tôi Lớn lên đi xa, đến nhiều nơi, gặp nhiều người, tôi nhận ra có rất nhiều người chưa từng được vinh danh là “cái trán” của khu phố, của xóm làng, của cộng đồng nhưng họ sống vô cùng hạnh phúc Họ đóng góp rất nhiều cho cuộc sống bằng sự giàu có và rất yêu lao động Một người trồng cây cảnh mỗi năm bán ra thị trường thu về hàng trăm

tỉ đồng Một người chơi… thả diều đến đẳng cấp nghệ nhân, cũng ngược Á xuôi Âu đi trình diễn nhiều kì lễ hội với những lời mời kèm tài trợ Một anh thợ mộc ven con sông Phổ Lợi làm những chiếc lồng chim và bán được với giá ngang một chiếc xe hơi tầm trung Hơn hết họ làm những điều đó bằng đam mê, và rồi đam mê bù đắp lại cho chính họ, cho cuộc sống của cả những người xung quanh.

Lại một mùa thi Đại học đã về Đường phố sáng sớm cuồn cuộn người và xe Thí sinh và người nhà hộ tống Rồi sau mỗi kì thi, lại có những bạn nhảy lầu, nhảy cầu thương tâm Cuộc sống không chỉ có đỗ đạt

Trang 6

mới là hạnh phúc Cũng như thành đạt không chỉ có một con đường là đi học và đi thi Trường thi chỉ là nơi ganh đua chốc lát chứ không thể đủ chỗ cho tận cùng đam mê của mỗi người Chính vì thế mà báo Hoa học trò vẫn luôn khuyên bạn đọc “Hãy giữ cho mình niềm đam mê khác biệt”.

(Trích Đủ chỗ cho đam mê khác biệt, Bay xuyên những tầng mây,

Hà Nhân, NXB Văn học, trang 188)

Câu  Nêu phương thức biểu đạt chính của văn bản.

Câu  Theo tác giả văn bản, điều gì đã “gây sức ép ngày càng nặng nề lên nhiều thế hệ học trò”?

Câu  Hãy giải thích ý nghĩa của câu nói: “Trường thi chỉ là nơi ganh đua chốc lát chứ không thể đủ

chỗ cho tận cùng đam mê của mỗi người”?

Câu  Theo anh (chị), tâm lí coi “Đi học và đỗ đạt là cơ hội đổi đời, là phẩm giá, là mục tiêu của nhiều

thế hệ, của dòng họ, xóm, của làng, của huyện…” có ảnh hưởng như thế nào đến mỗi cá nhân và toàn xã

hội?

Câu 1 (2,0 điểm)

Hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) bày tỏ ý kiến của em về thông điệp trong văn bản: “Hãy giữ

cho mình niềm đam mê khác biệt”.

Câu 2 (5,0 điểm)

Trong truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa, Nguyễn Thành Long đã viết về nhân vật anh thanh niên như sau:

Anh hạ giọng, nửa tâm sự, nửa đọc lại một điều rõ ràng đã ngẫm nghĩ nhiều:

– Hồi chưa vào nghề, những đêm bầu trời đen kịt, nhìn kĩ mới thấy một ngôi sao xa, cháu cũng nghĩ ngay

ngôi sao kia lẻ loi một mình Bây giờ làm nghề này cháu không nghĩ như vậy nữa Vả, khi ta làm việc, ta với công việc là đôi, sao gọi là một mình được? Huống chi việc của cháu gắn liền với việc của bao anh em, đồng chí dưới kia Công việc của cháu gian khổ thế đấy, chứ cất nó đi, cháu buồn đến chết mất Còn người thì ai mà chả “thèm” hở bác? Mình sinh ra là gì, mình đẻ ở đâu, mình vì ai mà làm việc? Đấy, cháu tự nói với cháu thế đấy Bác lái xe đi, về Lai Châu cứ đến đây dừng lại một lát Không vào giờ “ốp” là cháu chạy xuống chơi, lâu thành lệ Cháu bỗng dưng tự hỏi: Cái nhớ xe, nhớ người ấy thật ra là cái gì vậy? Nếu là nỗi nhớ phồn hoa đô hội thì xoàng Cháu ở liền trong trạm hàng tháng Bác lái xe bao lần dừng, bóp còi toe toe, mặc, cháu gan lì nhất định không xuống Ấy thế là một hôm, bác lái phải thân hành lên trạm cháu Cháu nói: “Đấy, bác cũng chẳng “thèm” người là gì?”.

Anh xoay sang người con gái đang một mắt đọc cuốn sách, một mắt lắng nghe, chân cô đung đưa khe khẽ, nói:

– Và cô cũng thấy đấy, lúc nào tôi cũng có người trò chuyện Nghĩa là có sách ấy mà Mỗi người viết

một vẻ.

(Trích Lặng lẽ Sa Pa, Nguyễn Thành Long, SGK Ngữ văn 9,

Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2020, trang 185)Cảm nhận của anh (chị) về nhân vật anh thanh niên trong đoạn trích trên Từ đó, hãy liên hệ với hình ảnhcủa thế hệ trẻ trong một tác phẩm văn học khác hoặc trong thực tế đời sống để thấy được vẻ đẹp của tuổi trẻViệt Nam

ĐỀ BÀI SỐ 07

(1) Nhiều người cho rằng trẻ em ngày nay quá ám ảnh về bản thân là do sự xuất hiện của mạng xã hội

cùng các công cụ chụp và đăng ảnh “tự sướng” Tuy nhiên, thực tế, căn bệnh “ái kỉ” này có thể nảy sinh từ rất sớm Một giả thuyết được đưa ra, cho rằng sự thiếu vắng tình thương yêu của bố mẹ có thể khiến cho trẻ

tự an ủi bản thân bằng cách huyễn hoặc rằng mình hơn người và đòi hỏi nhận được đối xử đặc biệt Một giả thuyết khác lại cho rằng các bậc phụ huynh đơn giản là thường đánh giá quá cao con mình, khiến đứa trẻ nảy sinh lòng tự kiêu.

(2) Một nghiên cứu đã được thực hiện nhằm mục đích so sánh tính xác thực của hai giả thuyết nêu trên.

Các chuyên viên đã tiến hành theo dõi 565 đứa trẻ ở độ tuổi từ 7 đến 12 và 705 vị phụ huynh ở Mĩ và Hà

Trang 7

Lan trong vòng 18 tháng Kết quả cho thấy, việc cha mẹ đánh giá quá cao con cái vẫn có tác động tiêu cực nhiều hơn.

(3) Những đứa trẻ tự yêu bản thân thường có xu hướng phản ứng lại một cách mạnh mẽ hoặc thậm chí là

sử dụng bạo lực khi có ai đó đụng chạm đến cái tôi của chúng Chúng cũng dễ căng thẳng và rơi vào tình trạng trầm cảm hơn các bạn cùng lứa Tự yêu bản thân thực chất là một chứng bệnh tâm lí khá nghiêm trọng…

(Trẻ mắc bệnh “Tự yêu bản thân” do cha mẹ ngợi khen quá nhiều,

báo điện tử Dân trí, ngày 13/12/2015)

Câu  Xác định phương thức biểu đạt của đoạn văn bản trên.

Câu  Nội dung chính của đoạn văn bản trên là gì?

Câu  Dựa vào văn bản, anh (chị) hãy nêu ngắn gọn hậu quả của bệnh ái kỉ.

Câu  Theo anh (chị) bệnh ái kỉ còn gây ra những hậu quả nghiêm trọng nào khác?

Câu 1 (2,0 điểm)

Hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh (chị) về chứng ái kỉ của con người trong

xã hội hiện đại

Câu 2 (5,0 điểm)

Có ý kiến cho rằng: “ Truyện Kiều là lời tố cáo chế độ phong kiến thối nát , đã chà đạp lên con người

lương thiện một cách tàn nhẫn.” Anh (chị) hãy làm sáng tỏ ý kiến trên.

ĐỀ BÀI SỐ 08

Nguyễn Hoàng Khắc Hiếu – Trưởng Bộ môn Tâm lí học Ứng dụng, ĐH Sư phạm TP HCM nhận định:

“Hành động tự thiêu để câu like là một minh chứng hùng hồn cho trào lưu sống ảo của một bộ phận bạn trẻ

ngày nay Trào lưu xấu xí này đã lên đến đỉnh điểm khi một số bạn bắt đầu bất chấp cả tính mạng để có thể nổi tiếng phút chốc trên mạng xã hội Nên nhớ, giữa số like và trí tuệ thì trí tuệ mới chính là thứ giúp bạn nổi tiếng hoặc thành công thật sự và lâu dài Còn mạo hiểm tính mạng, bạn có thể có số like cao nhất thời nhưng nếu gặp sự cố sẽ để lại di chứng cho đến suốt đời Hành động tương tự như trên nghĩa là bạn tàn phá

cơ thể, tàn phá công lao nuôi dưỡng của gia đình, đang tàn phá cả tương lai”.

Nguyễn Hoàng Khắc Hiếu cũng khuyến cáo thêm: “Cư dân mạng hãy tỉnh táo, đừng bao giờ phí nút like cho những hành động kiểu này, nếu không, chính chúng ta là một kẻ tiếp tay cho những cá nhân “thèm khát nổi tiếng đến mức không thể tin nổi” đưa mình vào vòng nguy hiểm Ngưng sống ảo, tập trung vào làm việc Cuộc sống của bạn sẽ tốt hơn nhiều Ngừng like dạo, chỉ lan truyền những trào lưu đẹp Cuộc đời quanh bạn sẽ thú vị hơn nhiều”.

(Theo Võ Thắm, Like là làm – Trào lưu mới phản cảm,

báo Sài Gòn giải phóng, ngày 25/09/2016)

Câu  Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên.

Câu  Anh (chị) hiểu thế nào là “thèm khát nổi tiếng đến mức không thể tin nổi”?

Câu  Theo anh (chị), vì sao tác giả cho rằng: “Ngưng sống ảo, tập trung vào làm việc Cuộc sống của

bạn sẽ tốt hơn nhiều!”.

Câu  Thông điệp nào trong đoạn trích trên có ý nghĩa nhất đối với anh (chị)?

Câu 1 (2,0 điểm)

Hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh (chị) về ý kiến được nêu ở phần Đọc

hiểu: “Nên nhớ, giữa số like và trí tuệ thì trí tuệ mới chính là thứ giúp bạn nổi tiếng hoặc thành công thật sự

và lâu dài.”.

Câu 2 (5,0 điểm)

Trang 8

Cảm nhận về hình tượng người chiến sĩ trong hai bài thơ: Đồng chí của Chính Hữu và Bài thơ về tiểu đội

xe không kính của Phạm Tiến Duật.

Ở trường xin thầy hãy dạy cho cháu biết chấp nhận thi rớt còn vinh dự hơn gian lận khi thi Xin hãy tạo cho cháu có niềm tin vào ý kiến của riêng bản thân, cho dù tất cả mọi người xung quanh đều cho rằng ý kiến ấy là không đúng.

Xin hãy dạy cho cháu biết cách đối xử dịu dàng với người hòa nhã và cứng rắn đối với kẻ thô bạo Xin tạo cho cháu sức mạnh để không chạy theo đám đông khi tất cả mọi người đều chạy theo thời thế.

Xin hãy dạy cho cháu phải biết lắng nghe tất cả mọi người nhưng cũng xin thầy dạy cho cháu biết cần phải sàng lọc những gì nghe được qua một tấm lưới chân lí để cháu chỉ đón nhận những gì tốt đẹp mà thôi…

Xin hãy dạy cho cháu biết mỉm cười khi buồn bã… Xin hãy dạy cho cháu biết rằng không có sự xấu hổ trong những giọt nước mắt Xin hãy dạy cho cháu biết chế giễu những kẻ yếm thế và cẩn trọng trước những ngọt ngào đầy cạm bẫy.

Xin hãy dạy cho cháu rằng có thể bán cơ bắp và trí tuệ cho người ra giá cao nhất nhưng không bao giờ được để cho ai ra giá mua trái tim và tâm hồn mình.

Xin hãy đối xử dịu dàng nhưng đừng vuốt ve nuông chiều cháu bởi vì chỉ có sự thử thách của lửa mới tôi luyện nên những thanh sắt cứng rắn Hãy giúp cháu có đủ can đảm biểu lộ sự kiên nhẫn và có đủ kiên nhẫn

để biểu lộ sự can đảm…

(Trích Thư Tổng thống Mĩ A Lin-côn gửi thầy Hiệu trưởng của con trai mình)

Câu  Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích.

Câu  Chỉ ra (01) biện pháp tu từ nổi bật trong đoạn trích và nêu tác dụng của biện pháp tu từ ấy.

Câu  Vì sao A Lin-côn lại xin thầy giáo của con trai: “Hãy dạy cho cháu biết mỉm cười khi buồn bã”? Câu  Anh (chị) nhận được thông điệp gì từ câu nói: “Chỉ có sự thử thách của lửa mới tôi luyện nên

Nêu cảm nhận của anh (chị) về đoạn thơ dưới đây:

Em cu Tai ngủ trên lưng mẹ ơi

Em ngủ cho ngoan đừng rời lưng mẹ

Mẹ đang tỉa bắp trên núi Ka-lưi Lưng núi thì to mà lưng mẹ nhỏ

Em ngủ ngoan em đừng làm mẹ mỏi Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi Mặt trời của mẹ, em nằm trên lưng.

(Trích Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ, Nguyễn Khoa Điềm, SGK Ngữ văn 9, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2020, trang 153)

ĐỀ BÀI SỐ 10

Trang 9

Tự hào dân tộc không phải là việc chúng ta thuộc ca dao, tục ngữ, thơ văn lưu loát mà là có sự cảm nhận

về vẻ đẹp của văn hoá dân tộc và mang trong mình tâm thế chia sẻ, quảng bá những vẻ đẹp truyền thống của đất nước ra thế giới Tự hào dân tộc không phải là việc chúng ta thuộc lòng những tình tiết lịch sử mà

là tôn trọng các nền văn hoá, các quốc gia khác nhau và biết hành động vì vị thế của đất nước Tự hào dân tộc không phải là việc vỗ ngực xưng tên, xem nhẹ các nền văn hoá khác mà là thể hiện bản sắc người Việt trong bối cảnh quốc tế.

(Trích Thư gửi học sinh nhân ngày tựu trường năm học 2016 – 2017

Marcel van Miert, Chủ tịch điều hành hệ thống trường quốc tế Việt – Úc)

Câu  Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn văn trên.

Câu  Chỉ rõ biện pháp tu từ cú pháp trong đoạn văn và nêu hiệu quả của biện pháp tu từ đó.

Câu  Anh (chị) có đồng tình với ý kiến được nêu trong câu văn sau không: “Tự hào dân tộc không phải

là việc chúng ta thuộc ca dao, tục ngữ, thơ văn lưu loát mà là có sự cảm nhận về vẻ đẹp của văn hoá dân tộc và mang trong mình tâm thế chia sẻ, quảng bá những vẻ đẹp truyền thống của đất nước ra thế giới”? Tại

Hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh (chị) về ý kiến được nêu trong phần Đọc

hiểu: “Tự hào dân tộc không phải là việc vỗ ngực xưng tên, xem nhẹ các nền văn hoá khác mà là thể hiện

bản sắc người Việt trong bối cảnh quốc tế”.

Câu 2 (5,0 điểm)

Phân tích truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long để thấy vẻ đẹp của thiên nhiên Sa Pa và

con người Sa Pa

ĐỀ BÀI SỐ 11

Đại đa số thanh niên thời trước không ai suy nghĩ, trăn trở gì lắm về cuộc đời, vì ai đã có phận nấy Phận là cái phần mà cuộc sống, xã hội dành cho mỗi người: phận làm trai, phận giàu, phận nghèo, phận đàn bà, phận làm tôi… Con nhà lao động nghèo, nhiều lắm học đến chín, mười tuổi, đã phải lo làm ăn mong kế nghiệp cha, anh Con nhà giàu theo học lên cao thì làm quan, kém hơn thì làm thầy Sinh ra ở phận nào, theo phận ấy, chỉ số ít là thoát khỏi.

Trái lại, thanh niên ngày nay tuy cái phận mỗi người vẫn còn, song trước mặt mọi người đều có khả năng mở ra nhiều con đường Ngày nay sự lựa chọn và cố gắng của bản thân, sự giúp đỡ của bạn bè đóng vai trò quyết định Có lựa chọn tất phải có suy nghĩ, trăn trở.

Hết lớp tám, lớp chín, học gì đây? Trung học hay học nghề, hay đi sản xuất? Trai gái gặp nhau bắt đầu ngập ngừng Yêu ai đây? Yêu như thế nào? Sức khoẻ tăng nhanh, kiến thức tích luỹ đã khá, sống như thế nào đây? Ba câu hỏi ám ảnh: Tình yêu, nghề nghiệp, lối sống Không thể quy cho số phận Cơ hội cũng chia đều sàn sàn cho mọi người.

Thanh niên ngày xưa bước vào đời như người đi xem phim đã biết trước ngồi ở rạp nào, xem phim gì, ghế số bao nhiêu, cứ thế mà ngồi vào Ngày nay, chưa biết sẽ xem phim gì, ở rạp nào, ngồi ghế số mấy, cạnh ai Cho đến khi ổn định được chỗ ngồi trong xã hội, xác định đúng được vai trò và vị trí của mình là phải trải qua cả một thời gian dài.

Thời gian sẽ xây dựng cho mình một niềm tin và đạo lí.

Xây dựng nên thì như tàu ra biển rộng, có kim chỉ nam xác định hướng đi; không thì như chiếc bách giữa dòng, e dè gió dập, hãi hùng sóng va.

(Theo Nguyễn Khắc Viện; dẫn theo SGK Ngữ văn 11 Nâng cao,

Tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2017)

Trang 10

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt của đoạn văn bản trên.

Câu 2 Cho biết văn bản trên bàn về vấn đề gì?

Câu 3 Trong văn bản tác giả dùng hình ảnh “kim chỉ nam” để chỉ điều gì? Ý nghĩa của hình ảnh là gì?

Câu 4 Nêu nhận xét của anh (chị) về ý kiến: “Thanh niên ngày xưa bước vào đời như người đi xem phim

đã biết trước ngồi ở rạp nào, xem phim gì, ghế số bao nhiêu, cứ thế mà ngồi vào”.

Câu 1 (2,0 điểm)

Viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh (chị) về ý kiến: Ba câu hỏi ám ảnh: Tình

yêu, nghề nghiệp, lối sống Không thể quy cho số phận mà tác giả Nguyễn Khắc Viện đã phát biểu trong văn

(1) Có thể lâu nay chúng ta vẫn nghĩ về từ “hạnh phúc” như một từ sáo rỗng, bởi không thể xác định

được một cách cụ thể nó bao hàm điều gì Là thành đạt, giàu có? Là được tôn vinh? Là được hưởng thụ bất

kì điều gì ta muốn? Là chia sẻ và được chia sẻ? Là đem đến niềm vui cho người khác? Hay chính là sự hài lòng của riêng bản thân mình?

(2) Có thể, chúng ta vẫn nghĩ hạnh phúc là vấn đề “riêng tư” và “cá nhân” Nhưng không phải vậy Nếu

bạn lo buồn hay gặp bất trắc thì ít nhất, thầy cô, cha mẹ, bạn bè đều cảm thấy xót xa, lo lắng cho bạn Còn nếu bạn vui tươi, hạnh phúc thì ít nhất cũng làm cho chừng đó người cảm thấy yên lòng, lạc quan và vui vẻ khi nghĩ về bạn.

(3) Mỗi con người là một mắt xích, dù rất nhỏ nhưng đều gắn kết và ảnh hưởng nhất định đến người

khác Và người khác ấy lại có ảnh hưởng đến những người khác nữa Tôi thích nghĩ về mối quan hệ giữa con người với nhau trong cuộc đời như mạng tinh thể kim cương Mỗi người là một nguyên tử cacbon trong cấu trúc đó, có vai trò như nhau và ảnh hưởng lẫn nhau trong một mối liên kết chặt chẽ Một nguyên tử bị tổn thương sẽ ảnh hưởng đến bốn nguyên tử khác, và cứ thế mà nhân rộng ra Chúng ta cũng có thể vô tình tác động đến cuộc đời một người hoàn toàn xa lạ theo kiểu như vậy.

(Trích Đơn giản chỉ là hạnh phúc, Sách Nếu biết trăm năm là hữu hạn Phạm Lữ Ân,

NXB Hội nhà văn, năm 2017, trang 40 – 41)

Câu  Vấn đề chính được trình bày trong đoạn trích trên là gì?

Câu  Xác định các thao tác lập luận được sử dụng trong đoạn văn thứ (3).

Câu  Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn (1)

Câu  Thông điệp nào trong đoạn trích trên có ý nghĩa nhất đối với anh (chị)? Vì sao?

Câu 1 (2,0 điểm)

Hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) chia sẻ câu trả lời của anh (chị) cho câu hỏi về hạnh phúc: “Là

đem đến niềm vui cho người khác? Hay chính là sự hài lòng của riêng bản thân mình”?

Câu 2 (5,0 điểm)

Phân tích vẻ đẹp và số phận bi kịch của Vũ Nương trong Chuyện người con gái Nam Xương của Nguyễn

Dữ Từ đó, anh (chị) hãy liên hệ đến Truyện Kiều của Nguyễn Du để nhận xét về bi kịch của người phụ nữ

trong xã hội phong kiế

ĐỀ BÀI SỐ 13

Trang 11

(1) Một khi đã phân biệt chuyện nào đúng, chuyện nào sai, người nào đúng, người nào sai, khi đó bạn đã

tự mặc định việc lựa chọn phe cho mình Khi phân định rạch ròi đúng – sai, chúng ta có xu hướng tốn công thuyết phục những người xung quanh để họ có cùng niềm tin như mình, thậm chí còn ghét bỏ, không thể đứng cùng một chỗ với người có tư tưởng đối lập Bạn đã bao giờ tự hỏi, điều gì khiến bạn cảm thấy khó chịu, ghét bỏ đối phương vào lúc đó chưa? Vì họ có quan điểm trái ngược? Hay vì họ không chịu lắng nghe bạn, không tin bạn, không tuân theo bạn, không thừa nhận rằng bạn đúng? ( )

(2) Chúng ta có nhất thiết cần phải chiến đấu đến cùng với người khác để giành được phần thắng, để

được thừa nhận? Đến cuối cùng, chiến thắng đó liệu sẽ đem lại cho bạn điều gì? Bạn có thực sự chiến thắng không hay đó đơn thuần là chiến thắng của “cái Tôi” bên trong bạn?

(3) Một “cái Tôi” luôn kêu gào muốn người khác phải nghe mình, phải tôn trọng mình, phải để mình làm

chỉ huy Một “cái Tôi” khắc khoải mong được thừa nhận Một “cái Tôi” thích chiến đấu hơn là nhún nhường Một “cái Tôi” nói lí lẽ rất giỏi, nhưng lại chỉ thích bịt tai, vì không chịu lắng nghe nên chưa thể hiểu, chưa thể thương một người có lựa chọn khác biệt Một “cái Tôi” vẫn còn cầm tù mình trong những vai trò, ranh giới, ẩn giấu bên trong là những lo toan, sợ hãi nên khi đứng trước sự đối lập, mới vội vàng nóng giận, vội vàng tức tối, cảm thấy bị đe dọa và lo lắng về tương lai Khi “cái Tôi” tù túng thì sẽ rất khó để nó thực sự tôn trọng sự tự do của kẻ khác.

(Trích Chúng ta đâu chỉ sống cho riêng mình, Dương Thuỳ,

NXB Hà Nội, 2017, trang 118, 119)

Câu  Xác định những phép liên kết được sử dụng trong đoạn (1) và (3) của văn bản.

Câu  Theo tác giả, một “cái Tôi” tù túng thường có những biểu hiện như thế nào?

Câu  Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn (3) của văn bản

Câu  Theo anh (chị), việc đề cao “cái Tôi” cá nhân sẽ tác động như thế nào đến lối sống của thế hệ trẻ

hiện nay?

Câu 1 (2,0 điểm)

Hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu hỏi được đặt ra trong

văn bản ở phần Đọc hiểu: “Chúng ta có nhất thiết cần phải chiến đấu đến cùng với người khác để giành

được phần thắng, để được thừa nhận”?

Câu 2 (5,0 điểm)

Nêu cảm nhận của anh (chị) về bài thơ Viếng lăng Bác của nhà thơ Viễn Phương.

ĐỀ BÀI SỐ 14

Những dấu chân lùi lại phía sau Dấu chân in trên đời chúng tôi những tháng năm trẻ nhất Mười tám hai mươi sắc như cỏ

Dày như cỏ Yếu mềm và mãnh liệt như cỏ Cơn gió lạ một chiều không rõ rệt Hoa chuẩn bị âm thầm trong đất Nơi đó nhất định mùa xuân sẽ bùng lên Hơn một điều bất chợt

Chúng tôi đã đi không tiếc đời mình

(Những tuổi hai mươi làm sao không tiếc)

Nhưng ai cũng tiếc tuổi hai mươi thì còn chi Tổ quốc?

(Trích Trường ca Những người đi tới biển, Thanh Thảo)

Câu  Tuổi trẻ Việt Nam trong những năm tháng kháng chiến chống Mĩ được tác giả miêu tả qua những

từ ngữ, hình ảnh nào?

Trang 12

Câu  Anh (chị) hiểu như thế nào về nội dung câu thơ: “Hoa chuẩn bị âm thầm trong đất/ Nơi đó nhất

định mùa xuân sẽ bùng lên?

Câu  Nêu tác dụng của biện pháp so sánh được sử dụng trong các câu thơ: “Mười tám hai mươi sắc

như cỏ/ Dày như cỏ/ Yếu mềm và mãnh liệt như cỏ”.

Câu  Điều anh (chị) tâm đắc nhất trong đoạn trích trên là gì?

Câu 1 (2,0 điểm)

Hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu thơ được nêu trong đoạn

trích ở phần Đọc hiểu: “Những tuổi hai mươi làm sao không tiếc/ Nhưng ai cũng tiếc tuổi hai mươi thì còn

chi Tổ quốc?”.

Câu 2 (5,0 điểm)

Phân tích nhân vật Phương Định trong truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi của nhà văn Lê Minh Khuê.

ĐỀ BÀI SỐ 15

Điều gì phải thì cố làm cho kì được, dù là một việc phải nhỏ Điều gì trái, thì hết sức tránh, dù là một điều trái nhỏ.

Trước hết phải yêu Tổ quốc, yêu nhân dân Phải có tinh thần dân tộc vững chắc và tinh thần quốc tế đúng đắn Phải yêu và trọng lao động Phải giữ gìn kỉ luật Phải bảo vệ của công Phải quan tâm đến đời sống của nhân dân Phải chú ý đến tình hình thế giới, vì ta là một bộ phận quan trọng của thế giới, mọi việc trong thế giới đều có quan hệ với nước ta, việc gì trong nước ta cũng quan hệ với thế giới.

Thanh niên cần phải có tinh thần gan dạ và sáng tạo, cần phải có chí khí hăng hái và tinh thần tiến lên, vượt mọi khó khăn, gian khổ để tiến mãi không ngừng Cần phải trung thành, thật thà, chính trực.

(Trích Một số lời dạy và mẩu chuyện về tấm gương đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí Minh,

NXB Chính trị Quốc gia)

Câu  Đối tượng hướng đến của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong đoạn trích là ai?

Câu  Chỉ ra và nêu tác dụng của các phép liên kết mà tác giả sử dụng.

Câu  Người gửi gắm lời dạy nào thông qua đoạn trích?

Câu  Nếp sống đạo đức nào trong đoạn trích có ý nghĩa nhất đối với anh (chị)?

Câu 1 (2,0 điểm)

Hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh (chị) về ý kiến được nêu trong đoạn

trích ở phần Đọc hiểu: “Điều gì phải thì cố làm cho kì được, dù là một việc phải nhỏ Điều gì trái, thì hết

sức tránh, dù là một điều trái nhỏ.”.

Câu 2 (5,0 điểm)

Phân tích đoạn thơ dưới đây:

Chân phải bước tới cha Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói Hai bước tới tiếng cười Người đồng mình yêu lắm con ơi Đan lờ cài nan hoa

Vách nhà ken câu hát Rừng cho hoa

Con đường cho những tấm lòng Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời.

Trang 13

(Trích Nói với con, Y Phương, SGK Ngữ văn 9, Tập hai,

NXB Giáo dục Việt Nam, 2020, trang 72)

ĐỀ BÀI SỐ 16

Nhiều người cho rằng có tiền là có tất cả Tiền bạc quả thật có sức mạnh lớn lao Nhưng tiền bạc không phải là vạn năng;

Nó có thể mua được chiếu giường, nhưng không mua được giấc ngủ;

Nó có thể mua được châu ngọc, nhưng không mua được sắc đẹp;

Nó có thể mua được giấy bút, nhưng không mua được ý thơ;

Nó có thể mua được nhà cửa, nhưng không mua được gia đình;

Nó có thể mua được thức ăn, nhưng không mua được sự ngon miệng;

Nó có thể mua được trò chơi, nhưng không mua được niềm vui;

Nó có thể mua được xu nịnh, nhưng không mua được lòng trung thành;

Nó có thể mua được cánh hẩu, nhưng không mua được tình bạn;

Nó có thể mua được sự phục tùng, nhưng không mua được lòng kính trọng;

Nó có thể mua được quyền thế, nhưng không mua được trí tuệ;

Nó có thể mua được thể xác, nhưng không mua được tình yêu;

Nó có thể mua được vũ khí, nhưng không mua được hòa bình.

(Theo Thác-cơ-rê, dẫn theo Ngữ văn 11 Nâng cao, Tập hai,

Câu  Đoạn trích trên sử dụng thao tác lập luận nào?

Câu  Tác giả sử dụng thao tác lập luận đó nhằm mục đích gì?

Câu  Hãy nêu cách hiểu của anh (chị) về một lí lẽ được nêu trong đoạn trích trên.

Câu  Anh (chị) có đồng tình với quan điểm “tiền bạc không phải là vạn năng” không? Vì sao?

Câu 1 (2,0 điểm)

Từ nội dung của đoạn trích trên, anh (chị) hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của

mình về vấn đề: “Nếu không có tiền…”.

nơi thân ta rữa mục, mọi thói quen

nếp nghĩ – mù loà!

Hãy sống như

Trang 14

những con tàu

phải lòng

muôn hải lí

mỗi ngày bỏ

sau lưng

nghìn hải-cảng-mưa-buồn!…

(Trích Bài thơ Việt Bắc, Trần Dần)

Câu  Hãy xác định thể thơ của đoạn thơ trên.

Câu  Tìm bố cục của đoạn thơ

Câu  Hãy chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ trong đoạn trích

Câu  Đoạn thơ đã đưa ra những lời khuyên gì với mỗi người?

Câu 1 (2,0 điểm)

Anh (chị) hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của mình về lẽ sống được nói đến trongđoạn thơ:

Hãy sống như những con tàu

phải lòng

muôn hải lí

mỗi ngày bỏ

sau lưng

nghìn hải-cảng-mưa-buồn!…

Câu 2 (5,0 điểm)

Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam qua các tác phẩm: Bếp lửa (Bằng Việt), Con cò (Chế Lan Viên), Khúc

hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ (Nguyễn Khoa Điềm), Những ngôi sao xa xôi (Lê Minh Khuê) và Bến quê (Nguyễn Minh Châu).

ĐỀ BÀI SỐ 18

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi từ Câu  đến Câu 

Năm tháng qua đi, bạn sẽ nhận ra rằng ước mơ không bao giờ biến mất Kể cả những ước mơ rồ dại nhất trong lứa tuổi học trò – lứa tuổi bất ổn định nhất Nếu bạn không theo đuổi nó, chắc chắn nó sẽ trở lại một lúc nào đó, day dứt trong bạn, thậm chí dằn vặt bạn mỗi ngày.

Nếu vậy, sao bạn không nghĩ đến điều này ngay từ bây giờ?

Sống một cuộc đời cũng giống như vẽ một bức tranh vậy Nếu bạn nghĩ thật lâu về điều mình muốn vẽ, nếu bạn dự tính được càng nhiều màu sắc mà bạn muốn thể hiện, nếu bạn càng chắc chắn về chất liệu mà bạn sử dụng thì bức tranh trong thực tế càng giống với hình dung của bạn Bằng không, có thể nó sẽ là những màu mà người khác thích, là bức tranh mà người khác ưng ý, chứ không phải bạn.

Đừng để ai đánh cắp ước mơ của bạn Hãy tìm ra ước mơ cháy bỏng nhất của mình, nó đang nằm ở nơi sâu thẳm trong tim bạn đó, như một ngọn núi lửa đợi chờ được đánh thức…

(Theo Phạm Lữ Ân, Nếu biết trăm năm là hữu hạn,

NXB Hội Nhà văn, 2010, trang 43, 44)

Câu  Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích.

Câu  Nêu tác dụng của phép tu từ được sử dụng trong đoạn văn sau: “Sống một cuộc đời cũng giống

như vẽ một bức tranh vậy Nếu bạn nghĩ thật lâu về điều mình muốn vẽ, nếu bạn dự tính được càng nhiều màu sắc mà bạn muốn thể hiện, nếu bạn càng chắc chắn về chất liệu mà bạn sử dụng thì bức tranh trong thực tế càng giống với hình dung của bạn Bằng không, có thể nó sẽ là những màu mà người khác thích, là bức tranh mà người khác ưng ý, chứ không phải bạn.”.

Trang 15

Câu  Anh (chị) hiểu như thế nào về ý kiến: “Đừng để ai đánh cắp ước mơ của bạn”?

Câu  “Ước mơ cháy bỏng nhất” của anh (chị) là gì? Anh (chị) sẽ làm gì để biến ước mơ đó thành hiện

thực? (Trả lời trong khoảng 6 – 8 dòng.)

Câu 1 (2,0 điểm)

Từ nội dung của đoạn trích ở phần đọc hiểu, anh (chị) hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) với chủ

đề: Theo đuổi ước mơ.

Câu 2 (5,0 điểm)

Nêu cảm nhận của anh (chị) về hình ảnh người bà được thể hiện trong đoạn thơ dưới đây:

Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ

Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm Nhóm niềm yêu thương, khoai sắn ngọt bùi Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui

Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ

Ôi kì lạ và thiêng liêng – bếp lửa!

(Trích Bếp lửa, Bằng Việt, SGK Ngữ văn 9, Tập một,

Trang 16

ĐỀ BÀI SỐ 19

Để theo đuổi ước mơ của mình, bạn phải hành động Nếu không, bạn sẽ mất cơ hội Hãy chủ động hành động thay vì để cuộc đời đưa đẩy bạn Nếu không có được những gì bạn muốn, thì hãy chủ động tạo ra những gì bạn muốn Đấng Sáng Tạo sẽ thắp sáng con đường bạn đi Vận may của cả đời bạn, cánh cửa của những ước mơ đang mở ra Con đường dẫn tới mục đích sống có thể xuất hiện trước bạn bất cứ lúc nào Ngay cả khi đã xác lập được mục đích sống mạnh mẽ và đã phát triển được nguồn hi vọng lớn lao, niềm tin sâu sắc, lòng tự tôn, thái độ sống tích cực, lòng dũng cảm, tính kiên cường, khả năng thích nghi và những mối quan hệ tốt, bạn không thể chỉ ngồi đó và chờ đợi vận may đến với mình Trên con đường vươn tới thành công, bạn phải nắm bắt từng cơ hội Đôi khi bạn nhận thấy rằng trở ngại xuất hiện trên con đường của bạn không vì mục đích nào khác ngoài mục đích mở ra cơ hội để đưa bạn tới vị trí cao hơn Nhưng bạn phải có lòng dũng cảm và sự quyết tâm để vươn lên.

Một trong những khẩu hiệu của tôi tại Tổ chức Life Without Limbs là “một ngày mới, một cơ hội mới” Không có những khẩu hiệu được đóng khung trên tường – chúng tôi cố gắng tạo ra những khẩu hiệu từ chính các hành động của mình.

(Trích Sống cho điều ý nghĩa hơn, Nick Vujicic,

NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, 2015, trang 89, 90)

Câu  Xác định phương thức biểu đạt, thao tác lập luận chính được sử dụng trong văn bản

Câu  Nêu nội dung và đặt nhan đề cho văn bản trên

Câu  Anh (chị) hiểu thế nào về câu nói: “Đôi khi bạn nhận thấy rằng trở ngại xuất hiện trên con

đường của bạn không vì mục đích nào khác ngoài mục đích mở ra cơ hội để đưa bạn tới vị trí cao hơn”?

Câu  Thông điệp nào của văn bản trên có ý nghĩa nhất đối với anh (chị)?

Câu 1 (2,0 điểm)

Anh (chị) hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của mình về ý kiến được nêu trong

văn bản ở phần Đọc hiểu: “Không có những khẩu hiệu được đóng khung trên tường – chúng tôi cố gắng tạo

ra những khẩu hiệu từ chính các hành động của mình”.

Một mùa xuân nho nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời

Dù là tuổi hai mươi

Dù là khi tóc bạc.

(Trích Mùa xuân nho nhỏ, Thanh Hải, SGK Ngữ văn 9, Tập hai,

Trang 17

ĐỀ BÀI SỐ 20

Nhiều khi đá dạy ta mềm mỏng

Sự tàn nhẫn nhắc ta điều lành Nỗi buồn đánh thức hi vọng Giữa thế giới không nhiều may mắn

Ta học cách vừa lòng với mình Chia sẻ sự bình tâm của cỏ Mãi khi giữa đêm chợt thức Bập bềnh ý nghĩ xót xa:

Anh còn có thể, không thể…?

Thăm thẳm ngày xưa bình an Vời vợi ngày mai chói nắng…

(Trích Hi vọng, Nguyễn Khoa Điềm,

Tuyển tập 40 năm do tác giả chọn, NXB Văn học, 2012)

Câu  Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong bài thơ.

Câu  Anh (chị) hiểu thế nào về hai câu thơ: “Giữa thế giới không nhiều may mắn – Ta học cách vừa

lòng với mình”?

Câu  Chỉ ra và nêu hiệu quả của biện pháp tu từ được sử dụng trong ba câu thơ đầu.

Câu  Theo anh (chị), thông điệp mà nhà thơ muốn gửi gắm qua bài thơ là gì?

Có ý kiến cho rằng: “Niềm vui của nhà văn chân chính là được làm người dẫn đường đến xứ sở của cái

đẹp” Anh (chị) hãy khám phá “xứ sở của cái đẹp” qua bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh.

ĐỀ BÀI SỐ 21

… Xạc xào lá cỏ héo hon

Bàn chân cát bụi, lối mòn nhỏ nhoi Lặng im bên nấm mộ rồi Chưa tin mình đã đến nơi mình tìm.

Không cành để gọi tiếng chim Không hoa cho bướm mang thêm nắng trời

Không vầng cỏ ấm tay người Nén hương tảo mộ cắm rồi lại xiêu.

Thanh minh trong những câu Kiều Rưng rưng con đọc với chiều Nghi Xuân

Trang 18

Cúi đầu tưởng nhớ vĩ nhân Phong trần còn để phong trần riêng ai.

Bao giờ cây súng rời vai Nung vôi, chở đá tượng đài xây lên Trái tim lớn giữa thiên nhiên Tình thương nối nhịp suốt nghìn năm xa

(Trích Bên mộ cụ Nguyễn Du, Vương Trọng, 1982)

Câu  Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ.

Câu  Những từ ngữ nào trong đoạn thơ gợi nhớ đến tiểu sử Nguyễn Du và Truyện Kiều?

Câu  Chỉ ra và nêu hiệu quả nghệ thuật biện pháp tu từ được sử dụng trong khổ thơ thứ hai.

Câu  Nhà thơ Vương Trọng muốn nói điều gì qua hình ảnh “Trái tim lớn”?

Câu 1 (2,0 điểm)

Hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh (chị) về việc “tưởng nhớ vĩ nhân”trong đời sống dân tộc hôm nay

Câu 2 (5,0 điểm)

Anh (chị) hãy phân tích đoạn thơ dưới đây:

Buồn trông cửa bể chiều hôm, Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?

Buồn trông ngọn nước mới sa, Hoa trôi man mác biết là về đâu?

Buồn trông nội cỏ rầu rầu, Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.

Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,

Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.

(Kiều ở lầu Ngưng Bích, trích Truyện Kiều, Nguyễn Du, SGK Ngữ văn 9,

Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2020, trang 94)

ĐỀ BÀI SỐ 22

Một vài người thông minh không hề nhận ra rằng, trí óc chỉ là một yếu tố nhỏ trong việc đạt được thành công, nhưng mối quan hệ giữa người với người trong kinh doanh còn quan trọng hơn thế Họ không bao giờ cải thiện các kĩ năng xã hội, học cách tạo mối quan hệ, ngược lại họ thường không thích những ai vượt trội hơn họ (…)

Rất nhiều người thông minh chọn phương án làm một việc lương cao cho một công ti của một người chủ thông minh Điều này nói lên rằng, họ sợ mạo hiểm, họ không cởi mở và không dám thử những điều mới, không dám thử những việc họ không giỏi, họ sợ mất cái mác “thông minh” trước những người xung quanh Người có trí thông minh thường lười biếng Những người thông minh này lại không tập trung vào phát triển khả năng tự nhiên của mình Thay vì đó, những người không có nhiều tài, họ dành thời gian cho việc thực hành, điều này khiến họ gặt hái thành công dễ dàng hơn.

Rất nhiều người thông minh không kết hợp tốt giữa cái tôi và sự logic, đó là lí do họ thường đặt ý kiến họ cho là đúng lên trên tất cả mọi người Sẽ rất nguy hiểm nếu họ cứ khăng khăng điều mình nói là đúng, và họ

sẽ rất ngượng ngùng khi nhận ra mình sai.

(Theo http://danviet.vn/song-tre/

11-li-do-khien-nguoi-thong-minh-khong-bao-gio-thanh-cong)

Câu  Chỉ ra các thao tác lập luận được sử dụng trong đoạn trích trên.

Trang 19

Câu  Tác giả đã chỉ ra những đặc điểm nào của “người thông minh” khiến họ phải gặp thất bại trong

Hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh (chị) về ý kiến được nêu trong đoạn

trích ở phần Đọc hiểu: “Trí óc chỉ là một yếu tố nhỏ trong việc đạt được thành công, mối quan hệ giữa

người với người trong kinh doanh còn quan trọng hơn thế.”.

Câu 2 (5,0 điểm)

Cảm nhận ba khổ cuối trong tác phẩm Bài thơ về tiểu đội xe không kính của nhà thơ Phạm Tiến Duật:

… Những chiếc xe từ trong bom rơi

Đã về đây họp thành tiểu đội Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới Bắt tay qua của kính vỡ rồi.

Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy Võng mắc chông chênh đường xe chạy Lại đi, lại đi trời xanh thêm.

Không có kính, rồi xe không có đèn, Không có mui xe, thùng xe có xước

Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước:

Chỉ cần trong xe có một trái tim.

(Trích Bài thơ về tiểu đội xe không kính, Phạm Tiến Duật, SGK Ngữ văn 9,

Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2020, trang 132)

ĐỀ BÀI SỐ 23

Tại Thế vận hội đặc biệt Seatle (dành cho những người tàn tật) có chín vận động viên đều bị tổn thương

về thể chất hoặc tinh thần, cùng tập trung trước vạch xuất phát để tham dự cuộc đua 100 m Khi súng hiệu

nổ, tất cả đều lao đi với quyết tâm chiến thắng Trừ một cậu bé Cậu cứ bị vấp ngã liên tục trên đường đua.

Và cậu bật khóc Tám người kia nghe tiếng khóc, giảm tốc độ và ngoái lại nhìn Rồi họ quay trở lại Tất cả, không trừ một ai! Một cô gái bị hội chứng Down dịu dàng cúi xuống hôn cậu bé:

– Như thế này, em sẽ thấy tốt hơn.

Cô gái nói xong, cả chín người cùng khoác tay nhau sánh bước về vạch đích Khán giả trong sân vận động đồng loạt đứng dậy Tiếng vỗ tay hoan hô vang dội nhiều phút liền Mãi về sau, những người chứng kiến vẫn còn truyền tai nhau câu chuyện cảm động này.

(Nguồn: http://phapluatxahoi.vn/giai-tri/van-hoc/chien-thang-661)

Câu  Đặt tiêu đề cho văn bản trên và xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản

trên

Câu  Chỉ ra câu đặc biệt được sử dụng trong văn bản trên Nêu tác dụng.

Câu  Tại sao tất cả khán giả trong sân vận động đều đứng dậy vỗ tay hoan hô không dứt?

Câu  Hình ảnh những vận động viên khuyết tật tham gia thế vận hội đem đến cho anh (chị) suy nghĩ gì

về nghị lực sống?

Câu 1 (2,0 điểm)

Trang 20

Từ câu chuyện được nêu ở phần Đọc hiểu, anh (chị) hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) nói về ýnghĩa của sự đồng cảm, chia sẻ trong cuộc sống.

Câu 2 (5,0 điểm)

Phân tích hai khổ thơ cuối trong bài Đoàn thuyền đánh cá của nhà thơ Huy Cận:

Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng,

Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng.

Vẩy bạc đuôi vàng loé rạng đông, Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng.

Câu hát căng buồm với gió khơi, Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời.

Mặt trời đội biển nhô màu mới, Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi.

(Trích Đoàn thuyền đánh cá, Huy Cận, SGK Ngữ văn 9, Tập một,

ĐỀ BÀI SỐ 24

Cái quý giá nhất trên đời mà mỗi người có thể góp phần mang lại cho chính mình và cho người khác đó

là “năng lực tạo ra hạnh phúc”, bao gồm năng lực làm người, năng lực làm việc và năng lực làm dân.

Năng lực làm người là có cái đầu phân biệt được thiện – ác, chân – giả, chính – tà, đúng – sai… biết được mình là ai, biết sống vì cái gì, có trái tim chan chứa yêu thương và giàu lòng trắc ẩn Năng lực làm việc là khả năng giải quyết được những vấn đề của cuộc sống, của công việc, của chuyên môn, và thậm chí

là của xã hội Năng lực làm dân là biết được làm chủ đất nước là làm chủ cái gì và có khả năng để làm được những điều đó Khi con người có được những năng lực làm việc này thì sẽ thực hiện được những điều mình muốn Khi đó mỗi người sẽ trở thành một “tế bào hạnh phúc”, một “nhà máy hạnh phúc” và sẽ ngày ngày “sản xuất hạnh phúc” cho mình và cho mọi người.

Xã hội mở ngày nay làm cho không ai là “nhỏ bé” trên cuộc đời này, trừ khi tự mình muốn “nhỏ bé” Ai cũng có thể trở thành những “con người lớn” bằng hai cách, làm được những việc lớn hoặc làm được những việc nhỏ với một tình yêu cực lớn Và khi biết chọn cho mình một lẽ sống phù hợp rồi sống hết mình

và cháy hết mình với nó, mỗi người sẽ có được một hạnh phúc trọn vẹn Khi đó, ta không chỉ có những khoảnh khắc hạnh phúc, mà còn có cả một cuộc đời hạnh phúc Khi đó, tôi hạnh phúc, bạn hạnh phúc và chúng ta hạnh phúc Đó cũng là lúc ta thực sự “chạm” vào hạnh phúc.

(Theo https://www.facebook.com/notes/facebook-việt/để-chạm-vào-hạnh-phúc –

Giản Tư Trung, thời báo Kinh tế Sài Gòn Online, 3/2/2012)

Câu  Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên.

Câu  Nêu ngắn gọn nội dung của đoạn trích.

Câu  Tại sao tác giả lại cho rằng: Xã hội mở ngày nay làm cho không ai là “nhỏ bé”?

Câu  Anh (chị) chọn cách “chạm” vào hạnh phúc bằng việc “làm những việc lớn” hay “làm những việc

nhỏ với một tình yêu cực lớn” Vì sao?

Câu 1 (2,0 điểm)

Viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh (chị) về ý kiến được nêu trong đoạn

trích ở phần Đọc hiểu: “Và khi biết chọn cho mình một lẽ sống phù hợp rồi sống hết mình và cháy hết mình

với nó, mỗi người sẽ có được một hạnh phúc trọn vẹn.”.

Câu 2 (5,0 điểm)

Cảm nhận của anh (chị) về bức tranh thiên nhiên trong hai đoạn trích dưới đây:

Ngày xuân con én đưa thoi,

Trang 21

Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi.

Cỏ non xanh tận chân trời, Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.

Thanh minh trong tiết tháng ba,

Lễ là tảo mộ hội là đạp thanh.

(Cảnh ngày xuân, trích Truyện Kiều, Nguyễn Du, SGK Ngữ văn 9, Tập một,

NXB Giáo dục Việt Nam, 2020, trang 84, 85)

Trước lầu Ngưng Bích khoá xuân,

Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung.

Bốn bề bát ngát xa trông, Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia.

Bẽ bàng mây sớm đèn khuya, Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng.

(Kiều ở lầu Ngưng Bích, trích Truyện Kiều, Nguyễn Du, SGK Ngữ văn 9, Tập

một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2020, trang 93)

ĐỀ BÀI SỐ 25

Người bán nước mắm dùng chiếc gáo nhỏ xíu làm bằng sọ quả dừa xiêm dẹt, chỉ lớn hơn thứ gáo của bạn hàng dầu vốn làm bằng sọ quả mù u, lớn hơn một chút thôi Người hàng mắm vục gáo vào “thõng”, múc lên lưng gáo, rót một tí vào cái chén con sạch sẽ, đưa mời Cô tôi đón lấy chén, đưa lên mũi, ngửi qua, mắt nhìn ngưng lại giữa khoảng không, ngẫm nghĩ, thẩm định… Xong, một cách thận trọng, cô mới le lưỡi nhấm tí nước mắm Rồi lặng lẽ trầm tư, cô trao cái chén về phía thím tôi…

Nhưng bà tôi sốt sắng, nóng nảy, đã vội vàng đưa tay vẫy gọi Và thím chuyển ngay chén mắm sang bà Lại ngửi, lại nếm Sau đó, đến lượt thím tôi: lại ngửi, lại nếm…

– Nè, mấy đứa thấy sao? Cái màu kì này tao không vừa ý, mà mùi vị của nó cũng chưa đằm đâu.

Trong khi người bán hàng xoắn xuýt quanh bà, thì cô tôi thong thả trao đổi một nhận xét với thím:

– Nước kì trước, mới nhấp không thấy ngon lắm nhưng thâm thẩm nó ngọt ngọt hoài trên lưỡi: càng

chiếp càng ngọt Nước kì này không có hậu Chị nhớ không: năm ngoái mình cũng gặp phải…

Cuộc thưởng thức phẩm bình kéo dài Số người được mời tham dự vào mỗi lúc một đông Chén nước màu hàng được chuyển mời người này người kia: những người khách đàn bà vừa mới đến nhà, và lắm khi

cả những người đàn ông trong gia đình nữa Ồ, góp lời vào cuộc trưng cầu ý kiến về một chuyện có tính cách nghệ thuật rõ rệt như vậy có gì phương hại đến phong cách của hạng mày râu đâu?

(Theo Võ Phiến, Ăn uống sự thường in trong tập tuỳ bút Quê hương tôi,

NXB Thời đại, 2014, trang 28, 29)

Câu  Cuộc thử nước mắm trong đoạn trích được diễn ra như thế nào? Anh (chị) có nhận xét gì về cách

thử nước mắm này?

Câu  Các nhân vật tham gia vào cuộc thử nước mắm đã bình phẩm về những phương diện nào của

nước mắm? Qua đó, anh (chị) cảm nhận gì về những nhân vật ấy?

Câu  Việc thử nước mắm trong đoạn trích được tác giả nhìn nhận/ quan niệm thế nào?

Câu  Cách miêu tả trong đoạn trích có gì đặc sắc? Tác dụng của cách miêu tả ấy?

Câu 1 (2,0 điểm)

Trang 22

Từ nội dung đoạn trích trong phần Đọc hiểu, anh (chị) hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) nêu suynghĩ của mình về ý nghĩa của nước mắm trong đời sống và trong văn hoá ẩm thực truyền thống của ngườiViệt.

Câu 2 (5,0 điểm)

Có ý kiến cho rằng: “Lịch sử văn học của một dân tộc là lịch sử tinh thần về tâm hồn của dân tộc đó” Anh (chị) hiểu ý kiến trên như thế nào? Từ đó hãy phân tích hiện thực của đoạn trích Chuyện cũ trong phủ

chúa Trịnh của Phạm Đình Hổ để sáng tỏ ý kiến trên.

ĐỀ BÀI SỐ 26

Đọc sách là sinh hoạt và nhu cầu trí tuệ thường trực của con người có cuộc sống trí tuệ […] Không đọc sách tức là không còn nhu cầu về cuộc sống trí tuệ nữa Và khi không còn nhu cầu đó nữa, thì đời sống tinh thần của con người nghèo đi, mòn mỏi đi Cuộc sống đạo đức cũng mất luôn nền tảng Đây là một câu chuyện nghiêm túc, lâu dài và cần được trao đổi, thảo luận một cách cũng rất nghiêm túc, lâu dài Tôi chỉ muốn thử nêu lên ở đây một đề nghị: Tôi đề nghị các tổ chức thanh niên của chúng ta, bên cạnh những sinh hoạt thường thấy hiện nay, nên có một cuộc vận động đọc sách trong thanh niên cả nước; và vận động từng nhà gây dựng tủ sách gia đình Gần đây có một nước đã phát động phong trào trong toàn quốc mỗi người mỗi ngày đọc lấy 20 dòng sách Chúng ta cũng có thể làm như thế, hoặc vận động mỗi người trong mỗi năm đọc lấy một cuốn sách Cứ bắt đầu bằng việc rất nhỏ, không quá khó Việc nhỏ đấy nhưng rất có thể là việc nhỏ khởi đầu một công cuộc lớn.

(Theo Nguyên Ngọc, Một đề nghị, tạp chí Điện tử Tiasang.com.vn, ngày 19/7/2007)

Câu  Chỉ ra phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên.

Câu  Vì sao tác giả cho rằng: “Không đọc sách tức là không còn nhu cầu về cuộc sống trí tuệ nữa”? Câu  Theo anh (chị) “việc nhỏ và công cuộc lớn” mà tác giả đề cập đến trong đoạn văn là gì?

Câu  Thông điệp mà tác giả gửi gắm qua đoạn trích là gì?

Câu 1 (2,0 điểm)

Hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh (chị) về ý kiến được nêu trong

đoạn trích ở phần Đọc hiểu: “Đọc sách là sinh hoạt và nhu cầu trí tuệ thường trực của con người có cuộc

sống trí tuệ.”.

Câu 2 (5,0 điểm)

Nhận xét về truyện ngắn Chiếc lược ngà, có ý kiến cho rằng: “Vượt qua bi kịch của chiến tranh, Nguyễn

Quang Sáng đã cất cao bài ca thiêng liêng về tình phụ tử.” Anh (chị) hiểu ý kiến trên như thế nào? Hãy làm

sáng tỏ ý kiến trên qua truyện ngắn Chiếc lược ngà.

ĐỀ BÀI SỐ 27

NƠI DỰA

Người đàn bà nào dắt đứa nhỏ đi trên đường kia?

Khuôn mặt trẻ đẹp chìm vào những miền xa nào.

Đứa bé đang lẫm chẫm muốn chạy lên, hai chân nó cứ ném về phía trước, bàn tay hoa hoa một điệu múa kì lạ.

Và cái miệng líu lo không thành lời, hát một bài hát chưa từng có.

Ai biết đâu, đứa bé bước còn chưa vững lại chính là nơi dựa cho người đàn bà kia sống

Người chiến sĩ nào đỡ bà cụ trên đường kia?

Trang 23

Đôi mắt anh có cái ánh riêng của đôi mắt đã nhiều lần nhìn vào cái chết.

Bà cụ lưng còng tựa trên cánh tay anh bước từng bước run rẩy.

Trên khuôn mặt già nua, không biết bao nhiêu nếp nhăn đan vào nhau, mỗi nếp nhăn chứa đựng bao nỗi cực nhọc gắng gỏi một đời.

Ai biết đâu, bà cụ bước không còn vững lại chính là nơi dựa cho người chiến sĩ kia đi qua những thử thách.

(Nguyễn Đình Thi, Tia nắng, NXB Văn học, Hà Nội, 2015, trang 104)

Câu  Xác định thể thơ của bài thơ trên.

Câu  Bài thơ viết về nội dung gì?

Câu  Chỉ ra và phân tích hiệu quả nghệ thuật của phép lặp cú pháp được sử dụng trong bài thơ.

Câu  Bài thơ trên gửi đến chúng ta thông điệp gì?

Câu 1 (2,0 điểm)

Qua bài thơ ở phần Đọc hiểu, anh (chị) hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày những suy nghĩcủa mình về nơi dựa của mỗi con người trong cuộc đời

Câu 2 (5,0 điểm)

Cảm nhận đoạn thơ sau:

Quê hương anh nước mặn, đồng chua Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.

Anh với tôi đôi người xa lạ

Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau, Súng bên súng, đầu sát bên đầu, Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ

Đồng chí!

(Trích Đồng chí, Chính Hữu, SGK Ngữ văn 9, Tập một,

ĐỀ BÀI SỐ 28

Nếu có thể đo xương máu tiền nhân Trường Sơn ngút ngàn dễ gì so được Bao người mẹ, người vợ, người em – nước mắt Hồng Hà, Cửu Long đâu thể sánh cùng

Bão trường chinh ào ạt mấy ngàn năm…

Ào ạt mấy ngàn năm châu thổ Những bờ đê chắn lũ, ngăn thù Cùng bọc trứng trăm con đi muôn ngả Vẫn thắm lòng dưa hấu chốn biển xa

Ào ạt mấy ngàn năm… Thánh Gióng Mới lên ba đã giáp sắt, tre ngà Câu thơ thần nhuộm đỏ sông Như Nguyệt

Đỏ Bạch Đằng cuồn cuộn sóng bể xa Mấy ngàn năm… Vọng Phu xứ Bắc Phụ Tử bùi ngùi doi đất trời Nam Những cuộc chia li, những vành khăn trắng Chẳng nguôi ngoai dù xác giặc chất chồng Chẳng thể dịu nỗi Rạch Gầm, Xoài Mút Hiền Lương, Khâm Thiên, Sơn Mĩ, Thổ Chu

Trang 24

Máu Vị Xuyên, Gạc Ma bầm chát Vạn nghĩa trang hương khói nguyện cầu

Ôi Tổ quốc, biên cương chưa yên giấc Đêm quặn lòng máu thịt Hoàng Sa Ngày đỏ mắt Trường Sa giông bão Lại bút, gươm giữ cõi, xây nhà.

(Trích Tổ quốc, Nguyễn Thế Kỉ, http://thanhnien vn/van-hoa)

Câu  Bài thơ nhắc đến những tác phẩm tự sự dân gian nào?

Câu  Xác định thể thơ và phương thức biểu đạt chính của bài thơ.

Câu  Phân tích giá trị của điệp ngữ “ào ạt mấy ngàn năm”.

Câu  Thông điệp của bài thơ là gì?

Câu 1 (2,0 điểm)

Từ bài thơ ở phần Đọc hiểu, anh (chị) hãy viết một đoạn văn nói về trách nhiệm của tuổi trẻ đối với đấtnước

Câu 2 (5,0 điểm)

Cảm nhận của anh (chị) về đoạn thơ dưới đây:

Người đồng mình thương lắm con ơi Cao đo nỗi buồn

Xa nuôi chí lớn Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn Sống trên đá không chê đá gập ghềnh Sống trong thung không chê thung nghèo đói Sống như sông như suối

Lên thác xuống ghềnh Không lo cực nhọc Người đồng mình thô sơ da thịt Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương Còn quê hương thì làm phong tục

Con ơi tuy thô sơ da thịt Lên đường

Không bao giờ nhỏ bé được Nghe con.

(Trích Nói với con, Y Phương, Ngữ văn 9, Tập hai,

NXB Giáo dục Việt Nam, 2020, trang 72, 73)

ĐỀ BÀI SỐ 29

Có một người xây dựng cơ nghiệp bằng hai bàn tay trắng, rồi trở nên giàu có Ông đối xử hào hiệp với mọi người, nhiệt tâm với sự nghiệp từ thiện.

Một hôm, ông tìm hiểu ba gia đình nghèo, cuộc sống rất khó qua ngày Ông cảm thông cho hoàn cảnh của mấy gia đình này, quyết định quyên góp cho họ.

Một gia đình hết sức cảm kích, vui vẻ đón nhận lấy sự giúp đỡ của ông.

Một gia đình thì vừa do dự tiếp nhận, nhưng hứa là sẽ nhất định sẽ hoàn trả lại.

Một gia đình cảm ơn lòng hảo tâm của ông, nhưng lại cho rằng đây chỉ là một hình thức bố thí nên đã từ chối.

(Theo https://www.facebook.com/thanhxuan1234/posts)

Câu  Văn bản trên được viết theo phương thức biểu đạt nào?

Trang 25

Câu  Vì sao người đàn ông trong văn bản trên lại quyết định quyên góp cho ba gia đình nghèo? Hãy

đặt tiêu đề cho văn bản

Câu  Anh (chị) có phản đối cách ứng xử nào trong số cách ứng xử của những gia đình nghèo trước

hành động của người đàn ông trong văn bản trên không Vì sao?

Câu  Nếu anh (chị) ở vào hoàn cảnh nghèo túng, trước một hành động của ai đó tương tự như hành

động của người đàn ông trong văn bản trên, anh (chị) sẽ thể hiện thái độ và hành động như thế nào? Hãy nêucâu trả lời trên khoảng 6 – 8 dòng

Câu 1 (2,0 điểm)

Từ văn bản trên anh (chị) hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của mình về câu

hỏi sau: “Cần làm gì để trở thành người có ích?”.

Câu 2 (5,0 điểm)

Trong tác phẩm Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long, nhân vật anh thanh niên làm công tác khí tượng tâm sự với ông hoạ sĩ: “… khi ta làm việc, ta với công việc là đôi, sao gọi là một mình được?” Anh cũng đã nói với cô kĩ sư: “Và cô cũng thấy đấy, lúc nào tôi cũng có người trò chuyện Nghĩa là có sách ấy mà Mỗi

Bất cứ ai cũng đã từng thất bại, đã từng vấp ngã ít nhất một lần trong đời như một quy luật bất biến của

tự nhiên Có nhiều người có khả năng vực dậy, đứng lên rồi nhẹ nhàng bước tiếp như thể chẳng có chuyện

gì xảy ra, nhưng cũng có nhiều người chỉ có thể ngồi một chỗ và vẫn luôn tự hỏi lí do vì sao bản thân lại có thể dễ dàng “mắc bẫy” đến như thế…

Bất kì vấp ngã nào trong cuộc sống cũng đều mang lại cho ta một bài học đáng giá: Về một bài toán đã

áp dụng cách giải sai, về lòng tốt đã gửi nhầm chủ nhân hay về một tình yêu lâu dài bỗng phát hiện đã trao nhầm đối tượng (…)

Đừng để khi tia nắng ngoài kia đã lên, mà con tim vẫn còn băng lạnh Đừng để khi cơn mưa kia đã tạnh,

mà những giọt lệ trên mi mắt vẫn còn tuôn rơi Thời gian làm tuổi trẻ đi qua nhanh lắm, không gì là mãi mãi, nên hãy sống hết mình để không nuối tiếc những gì chỉ còn lại trong quá khứ mà thôi…

(Theo http://thoibao.today/paper/hay-hoc-cach-dung-len-sau-khi-vap-nga)

Câu  Xác định phương thức biểu đạt của đoạn trích.

Câu  Đoạn văn trên đề cập đến nội dung gì?

Câu  Tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ gì trong hai câu văn sau: “Đừng để khi tia nắng ngoài kia đã

lên, mà con tim vẫn còn băng lạnh Đừng để khi cơn mưa kia đã tạnh, mà những giọt lệ trên mi mắt vẫn còn tuôn rơi”? Hãy phân tích hiệu quả biểu đạt của biện pháp tu từ đó.

Câu  Hãy giải thích vì sao tác giả lại cho rằng: “Bất kì vấp ngã nào trong cuộc sống cũng đều mang lại

cho ta một bài học đáng giá”?

II LÀM VĂN

Câu 1 (2,0 điểm)

Hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh (chị) về vấn đề được nêu ở trong

phần Đọc hiểu: “Sống hết mình để không nuối tiếc những gì chỉ còn lại trong quá khứ.”.

Tiêu đề	Đề thi Ngữ Văn 9 vào 10
Trường học	Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
Chuyên ngành	Ngữ văn
Thể loại	đề thi
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	50
Dung lượng	530,42 KB