LÝ tëng sèng cao ®Ñp ë nh©n vËt anh thanh niªn trong LÆng lÏ Sa Pa cña NguyÔn Thµnh Long ®îc béc lé qua h×nh thøc ng«n ng÷ nµo.. NghÜa chuyÓn theo ph¬ng thøc Èn dô C?[r]
Trang 1Trờng THCS Hải Long Đề kiểm tra chất lợng học kì II
Môn: Văn 9
Thời gian: 120 phút
Phần I Trắc nghiệm: Hãy khoanh tròn vào chứ cái đứng trớc câu trả lời đúng
Câu 1 Văn bản nớc ngoài nào sau đây không ca ngợi tình yêu thơng?
A Mây và sóng B Rô-bin-xơn ngoài đảo hoang
C Bố của xi-mông D Con chó Bấc
Câu 2 Tác phẩm nào có hình ảnh ngời lính sống trong thời bình?
A Đồng chí B Bài thơ về tiểu đội xe không kính
Câu 3 Đoạn trích Kiều ở lầu Ngng Bích chủ yếu đợc Nguyễn Du sử dụng bút pháp nghệ
thuật nào?
C Tả chân dung gợi tính cách số phận D Tả cảnh ngụ tình
Câu 4 Bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải đợc sáng tác cùng năm với bài thơ nào
sau đây?
Câu 5 Lí tởng sống cao đẹp ở nhân vật anh thanh niên trong Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn
Thành Long đợc bộc lộ qua hình thức ngôn ngữ nào?
A Đối thoại B Độc thoại C Độc thoại nội tâm
Câu 6 Từ “mùa xuân” trong câu thơ “Kết tràng hoa dâng bảy mơi chín mùa xuân” đợc
dùng theo nghĩa nào?
A Nghĩa gốc B Nghĩa chuyển theo phơng thức ẩn dụ
C Nghĩa chuyển theo phơng thức hoán dụ
Câu 7 Trong văn nghị luận, không có lập luận phân tích thì không có lập luận tổng hợp
Nhận định này đúng hay sai?
Câu 8 Các vế trong câu ghép sau có mối quan hệ gì về nghĩa?
“Học vấn không chỉ là chuyện đọc sách, nhng đọc sách vẫn là một con đờng quan trọng của học vấn.”
A Quan hệ bổ sung B Quan hệ tơng phản
C Quan hệ nguyên nhân D Quan hệ nhợng bộ
II Tự luận (8điểm)
Câu 1(1đ) Thế nào là hàm ý?
Cho đoạn văn:
“- Trời ơi, chỉ còn có năm phút!
Chính là anh thanh niên giật mình nói to, giọng cời nhng đầy tiếc rẻ.”
a Hàm ý trong lời nói của anh thanh niên là gì?
b Xét về cấu tạo, câu “Trời ơi, chỉ còn có năm phút!” thuộc kiểu câu gì?
Xét về mục đích giao tiếp, câu “Trời ơi, chỉ còn có năm phút!” thuộc kiểu câu gì?
Câu 2 (2điểm) Trình bày cảm nhận về đoạn văn
“Không hiểu vì sao mình gắt nữa Lại một đợt bom Khói vào hang Tôi ho sặc sụa
và tức ngực Cao điểm bây giờ thật vắng Chỉ có Nho và chị Thao Và bom Và tôi ngồi
đây Và cao xạ đặt bên kia quả đồi Cao xạ đang bắn.”
<Lê Minh Khuê – Những ngôi sao xa xôi>
Câu 3 (5 điểm).
Bài thơ về tiểu đội xe không kính của Phạm Tiến Duật đã tạc lên những hình ảnh thơ thật chân thực, đẹp đẽ Suy nghĩ của em về nhận định trên
Đáp án và biểu điểm Phần I Trắc nghiệm
Phần II Tự luận
Câu 1
- Hàm ý là phần thông báo tuy không đợc diễn đạt trực tiếp bằng những từ ngữ trong câu nhng có thể suy ra từ những từ ngữ ấy
Trang 2- Hàm ý trong lời anh thanh niên là anh rất tiếc
- Về cấu tạo: là câu đặc biệt
- Về mục đích giao tiếp: Là câu cảm thán
Câu 2
- Đoạn văn là lời kể của nhân vật Phơng Định về 1 lần máy bay địch ném bom Đoạn văn
đã tái hiện khung cảnh chiến trờng khốc liệt và tâm trạng lo lắng của Phơng Định cho hai
đồng đội (0,25đ)
- Khung cảnh chiến trờng hiện lên ở đầu đoạn văn Các câu vắn ngắn, dồn dập cùng cách tái hiện cảm “ho sặc sụa và tức ngực” của Phơng Định đã khắc hoạ khung cảnh ác liệt, nguy hiểm, mịt mù khói toả (0,25đ)
- Tâm lí của Phơng Định đợc miêu tả tinh tế qua ý nghĩ của cô: “Chỉ có đang bắn”
Đoạn văn có nhiều câu văn ngắn, nhiều câu đặc biệt, kết hợp nhịp văn nhanh, dồn dập đã góp phần tô đậm khung cảnh khốc liệt và diễn tả chính xác, sâu sắc tâm lí nhân vật
(0,25đ)
+ Câu “Và bom” đặt giữa hai câu văn nghĩ về đồng đội và bản thân đã tạo nên 1 sự ngăn cách giữa Phơng Định với đồng đội (0,25đ)
+ Điệp từ “và” nhắc lại 4 lần vừa có tác dụng liên kết câu vừa liên kết ý nghĩa và tình cảm của Phơng Định (0,25đ)
+ ý nghĩ và lời “gắt” của Phơng Định diễn tả tâm trạng lo lắng, bồn chồn của cô Tâm trạng ấy làm toả sáng tình cảm yêu thơng, gắn bó với đồng đội của nhân vật (0,5đ)
- Đoạn văn thể hiện tài năng miêu tả tâm lí nhân vật của nhà văn (0,25đ)
Câu 3
A (0,25đ) Mở bài: - Giới thiệu tác giả, tác phẩm
- Giới thiệu nhận định và nêu ấn tợng ban đầu của mình
B Thân bài
1 Hình ảnh chân thực, đẹp đẽ của những chiếc xe không kính (1đ)
- Phân tích 2 câu đầu khổ 1 và 2 câu đầu khổ cuối để thấy đợc hình ảnh những chiếc xe không kính đợc miêu tả bằng bút pháp hiện thực, bằng giọng điệu thản nhiên, tinh nghịch
- Những chiếc xe không kính gợi lên sự tàn phá, khốc liệt của chiến tranh trên tuyến đờng Trờng Sơn nhng lại là điều kiện để các anh lính lái xe khẳng định vẻ đẹp tâm hồn của mình
2 Hình ảnh chân thực, đẹp đẽ của những ngời lính lái xe (2,5đ)
a Vẻ đẹp của t thế hiên ngang, dũng cảm, bất chấp gian khổ (0,75đ)
- Phân tích 2 câu thơ “Ung dung buồng lái ta ngồi
Nhìn đất, nhìn trời và nhìn thẳng”
- Phân tích khổ thơ “Nhìn thấy gió ùa vào buồng lái”
b Vẻ đẹp của tinh thần lạc quan, sôi nổi, trẻ trung (0,5đ)
- Phân tích khổ 3, khổ 4
+ Những gian khổ của con đờng cách mạng hiện lên qua các hình ảnh so sánh
+ Cách diễn đạt: ừ thì, cha cần rửa, cha cần thay và tiếng cời ‘ha ha” tạo nên cách nhìn coi thờng gian khổ của các anh
c Vẻ đẹp tình đồng đội gắn bó (0,5đ)
Phân tích khổ thơ 5, 6
- “Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi” Cái bắt tay của tình đoàn kết Họ truyền cho nhau niềm tin, hi vọng trong cuộc kháng chiến này
- “Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy” Cách định nghĩa về gia đình thật mới lạ, độc
đáo Các anh coi nhau, yêu thơng nhau nh những ngời thân thiết trong gia đình Một tình cảm thiêng liêng, cao đẹp làm sao?
d Vẻ đẹp ý chí quyết tâm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nớc (0,75đ)
- Hình ảnh “trái tim” vừa là hình ảnh ẩn dụ vừa là hình ảnh hoán dụ mang tất cả vẻ đẹp của ngời lính lái xe Câu thơ cuối cùng nh mang một chân lý của dân tộc và thời đại về sức mạnh của tình yêu nớc, của ý chí, quyết tâm
3 Đánh giá (1đ)
- Với giọng thơ khoẻ khoắn, ngôn ngữ thơ tự nhiên, trẻ trung, tinh nghịch đã khắc hoạ thành công 2 hình ảnh thật đẹp đẽ và chân thực về những chiếc xe không kính và những ngời lính lái xe
Trang 3- Vẻ đẹp của những ngời lính lái xe tiêu biểu cho vẻ đẹp của thế hệ trẻ Việt Nam thời kháng chiến chống Mĩ
- Nhà thơ thực sự am hiểu và gắn bó với đời sống chiến tranh trên tuyến đờng Trờng Sơn,
đã tạo lên đợc những hình ảnh mang biểu tợng của 1 thời kì hào hùng của dân tộc
“ Xẻ dọc Trờng Sơn đi cứu nớc
Mà lòng phơi phới dậy tơng lai”
C Kết bài: Cảm nghĩ của em về hình ảnh thơ (0,25đ)