PHÒNG GD&ĐT QUẬN BA ĐÌNH TRƯỜNG THCS GIẢNG VÕ ĐỀ CHÍNH THỨC ĐỀ KIỂM TRA NĂM HỌC 2021 – 2022 Môn NGỮ VĂN 9 Ngày 3 tháng 12 năm 2021 Thời gian làm bài 90 phút (Đề kiểm tra gồm 01 trang) PHẦN I (5,5 điểm[.]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT QUẬN BA ĐÌNH
TRƯỜNG THCS GIẢNG VÕ
ĐỀ KIỂM TRA NĂM HỌC 2021 – 2022 Môn: NGỮ VĂN 9
Ngày: 3 tháng 12 năm 2021 Thời gian làm bài: 90 phút (Đề kiểm tra gồm 01 trang)
PHẦN I (5,5 điểm)
Trong dòng hồi tưởng về những kỉ niệm thời thơ ấu, nhà thơ Bằng Việt không thể nào quên được:
Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi Nhưng trong những năm tháng ấy, bà vẫn hiện lên thật vững vàng:
Rồi sớm rồi chiều lại bếp lửa bà nhen
Một ngọn lửa, lòng bà luôn ủ sẵn Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng…
( Bếp lửa, Sách giáo khoa Ngữ văn 9, tập 1 – NXB Giáo dục)
1 Nêu hoàn cảnh sáng tác của bài thơ “Bếp lửa”
- 1963, khi tác giả đang là sinh viên ngành Luật ở nước ngoài.
2 Qua những dòng thơ trên, em thấy ngọn lửa của bếp lửa bà nhen có gì khác với ngọn lửa mà quân giặc đốt làng? Theo em, việc đặt hai hình ảnh ngọn lửa đó cạnh nhau có ý nghĩa gì?
- Ngọn lửa bà nhen: nhen niềm tin, sự sống, tình yêu thương.
- Ngọn lửa quân giặc đốt làng: cháy tàn, cháy rụi gây ra đau thương, chết chóc.
-> Ý nghĩa khi đặt hai ngọn lửa cạnh nhau: Tương phản để làm nổi bật ngọn lửa của bà, ngọn lửa của lòng
bà Ngọn lửa của bà của bà là ngọn lửa của tình yêu thương nồng ấm, của niềm tin bất diệt vào tương lai của kháng chiến Đó là nguồn sức mạnh tinh thần không gì có thể hủy diệt được Sự kiên định, vững vàng của người bà
3 Hãy viết một đoạn văn khoảng 12 câu theo phương pháp tổng - phân - hợp , phân tích khổ thơ gợi lại kỉ
niệm về “Tám năm ròng cháu cùng bà nhóm lửa” để làm rõ những cảm nhận về hình ảnh người bà và tình
bà cháu Trong đoạn có sử dụng một câu phủ định và một câu có chứa lời dẫn gián tiếp (gạch chân, chú thích rõ).
Khổ ba bài thơ “Bếp lửa” Bằng Việt, ta cảm nhận được về hình ảnh người bà và tình bà cháu thông qua kỉ niệm tác giả nhắc về tám năm ròng ở cùng bà nhóm lửa (1) Tiếng tu hú lặp đi lặp lại nhiều lần
gợi không gian mênh mông, hoang vắng, tô đậm tình cảnh của hai bà cháu (2) “Mẹ cùng cha công tác bận không về”, người cháu sống trong sự cưu mang, đùm bọc, dạy dỗ của bà “bà bảo, bà dạy, bà chăm” (3) Tác giả sử dụng điệp từ và phép liệt kê “bà” – “cháu” để tô đậm vào sự quấn quýt yêu thương của hai
bà cháu (4) Tám năm ròng bà nhóm bếp và làm thay trách nhiệm của người cha, người mẹ, của người thầy (5) Và người đã phải thốt lên rằng “nhóm bếp lửa nghĩ thương bà khó nhọc” (6) Từ “thương” thể hiện nỗi niềm thương xót, thấu hiểu và biết ơn bà (7) Biện pháp nhân hóa và câu hỏi tu từ “Tu hú ơi! Chẳng đến ở cùng bà – Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa?” càng tô đậm nên cái nỗi nhớ thương da diết của cháu khi nghĩ về bà khi người cháu đang học tập ở nước ngoài (8) Người cháu mong con chim tu
hú đến bầu bạn bên bà, cho bà đỡ cô đơn (9) Tác giả không dùng giọng thơ đanh thép, hùng hồn (10) Mà dùng giọng thơ tâm tình, thủ thỉ, hình ảnh thơ giàu sức biểu cảm (11) Tóm lại, qua dòng hồi tưởng tám năm ở cùng bà của người cháu, khổ thơ này là những kỉ niệm xúc động về người bà và tình bà cháu (12).
4 Trong chương trình Ngữ văn cấp Trung học cơ sở có một bài thơ khác cũng diễn tả cảm xúc của con người khi nghe tiếng chim tu hú Hãy cho biết đó là bài thơ nào, của ai?
- Khi con tu hú – Tố Hữu.
Phần II (4,5 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2Một ngày nọ, một người ăn xin trong bộ quần áo tồi tàn bước vào một tiệm bánh bình dân Tất cả những khách hàng trong tiệm đều không muốn tiếp xúc với ông và tỏ rõ thái độ không thích Dù vậy, người chủ tiệm vẫn chào đón người ăn xin này một cách nồng nhiệt Người ăn xin cẩn thận lấy những đồng tiền xu từ trong túi ra và nói với chủ tiệm rằng ông ấy muốn mua một chiếc bánh nhỏ Người chủ tiệm đã chọn một chiếc bánh rất đẹp mắt từ trên giá cho người ăn xin và cúi đầu để cảm ơn vì đã mua ủng
hộ tiệm bánh của ông.
Sau khi người ăn xin rời đi, cháu trai của chủ tiệm đã bối rối không hiểu tại sao ông của mình lại đối
xử tốt với người ăn xin như vậy Ông chủ tiệm liền nói:“Tiền của ông ấy là tiền đi xin từng chút một, nó quý hơn tiền của người khác Sự ủng hộ của ông ấy cho thấy ông ấy thực sự yêu thích những chiếc bánh của chúng ta” Người cháu tiếp tục hỏi:“Vậy tại sao ông lại nhận tiền của ông ấy?” Ông chủ tiệm trả lời:
“Ông ấy đến cửa hàng của chúng ta để mua bánh, chắc chắn ta nên tôn trọng ông ấy Nếu chúng ta
không tính tiền chiếc bánh, đó sẽ là một sự xúc phạm đối với ông ấy.”
Sau đó, trước khi người chủ tiệm nghỉ hưu, tiệm bánh này đã trở nên nổi tiếng.
(Theo Vandieuhay.net)
1 Xét về cấu tạo, câu văn được in đậm trong văn bản trên thuộc kiểu câu gì?
- Xét về cấu tạo, thuộc kiểu câu: Câu ghép.
2 Thái độ của ông chủ tiệm đối với người ăn xin có gì khác với thái độ của những vị khách trong tiệm bánh? Điều đó được thể hiện qua những chi tiết nào?
- Thái độ của những vị khách: Không muốn tiếp xúc với ông lão ăn xin.
- Thái độ của chủ tiệm: Vẫn chào đón người ăn xin một cách nồng nhiệt.
- Các chi thể hiện đó là:
+ chào đón người ăn xin này một cách nồng nhiệt.
+ chọn một chiếc bánh rất đẹp mắt từ trên giá cho người ăn xin.
+ cúi đầu để cảm ơn vì đã mua ủng hộ tiệm bánh của ông.
+ “Ông ấy đến cửa hàng của chúng ta để mua bánh, chắc chắn ta nên tôn trọng ông ấy Nếu chúng ta không tính tiền chiếc bánh, đó sẽ là một sự xúc phạm đối với ông ấy.”
3 Từ hiểu biết về câu chuyện trên kết hợp với những hiểu biết về xã hội, em hãy viết một đoạn văn nghị
luận không quá 1,5 trang giấy nêu suy nghĩ về nhận định: “Tôn trọng người khác là tôn trọng chính bản thân mình”.
“Tôn trọng người khác là tôn trọng chính bản thân mình” Tôn trọng người khác là gì? Tôn trọng người khác là sự hành xử đúng mực, coi trọng danh dự, nhân phẩm và quyền lời của mỗi người, không phân biệt địa vị giàu nghèo, màu da, dân tộc, … Điều đó thể hiện một lối sống văn minh của con người hiện đại Cả câu nói có nghĩa là: khi ta đối xử với người bằng thái độ tôn trọng, chân thành thì ta cũng sẽ nhận lại được sự tôn trọng và yêu quý của họ Ai cũng có nhu cầu được tôn trọng, yêu quý Việc tôn tôn trọng người khác thể hiện chúng ta là người có văn hóa, có lòng tự trọng và lòng trắc ẩn Vì thế, khi tôn trọng người khác thì bản thân chúng ta cũng nhận lại được sự yêu mến, tôn trọng của họ Sống trong một tập thể, nếu biết tôn trọng người xung quanh, ta sẽ giúp cho các mối quan hệ xã hội trở nên tốt đẹp Biểu hiện của việc tôn trọng người khác Về thái độ, lời nói: tỏ ra tôn trọng mọi người xung quanh, lễ phép, chào hỏi những người lớn tuổi, nói chuyện nhẹ nhàng lịch sự nơi công cộng, chân thành lắng nghe và tiếp thu ý kiến đóng góp của mọi người Về cử chỉ, hành động: cư xử đúng phép tắc, theo đúng quy định như xếp hàng khi mua hàng và thanh toán, nhường ghế trên xe buýt cho người già, trẻ em, phụ nữ có thai, bỏ rác đúng nơi quy định, … Phê phán những người thiếu tôn trọng người khác Họ là những người phá hỏng
đi những mối quan hệ tốt đẹp, sự văn minh của xã hội, những người như vậy dễ bị xa lánh, ghét bỏ Là
HS ngồi trên ghế nhà trường để thể hiện mình là một người biết tôn trọng người khác em sẽ chào hỏi lễ phép ông, bà, bố, mẹ, thầy, cô, những người lớn tuổi, thực hiện đúng quy định của nhà trường, … để thể hiện sự tôn trọng của mình với mọi người Trong cuộc sống, mỗi con người cần biết tôn trọng mọi người xung quanh để góp phần làm cho xã hội ngày một văn minh hơn, tốt đẹp hơn