HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG KHỐI 9 Ngày thi 30/5/2021 Câu Hướng dẫn chấm Điểm PHẦN I Câu 1 (0,5 điểm) Sáng tác năm 1963, khi tác giả đang học tập tại nước ngoài 0,5 Câu 2 (1,0 điểm) Câu thơ[.]
Trang 1HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG KHỐI 9
Ngày thi: 30/5/2021
m PHẦN I
Câu 1:
(0,5 điểm) - Sáng tác năm 1963, khi tác giả đang học tập tại nước ngoài
0,5
Câu 2:
(1,0 điểm)
- Câu thơ có cấu trúc đảo đưa phụ ngữ của động từ lên trước CN
- Tác dụng: từ “lại” đảo lên trước nhằm nhấn mạnh hành động nhóm lửa
của bà được lặp đi lặp lại giống như một qui luật bền bỉ, một nếp sống mà
không biến cố nào có thể làm thay đổi Từ “ bếp lửa” đảo lên trên chủ ngữ
có ý nghĩa khẳng định đây là hình ảnh nổi bật, là trung tâm của câu thơ, bài
thơ luôn gắn liền với người bà
0,5 0,5
Câu 3:
(1,0 điểm)
Giá trị của phép liệt kê:
- Nhằm diễn tả một cách đầy đủ, cụ thể công lao, sự chăm sóc và tấm lòng
yêu thương mà bà dành cho đứa cháu nhỏ Hình ảnh bà đảm đang, tận tụy và
giàu đức hi sinh khắc sâu trong lòng cháu Bà là công cha, nghĩa mẹ, ơn thầy,
bù đắp cho cháu mọi thiếu thốn về tình cảm khi cha mẹ vắng nhà
- Thể hiện tình cảm trân trọng, biết ơn của cháu dành cho bà
- Tạo nhịp thơ 4/4 đều đặn, lời thơ thủ thỉ, tâm tình như lời tự sự
0,5
0,25 0,25 Câu 4:
Câu 5:
(4,0
điểm)
* Hình thức:
- Đoạn văn tổng hợp- phân tích – tổng hợp
- Câu cảm thán, phép nối
- Đảm bảo dung lượng, có trình tự mạch lạc, diễn đạt rõ ý, không mắc lỗi
chính tả, ngữ pháp
* Nội dung:
Biết bám sát ngữ liệu và khai thác hiệu quả các từ ngữ, hình ảnh ẩn dụ,
điệp ngữ, đảo ngữ, việc kết hợp các phương thức biểu đạt biểu cảm và tự
sự, sử dụng lời dẫn trực tiếp, giọng điệu thơ để làm rõ vẻ đẹp của hình
ảnh người bà trong đoạn thơ:
- Trước hết hình ảnh người bà hiện lên trong hoàn cảnh đau thương của
chiến tranh: giặc đến càn quét, đốt làng Ngọn lửa bạo tàn của chúng thiêu
rụi sự sống…
- Ngọn lửa ấy không khuất phục được ý chí con người, ở bà hiện lên những
phẩm chất cao quí:
+ Bà tảo tần đảm đang:
+ Kiên cường nghị lực: dựng lại túp lều, vững lòng, đinh ninh
+ Thương con, muốn con yên tâm công tác qua lời dặn cháu
-> Bà là hậu phương của kháng chiến, là người mẹ anh hùng cả đời vì con
cháu, vì đất nước
- Hình ảnh bà luôn gắn liền với bếp lửa Việc nhóm lên ngọn lửa mỗi ngày
đã trở thành nếp sống, thói quen: sự lặp lại của thời gian – công việc quen
thuộc nhưng bền bỉ, bà gìn giữ bằng cả tấm lòng
- Bằng công việc nhóm lửa, bà truyền cho cháu tình yêu thương, nghị lực
và niềm tin vào tương lai: hình ảnh ẩn dụ + điệp ngữ “một ngọn lửa” Bà là
người thắp lửa trong lòng cháu, bồi đắp cho cháu những nét đẹp về tâm
hồn -> bà là người nhóm lửa, giữ lửa, truyền lửa cho cháu cũng là cho thế
hệ mai sau
- Nghệ thuật: Kết hợp giữa biểu cảm với tự sự và miêu tả, giọng điệu thơ
thủ thỉ tâm tình và giàu cảm xúc
1,5
0,5 0,5 0,5
2,5
0,25 0,75
0,25
0,75
0,25
Trang 2-> hình ảnh bà hiện lên rõ nét, đồng thời thể hiện tình yêu thương và lòng
PHẦN II
Câu 1:
(0,5 điểm)
- Vì họ đang làm một việc có ý nghĩa rất thiết thực, giúp đỡ bà con vùng dịch tiêu thụ được nông sản để họ bớt khó khăn về kinh tế…
0,5
Câu 2:
(0,5 điểm)
- Câu tục ngữ “Lá lành đùm lá rách”
- Ý nghĩa: sự yêu thương, đùm bọc, sẻ chia giữa con người với nhau trong khó khăn, hoạn nạn
0,25
0,25 Câu 3:
(2,0 điểm)
* Hình thức: Viết thành đoạn văn hoặc bài văn có bố cục hợp lí, diễn đạt
rõ ý, liên kết tốt
* Nội dung: Đảm bảo các ý sau:
- Giải thích thế nào là những hành động nhỏ có ý nghĩa: đó là những việc làm bình dị, nhỏ bé trong cuộc sống hàng ngày nhưng là những việc tốt, có
ý nghĩa tích cực, có ích đối với gia đình, cộng đồng và xã hội
-> Khẳng định: Mỗi hành động nhỏ có ý nghĩa của con người sẽ góp phần
làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn
- Giải thích vì sao những hành động bình dị nhưng có ý nghĩa hàng ngày lại
có thể giúp cuộc sống đẹp hơn:
+ Vì cuộc sống đời thường vốn tạo nên từ những việc làm nhỏ bé mà mọi
người có thể dành cho nhau hoặc dành cho cuộc đời
+ Nó thể hiện những quan tâm mà ta dành cho mọi người, cách quan sát
đời sống bằng trái tim và ước muốn hành động, làm việc tốt, việc thiện…
+ Từ yêu thương cuộc đời và con người mà ta sẽ có những sáng tạo trong hành động dù là nhỏ bé
+ Hành động đẹp luôn có sức lan tỏa để mọi người học tập, làm theo…
- Nêu ví dụ, dẫn chứng về những việc làm nhỏ mà có ý nghĩa lớn trong đời sống như đối với môi trường sống, trong việc giúp đỡ người dân khi gặp khó khăn hoặc vùng cách li, ủng hộ các lực lượng chống dịch trong đại dịch…
- Bàn luận mở rộng, phê phán những người sống thờ ơ, vô cảm…
- Liên hệ, rút ra bài học với bản thân: hàng ngày làm việc có ý nghĩa giúp
đỡ gia đình, tham gia các hoạt động xã hội…
* GV cần tôn trọng ý kiến và cách lập luận của học sinh, miễn là phù hợp
với chủ đề, không đi ngược lại với đạo lý hoặc đưa ra các ý kiến tiêu cực.
0,5
1,5
0,25
0,5
0,25
0,25 0,25