Nhóm 6 - Final Report.docx

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG VIỆN KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ *** BÁO CÁO CASE STUDY Học phần Chính sách thương mại quốc tế Lớp tín chỉ TMA301 4 CHỦ ĐỀ ĐỘNG CƠ ĐẰNG SAU SỰ PHÁT TRIỂN NHANH CHÓNG TRON[.]

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG VIỆN KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ

-*** -BÁO CÁO CASE STUDY Học phần: Chính sách thương mại quốc tế

Lớp tín chỉ: TMA301.4 CHỦ ĐỀ: ĐỘNG CƠ ĐẰNG SAU SỰ PHÁT TRIỂN NHANH CHÓNG TRONG

QUAN HỆ THƯƠNG MẠI NGA – TRUNG

Nhóm thực hiện: Nhóm 6

STT Họ và tên Mã sinh viên

1 Nguyễn Thu Hà 2014110078

2 Trần Diệu Linh 2014110149

3 Đỗ Quang Minh 2014110167

4 Vũ Anh Thư (Nhóm trưởng) 2014110230

5 Phạm Thị Trang 2014110247

Giảng viên: Ths Vũ Hoàng Việt

Hà Nội, tháng 03 năm 2022

MỤC LỤC

1 Quan hệ thương mại Nga - Trung phát triển như thế nào trong thời gian qua? 6

2 Những trở ngại mà quan hệ thương mại Nga - Trung có thể gặp phải là gì? 7

3 Động cơ của Nga và Trung Quốc là gì khi tăng cường đẩy mạnh quan hệ thương

mại hai chiều trong khoảng thời gian gần đây? 9

4 Xu hướng phát triển mối quan hệ thương mại Nga - Trung trong thời gian tới như thế nào? Liệu những toan tính của mỗi nước có đạt được hay không? 11

ĐÁNH GIÁ CÔNG VIỆC TỪNG THÀNH VIÊN STT Họ và tên Mã sinh viên Nội dung Mức độ hoàn thành (%)

1 Nguyễn Thu Hà 2014110078 Câu hỏi thảo luận 1 100%

2 Trần Diệu Linh 2014110149 Câu hỏi thảo luận 2 100%

3 Đỗ Quang Minh 2014110167

Câu hỏi thảo luận 3 (động cơ kinh tế) +

Mở đầu + Kết luận

100%

4 Vũ Anh Thư 2014110230

Nội dung case study + Câu hỏi thảo luận 3 (động

cơ ngoại giao)

100%

5 Phạm Thị Trang 2014110247 Câu hỏi thảo luận 4 100%

TÓM TẮT

Ở bối cảnh h i nh p kinh tế và toàn cầu hóa hi n nay, câu chuy n xoay quanh về sự liên kếtện nay, câu chuyện xoay quanh về sự liên kết ện nay, câu chuyện xoay quanh về sự liên kết hợp tác giữa hai cường quốc lớn b c nhất thế giới là Nga và Trung Quốc, trong đó phải kể đến hợp tác trên phương di n thương mại song phương luôn là m t trong những vấn đề màện nay, câu chuyện xoay quanh về sự liên kết được thế giới quan tâm và nói về nhiều Đ c bi t kể từ sau chiến tranh thương mại Mỹ –ặc biệt kể từ sau chiến tranh thương mại Mỹ – ện nay, câu chuyện xoay quanh về sự liên kết Trung thì mối quan h này lại càng được củng cố đẩy mạnh hơn bao giờ hết Nh n thứcện nay, câu chuyện xoay quanh về sự liên kết được ý nghĩa và quan tâm đến vấn đề trên, nhóm quyết định kể câu chuy n về “sự tăngện nay, câu chuyện xoay quanh về sự liên kết trưởng thương mại song phương giữa Nga và Trung Quốc” để tìm hiểu được rằng mối quan

h này đã mang lại những tác đ ng như thế nào đến kinh tế thương mại giữa hai nước nàyện nay, câu chuyện xoay quanh về sự liên kết trong thời gian vừa qua Đồng thời trong case study này, bằng những nghiên cứu đi trước và những tài li u thứ cấp mà nhóm thu th p được trên nền tảng báo, mạng Internet nhómện nay, câu chuyện xoay quanh về sự liên kết cũng muốn đề c p, chỉ ra và phân tích đ ng cơ đằng sau sự hợp tác giữa hai quốc gia này trên phương di n về kinh tế và chính trị – ngoại giao Từ đó, nhóm tìm hiểu và đưa ra nhữngện nay, câu chuyện xoay quanh về sự liên kết đánh giá về tiềm lực và khả năng hợp tác lâu dài giữa hai cường quốc này trong tương lai

Từ khóa: quan hệ Nga – Trung, hợp tác thương mại, đ ng cơ.

_

A CASE STUDY

Tăng trưởng thương mại song phương

Số liệu thống kê của Hải quan Trung Quốc công bố ngày 7/3 cho biết, thương mại hai chiều giữa Nga và Trung Quốc trong hai tháng đầu năm 2022 đã tăng 38,5% so với cùng kỳ năm ngoái - mức cao nhất trong hai tháng đầu năm kể từ năm 2010 - vượt 26 tỷ USD Xuất khẩu của Nga sang Trung Quốc tăng 35,8% trong giai đoạn này, lên 13,8 tỷ USD, trong khi Nga nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ trị giá 12,6 tỷ USD từ Trung Quốc, tăng 41,5% Như vậy, xuất khẩu sang Nga tăng trưởng với tốc độ nhanh nhất trong số các đối tác thương mại lớn của Trung Quốc trong tháng 1 và tháng 2/2022, vượt xa thương mại với Liên minh châu Âu

và Mỹ

Quan hệ thương mại giữa Nga và Trung bất ngờ tăng mạnh hơn bao giờ hết trong 60 năm qua, bắt đầu từ sự kiện Nga sáp nhập Crưm vào lãnh thổ của mình và bị áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế từ phương Tây Sau chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, hai nước càng đẩy mạnh hợp tác trên mọi lĩnh vực, trong đó chú trọng hoạt động xuất nhập khẩu dầu

mỏ khí đốt và hợp tác trên lĩnh vực năng lượng với mục tiêu hướng tới hình thành một liên minh chiến lược năng lượng, tạo tiền đề cho sự hợp tác các ngành công nghiệp tên lửa vũ

trụ, không gian và đường sắt cao tốc trong tương lai.

Trong lĩnh vực năng lượng, Nga đã thay thế Ả Rập để trở thành nhà cung cấp dầu lớn nhất của Trung Quốc Vào tháng 12 năm ngoái, đường ống dẫn dầu Đông Siberia - Thái Bình Dương dài 2.900 km được đưa vào hoạt động, cho phép Nga tăng gấp hai lần sản lượng dầu

mỏ xuất khẩu trực tiếp sang Trung Quốc Tổng thống Vladimir Putin cũng đã công bố kế hoạch vào tháng 3 bắt đầu xây dựng đường ống thứ hai, Đông Siberia 2

Các công ty vận tải và năng lượng của hai nước đã hợp tác khai thác và xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ vùng Bắc Cực thuộc Nga Hiện dự án này đã được đưa vào sử dụng

và ước tính có khả năng sản xuất 70 triệu tấn khí tự nhiên mỗi năm vào năm 2030, hứa hẹn

mở ra “con đường tơ lụa” tại vùng cực và giúp Nga và Trung Quốc nắm quyền kiểm soát điều tiết hàng hải dọc Tuyến đường Biển Bắc

Trên mặt trật thương mại, trong khi những nỗ lực hợp tác tại Khu Thương mại Nga -Trung hầu như được thúc đẩy nhờ tư nhân, hai chính phủ cũng cam kết mở ra kỷ nguyên mới trong quan hệ hai nước Vào thời điểm các cuộc đàm phán thương mại Mỹ - Trung bế tắc và Trung Quốc phải tìm kiếm nguồn thịt thay thế, Nga đã nhanh chóng "chìa tay" Tập đoàn Cherkizovo, nhà sản xuất thịt lớn nhất của Nga được giao nhiệm vụ cung cấp ít nhất 48.000 tấn thịt cho Trung Quốc trong vòng 6 tháng Nga cũng đang tìm cách tận dụng cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung bằng cách tăng cường xuất khẩu thực phẩm và khoáng sản, điển hình là xuất khẩu đậu nành đã tăng hơn 10 lần trong 4 năm liên tiếp

Hiện nay, ngoài những ảnh hưởng nặng nề của đại dịch, Nga phải hứng chịu thêm cả tác động từ các lệnh trừng phạt đến từ phương Tây do chiến sự với Ukraine Vì vậy, ngay sau khi Tổng thống Putin công bố thực hiện "chiến dịch quân sự đặc biệt", Trung Quốc đã dỡ bỏ tất

cả các hạn chế nhập cảng đối với lúa mì của Nga, điều này có thể làm giảm các lệnh trừng phạt của phương Tây đối với nhà sản xuất lúa mì lớn nhất thế giới Ngoài ra, Trung Quốc cũng ký thỏa thuận mua khí đốt quy mô lớn với gã khổng lồ Gazprom của Nga trong bối cảnh hàng hóa năng lượng của Nga đang bị tẩy chay

Theo Anna Kireeva - phó giáo sư tại Viện Quan hệ quốc tế Moscow (Nga): "Các lệnh trừng phạt của phương Tây nhằm vào hoạt động nhập khẩu thiết bị công nghệ cao vào Nga

có khả năng thúc đẩy tìm kiếm hợp tác công nghệ cao lớn hơn với Trung Quốc, mang lại cơ hội về các dự án song phương có sử dụng công nghệ Trung Quốc"

Động cơ đằng sau sự hợp tác

Những bằng chứng về sự hợp tác thương mại Nga – Trung đang đặt ra nhiều câu hỏi

xoay quanh động cơ của hai nước khi tham gia đứng trên cùng chiến tuyến Điều gì đã khiến Trung Quốc vẫn tiếp tục duy trì thương mại song phương với Nga trong khi có thể bị ảnh hưởng gián tiếp từ những lệnh trừng phạt của Mỹ và phương Tây?

Thực tế cho thấy, Trung Quốc không chỉ hạn chế được tối đa những tác động tiêu cực

mà thậm chí có thể được lợi từ những biện pháp này Điển hình là các nhà sản xuất ô tô của nước này có thể giành được thị phần tại thị trường Nga trong trường hợp các nhà sản xuất ô

tô Mỹ và châu Âu bị cấm kinh doanh tại Nga Ngoài ra Trung Quốc cũng có cơ hội mua dầu với giá rẻ hơn và tiếp cận được với các công nghệ quân sự tiên tiến

Còn từ phía Nga, những lệnh trừng phạt nhắm vào các ngành kinh tế mũi nhọn, then chốt và bao vây, cấm vận trên nhiều phương diện đã khiến nền kinh tế Nga bị suy giảm nhanh chóng Trước tình hình đó, buộc Nga phải thực hiện chiến lược “Đông tiến”, mở rộng quan hệ với các nước Belarus, Tajikistan…, đặc biệt là với Trung Quốc Bởi Trung Quốc là một quốc gia rộng lớn, thị trường đông dân nhất thế giới, tràn đầy tiềm năng, tiêu dùng năng lượng lớn nên sẽ nằm trong tính toán chiến lược của Nga để tìm kiếm đồng minh, cân bằng thế chiến lược, tháo gỡ khó khăn do các chính sách bao vây, cấm vận gây ra

Ngoài những lợi ích mà mỗi nước đang tìm kiếm từ nước còn lại, cả hai nước cũng có những mục tiêu chung, trong đó động cơ sâu xa là tận dụng cơ hội để mở rộng phạm vi ảnh hưởng của mình trên trường quốc tế, từ đó bảo vệ lợi ích chiến lược quốc gia

Giới chuyên gia nhận định, có khá nhiều điểm tương đồng giữa Nga và Trung Quốc về những điều họ không thích ở nền chính trị Mỹ, và đây được cho là nguyên nhân chính dẫn đến sự hợp tác chưa từng có trong lịch sử này Hai nước cùng có quan điểm về trật tự chính trị thế giới mới, mong muốn thay thế trật tự thế giới đơn cực do Mỹ đứng đầu bằng một trật tự đa cực, trong đó, vị thế của Trung Quốc và Nga được tăng cường

Thế giới đang trải qua những thay đổi sâu sắc và phức tạp, tác động đến mối quan hệ giữa Nga và Trung Quốc Trong bối cảnh đó, Nga và Trung Quốc được dự đoán vẫn sẽ tiếp tục đẩy mạnh hợp tác toàn diện trên mọi lĩnh vực, trong đó hoạt động trao đổi thương mại chú trọng trong lĩnh vực năng lượng, bao gồm hạt nhân và năng lượng tái tạo Mặc dù còn tồn tại nhiều trở ngại, việc duy trì và phát triển mối quan hệ song phương ổn định và tốt đẹp vẫn là mục tiêu chung của cả Nga và Trung Quốc, mang lại lợi ích đáng kể cho cả hai bên

B CÂU HỎI THẢO LUẬN

1 Quan hệ thương mại Nga - Trung phát triển như thế nào trong thời gian qua?

● Các lĩnh vực về thương mại hợp tác giữa hai nước

Kể từ khi đẩy mạnh hợp tác về mặt kinh tế, các hoạt động thương mại song phương của Nga và Trung Quốc đã tăng trưởng đáng kinh ngạc Hoạt động thương mại giữa hai nước chủ yếu liên quan tới dầu mỏ, khí đốt và kim loại Theo số liệu năm 2021, 16% dầu nhập khẩu của Trung Quốc là từ Nga Việc này biến Nga trở thành nhà cung cấp dầu lớn nhì của Trung Quốc, sau Saudi Arabia

Trong khi đó, Nga mua 70% sản phẩm bán dẫn từ Trung Quốc, theo Viện Kinh tế Quốc

tế Peterson Nước này cũng nhập khẩu máy tính, smartphone và phụ tùng xe hơi từ Trung Quốc Xiaomi là một trong những thương hiệu smartphone phổ biến nhất tại Nga Chuyên gia

Xu Poling tại Học viện Khoa học Xã hội Trung Quốc đánh giá Bắc Kinh cần tiếp cận nguồn

dự trữ năng lượng lớn tại vùng Viễn Đông của Nga để hỗ trợ nền kinh tế sản xuất đang nở rộ của nước này Trong khi đó, Trung Quốc được coi là thị trường ổn định cho xuất khẩu năng lượng của Nga

Về xuất khẩu nông nghiệp Nga cũng gia tăng, đặc biệt là đậu nành – tăng hơn 10 lần trong 4 năm lên tới gần 1 triệu tấn "Đậu nành ở đây từng rất khó tiêu thụ Nay, tôi nhận được các cuộc gọi mỗi ngày từ Trung Quốc"- ông Viktor Silokhin, quản lý của trang trại Partizan – rộng 27 ngàn hecta tại vùng Amur của Nga, chia sẻ Theo lời ông Silokhin, trước đây ông phải đưa đậu nành thu hoạch xong vượt qua hơn 3.000 km mới tới nhà máy chế biến gần nhất

ở Irkutsk, Nga Nay, đã có 3 nhà máy dầu đậu nành mọc lên gần nhà hơn, ở vùng Amur để phục vụ cho nhu cầu của thị trường Trung Quốc

● Kim ngạch thương mại song phương

Trong lĩnh vực kinh tế - thương mại, kim ngạch thương mại song phương giữa Nga và Trung Quốc năm 2020 đạt 107,77 tỷ USD và đã tăng lên đến 146,9 tỷ USD vào năm 2021 Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Nga trong 11 năm liên tiếp (2009 - 2020) Chỉ tính từ tháng 1-4/2021, thương mại đã tăng 22% Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nói rằng trong năm 2021, “kim ngạch thương mại song phương đạt tầm cao mới và các dự án chiến lược lớn trong các lĩnh vực năng lượng, vũ trụ… được tăng tốc” giữa hai nước

● Liên kết thương mại và các hiệp định đã ký giữa hai chính phủ

Với nỗ lực chung của Nga và Trung Quốc, việc kết nối kết cấu hạ tầng giữa hai bên được thúc đẩy mạnh mẽ, toàn diện Các đường ống dẫn dầu và khí đốt tự nhiên giữa hai nước đã đi vào hoạt động, Dự án khí tự nhiên hóa lỏng Yamal (LNG) được đưa vào sử dụng, cầu đường sắt Nizhneleninskoye - Tongjiang và cầu cao tốc xuyên biên giới Hắc Hà - Blagoveshchensk được hoàn thành một cách thuận lợi

Bộ Thương mại Trung Quốc và Bộ Phát triển Kinh tế Nga đã hoàn thành xây dựng "Lộ trình Phát triển thương mại hàng hóa và dịch vụ chất lượng cao Trung-Nga”, đề ra kế hoạch

cụ thể để đạt được mục tiêu lãnh đạo hai nước đặt ra trong quan hệ thương mại - đó là 200 tỷ USD kim ngạch trao đổi hàng hóa song phương

2 Những trở ngại mà quan hệ thương mại Nga - Trung có thể gặp phải là gì?

● Sự bất cân xứng về sức mạnh kinh tế giữa Nga và Trung Quốc

Mặc dù việc trao đổi thương mại giữa hai nước đã đạt được nhiều thành quả, tuy nhiên,

nó vẫn tiềm tàng những căng thẳng và trở ngại nhất định Nổi bật nhất trong số đó là sự bất bình đẳng kinh tế giữa hai nước với một viễn cảnh không mấy được coi là hứa hẹn đối với Nga

Trong những năm gần đây, Trung Quốc đang dần vượt qua các quốc gia và tổ chức khác

để trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Nga Năm 2018, Trung Quốc thậm chí chiếm đến 15.5% tổng kim ngạch thương mại của đất nước này, trong khi xét theo hướng ngược lại, Nga chỉ chiếm 0.8% tổng giá trị thương mại của Trung Quốc Đại dịch COVID – 19 vào cuối năm 2019 cùng với sự sụt giảm của giá dầu đã giàng một đòn đau vào nền kinh tế của Nga, buộc quốc gia này phải phụ thuộc nhiều hơn vào đối phương về mặt kinh tế, đặc biệt là trong lĩnh vực năng lượng – mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Nga Theo Artyom Lukin, một nhà nghiên cứu về mối quan hệ Nga – Trung tại Đại học Liên bang Viễn Đông ở Vladivostok cũng cho rằng Nga và Trung Quốc đã xích lại gần nhau hơn trên hầu hết mọi mặt trận

"Chúng tôi đang nhìn thấy tầm quan trọng ngày càng tăng của Trung Quốc đối với nền kinh tế Nga" – ông nói

Một minh chứng khác là vấn đề liên quan đến xung đột Nga – Ukraina trong khoảng thời gian từ cuối năm 2021 trở lại đây Trong khi Hoa Kỳ và nhiều quốc gia phát triển khác trên thế giới áp đặt các lệnh trừng phạt nhắm đến nền kinh tế của nước này, Trung Quốc vẫn giữ vị trí trung lập và khẳng định rằng vẫn sẽ tiến hành hợp tác thương mại bình thường với Nga Ông Devonshire Ellis, đối tác sáng lập của Dezan & Associates cho rằng: "Nếu các biện pháp trừng phạt thương mại tiếp tục được áp dụng đối với Nga, Moscow sẽ cần phải tăng cường khả năng tìm nguồn cung ứng ở những nơi khác, một trong số đó là Trung Quốc." Thực tế cũng cho thấy rằng mối quan hệ giữa Nga – Trung Quốc cũng ngày càng bền chặt hơn trong bối cảnh hiện tại, bằng chứng là Trung Quốc đã dỡ bỏ hoàn toàn các hạn chế nhập khẩu lúa

mì và lúa mạch từ Nga – hành động được cho là để bù đắp tác động của các lệnh trừng phạt – theo Stephen Olson Bên cạnh đó, giới phân tích cũng tin rằng Nga sẽ đẩy mạnh nhập khẩu các mặt hàng công nghệ cao từ Trung Quốc để thay thế cho lượng nhập khẩu từ phương Tây

Sự phát triển quá nhanh chóng của Trung Quốc về tất cả các lĩnh vực cũng là một nguy

cơ làm suy giảm mối quan hệ này Nga là nhà cung cấp vũ khí lớn nhất của Trung Quốc, chiếm đến 70% lượng vũ khí nhập khẩu của quốc gia này từ năm 2014 đến 2018 Tuy nhiên ở thời điểm hiện nay, Trung Quốc ngày càng nâng cao tính cạnh tranh của bản thân trong việc mua bán vũ khí toàn cầu Đất nước này thậm chí vượt qua Nga để trở thành nhà sản xuất vũ khí lớn thứ hai thế giới sau Hoa Kỳ Vậy nên, các doanh nghiệp Trung Quốc hoàn toàn có thể dừng hợp tác với Nga như đã làm với các doanh nghiệp nước ngoài khác sau khi tự chủ trong việc sản xuất các thiết bị phức tạp hơn

● Ảnh hưởng ngày càng lớn của Bắc Kinh ở khu vực Trung Á

Một chướng ngại tiềm tàng khác có thể cản trở mối quan hệ giữa Nga và Trung Quốc trong mọi lĩnh vực kể cả thương mại là vấn đề xoay quanh tầm ảnh hưởng của hai nước đối với Trung Á Sau hơn 30 năm kể từ ngày giành lại độc lập, 5 quốc gia Kazakhstan, Kirghizistan, Ouzbekistan, Tajikistan và Turkmenistan thuộc khu vực này vẫn nằm dưới ảnh hưởng của Nga Tuy nhiên trong vài năm trở lại đây, Trung Quốc ngày càng làm lu mờ vai trò của các tổ chức của Moscow ở đây kể cả về thương mại, đầu tư, giáo dục hay quân sự Đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế, với việc thiết lập dự án "Vành đai và con đường" (BRI), Trung Quốc thậm thí đã lấn át hoàn toàn Liên minh Kinh tế Á – u do Nga dẫn đầu Theo Kiều Anh (2021), một nghiên cứu của Julie Yu-Wen Chen và Soledad Jiménez cho thấy các sinh viên đại học ở Trung Á đồng ý rằng Bắc Kinh có tầm ảnh hưởng lớn hơn Moscow, bên cạnh đó, hầu hết họ đều cảm thấy sự xuất hiện của Trung Quốc ở Trung Á đem lại lợi nhiều hơn hại Bài báo này cũng đề cập đến việc giới tinh hoa Nga cho rằng, về ngắn hạn, các chính sách đối ngoại của Nga có lẽ sẽ không có nhiều thay đổi Tuy nhiên, về mặt dài hạn, có thể Nga sẽ không chấp nhận việc bản thân trở thành một đối tác nhỏ hơn ở khu vực Trung Á

3 Động cơ của Nga và Trung Quốc là gì khi tăng cường đẩy mạnh quan hệ thương mại hai chiều trong khoảng thời gian gần đây?

● Động cơ kinh tế

- Nga là nước có thế mạnh về vũ khí quân sự cũng như trữ lượng khí tự nhiên lớn hàng đầu thế giới Còn Trung Quốc thì luôn tìm cách tăng cường sức mạnh quân sự; sản xuất luôn dồi dào mà nguồn cung năng lượng trong nước không đủ nên cần một đối tác ngang tầm, có sức ảnh hưởng để hợp tác và cung cấp lâu dài cho Trung Quốc Bởi vậy, thị trường tỷ dân này

là một mảnh đất màu mỡ đối với Nga trong lĩnh vực xuất khẩu vũ khí và dầu mỏ Ngoài ra, Nga luôn cần một lượng vốn lớn cho xây việc xây dựng và phát triển các dự án năng lượng,

do đó hợp tác với Trung Quốc – đất nước có tham vọng trở thành một nguồn xuất khẩu dầu

mỏ và dồi dào vốn đầu tư là một lựa chọn có lợi cho hai bên

- Tác động từ các biện pháp tăng mức thuế lên hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc của

Mỹ khiến cho thương mại Trung Quốc bị ảnh hưởng nặng nề Từ sau chiến tranh thương mại với Mỹ, Trung Quốc tìm cách đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, tìm đến những thị trường lớn hơn nhằm hạn chế sự phụ thuộc xuất khẩu vào Mỹ Về phía Nga, sau một thời gian dài chịu ảnh hưởng nặng nề bởi các hình thức bao vây, cấm vận, nước này đã chuyển sang chú trọng sản xuất trong nước, đồng thời tìm đến những nguồn nhập khẩu an toàn và ổn định hơn Điều này đã thúc đẩy thương mại về các mặt hàng thiết yếu giữa 2 nước

- Ngoài ra, sau khi trả đũa và đánh thuế cao các mặt hàng nông sản của Mỹ, có một khoảng trống hình thành trong thị trường nông sản Trung Quốc, trong đó có đậu nành, giúp Nga có cơ hội đẩy mạnh xuất khẩu lấp vào chỗ trống thị trường đó

Tiêu dùng, kinh tế giữa hai quốc gia được thúc đẩy:

- Về lĩnh vực nông nghiệp, các mặt hàng xuất khẩu chính từ Nga sang Trung Quốc là đậu nành, ngô và lúa mì, trong khi Nga nhập khẩu rau từ Trung Quốc Theo dữ liệu thống kê của Bộ Nông nghiệp Nga, số lượng nông sản xuất khẩu sang Trung Quốc năm 2021 lên tới 3,5 tỷ USD, chiếm 9,8% tổng kim ngạch xuất khẩu nông sản của Nga Với Trung Quốc, theo

số liệu thống kê 4 tháng đầu năm 2021, trong số hơn 24 triệu tấn đậu nành Trung Quốc nhập khẩu chỉ có 4,3 triệu tấn là từ Mỹ, giảm hơn cùng kỳ tới 70,6%

- Về lĩnh vực năng lượng, nhiều nhà đầu tư từ Trung Quốc đã sẵn sàng đầu tư với giá cạnh tranh vào việc để hỗ trợ Nga xây dựng dự án nhà máy khí tự nhiên hóa lỏng và đường ống dẫn dầu Nhiều quỹ sáng tạo, các thỏa thuận hợp tác trong các lĩnh vực 5G, năng lượng, sản xuất công nghệ cao, được ký kết

- Về thương mại điện tử, các cửa hàng trực tuyến của Trung Quốc rất phổ biến ở Nga,

và một trong các từ khóa được tìm kiếm thường xuyên nhất trên sàn thương mại điện tử ở Nga

là "Trung Quốc" Vào tháng 5 năm 2015, gã khổng lồ thương mại điện tử Trung Quốc Alibaba đã thành lập trụ sở đầu tiên tại Nga, nhằm cải thiện dịch vụ và hợp tác với chính phủ Nga Phản ứng người tiêu dùng từ cả hai nước này đều rất tích cực khi một khảo sát thực hiện thì có tới 75% người dân Trung Quốc nói người Nga là người gây cảm tình nhiều nhất

● Động cơ chính trị, ngoại giao

Trước hết, cả trong quá khứ và hiện tại, Nga, Trung đều chịu sức ép lớn từ Mỹ và phương Tây Sau khi chế độ xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu sụp đổ, Liên Xô tan rã, Mỹ trở thành siêu cường duy nhất trong trật tự thế giới một cực, thì sức ép từ Mỹ đối với Nga và Trung