Giáo án ngữ văn lớp 10 (học kỳ 1)

Ngày so n ạ Ngày d y ạ Tu n 1 – Ti t 1, 2 ầ ế T NG QUAN VĂN H C VI T NAMỔ Ọ Ệ I M C TIÊUỤ 1 Ki n th c ế ứ ­ Nh n bi t VHVN và quá trình phát tri n c a văn h c vi t Vi t Nam ậ ế ể ủ ọ ế ệ ­ Thông hi u[.]

Ngày so n:ạ

Ngày d y:ạ

Tu n 1  – Ti t 1, 2:        ầ ế T NG QUAN VĂN H C VI T NAMỔ Ọ Ệ

I. M C TIÊUỤ :

1. Ki n th c:  ế ứ

­ Nh n bi t: VHVN và quá trình phát tri n c a văn h c vi t Vi t Nam.ậ ế ể ủ ọ ế ệ

­ Thông hi u: N m v ng h  th ng v n đ  v : ể ắ ữ ệ ố ấ ề ề

+ Th  lo i c a VHVN.ể ạ ủ

+ Con người trong VHVN.         

­ V n d ng th p: H c sinh có ni m t  hào v  truy n th ng văn hóa c a dân t cậ ụ ấ ọ ề ự ề ề ố ủ ộ   qua di s n văn hóa đả ược h c.ọ

­ V n d ng cao: Có lòng say mê v i văn h c Vi t Nam.ậ ụ ớ ọ ệ

2. Năng l c ự

a. Phát tri n năng l c chungể ự :  Năng l c t  h c, năng l c sáng t o, năng l c gi iự ự ọ ự ạ ự ả   quy t v n đ , năng l c th m mĩ, năng l c h p tác, năng l c công ngh  thông tin vàế ấ ề ự ẩ ự ợ ự ệ   truy n thông.ề

b. Năng l c riêng: ự

­ Năng l c thu th p thông tin liên quan đ n l ch s  văn h c Vi t Namự ậ ế ị ử ọ ệ

­ Năng l c đ c – hi u  các tác tác ph m văn h c Vi t Nam (Văn h c dân gian vàự ọ ể ẩ ọ ệ ọ   văn h c vi t)ọ ế

­ Năng l c trình bày suy nghĩ, c m nh n c a cá nhân v  các th i kì văn h c.ự ả ậ ủ ề ờ ọ

­ Năng l c h p tác khi trao đ i, th o lu n v  thành t u, h n ch , nh ng đ cự ợ ổ ả ậ ề ự ạ ế ữ ặ  

đi m c  b n, giá tr  c a nh ng tác ph m văn h c Vi t Nam;ể ơ ả ị ủ ữ ẩ ọ ệ

­ Năng l c phân tích, so sánh s  khác nhau gi a văn h c dân gian và văn h c vi tự ự ữ ọ ọ ế

­ Năng l c t o l p văn b n ngh  lu nự ạ ậ ả ị ậ

3. Ph m ch tẩ ấ

­ Giúp h c sinh rèn luy n b n thân phát tri n các ph m ch t t t đ p: yêu n c,ọ ệ ả ể ẩ ấ ố ẹ ướ   nhân ái, chăm ch , trung th c, trách nhi mỉ ự ệ  

II. THI T B  D Y H C VÀ H C LI UẾ Ị Ạ Ọ Ọ Ệ  

­ Phương ti n, thi t b : ệ ế ị

+ SGK, SGV, T  li u Ng  Văn 11, thi t k  bài h c.ư ệ ữ ế ế ọ

+ Máy tính, máy chi u, loa ế

­ PPDH:  Phát v n, thuy t trình, nêu v n đ , th o lu n nhóm, trò ch iấ ế ấ ề ả ậ ơ

III. TI N TRÌNH D Y H CẾ Ạ Ọ

A. HO T Đ NG KH I Đ NG (M  Đ U)Ạ Ộ Ở Ộ Ở Ầ

a) M c đích:ụ  HS bi t đế ược các n i dung c  b n c a bài h c c n đ t độ ơ ả ủ ọ ầ ạ ược, t oạ   tâm th  cho h c sinh đi vào tìm hi u bài m i.ế ọ ể ớ

b) N i dung:ộ  Hs d a vào hi u bi t đ  tr  l i câu h i.ự ể ế ể ả ờ ỏ

c) S n ph m: ả ẩ HS v n d ng ki n th c đ  tr  l i câu h i GV đ a ra.ậ ụ ế ứ ể ả ờ ỏ ư

d) T  ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ

 Bước 1: Chuy n giao nhi m v :ể ệ ụ  GV giao nhi m v  ­ Chia l p thành 2 nhóm: ệ ụ ớ

+ Nhóm 1: K  tên nh ng tác ph m văn h c dân gian    b c THCS mà em yêu thích ể ữ ẩ ọ ở ậ  

nh t? ấ

  + Nhóm 2:  K  tên nh ng tác ph m văn h c vi t   b c THCS mà em yêu thích ể ữ ẩ ọ ế ở ậ  

nh t? ấ

Bước 2: Th c hi n nhi m vự ệ ệ ụ 

Bước 3: Báo cáo, th o lu n: ả ậ GV g i m t s  HS tr  l i, HS khác nh n xét, bọ ộ ố ả ờ ậ ổ  sung

 Bước 4: K t lu n, nh n đ nh: ế ậ ậ ị GV đánh giá k t qu  c a HS, trên c  s  đó d nế ả ủ ơ ở ẫ  

d t HS vào bài h c m i.ắ ọ ớ

Các tác ph m văn h c dân gian   THCS làẩ ọ ở :

­ Truy n c  tích Th ch sanh, Bánh tr ng bánh dày; Truy n thuy t  Thánh gióng,ệ ổ ạ ư ề ế  

S n tinh – th y tinh…. ơ ủ

­ Các tác ph m c a văn h c vi t: ẩ ủ ọ ế bài th  Sang thu c a H u Th nh, truy n ng nơ ủ ữ ỉ ệ ắ  

B n quê c a Nguy n Minh Châu…ế ủ ễ

=> Đó là nh ng tác ph m ữ ẩ thu c ộ văn h cọ  dân gian và văn h c vi tọ ế  Vi t Namệ

B. HÌNH THÀNH KI N TH C M IẾ Ứ Ớ

Ho t đ ng 1: ạ ộ HD HS tìm hi u các b  ph n h p thành c a văn h c Vi t Namể ộ ậ ợ ủ ọ ệ   (20 phút)

a) M c đích:ụ  Tìm hi u v  ể ề các b  ph n h p thành c a văn h c Vi t Namộ ậ ợ ủ ọ ệ

b) N i dung: ộ HS quan sát SGK đ  tìm hi u n i dung ki n th c theo yêu c u c aể ể ộ ế ứ ầ ủ   GV

c) S n ph m: ả ẩ HS hoàn thành tìm hi u ki n th cể ế ứ

d) T  ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ

Ho t đ ng c a GV và HSạ ộ ủ S n ph m d  ki nả ẩ ự ế

Bước 1: Gv giao nhiêm v  choụ  

h c sinhọ

­ GV chia l p thành 6 nhómớ

1: Tìm hi u văn h c dân gian: ể ọ

Nhóm 1: VHDG là gì ?

Nhóm   2:   VHDG   g m   nh ng   thồ ữ ể 

lo i nào? ạ

Nhóm 3: Nêu đ c tr ng c a VHDGặ ư ủ  

?

2. Tìm hi u văn h c vi t : ể ọ ế

Nhóm 4: Văn h c vi t là gì ?ọ ế

Nhóm 5: Văn h c vi t đọ ế ược ghi l iạ  

b ng nh ng th  ch  nào ?ằ ữ ứ ữ

I . Các b  ph n h p thành c a VHVNộ ậ ợ ủ :

G m hai b  ph n: Vồ ộ ậ ăn h c dân gianọ  và văn 

h c vi t. Hai b  ph n này có m i quan họ ế ộ ậ ố ệ 

m t thi t v i nhau.ậ ế ớ

1.Văn h c dân gian : ọ

­ Khái ni m: VHDG là nh ng sáng tác t pệ ữ ậ  

th   và   truy n   mi ng   c a   nhân   dân   laoể ề ệ ủ  

đ ng. Các tri th c có th  tham gia sáng tác.ộ ứ ể  

Nhóm 6: Nêu các th  lo i c a vănể ạ ủ  

h c vi t?ọ ế

Bước   2:   H c   sinh   th c   hi nọ ự ệ  

nhi m vệ ụ

­ HS ti p nh n nhi m v ế ậ ệ ụ

Bước 3: H c sinh báo cáo th cọ ự  

hi n k t quệ ế ả

Các   nhóm   báo   cáo   k t   qu   th oế ả ả  

lu nậ

Bước 4: Nh n xét, đánh giá k t ậ ế

qu  th c hi n nhi m vả ự ệ ệ ụ

Gv:

­ Nh n xét đánh giá k t qu  c a ậ ế ả ủ

các nhóm

­ Ch t ki n th cố ế ứ

Song   nh ng   sáng   tác   đó   ph i   tuân   thữ ả ủ 

nh ng đ c tr ng c a VHDG và tr  thànhữ ặ ư ủ ở  

ti ng nói tình c m chung c a nhân dân.ế ả ủ + G m các th  lo i nh  ồ ể ạ ư th n tho i, s  thi, ầ ạ ử   truy n thuy t, truy n c  tích, truy n ng ề ế ệ ổ ệ ụ  ngôn,   truy n   c ệ ườ i,   t c   ng ,   câu   đ ,   ca ụ ữ ố   dao, dân ca, vè, truy n th , chèo  ệ ơ

­   Đ c   tr ng   c a   VHDG   là   tính   truy nặ ư ủ ề  

mi ng, tính t p th , và s  g n bó v i cácệ ậ ể ự ắ ớ   sinh ho t khác nhau trong đ i s ng c ngạ ờ ố ộ  

đ ng.ồ

2. Văn h c vi t :ọ ế

­ Khái ni m: Là sáng tác c a tri th c đệ ủ ứ ượ  c ghi l i b ng ch  vi t, là sáng t o c a cáạ ằ ữ ế ạ ủ   nhân. Tác ph m văn h c vi t mang d u  nẩ ọ ế ấ ấ  

c a tác gi ủ ả  ­ Hình th c văn t  c a văn h c vi t đứ ự ủ ọ ế ượ  c ghi  l i  ch   y u b ng  ba th   ch :   Hán,ạ ủ ế ằ ứ ữ   Nôm, Qu c ng  .ố ữ

 ­ Th  lo i:ể ạ   + T  th  k  X ­XIX có ba nhóm th  lo iừ ế ỉ ể ạ  

ch  y u: ủ ế

* Văn xuôi ( truy n, kí ti u thuy t chệ ể ế ươ  ng

h i).ồ

* Th  ( th  c  phong đơ ơ ổ ường lu t, t  khúc).ậ ừ

* Văn bi n ng  ( phú, cáo, văn t ).ề ữ ế

* Ch  Nôm có th  Nôm đữ ơ ường lu t, tậ ừ  khúc, ngâm khúc, hát nói…

   + T  đ u th  k  XX đ n nay: Lo i hìnhừ ầ ế ỉ ế ạ  

th  lo i văn h c có ranh gi i tể ạ ọ ớ ương đ i rõố   ràng h n: lo i hình t  s , tr  tình, k ch.ơ ạ ự ự ữ ị

Ho t đ ng 2:  ạ ộ HD HS  tìm hi u qể uá trình phát tri n c a  ể ủ văn h c vi t Vi tọ ế ệ   Nam (40 phút)

a) M c đích:ụ  N m đắ ược quá trình phát tri n c a ể ủ văn h c vi t Vi t Namọ ế ệ

b) N i dung: ộ Giáo viên hướng d n h c sinh đ c hi u văn b nẫ ọ ọ ể ả  

c) S n ph m: ả ẩ HS hoàn thành tìm hi u ki n th cể ế ứ

d) T  ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ

Ho t đ ng c a GV và HSạ ộ ủ S n ph m d  ki nả ẩ ự ế

Bước 1: Chuy n giao ể II. Quá trình phát tri n c a văn h c vi t Vi tể ủ ọ ế ệ  

nhi m v  h c t pệ ụ ọ ậ :

GV   nêu   câu   h iỏ  :  Văn   h c ọ  

vi t Vi t Nam có m y th i kì ế ệ ấ ờ  

l n? ớ

GV   chia   l p   thành   6   nhómớ  

th o lu n:ả ậ

1:  Tìm   hi u   v   văn   h cể ề ọ  

trung đ i Vi t Namạ ệ (t  thừ ế 

k  X đ n h t th  k  XIX) ỉ ế ế ế ỉ

Nhóm 1 : Trình bày b i c nhố ả  

xã h iộ ,đ c đi mặ ể  c a ủ văn h cọ  

vi t  ế Vi t  ệ Nam giai   đo n tạ ừ 

th  k  X đ n h t XIX ?ế ỉ ế ế

Nhóm 2 : Nêu nh ng tác gi ,ữ ả  

tác   ph m   tiêu   bi u   c aẩ ể ủ  văn 

h c   giai   đo n   t   th   k   Xọ ạ ừ ế ỉ  

đ n h t XIX ?ế ế

2.  Tìm   hi u   v   văn   h cể ề ọ  

hi n đ i Vi t Namệ ạ ệ  (t  đ uừ ầ  

th   k   XX   đ n   h t   th   kế ỉ ế ế ế ỉ 

XX) 

Nhóm 3 : Trình bày b i c nhố ả  

l ch   s ,   các   giai   đo n   phátị ử ạ  

tri n c a văn h c vi t Vi tể ủ ọ ế ệ  

Nam giai đo n t  đ u th  kạ ừ ầ ế ỉ 

XX đ n h t XX ?ế ế

Nhóm 4 : Nêu đ c đi m c aặ ể ủ  

văn h c giai đo n t  đ u thọ ạ ừ ầ ế 

k   XX   đ n   h t   XX     chiaỉ ế ế  

thành các giai đo n nào?ạ

3. So sánh

Nhóm   5,6:  ?   Trình   bày   sự 

khác bi t c a văn h c trungệ ủ ọ  

đ i và văn h c hi n đ i Vi tạ ọ ệ ạ ệ  

Nam   ?   (v   tác   g ,   v   đ iề ỉ ề ờ  

s ng   văn   h c,   v   th   lo i,ố ọ ề ể ạ  

v  thi pháp)ề

Bước 2: Th c hi n nhi m ự ệ ệ

Nam:

­ Quá trình phát tri n c a văn h c Vi t Nam g nể ủ ọ ệ ắ  

ch t v i l ch s  chính tr , văn hóa, xã h i c a đ tặ ớ ị ử ị ộ ủ ấ  

nước

­ Có ba th i kì l n:ờ ớ  + T  th  k  X đ n XIX.ừ ế ỉ ế  + T  đ u th  k  XX đ n CMT8/ 1945ừ ầ ế ỉ ế  + Sau CMT8/ 1945 đ n h t th  k  XX.ế ế ế ỉ

­ Văn h c t  th  k  X đ n h t th  k  XIX là ọ ừ ế ỉ ế ế ế ỉ văn 

h c trung đ iọ ạ

­ Hai th i kì sau (đ u th  k  XX đ n h t th  kờ ầ ế ỉ ế ế ế ỉ  XX) tuy m i th i kì có nh ng đ c đi m riêngỗ ờ ữ ặ ể  

nh ng đ u n m chung trong xu th  phát tri nư ề ằ ế ể   văn h c theo họ ướng hi n đ i hoá nên có th  g iệ ạ ể ọ   chung là văn h c hi n đ i.ọ ệ ạ

 1.Văn h c trung đ iọ ạ : (t  th  k  X đ n h t thừ ế ỉ ế ế ế 

k  XIX) :ỉ + XHPK hình thành ,phát tri n và suy thoái,côngể  

cu c xây d ng đ t nộ ự ấ ước và ch ng gi c ngo iố ặ ạ   xâm 

­ Ch  Hán du nh p vào VN t  đ u công nguyênữ ậ ừ ầ  

nh ng đ n th  k  X khi dân t c Vi t Nam giànhư ế ế ỷ ộ ệ  

được đ c l p, văn h c vi t m i th c s  hìnhộ ậ ọ ế ớ ự ự   thành 

­ Văn h c th i kì này đọ ờ ược vi t b ng ch  Hán vàế ằ ữ  

ch  Nôm do  nh hữ ả ưởng ch  y u văn h c trungủ ế ọ  

đ i Trung Qu c (Phong ki n xâm lạ ố ế ược). Văn h cọ  

ch  Hán là c u n i đ  dân t c ta ti p nh n cácữ ầ ố ể ộ ế ậ  

h c thuy t Nho giáo, Ph t giáo, Lão T  Sángọ ế ậ ử  

t o các th  lo i trên c  s   nh hạ ể ạ ơ ở ả ưởng các thể 

lo i   c a   văn   h c   Trung   Qu c   Văn   h c   Chạ ủ ọ ố ọ ữ  Nôm phát tri n là b ng ch ng hùng h n cho ýể ằ ứ ồ  

th c xây d ng 1 n n văn h c đ c l p c a dânứ ự ề ọ ộ ậ ủ  

t c ta.ộ

­ Tác ph m, tác gi  tiêu bi u:ẩ ả ể   + Ch  Hán.ữ

  + Ch  Nôm.ữ

=> S  phát tri n ch  Nôm và văn h c ch  Nômự ể ữ ọ ữ   luôn g n v i nh ng truy n th ng c a dân t c:ắ ớ ữ ề ố ủ ộ   lòng yêu nước, tinh th n nhân đ o và hi n th c.ầ ạ ệ ự  

* Ho t đ ng cá nhân: HS đ cạ ộ ọ  

l i văn b n, suy nghĩ.ạ ả

* Ho t đ ng nhóm:ạ ộ

­ HS th o lu n c p đôi, ghi ả ậ ặ

câu tr  l i vào gi y nháp.ả ờ ấ

­ HS trong t ng nhóm th ng ừ ố

nh t ý ki n và ghi câu tr  l iấ ế ả ờ  

vào b ng ph  ả ụ

Bước 3: Báo cáo k t qu  ế ả

và th o lu nả ậ

Hs báo cáo k t qu  trên b ngế ả ả  

ph , treo k t qu  các nhóm ụ ế ả

khác quan sát, nh n xét, ph nậ ả  

bi nệ

Gv quan sát, h  tr , t  v nỗ ợ ư ấ

Bước 4: Nh n xét, đánh giáậ  

k t qu  th c hi n nhi m ế ả ự ệ ệ

vụ

Gv:

­ Nh n xét đánh giá k t qu  ậ ế ả

c a các nhómủ

­ Ch t ki n th cố ế ứ

Nó th  hi n thinh th n ý th c dân t c đã phátể ệ ầ ứ ộ   tri n caoể

2.Văn h c hi n đ iọ ệ ạ   : (đ u th  k  XX đ n h tầ ế ỉ ế ế  

th  k  XX) :ế ỉ

* B i c nh l ch s : ố ả ị ử  M  r ng giao l u qu c t ,ở ộ ư ố ế  

ti p xúc và ti p nh n tinh hoa c a nhi u n n vănế ế ậ ủ ề ề  

h c đ  đ i m i. Đ c bi t là ti p xúc và ti pọ ể ổ ớ ặ ệ ế ế  

nh n tinh hoa c a n n văn h c Âu – Mĩ, làm thayậ ủ ề ọ  

đ i nh n th c, cách nghĩ, cách c m và cách nóiổ ậ ứ ả  

c a ngủ ười Vi t Nam.ệ

* Chia 4 giai đo n: ạ + T  đ u XX đ n năm 1930ừ ầ ế + T  1930 đ n năm 1945ừ ế + T  1945 đ n năm 1975ừ ế + T  1975 đ n nayừ ế

*  Đ c đi m chung:ặ ể

­ Văn h c hi n đ i Vi t Nam m t m t k  th aọ ệ ạ ệ ộ ặ ế ừ   tinh hoa c a văn h c truy n th ng, m t khác ti pủ ọ ề ố ặ ế   thu tinh hoa c a nh ng n n văn h c l n trên thủ ữ ề ọ ớ ế 

gi i đ  hi n đ i hoá.ớ ể ệ ạ

* S  khác bi t c a văn h c trung đ i và văn h cự ệ ủ ọ ạ ọ  

hi n đ i Vi t Nam: ệ ạ ệ

­   V   tác   gi :   Đã   xu t   hi n   nhà   văn   nhà   thề ả ấ ệ ơ  chuyên nghi p, l y vi c vi t văn, sáng tác th  làệ ấ ệ ế ơ   ngh  nghi p.ề ệ

­ V  đ i s ng văn h c: Nh  có báo chí, kĩ thu tề ờ ố ọ ờ ậ  

in  n hi n đ i, tác ph m văn h c đi vào đ i s ngấ ệ ạ ẩ ọ ờ ố   nhanh h n, m i quan h  gi a đ c gi  và tác giơ ố ệ ữ ộ ả ả 

m t thi t h n, đ i s ng văn h c sôi n i, năngậ ế ơ ờ ố ọ ổ  

đ ng h n.ộ ơ

­ V  th  lo i: Th  m i, ti u thuy t, k ch nói…ề ể ạ ơ ớ ể ế ị   thay th  h  th ng th  lo i cũ.ế ệ ố ể ạ

­ V  thi pháp: L i vi t ề ố ế ướ ệc l , sùng c , phi ngã,ổ  

c a VHTD không còn thích h p và l i vi t hi nủ ợ ố ế ệ  

th c đ  cao cá tính sáng t o, đ  cao “cái tôi” cáự ề ạ ề   nhân d n đầ ược kh ng đ nh.ẳ ị

Ho t đ ng 3: ạ ộ Con người Vi t Nam qua văn h c (20 phút) ệ ọ

a) M c đích:ụ  C m nh n đả ậ ược hình tượng con người Vi t Nam qua văn h cệ ọ

b) N i dung: ộ HS đ c SGK và hoàn thành nhi m v  GV giaoọ ệ ụ

c) S n ph m: ả ẩ HS hoàn thành tìm hi u ki n th c:ể ế ứ

d) T  ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ

HĐ c a GV và HSủ S n ph m d  ki nả ẩ ự ế

Bước 1: Chuy n giao ể

nhi m v  h c t pệ ụ ọ ậ

GV nêu câu h iỏ :

1  Hình  nh con ng ả ườ i Vi t ệ  

Nam   đ ượ c   th   hi n   trong ể ệ  

văn h c qua nh ng m i quan ọ ữ ố  

h  nào ? ệ

2  Nêu nh ng bi u hi n c ữ ể ệ ụ 

th  v  hình  nh con ng ể ề ả ườ   i

VN qua m i quan h  v i t ố ệ ớ ự 

nhiên ? L y ví d  minh ho ấ ụ ạ 

qua nh ng tác ph m văn h c ữ ẩ ọ  

?

3  Nh ng bi u hi n c  th ữ ể ệ ụ ể 

v   hình   nh   con   ng ề ả ườ i   VN  

qua   m i   quan   h   xã   h i   ? ố ệ ộ  

L y   ví   d   minh   ho   qua ấ ụ ạ  

nh ng tác ph m văn h c ? ữ ẩ ọ

­ HS ti p nh n nhi m v ế ậ ệ ụ

Bước 2: Th c hi n nhi m ự ệ ệ

vụ

* Ho t đ ng cá nhân: HS đ cạ ộ ọ  

l i văn b n, suy nghĩ.ạ ả

Bước 3: Báo cáo k t qu  ế ả

và th o lu nả ậ

Hs báo cáo k t qu  trên b ngế ả ả  

ph , treo k t qu  các nhóm ụ ế ả

khác quan sát, nh n xét, ph nậ ả  

bi nệ

Gv quan sát, h  tr , t  v nỗ ợ ư ấ

Bước 4: Nh n xét, đánh giáậ  

k t qu  th c hi n nhi m ế ả ự ệ ệ

vụ

Gv:

­ Nh n xét đánh giá k t qu  ậ ế ả

III.Con người Vi t Nam qua văn h cệ ọ

Văn h c Vi t Nam th  hi n t  tọ ệ ể ệ ư ưởng, tình c m,ả   quan ni m chính tr , văn hoá, đ o đ c, th m mĩệ ị ạ ứ ẩ  

c a ngủ ười Vi t Nam trong nhi u m i quan h :ệ ề ố ệ

1  Con người Vi t Nam trong m i quan hệ ố ệ 

v i th  gi i t  nhiênớ ế ớ ự :     ­ Văn h c dân gian:    ọ +T  duy huy n tho i, k  v  quá trình nh n th c,ư ề ạ ể ề ậ ứ   . tích lũy hi u bi t thiên nhiên. ể ế

 +Con người và thiên nhiên thân thi t. ế

­ Th  ca trung đ i: Thiên nhiên g n lý tơ ạ ắ ưởng, 

đ o  đ c, th m mạ ứ ẩ ỹ

­ Văn h c hi n đ i: hình tọ ệ ạ ượng thiên nhiên thể 

hi n qua tình yêu đ t nệ ấ ước, cu c s ng, l a đôiộ ố ứ Con ng i Vi t Nam g n bó sâu s c v i thiên

nhiên và luôn tìm th y t  thiên nhiên nh ng hìnhấ ừ ữ  

tượng th  hi n chính mình.ể ệ

2  Con người Vi t Nam trong m i quan hệ ố ệ 

v i qu c gia, dân t cớ ố ộ :

     ­ Người Vi t Nam mang m t t m lòng yêuệ ộ ấ  

nước thi t tha.ế    ­ Bi u hi n c a lòng yêu nể ệ ủ ước:

 + Yêu làng xóm, quê hương

 + T  hào v  truy n th ng văn h c, l ch s  d ngự ề ề ố ọ ị ử ự  

nước và gi  nữ ướ ủc c a dân t c.ộ  + Ý chí căm thù quân xâm lược và tinh th n dámầ  

hi sinh vì đ c l p t  do dân t c.ộ ậ ự ộ      ­ Tác ph m k t tinh t  lòng yêu nẩ ế ừ ước “Nam 

qu c s n hà”, “Bình ngô đ i cáo”,“Văn t  nghĩaố ơ ạ ế  

sĩ C n Giu c”,“Tuyên ngôn đ c l p”ầ ộ ộ ậ

3. Con người Vi t Nam trong m i quan h  xãệ ố ệ  

c a các nhómủ

­ Ch t ki n th c:ố ế ứ

1.  Đ i   tố ượng   c a   văn   h c:ủ ọ  

con   người   và   xã   h i   loàiộ  

người     văn   h c   là   nhânọ  

h c.ọ

­ Qua các m i quan h : V iố ệ ớ  

th  gi i t  nhiên, qu c gia,ế ớ ự ố  

dân t c, xã h i, và ý th c vộ ộ ứ ề 

b n thân.ả

Nêu nh ng bi u hi n c  thữ ể ệ ụ ể 

v  hình  nh con ngề ả ười VN 

qua m i quan h  v i t  nhiênố ệ ớ ự  

?   L y   ví   d   minh   ho   quaấ ụ ạ  

nh ng tác ph m văn h c ?ữ ẩ ọ

2  VD:  Côn S n ca ơ   (Nguy nễ  

Trãi),  Qua   đèo   Ngang  (Bà 

huy n   Thanh   Quan),  ệ Thi 

v nh,   Thu   đi u,   Thu   m ị ế ẩ  

(Nguy n   Khuy n),  ễ ế R m ằ  

tháng giêng c a Bác.ủ

3. ­ Th  hi n qua ý th c xâyể ệ ứ  

d ng và b o v  n n đ c l p,ự ả ệ ề ộ ậ  

t   ch   v   lãnh   th   (ự ủ ề ổ Nam 

qu c  s n hà,  Bình  Ngô  đ i ố ơ ạ  

cáo ).

­   Lòng   yêu   nước   th   hi nể ệ  

qua tình yêu quê hương, lòng 

căm   thù   gi c,   ni m   t   hàoặ ề ự  

dân t c, lòng t  tr ng danhộ ự ọ  

d  qu c gia (ự ố Nam qu c s n ố ơ  

hà, H ch t ị ướ ng sĩ, Bình Ngô  

đ i   cáo ) ạ ,     lòng   căm   thù 

quân xâm lượ Bình Ngô đ ic ( ạ  

cáo,   Văn   t   nghĩa   sĩ   C n ế ầ  

Giu c ).  ộ  Kh ng đ nh truy nẳ ị ề  

th ng văn hoá, quy n l i c aố ề ợ ủ  

nhân   dân   (Bình   Ngô   đ i ạ  

cáo)

h i: ộ

   ­ Ước m  xây d ng m t xã h i công b ng, t tơ ự ộ ộ ằ ố  

đ p h n.ẹ ơ     ­ Phê phán, t  cáo các th  l c chuyên quy n,ố ế ự ề  

c m thông v i s  ph n con ngả ớ ố ậ ườ ịi b  áp b c.ứ     ­ Nhìn th ng vào th c t i đ  nh n th c, phêẳ ự ạ ể ậ ứ   phán, c i t o xã h i cho t t đ p.ả ạ ộ ố ẹ

Ch  nghĩa hi n th c và ch  nghĩa nhân đ o

4. Con người Vi t Nam và ý th c v  cá nhânệ ứ ề : Văn h cdânọ   t c th  hi n nh ng ph m ch t t tộ ể ệ ữ ẩ ấ ố  

đ p   c a   con   ngẹ ủ ười   Vi t   Nam   (nhân   ái,   th yệ ủ   chung, tình nghĩa, v  tha, đ c hi sinh,…), đ  caoị ứ ề   quy n s ng c a con ngề ố ủ ười cá nhân nh ng khôngư  

ch p nh n ch  nghĩa cá nhân c c đoan… ấ ậ ủ ự

­> Văn h c dân t c t p trung xây d ng m t ọ ộ ậ ự ộ đ o ạ  

lí làm ng ườ ố ẹ i t t đ p.

C. HO T Đ NG LUY N T PẠ Ộ Ệ Ậ

a) M c đích:ụ  Làm bài t p c ng c  ki n th cậ ủ ố ế ứ

b) N i dung: ộ HS s  d ng SGK và v n d ng ki n th c đã h c đ  tr  l i câu h i.ử ụ ậ ụ ế ứ ọ ể ả ờ ỏ

* T  lu n:ự ậ

+ Câu 1: Nêu giá tr  c a bài Phú?ị ủ

+ Câu 2: Hào khí Đông A qua bài thơ

* Tr c nghi m: ắ ệ

Câu hoi 1:̉  Ð c tr ng nào sau đây không là đ c tr ng c a văn h c dân gian ặ ư ặ ư ủ ọ

a. Văn h c dân gian là nh ng tác ph m ngh  thu t ngôn t  truy n mi ng .ọ ữ ẩ ệ ậ ừ ề ệ

b. Văn h c dân gian đọ ượ ậc t p th  sáng t o nên.ể ạ

c. Văn h c dân gian g n bó và ph c v  tr c ti p cho các sinh ho t khác nhau trong ọ ắ ụ ụ ự ế ạ

đ i s ng c ng đ ngờ ố ộ ồ

d.Văn h c dân gian mang đ m d u  n và phong cách cá nhân c a ngọ ậ ấ ấ ủ ười ngh  sĩ ệ dân gian

Câu hoi 2:̉  Văn h c dân gian có t t c  bao nhiêu th  lo i? ọ ấ ả ể ạ

a. 12

b. 13

c.14

d.15

Câu hoi 3:̉  Nh ng truy n dân gian ng n, có k t ch t ch , k  v  nh ng s  vi c, kữ ệ ắ ế ặ ẽ ể ề ữ ự ệ ể 

v  nh ng s  vi c, hành vi, qua đó nêu lên bài h c kinh nghi m v  cu c s ng ho c ề ữ ự ệ ọ ệ ề ộ ố ặ tri t lí nhân sinh nh m giáo d c con ngế ằ ụ ười thu c th  lo i nào c a văn h c dân gianộ ể ạ ủ ọ  

?

a. Truy n th n tho i.ệ ầ ạ

b. Truy n c  tích.ệ ổ

c. Truy n cệ ười 

d. Truy n ng  ngôn.ệ ụ

Câu hoi 4:̉  Ð c đi m nào sau đây không ph i là đ c đi m c a văn h c vi t ?ặ ể ả ặ ể ủ ọ ế

a. Là sáng tác c a tri th c.ủ ứ

b. Ðược ghi b ng ch  vi t.ằ ữ ế

c. Có tính gi n d ả ị

d. Mang d u  n c a tác gi ấ ấ ủ ả

Câu hoi 5:̉  N n văn h c Vi t Nam t  xa x a đ n nay v  c  b n ít s  d ng nh ng ề ọ ệ ừ ư ế ề ơ ả ử ụ ữ

lo i ch  ?ạ ữ

a. Ch  Qu c ng  ữ ố ữ

b. Ch  Hánữ

c. Ch  Nômữ

d. Ch  tữ ượng hình người Vi t C  ệ ổ

c) S n ph m: ả ẩ HS hoàn thành các bài t pậ

Câu 1: d

Câu 2: b

Câu 4: c

Câu 5: d

d) T  ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ

GV: G i HS nêu các ki n th c tr ng tâm trong bài.ọ ế ứ ọ

HS: Ho t đ ng cá nhân và đ i di n HS lên b ng ch a bài.ạ ộ ạ ệ ả ữ

D. HO T Đ NG V N D NGẠ Ộ Ậ Ụ

a) M c đích:ụ  H c sinh đọ ượ ủc c ng c  l i ki n th c thông qua bài t p  ng d ng.ố ạ ế ứ ậ ứ ụ b) N i dung: ộ HS s  d ng SGK và v n d ng ki n th c đã h c đ  tr  l i câu h i.ử ụ ậ ụ ế ứ ọ ể ả ờ ỏ

V  s  đ  t  duy bài T ng quan văn h c Vi t Nam ẽ ơ ồ ư ổ ọ ệ  

c) S n ph m: ả ẩ HS làm các bài t p ậ

d) T  ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ Làm bài t p v n d ngậ ậ ụ

* HƯỚNG D N V  NHÀẪ Ề

­ Hoàn thành bài t p và đ c thêm TLTKậ ọ

­ Chu n b  bài:  Ho t đ ng giao ti p b ng ngôn ngẩ ị ạ ộ ế ằ ữ

Ngày so n:ạ

Ngày d y:ạ

Tu n 1  – Ti t 3:      ầ ế HO T Đ NG GIAO TI P B NG NGÔN NG  (TI T 1)Ạ Ộ Ế Ằ Ữ Ế

I. M C TIÊUỤ :

1. Ki n th c:  ế ứ Sau khi h c xong bài này HSọ

­  Nh n bi t: ậ ế Nh n bi t khái ni m v  ho t đ ng giao ti p b ng ngôn ngậ ế ệ ề ạ ộ ế ằ ữ

­ Thông hi u: Hi u v  m c đích và n m để ể ề ụ ắ ược 2 quá trình trong ho t đ ng giaoạ ộ  

ti p b ng ngôn ng ế ằ ữ

­ V n d ng th p: Nh n di n đậ ụ ấ ậ ệ ược bi u hi n c a ho t đ ng giao ti p b ng ngônể ệ ủ ạ ộ ế ằ  

ng ữ

­ V n d ng cao: V n d ng linh ho t, sáng t o.ậ ụ ậ ụ ạ ạ

2. Năng l c ự

­ Năng l c t  h c ự ự ọ ­ Năng l c gi i quy t v n đ  và sáng t oự ả ế ấ ề ạ

­ Năng l c giao ti pự ế ­ Năng l c th m mĩự ẩ

­ Năng l c s  d ng ngôn ngự ử ụ ữ ­ Năng l c h p taćự ợ

3. Ph m ch tẩ ấ

­ Giúp h c sinh rèn luy n b n thân phát tri n các ph m ch t t t đ p: yêu n c,ọ ệ ả ể ẩ ấ ố ẹ ướ   nhân ái, chăm ch , trung th c, trách nhi mỉ ự ệ  

II. THI T B  D Y H C VÀ H C LI UẾ Ị Ạ Ọ Ọ Ệ  

GV: SGK, SGV Ng  văn 10, Tài li u tham kh o, Thi t k  bài gi ngữ ệ ả ế ế ả

HS: GK, v  so n, tài li u tham kh oở ạ ệ ả

III. TI N TRÌNH D Y H CẾ Ạ Ọ

A. HO T Đ NG KH I Đ NG (M  Đ U)Ạ Ộ Ở Ộ Ở Ầ

a) M c đích:ụ  

b) N i dung:ộ  Hs d a vào hi u bi t đ  tr  l i câu h i.ự ể ế ể ả ờ ỏ

c) S n ph m: ả ẩ HS v n d ng ki n th c đ  tr  l i câu h i GV đ a ra.ậ ụ ế ứ ể ả ờ ỏ ư

d) T  ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ

 Bước 1: Chuy n giao nhi m v :ể ệ ụ  

Chuy n giao nhi m v  h c t pể ệ ụ ọ ậ

GV nêu yêu c u: Ca dao có câu:ầ

Đêm trăng thanh anh m i h i nàng  ớ ỏ

­ Tre non đ  lá đan sàng nên chăng? ủ

Câu h i 1: N u em là chàng trai trong câu ca dao trên, trong m t ỏ ế ộ “đêm trăng thanh”, 

em “đ t v n đ ’ v i ngặ ấ ề ớ ười mình yêu: “Tre non đ  lá đan sàng nên chăng?”, thì côủ   gái  y s  ph n  ng b ng nh ng l i nói nào? ấ ẽ ả ứ ằ ữ ờ

Câu h i 2: S  ph n  ng c a cô gái có làm th a mãn mong mu n c a em không?ỏ ự ả ứ ủ ỏ ố ủ Hãy tr  l i hai câu h i trên b ng hình th c ti u ph m.ả ờ ỏ ằ ứ ể ẩ

Bước 2: Th c hi n nhi m v : ự ệ ệ ụ HS th o lu n và tr  l i ả ậ ả ờ

Bước 3: Báo cáo, th o lu n: ả ậ GV g i m t s  HS tr  l i, HS khác nh n xét, bọ ộ ố ả ờ ậ ổ  sung

 Bước 4: K t lu n, nh n đ nh: ế ậ ậ ị GV đánh giá k t qu  c a HS, trên c  s  đó d nế ả ủ ơ ở ẫ  

d t HS vào bài h c m i.ắ ọ ớ

­ GV d n d t vào bài:ẫ ắ Trong cu c s ng hàng ngày, con ng ộ ố ườ i không th  s ng mà ể ố   không có s  giao ti p. Giao ti p làm cho con ng ự ế ế ườ i nâng cao hi u bi t, ti p nh n ể ế ế ậ  

đ ượ c tri th c, th ng nh t đ ứ ố ấ ượ c hành đ ng. Đ  giúp các em nâng cao kh  năng s ộ ể ả ử