1 Câu 1 “Em cu Tai ngủ trên lưng1 mẹ ơi Em ngủ cho ngoan đừng rời lưng2 mẹ Mẹ đang tỉa bắp trên núi Kai lưi Lưng3 núi thì to mà lưng4 mẹ thì nhỏ Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi Mặt trời của mẹ em nằ[.]
Trang 1Câu 1
“Em cu Tai ngủ trên lưng 1 mẹ ơi
Em ngủ cho ngoan đừng rời lưng 2 mẹ
Mẹ đang tỉa bắp trên núi Kai-lưi Lưng 3 núi thì to mà lưng 4 mẹ thì nhỏ Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi Mặt trời của mẹ em nằm trên lưng 5
Ngủ ngoan a-kay ơi, ngủ ngoan a-kay hỡi
Mẹ thương a-kay, mẹ thương làng đói Con mơ cho mẹ hạt bắp lên đều Mai sau con lớn phát mười Ka-lưi”
1 (NB) Đoạn thơ trên trích trong tác phẩm nào? Của ai?
2 (VD) Em hãy nêu ý nghĩa nhan đề tác phẩm
3 (NB) Trong các từ lưng trên từ lưng nào được dùng với nghĩa gốc từ lưng nào được dùng với nghĩa chuyển
4 (VD) Bằng đoạn văn ngắn em hãy nêu cảm nhận về hình ảnh người mẹ Tà Ôi trong đoạn thơ trên
Câu 2
“Con bé thấy lạ quá, nó chớp mắt nhìn tôi như muốn hỏi đó là ai, mặt nó bỗng tái đi, rồi vụt chạy và kêu thét lên: “Má! Má” Còn anh, anh sững sờ đứng lại đó, nhìn theo con, nỗi đau đớn khiến mặt anh sầm lại trông thật đáng thương và hai tay buông thõng xuống như gãy”
1 (NB) Đoạn trích trên được trích trong tác phẩm nào, của ai? Hai nhân vật được nhắc đến trong đoạn trích
là nhân vật nào?
2 (VDC) Phân tích nhân vật bé Thu
HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN TUYENSINH247.COM Câu 1
1
ĐỀ ÔN TẬP HKI - ĐỀ SỐ 10 MÔN: NGỮ VĂN 9 Thời gian làm bài: 90 phút
THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN TUYENSINH247.COM
✓ Kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh trong học kì I qua văn bản Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ; Chiếc lược ngà
✓ Kiểm tra kiến thức tiếng Việt
MỤC TIÊU
TAILIEUONTHI.NET
Trang 2Phương pháp: căn cứ bài Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ
Cách giải:
- Tác phẩm: Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ
- Tác giả: Nguyễn Khoa Điềm
2
Phương pháp: phân tích
Cách giải:
Ý nghĩa nhan đề:
- “Khúc hát ru'' là một âm hưởng quen thuộc gợi ngọt ngào, sâu lắng trong tâm hồn mỗi người Đó là điệu hồn dân tộc nuôi dưỡng tình cảm của chúng ta từ thưở ấu thơ, gợi sự êm dịu của tình mẹ
-Nhà thơ lấy hình ảnh “những em bé” mang tính khái quát để chỉ một thế hệ những con người lớn lên được nuôi dưỡng từ trên lưng mẹ
- Từ đó, ngợi ca người mẹ miền núi nói riêng và người mẹ Việt Nam nói chung: bình dị mà vĩ đại trong cuộc kháng chiến chống Mỹ của dân tộc – giàu lòng yêu thương con, yêu bộ đội, yêu dân làng và yêu đất nước
3
Phương pháp: căn cứ vào bài Từ nhiều nghĩa và hiện tượng chuyển nghĩa của từ
+ Nghĩa gốc là nghĩa xuất hiện từ đầu, làm cơ sở để hình thành các nghĩa khác
+ Nghĩa chuyển là nghĩa được hình thành trên cơ sở của nghĩa gốc
Cách giải:
- Lưng 1,2,3,5 là nghĩa gốc
- Lưng 4 là nghĩa chuyển
4
Phương pháp: phân tích, tổng hợp
Cách giải:
Yêu cầu chung:
- Cảm nhận về người mẹ Tà Ôi
- Trình bày mạch lạc, đủ ý, không mắc các lỗi diễn đạt, chính tả
- Đoạn văn 10 – 12 câu
- Viết theo phương thực lập luận tổng – phân – hợp
Yêu cầu riêng: Cần đảm bảo những yêu cầu sau:
* Giới thiệu tác giả, tác phẩm và người mẹ
* Hình ảnh người mẹ hiện lên trên nền một hoàn cảnh mới: mẹ tỉa bắp trên núi Ka-lưi
- Tương phản: lưng núi to còn lưng mẹ nhỏ
+ Nhấn mạnh hơn nỗi vất vả, nhọc nhằn của bà mẹ địu con lên rẫy cuốc đất, tỉa hạt Núi rừng hùng vĩ mà dáng
mẹ nhỏ bé, hao gầy
+ Qua đó cho thấy vẻ đẹp cần cù, chịu thương chịu khó, bền bỉ, kiên trì của mẹ Gợi hình ảnh người gieo sự sống, gieo mầm hi vọng
* Nguồn sức mạnh to lớn giúp mẹ vượt qua gian khó vẫn là tình yêu vô bờ bến mẹ dành cho con:
- Ẩn dụ “mặt trời”:
Trang 3+ Là nguồn vui, nguồn hạnh phúc sưởi ấm trái tim và tâm hồn người mẹ
- Lời ru:
+ Mẹ thương A-kay: bày tỏ tình yêu thương vô bờ
+ Mẹ thương làng đói: tình thương được mở rộng
+ Mẹ mong cho con: “hạt bắp lên đều”, mong cho con được ấm no, mong con trở thành người lao động mạnh
mẽ, biết phát rẫy, làm nương, mang lại no ấm cho buôn làng
=> Vẻ đẹp của tình yêu lao động, tình yêu con, yêu làng sâu sắc
Câu 2
1
Phương pháp: căn cứ bài Chiếc lược ngà
Cách giải:
- Tác phẩm: Chiếc lược ngà
- Tác giả: Nguyễn Quang Sáng
- Nhân vật: bé Thu, ông Sáu (bố bé Thu)
2
Phương pháp: Phân tích, tổng hợp
Cách giải:
Yêu cầu về kĩ năng:
- Viết đúng kiểu bài nghị luận văn học
- Lý lẽ rõ ràng, dẫn chứng xác thực
- Văn viết giàu cảm xúc, diễn đạt trôi chảy
- Bố cục ba phần rõ ràng, cân đối
- Trình bày sạch đẹp; ít sai lỗi câu, từ, chính tả
Yêu cầu về kiến thức: đảm bảo được các ý sau:
1 Mở bài: Giới thiệu vấn đề
2 Thân bài
- Giới thiệu tác giả Nguyễn Quang Sáng
- Giới thiệu tác phẩm Chiếc lược ngà (hoàn cảnh sáng tác, chủ đề, tóm tắt nội dung cơ bản)
- Nhận vật bé Thu:
a Trước khi nhận ông Sáu là cha:
- Bé Thu gặp lại cha sau 8 năm xa cách, một người mà Thu mới chỉ nhìn thấy trong ảnh Nhưng ngay từ lần đầu gặp mặt, cô bé đã vô cùng hoảng sợ và phải gọi “Má!Má!”, nó nhìn ông Sáu bằng đôi mắt xa lạ
- Rồi những ngày sau đó Thu tỏ ra ngang ngạnh, bướng bỉnh, gan lì kiên quyết không gọi ông Sáu là ba Bị
mẹ ép gọi ba vào ăn cơm nó chỉ nói trống không, khi bị đẩy tới bước đường cùng chắt nước cơm nó cũng linh hoạt tự làm một mình
- Nhất là khi ông Sáu gắp cho nó cái trứng cá, nó hất ra khỏi bát cơm, khiến cơm văng tung tóe Nó không chấp nhận bất cứ sự quan tâm nào của ông Sáu với nó
=> Đây là sự biểu hiện của một cá tính mạnh mẽ, đồng thời cũng rất phù hợp với tâm lý thường thấy của con người Bởi trong hoàn cảnh xa cách và trắc trở của chiến tranh, Thu còn quá nhỏ để biết được những tình thế
TAILIEUONTHI.NET
Trang 4khắc nghiệt và éo le của cuộc sống Nên nó đâu hiểu được 3 ngày anh Sáu được nghỉ phép là cơ hội hiếm hoi
nó được ở bên ba, hưởng trọn tình yêu mà ba giành cho nó
=> Nhưng đằng sau tất cả sự từ chối đến cứng đầu đấy của bé Thu là tình yêu thương cha mãnh liệt
b Khi được bà ngoại giải thích:
Tuy nhiên khi được nghe bà ngoại giải thích, anh Sáu không giống trong bức ảnh thì bé Thu hiểu ra mình đã sai Thu đã rất ân hận về hành động của mình
c Nhận ra cha
Khi phản ứng không nhận anh Sáu quyết liệt bao nhiêu thì khi nhận ra cha tình cảm ấy lại càng sâu nặng bấy nhiêu Trong giờ phút cuối cùng trước khi cha đi, tình cảm dồn nén bấy lâu nay bùng lên thật mãnh liệt, mạnh mẽ:
- Nó thét tiếng “Ba” xé ruột, xé gan Đó là tiếng “ba” nó mong chờ bấy lâu nay, tiếng gọi ấy khiến ông Sáu rơi lệ
- Rồi nó nhảy tót lên ôm chặt lấy ông Sáu, hôn vào tóc, vai, mặt, mũi và cả vết thẹo dài trên mặt ông Chân nó quắp chặt lấy ba, như thể không muốn cho ông rời đi
=> Tất cả những hành động ấy cho thấy Thu yêu thương ba vô cùng, một tình yêu mãnh liệt, chân thành, thắm thiết Tình yêu đó được bộ lộ một cách cảm động qua hoàn cảnh éo le của chiến tranh
3 Kết bài: Tổng kết vấn đề
TAILIEUONTHI.NET