1 Câu 1 “Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa” 1 (NB) Chép 7 câu thơ còn lại để hoàn thiện khổ thơ 2 (NB) Khổ thơ trên được trích trong tác phẩm nào? Của ai? 3 (TH) Em hãy nêu hoàn cảnh sáng tác và ý nghĩ[.]
Trang 1Câu 1
“Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa”
1 (NB) Chép 7 câu thơ còn lại để hoàn thiện khổ thơ
2 (NB) Khổ thơ trên được trích trong tác phẩm nào? Của ai?
3 (TH) Em hãy nêu hoàn cảnh sáng tác và ý nghĩa nhan đề bài thơ?
4 (TH) Các từ nhóm trong đoạn thơ trên từ nào được dùng theo nghĩa gốc, từ nào dùng theo nghĩa chuyển và
được chuyển theo phương thức nào?
5 (VDC) Bằng đoạn văn diễn dịch từ 10 – 12 câu em hãy phân tích khổ thơ trên
Câu 2
“[…] Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau
Nhìn lũ con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ giàn ra Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu … Ông lão nắm chặt hai tay mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã thế này”
1 (VD) Đoạn trích trên diễn tả tâm trạng gì của ông Hai? Vì sao ông Hai lại có tâm trạng như vậy?
2 (NB) Trong đoạn văn trên có sử dụng hình thức độc thoại nội tâm, em hãy ghi lại những câu văn đó
3 (VDC) Hãy phân tích diễn biến tâm trạng của ông Hai khi nghe tin cải chính về làng trong tác phẩm “Làng”
của nhà văn Kim Lân?
ĐỀ ÔN TẬP HKI - ĐỀ SỐ 9 MÔN: NGỮ VĂN 9 Thời gian làm bài: 90 phút
THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN TUYENSINH247.COM
✓ Kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh trong học kì I qua văn bản Bếp lửa; Làng
✓ Kiểm tra kiến thức tiếng Việt: nghĩa gốc, nghĩa chuyển
MỤC TIÊU
TAILIEUONTHI.NET
Trang 2HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN TUYENSINH247.COM Câu 1
1
Phương pháp: căn cứ bài Bếp lửa
Cách giải:
Chép thơ
Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ
Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm Nhóm niềm yêu thương, khoai sắn ngọt bùi Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui
Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ
Ôi kì lạ và thiêng liêng – bếp lửa
2
Phương pháp: căn cứ bài Bếp lửa
Cách giải:
- Tác phẩm: Bếp lửa
- Tác giả: Bằng Việt
3
Phương pháp: Phân tích
Cách giải:
Hoàn cảnh sáng tác:
- Được viết năm 1963 – khi Bằng Việt đang là sinh viên luật ở Nga
- Được in trong tập “Hương cây – bếp lửa” (1968) – tập thơ đầu tay của Bằng Việt và Lưu Quang Vũ
Ý nghĩa nhan đề: “Bếp lửa”
* Là hình ảnh thực giữa đời thường
* Gợi nhiều biểu tượng:
- Gắn với bà và tuổi thơ:
+ Gợi kỉ niệm tuổi thơ bên bà
+ Gợi tình cảm yêu thương, ấm áp, sự bao bọc, dạy dỗ, chở che của bà
- Gắn với “ngọn lửa”:
+ Tình yêu của bà dành cho cháu và cho quê hương, đất nước
+ Niềm tin bất diệt vào tình bà cháu, tình quê hương
- Gắn với hành động “nhóm lửa”: gợi lên trong tâm hồn cháu những khát vọng, những tình cảm tốt đẹp TAILIEUONTHI.NET
Trang 34
Phương pháp: Vận dụng bài Từ nhiều nghĩa và hiện tượng chuyển nghĩa của từ và bài Ẩn dụ
- Từ nhiều nghĩa và hiện tượng chuyển nghĩa của từ:
+ Nghĩa gốc là nghĩa xuất hiện từ đầu, làm cơ sở để hình thành các nghĩa khác
+ Nghĩa chuyển là nghĩa được hình thành trên cơ sở của nghĩa gốc
- Ẩn dụ: là gọi tên sự vật hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt
Cách giải:
- Từ nhóm ở câu 4,6 là nghĩa gốc
- Từ nhóm ở câu 5,7 là nghĩa chuyển, chuyển theo phương thức ẩn dụ
5
Phương pháp: Phân tích, tổng hợp
Cách giải:
Yêu cầu chung:
- Trình bày những suy nghĩ, xúc động của tác giả
- Trình bày mạch lạc, đủ ý, không mắc các lỗi diễn đạt, chính tả
- Đoạn văn 10 – 12 câu
- Viết theo phương thực lập luận diễn dịch
Yêu cầu riêng: Cần đảm bảo những yêu cầu sau:
- Vẻ đẹp tảo tần, nhẫn nại: Lận đận suốt một đời vì con cháu
- Chan chứa yêu thương:
+ Điệp từ “nhóm”: gợi nhịp bập bùng của bếp lửa và sự bền bỉ của lòng bà
+ Nhóm lên: Nhóm lên ngọn lửa của tình người nồng ấm giữa cuộc đời thiếu thốn Nhóm lên ngọn lửa tâm hồn cháu để cháu biết yêu thương khoai sắn ngọt bùi, cháu biết vui trước niềm vui bình dị nhất
=> Bà là người khơi nguồn cho tất cả
- Bà tạo nên sự chuyển hóa bất ngờ của bếp lửa: “Ôi kì lạ…”
+ Ôi + dấu “!”: sự mãnh liệt của cảm xúc
+ Kì lạ: Bếp lửa là biểu hiện của tình bà, là sức mạnh của niềm tin, nghị lực Bếp lửa thắp sáng tâm hồn cháu, giữ cho cháu một tuổi thơ vẹn nguyên, hạnh phúc
+ Thiêng liêng: Bếp lửa là tổ ấm, là cội nguồn gia đình, là cội nguồn quê hương đất nước
=> Cho thấy tình yêu sâu sắc mà cháu dành cho bà, niềm cảm phục của cháu trước cuộc đời và sự cao cả phi thường của bà
Câu 2
1
Phương pháp: phân tích
Trang 4- Đoạn trích diễn tả tâm trạng đau đớn, tủi hổ của ông Hai
- Vì: ông nghe làng mình theo giặc từ những người tản cư
2
Phương pháp: Căn cứ vào bài Đối thoại và độc thoại nội tâm
Độc thoại là lời của một người náo đó nói với chính mình hoặc nói với một ai đó trong tưởng tượng Trong văn bản tự sự, khi người độc thoại nói thành lời thì phía trước câu nói có gạch đầu dòng; còn khi không thành lời thì không có gạch đầu dòng Trường hợp sau gọi là độc thoại nội tâm
Cách giải:
Câu văn độc thoại nội tâm: Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rung hắt hủi đấy ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu…
3
Phương pháp: phân tích, tổng hợp
Cách giải:
Yêu cầu về kĩ năng:
- Viết đúng kiểu bài nghị luận văn học
- Lý lẽ rõ ràng, dẫn chứng xác thực; Văn viết giàu cảm xúc, diễn đạt trôi chảy
- Bố cục ba phần rõ ràng, cân đối
- Trình bày sạch đẹp; ít sai lỗi câu, từ, chính tả
Yêu cầu về kiến thức: đảm bảo được các ý sau:
1 Mở bài: giới thiệu vấn đề
2 Thân bài:
- Giới thiệu khái quát về tác giả Kim Lân
- Giới thiệu tác phẩm Làng (hoàn cảnh ra đời, tóm tắt nội dung cơ bản, chủ đề của văn bản)
a Giới thiệu khái quát về nhân vật ông Hai và tâm trạng của ông Hai khi nghe tin làng theo giặc (tóm lược
ngắn gọn ý chính)
- Ông tha thiết yêu làng Chợ Dầu và rất tự hào về làng mình: khoe làng, nhớ làng
- Tâm trạng của ông Hai khi nghe tin làng theo giặc
+ Lúc mới nghe tin, ông ngạc nhiên đến bàng hoàng, sững sờ
+ Ông chìm vào tâm trạng hoang mang, đau khổ, sợ hãi
b Diễn biến tâm trạng của ông Hai khi nghe tin cải chính về làng
- Nhận được tin cải chính về làng, ông Hai như được sống lại, mọi đau khổ, tủi nhục như biến mất
- Tin cải chính đến cùng tin làng bị đốt, nhà ông Hai cũng bị đốt sạch: “Tây nó đốt nhà tôi rồi… Đốt nhẵn.”
+ Với người nông dân, ngôi nhà là cả cơ nghiệp của họ, suốt đời họ xây đắp, gìn giữ nó
+ Vậy mà ông Hai không hề buồn tiếc về ngôi nhà của mình, vì nó là minh chứng hùng hồn khẳng định làng ông không theo giặc và trên hết, nó như sự “đóng góp” của gia đình ông với kháng chiến Trong sự cháy rụi
TAILIEUONTHI.NET
Trang 5của nhà ông có sự hồi sinh của làng Chợ Dầu, cái làng anh dũng kháng chiến, có sự vẻ vang của gia đình ông Trong niềm vui lớn lao ấy, sự mất mát kia chẳng thấm vào đâu
=> Tấm lòng của người dân Việt Nam trong kháng chiến chống xâm lược, họ sẵn sàng hi sinh tất cả vì đất nước
- Ông vô cùng sung sướng, hạnh phúc:
+ Chạy khắp nới để khoe chuyện Tây đốt làng, đốt nhà mình, khoe cái tin làng theo giặc là sai
+ Phấn khởi mua quà về chia cho các con
+ Định nuôi lợn để ăn mừng
+ Ông như được hồi sinh: lại nhanh nhẹn, sôi nổi, thích nói chuyện với mọi người xung quanh
-> Cội nguồn của sự thay đổi tâm trạng của ông vẫn là tình yêu làng, yêu nước Tin cải chính đã trả lại cho ông niềm tự hào về làng Chợ Dầu và niềm tự tin vào bản thân mình Hai tình cảm lớn lại hòa nhập làm một trong tâm hồn người nông dân chất phác và trọng danh dự này
3 Kết bài: tổng kết lại vấn đề
TAILIEUONTHI.NET