1 Câu 1 “Một đêm phòng không vắng vẻ, chàng ngồi buồn dưới ngọn đèn khuya, chợt đứa con nói rằng Cha Đản lại đến kia kìa! Chàng hỏi đâu Nó chỉ bóng chàng ở trên vách Đây này! Thì ra, ngày thường, ở mộ[.]
Trang 1Câu 1
“Một đêm phòng không vắng vẻ, chàng ngồi buồn dưới ngọn đèn khuya, chợt đứa con nói rằng:
- Cha Đản lại đến kia kìa!
Chàng hỏi đâu Nó chỉ bóng chàng ở trên vách:
- Đây này!
Thì ra, ngày thường, ở một mình, nàng hay đùa con, trỏ bóng mình mà bảo cha Đản Bấy giờ chàng mới tỉnh ngộ, thấu nỗi oan của vợ, nhưng việc trót đã qua rồi”
(Chuyện người con gái Nam Xương – Nguyễn Dữ)
1 (NB) Tác phẩm trên được viết theo thể loại gì? Bằng hiểu biết của mình em hãy nêu đôi nét về thể loại đó?
2 (VD) Vì sao Trương Sinh biết mình nghi oan cho vợ Chi tiết đó có ý nghĩa gì đối với tác phẩm
3 (VD) Nguyên nhân nào dẫn đến cái chết oan khuất của Vũ Nương
4 (VDC) Bằng đoạn văn diễn dịch khoảng 12 câu em hãy nêu cảm nhận về số phận của nhân vật Vũ Nương? Câu 2 (VDC) Em hãy phân tích vẻ đẹp người lính trong tác phẩm Bài thơ về tiểu đội xe không kính (Phạm
Tiến Duật)
ĐỀ ÔN TẬP HKI - ĐỀ SỐ 7 MÔN: NGỮ VĂN 9
Thời gian làm bài: 90 phút
THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN TUYENSINH247.COM
✓ Kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh trong học kì I qua văn bản Chuyện người con gái Nam Xương
✓ Kiểm tra kiến thức, kĩ năng làm bài nghị luận văn học: Bài thơ về tiểu đội xe không kính
MỤC TIÊU
TAILIEUONTHI.NET
Trang 2HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN TUYENSINH247.COM Câu 1
1
Phương pháp: Căn cứ vào kiến thức thể loại truyền kì trong văn bản Chuyện người con gái Nam Xương
Cách giải:
- Thể loại: Truyền kì
- Truyền kì là một thể loại văn xuôi viết bằng chữ Hán, khai thác từ truyện cổ dân gian, truyền thuyết lịch sử
và dã sử Việt Nam
- Truyền kì thường sử dụng nhiều yếu tố hoang đường, kì ảo
- Nhân vật chính thường là những người phụ nữ đức hạnh, khao khát một cuộc sống bình yên, hạnh phúc nhưng các thế lực bạo tàn và cả lễ giáo phong kiến hà khắc lại xô đẩy họ vào hoàn cảnh éo le, oan khuất, bất hạnh Ngoài ra còn có nhân vật trí thức có tâm huyết, bất mãn với thời cuộc, không chịu trói mình trong vòng danh lợi chật hẹp
2
Phương pháp: giải thích, phân tích, tổng hợp
Cách giải:
- Trương Sinh biết mình nghi oan cho vợ bởi đứa con đã chỉ lên cái bóng của Trương Sinh và nói bố mình lại đến
- Ý nghĩa chi tiết cái bóng:
* Cái bóng của Vũ Nương có ý nghĩa thắt nút câu chuyện:
- Với Vũ Nương bóng là chồng, để dỗ con, bớt nhớ chồng và khát vọng sum họp gia đình
- Với bé Đản: cái bóng là người cha thực sự, để bé luôn được sống trong tình yêu thương đầy đủ
- Với Trương Sinh: cái bóng là bằng chứng vợ không chung thủy, ép Vũ Nương phải chết
=> Với Vũ Nương cái bóng khởi đầu là tình yêu thương nhưng cuối cùng lại chính là nguyên nhân khiến gia đình chia lìa, tan tác
* Cái bóng của Trương Sinh có ý nghĩa mở nút câu chuyện
- Nhờ cái bóng của chính mình mà bao nhiêu nghi ngờ, ghen tuông của Trương Sinh đã được hóa giải Nó trả lại sự trong trắng cho Vũ Nương
- Cái bóng đã khiến cho Trương Sinh ăn năn, ân hận suốt đời
=> Chính cách thắt nút, mở nút câu chuyện bằng chi tiết cái bóng, cái chết của Vũ Nương càng thêm oan ức, giá trị tố cáo xã hội phong kiến càng thêm sâu sắc
3
Phương pháp: Phân tích, tổng hợp
Cách giải:
Nguyên nhân dẫn đến cái chết oan khuất của Vũ Nương bao gồm:
* Trực tiếp
- Do Trương Sinh là một kẻ hồ đồ, vũ phu, hay ghen, đa nghi Dù biết vợ nết na thủy chung vẫn luôn đề phòng quá mức, trước lời nói ngây thơ của bé Đản không cho Vũ Nương cơ hội giải thích, chính điều ấy đã bức tử
Trang 3* Gián tiếp
- Do chiến tranh phong kiến phi nghĩa khiến nhiều người phải rời mái ấm gia đình, chiến tranh đã chia cắt vợ chồng cha con, gây nên những hiểu lầm mà Vũ Nương phải gánh chịu
- Vũ Nương chết do lời nói ngây thơ của đứa trẻ, do trò đùa chỉ vào bóng của mình của Vũ Nương
* Sâu xa
Do xã hội phong kiến nam quyền thối nát, bất công coi trọng quyền uy của người giàu và người đàn ông trong gia đình Cuộc hôn nhân của Vũ Nương ngay từ đầu đã chênh lệch về giai cấp, về khoảng cách giàu nghèo,
về tính cách của Vũ Nương và Trương Sinh
=> Bi kịch của Vũ Nương vượt ra khỏi bi kịch gia đình, là bi kịch của một lớp người trong xã hội Cái chết của Vũ Nương là lời tố cáo mạnh mẽ, đanh thép với chế độ phong kiến đương thời Qua đó thể hiện tấm lòng nhân đạo sâu sắc của Nguyễn Dữ
4
Phương pháp: phân tích, tổng hợp
Cách giải:
Yêu cầu chung:
- Trình bày số phận của Vũ Nương
- Trình bày mạch lạc, đủ ý, không mắc các lỗi diễn đạt, chính tả
- Đoạn văn diễn dịch
Yêu cầu cụ thể:
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm và số phận bất hạnh của Vũ Nương
- Mầm mống bi kịch của Vũ Nương bắt nguồn từ cuộc hôn nhân không bình đẳng nam nữ, lại thêm phân biệt giàu nghèo Chồng lại là kẻ độc đoán, hay ghen
- Hưởng gia thất chưa lâu nàng đã phải chịu cảnh chia lìa đôi lứa, sống cô đơn, mòn mỏi chờ chồng Vất vả bươn trải lo cho gia đình
- Nàng bị chồng nghi ngờ, đến bước đường cùng, nàng tự tử để chứng minh sự trong sạch của mình
- Sống dưới thủy cung nàng vẫn không hạnh phúc, vẫn luôn nhớ chồng con Cho dù nàng được minh oan, nàng vẫn không trở về, hạnh phúc tan vỡ không thể lành, bi kịch vẫn là bi kịch
=> Sự tiếc thương với số phận bất hạnh của những người phụ nữ
Câu 2
Phương pháp:
- Phân tích (Phân tích đề để xác định thể loại, yêu cầu, phạm vi dẫn chứng)
- Sử dụng các thao tác lập luận (phân tích, tổng hợp, bàn luận,…) để tạo lập một văn bản nghị luận văn học
Cách giải:
Yêu cầu về kĩ năng:
- Viết đúng kiểu bài nghị luận văn học
- Lý lẽ rõ ràng, dẫn chứng xác thực
- Văn viết giàu cảm xúc, diễn đạt trôi chảy
- Bố cục ba phần rõ ràng, cân đối
- Trình bày sạch đẹp; ít sai lỗi câu, từ, chính tả
Yêu cầu về kiến thức: đảm bảo được các ý sau:
TAILIEUONTHI.NET
Trang 41 Mở bài: Giới thiệu vấn đề
2 Thân bài
- Giới thiệu đôi nét về tác giả Phạm Tiến Duật
- Giới thiệu tác phẩm Bài thơ về tiểu đội xe không kính
- Vẻ đẹp của người lính:
a Tư thế ung dung, hiên ngang
- Nhịp thơ 2/2/2 cùng với từ láy “ung dung” được đảo lên đầu câu nhấn mạnh tư thế chủ động, thái độ bình thản, tự tin cùng với đó là tư thế khoan thai, hiên ngang làm chủ hoàn cảnh vừa thể hiện sự tập trung cao độ,
sự điềm tĩnh luôn hướng về phía trước
- Người lính luôn hiên ngang “nhìn thẳng” vào gian khổ, vào sự hi sinh mà không hề run sợ, né tránh Trong cái nhìn thẳng vào gian lao ấy cũng là niềm kiêu hãnh khi được xông pha nơi chiến trận
b Tinh thần dũng cảm, coi thường gian khổ, hiểm nguy, tinh thần trẻ trung, sôi nổi, lạc quan
- Trong những chiếc xe không kính họ phải đối mặt với biết bao khó khăn, gian khổ, thiên nhiên khắc nghiệt
Họ đã biến những khó khăn ấy thành những điều thi vị với ý nghĩ táo bạo
- Họ còn sôi nổi, lạc quan, yêu đời, tinh nghịch
- Tinh thần lạc quan yêu đời ấy là biểu hiện của lòng dũng cảm, là sức mạnh của những người lính Trường Sơn
c Tình đồng đội keo sơn, gắn bó
- Từ trong mưa bom, bão đạn những chiếc xe nối đuôi nhau ra chiến trường, những con người tự bốn phương chẳng quen biết nay đã trở thành bạn bè qua những cái bắt tay vội vã
- Tình đồng đội keo sơn gắn bó được thể hiện nồng ấm qua một bữa cơm giữa rừng Trong giây phút ấy họ chia sẻ bát cơm, chiếc đũa,… với nhau Chính điều ấy giúp họ xích lại gần nhau hơn, gắn bó với nhau như những người ruột thịt trong gia đình
- Tình cảm ấy đã tiếp sức cho các anh, nâng bước giúp các anh tiếp tục lên đường: “Võng mắc…trời xanh thêm”
d Ý chí chiến đấu vì miền Nam
- Trải qua mưa bom bão đạn chiếc xe đã hư hại và bị biến dạng Nhưng bom đạn chỉ có thể làm biến dạng được chiếc xe chứ không thể làm thay đổi được ý chí chiến đấu của những người chiến sĩ, xe “vẫn chạy vì miền Nam phía trước”
3 Kết bài: Tổng kết lại vấn đề
TAILIEUONTHI.NET