1 Câu 1 Từ xưa đến nay, trăng luôn là nguồn cảm hứng vô tận của thi ca Trong bài thơ “Áng trăng” “Từ hồi về thành phố quen ánh điện cửa gương vầng trăng đi qua ngõ như người dưng qua đường Thình lình[.]
Trang 1Câu 1 Từ xưa đến nay, trăng luôn là nguồn cảm hứng vô tận của thi ca Trong bài thơ “Áng trăng”:
“Từ hồi về thành phố
quen ánh điện cửa gương
vầng trăng đi qua ngõ
như người dưng qua đường
Thình lình đèn điện tắt
phòng buyn-đinh tối om
vội bật tung cửa sổ
đột ngột vầng trăng tròn”
(Ngữ văn 9, tập một, 'NXB Giáo dục Việt Nam, 2016)
1 (NB) Nêu hoàn cảnh sáng tác của bài thơ “Ánh trăng” Hoàn cảnh đó có ý nghĩa như thế nào trong việc thể
hiện chủ đề bài thơ?
2 (NB) Nêu tên tác giả của bài thơ “Ánh trăng”
3 (TH) Xác định biện pháp tu từ được sử dụng trong hai dòng thơ “Từ hồi về thành phố/quen ánh điện cửa gương” và phân tích hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ đó
4 (TH) Ghi lại chính xác một câu thơ đã học trong chương trình Ngữ văn 9 cũng sử dụng biện pháp tu từ giống hai dòng thơ trên (mục 2), nêu rõ tên tác phẩm, tác giả
Câu 2 (VDC)Đọc Chuyện người con gái Nam Xương của Nguyễn Dữ, có ý kiến cho rằng: Cái bóng là hư nhưng lại trói chặt Vũ Nương vào nỗi đau rất thực.
Từ chi tiết nghệ thuật Cái bóng, em hãy làm sáng tỏ nhận định trên?
ĐỀ ÔN TẬP HKI - ĐỀ SỐ 2 MÔN: NGỮ VĂN 9 Thời gian làm bài: 90 phút
THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN TUYENSINH247.COM
✓ Kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh trong học kì I qua văn bản Ánh trăng
✓ Kiểm tra kiến thức, kĩ năng làm bài nghị luận văn học: Chuyện người con gái Nam Xương
MỤC TIÊU
TAILIEUONTHI.NET
Trang 2HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN TUYENSINH247.COM Câu 1
1
Phương pháp: Nhớ lại kiến thức đọc hiểu của tác phẩm
Cách giải:
Hoàn cảnh sáng tác:
- Bài thơ ra đời năm 1978 tại thành phố Hồ Chí Minh (Ba năm sau ngày kết thúc chiến tranh, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước)
- Hoàn cảnh đó có ý nghĩa trong việc thể hiện chủ đề bài thơ: khi đất nước mới vừa hòa bình, con người ta sống trong ấm no, đủ đầy, sẽ dễ quên đi những khó khăn và những ân nghĩa ở trong quá khứ Bởi vậy bài thơ
ra đời như một sự nhắc nhở con người thái độ sống “uống nước nhớ nguồn”, “ân nghĩa thủy chung”
2
Phương pháp: Nhớ lại kiến thức đọc hiểu của tác phẩm
Cách giải:
- Tác giả: Nguyễn Duy
3
Phương pháp: Phân tích, tổng hợp
Cách giải:
- Biện pháp tu từ: hoán dụ “Ánh điện, cửa gương” là cách nói hoán dụ tượng trưng cho cuộc sống đầy đủ, tiện nghi, khép kín trong những căn phòng hiện đại, xa rời thiên nhiên
- Hiệu quả nghệ thuật: cách nói hoán dụ giúp tăng hiệu quả biểu đạt, làm cho lời thơ giàu giá trị gợi hình, gợi cảm hơn
4
Phương pháp: Nhớ lại những tác phẩm thơ đã học
Cách giải:
- Câu thơ sử dụng biện pháp tu từ hóan dụ: “Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước/ Chỉ cần trong xe có một
trái tim”
- Tác phẩm: Bài thơ về tiểu đội xe không kính (Phạm Tiến Duật)
Câu 2
Phương pháp:
- Phân tích (Phân tích đề để xác định thể loại, yêu cầu, phạm vi dẫn chứng)
- Sử dụng các thao tác lập luận (phân tích, tổng hợp, bàn luận,…) để tạo lập một văn bản nghị luận văn học
Cách giải:
Yêu cầu về kĩ năng:
Trang 3- Lý lẽ rõ ràng, dẫn chứng xác thực
- Văn viết giàu cảm xúc, diễn đạt trôi chảy
- Bố cục ba phần rõ ràng, cân đối
- Trình bày sạch đẹp; ít sai lỗi câu, từ, chính tả
Yêu cầu về kiến thức: đảm bảo được các ý sau:
1 Mở bài:
- Nguyễn Dữ sống vào khoảng thế kỉ XVI, quê ở Thanh Miện, tỉnh Hải Dương Ông nổi tiếng học rộng, tài cao
- “Chuyện người con gái Nam Xương” rút trong tác phẩm “Truyền kì mạn lục”, áng văn xuôi viết bằng chữ Hán của Nguyễn Dữ trong thế kỉ XVI - một kiệt tác văn chương cổ được ca ngợi là “thiên cổ kì bút” Tác
phẩm không chỉ phản ánh số phận oan nghiệt của người phụ nữ Việt Nam dưới chế độ phong kiến mà còn khẳng định vẻ đẹp truyền thống đáng quý của họ
2 Thân bài
a Giải thích nhận định
- “Cái bóng là hư”: ý nói nó là vật vô tri, vô giác
- “Nỗi đau rất thực” của Vũ Nương: là bi kịch bị chồng nghi oan, ruồng bỏ mà dẫn đến cái chết
=> Nhận định đã chỉ ra chi tiết có ý nghĩa thắt nút của câu chuyện
b Phân tích, chứng minh:
* Chi tiết “cái bóng”:
- Đối với Vũ Nương: Trong những ngày chồng đi xa, vì thương nhớ chồng, vì không muốn con nhỏ thiếu vắng bóng người cha nên hàng đêm, Vũ Nương đã chỉ bóng mình trên tường, nói dối con đó là cha nó Lời nói dối của Vũ Nương với mục đích hoàn toàn tốt đẹp
- Đối với bé Đản: Mới 3 tuổi, còn ngây thơ, chưa hiểu hết những điều phức tạp nên đã tin là có một người cha đêm nào cũng đến, mẹ đi cũng đi, mẹ ngồi cũng ngồi, nhưng nín thin thít và không bao giờ bế nó
- Đối với Trương Sinh: Lời nói của bé Đản về người cha khác (chính là cái bóng) đã làm nảy sinh sự nghi ngờ
vợ không thuỷ chung, nảy sinh thái độ ghen tuông và lấy đó làm bằng chứng để mắng nhiếc, đánh đuổi Vũ Nương và nàng phải tìm đến cái chết đầy oan ức
=> Chi tiết cái bóng đã tạo ra nút thắt đầy kịch tính của câu chuyện, tạo ra bước ngoặt lớn trong cuộc đời Vũ Nương Từ đó, ta thấy rõ bi kịch của nàng, tính cách của Trương Sinh và dẫn người đọc khám phá ra giá trị hiện thực và nhân đạo của tác phẩm
* Bi kịch của Vũ Nương:
- Nàng là một người phụ nữ nhan sắc, hiền thục, nết na, thủy chung son sắt:
+ Đó trước hết là một người phụ nữ đẹp, khiến Trương Sinh không tiếc trăm lạng vàng mà cưới về làm vợ
+ Nàng là người con dâu hiếu thảo, người vợ đảm đang: một mình gánh vác gia đình, chăm sóc mẹ chồng già yếu, nuôi dạy con thơ Khi mẹ chồng mất, nàng lo tang ma chu đáo
TAILIEUONTHI.NET
Trang 4+ Xa chồng nhưng rất mực thủy chung, một lòng thủ tiết chờ chồng Khi bị nghi oan cũng chỉ biết khóc rồi thanh minh bằng những lời lẽ tha thiết, dịu dàng
- Song cuộc đời nàng vô cùng đau khổ:
+ Bị chồng đổ oan, mắng nhiếc, đánh đuổi đi
+ Cùng đường Vũ Nương nhảy xuống sông Hoàng Giang tự vẫn Đây là phản ứng dữ dội, quyết liệt của Vũ Nương để bảo vệ nhân phẩm nhưng cũng là cho thấy nỗi bất hạnh tột cùng của nàng
+ Tuy ở dưới thủy cung, nàng được cứu sống, sống phú quý, được bất tử, được minh oan nhưng lòng vẫn mong trở về cõi trần mà không thể
c Ý nghĩa của chi tiết cái bóng:
- Tạo bước ngoặt trong cuộc đời nhân vật Vũ Nương, là nút thắt của tác phẩm, đẩy kịch tính lên cao trào
- Làm bộc lộ tính cách Trương Sinh: nóng nảy, ghen tuông mù quáng, độc đoán, gia trưởng
- Truyền tải giá trị hiện thực và nhân đạo của tác phẩm:
+ Phản ánh chân thực số phận bất hạnh của người phụ nữ dưới chế độ phong kiến qua nhân vật Vũ Nương
+ Lên án, tố cáo sự độc đoán, gia trưởng của người đàn ông trong xã hội phong kiến
- Đây là chi tiết nghệ thuật đặc sắc, cho thấy sự sáng tạo tài tình cũng như tấm lòng đầy yêu thương, cảm thông, trân trọng người phụ nữ trong xã hội cũ của nhà văn Nguyễn Dữ
3 Kết bài: Tổng kết giá trị, ý nghĩa của chi tiết và tác phẩm
TAILIEUONTHI.NET