CÁC HỆ THỐNG TOẠ ĐỘ LÝ THUYẾT HỆ TỌA ĐỘ KHÔNG GIAN 3 CHIỀU chiều nhận tâm ellipsoid làm gốc, nhận trục quay của Trái đất làm trục Z, nhận giao tuyến của mặt phẳng kinh tuyến đi qua đài
Trang 1CHƯƠNG 3.1
HỆ TỌA ĐỘ, ĐỘ CAO
GIS for Everyone
Trình bày: LƯU ĐÌNH HIỆP
Tel: (84-8)864 72 56 ext 5383 Email: hiepld_gis@hcmut.edu.vn
Trang 2TRUNG TÂM CÔNG NGHỆ THÔNG TIN ĐỊA LÝ
Xác định vị trí của đối tượng trên trái đất
Trang 3 Xác định vị trí của đối tượng trên trái đất
CƠ SỞ ĐỊNH VỊ CÁC ĐỐI TƯỢNG KHÔNG GIAN
Trang 4Changing map projection
TRUNG TÂM CÔNG NGHỆ THÔNG TIN ĐỊA LÝ
Trang 5CƠ SỞ ĐỊNH VỊ CÁC ĐỐI TƯỢNG KHÔNG GIAN
Trang 61 GIỚI THIỆU
2 MÔ HÌNH BIỂU DIỄN TRÁI ĐẤT
NỘI DUNG TRÌNH BÀY
GIỚI THIỆU
Trang 7MÔ HÌNH TOÁN HỌC CỦA TRÁI ĐẤT
HÌNH DẠNG VÀ KÍCH THƯỚC
diễn bằng một quy luật hình học nhất định Trong thực tế người ta thường chọn một bề mặt tương đồng để biểu diễn bề mặt Trái đất
mặt geoid
CƠ SỞ ĐỊNH VỊ CÁC ĐỐI TƯỢNG KHƠNG GIAN
Trang 8MÔ HÌNH TOÁN HỌC CỦA TRÁI ĐẤT
MẶT GEOID
các lục địa tạo thành một mặt cong khép kín, bề mặt geoid luôn luôn vuông góc với phương thẳng đứng
Mặt geoid là một mặt vật lý mà tại mọi điểm phương của pháp tuyến geoid trùng với phương của dây dọi
Do tính chất phức tạp của vật chất bên trong lòng Trái đất cùng với
ảnh hưởng của lực ly tâm (do Trái đất chuyển động xoay) cho nên
hướng của trọng lực luôn thay đổi Điều này làm cho bề mặt geoid bất quy tắc về mặt toán học
mặt ellipsoid có hình dạng và kích thước gần giống geoid
làm mặt toán học.
TRUNG TÂM CƠNG NGHỆ THƠNG TIN ĐỊA LÝ
Trang 9MÔ HÌNH TOÁN HỌC CỦA TRÁI ĐẤT
QUAN HỆ GIỮA TRÁI ĐẤT - GEOID - ELLIPSOID
Trang 10MÔ HÌNH TOÁN HỌC CỦA TRÁI ĐẤT
CƠ SỞ CHỌN ELLIPSOID
mặt xích đạo của Ellipsoid trùng với mặt xích đạo của Trái đất
Geoid là cực tiểu:
TRUNG TÂM CƠNG NGHỆ THƠNG TIN ĐỊA LÝ
Trang 11MÔ HÌNH TOÁN HỌC CỦA TRÁI ĐẤT
XÁC ĐỊNH ELLIPSOID
trục nhỏ là b, được biểu diển dưới dạng phương trình sau:
số: bán trục lớn a và độ lệch tâm thứ nhất e
qua các thông số khác như: bán trục nhỏ b, độ lệch tâm thứ hai e’ , độ dẹt f:
2
2 2
2
a
b a
1
2
2 2
2 2
Y a
X
a
b a
f
CƠ SỞ ĐỊNH VỊ CÁC ĐỐI TƯỢNG KHƠNG GIAN
Trang 12MÔ HÌNH TOÁN HỌC CỦA TRÁI ĐẤT
MÔ HÌNH ELLIPSOID
TRUNG TÂM CƠNG NGHỆ THƠNG TIN ĐỊA LÝ
Trang 13MÔ HÌNH TOÁN HỌC CỦA TRÁI ĐẤT
GIỚI THIỆU MỘT SỐ ELLIPSOID
CƠ SỞ ĐỊNH VỊ CÁC ĐỐI TƯỢNG KHƠNG GIAN
Trang 14TRUNG TÂM CƠNG NGHỆ THƠNG TIN ĐỊA LÝ
MÔ HÌNH TOÁN HỌC CỦA TRÁI ĐẤT
Trang 15MINH HỌA CÁC THÔNG SỐ ĐỊNH VỊ ELLIPSOID
CƠ SỞ ĐỊNH VỊ CÁC ĐỐI TƯỢNG KHƠNG GIAN
MÔ HÌNH TOÁN HỌC CỦA TRÁI ĐẤT
Trang 161 GIỚI THIỆU
3 HỆ TỌA ĐỘ
NỘI DUNG TRÌNH BÀY
GIỚI THIỆU
Trang 17GIỚI THIỆU
CƠ SỞ ĐỊNH VỊ CÁC ĐỐI TƯỢNG KHÔNG GIAN
Trang 18CÁC HỆ THỐNG TOẠ ĐỘ LÝ THUYẾT
HỆ TỌA ĐỘ ĐỊA LÝ
toạ độ cầu, trong đó vị trí của điểm Q trên mặt cầu được xác
Kinh độ địa lý là góc nhị diện giữa hai mặt phẳng: một chức kinh
tuyến gốc đi qua đài thiên văn Greenwich và một chức điểm Q, nhận giá trị từ 0 o đến 180 o sang hai phía Đông và Tây
Vĩ độ địa lý là góc giữa pháp tuyến qua Q và mặt phẳng xích đạo,
nhận giá trị từ 0 o đến 90 o về hai cực Bắc và Nam
TRUNG TÂM CƠNG NGHỆ THƠNG TIN ĐỊA LÝ
Trang 19CÁC HỆ THỐNG TOẠ ĐỘ LÝ THUYẾT
HỆ TỌA ĐỘ ĐỊA LÝ
CƠ SỞ ĐỊNH VỊ CÁC ĐỐI TƯỢNG KHƠNG GIAN
Trang 20CÁC HỆ THỐNG TOẠ ĐỘ LÝ THUYẾT
HỆ TỌA ĐỘ ĐỊA TÂM
hệ toạ độ địa lý nhưng lấy đường thẳng hướng tâm làm cơ sở để xác định vĩ độ Vị trí của điểm Q trên mặt cầu được
độ địa tâm thì khác vĩ độ địa lý.
khi bỏ qua vô cùng bé bậc 3 ta xác định được biểu thức
quan hệ giữa vĩ độ địa tâm và vĩ độ địa lý như sau:
• Sin( - c ) = e 2 Sin Cos
TRUNG TÂM CƠNG NGHỆ THƠNG TIN ĐỊA LÝ
Trang 21CÁC HỆ THỐNG TOẠ ĐỘ LÝ THUYẾT
HỆ TỌA ĐỘ KHÔNG GIAN 3 CHIỀU
chiều nhận tâm ellipsoid làm gốc, nhận trục quay của Trái
đất làm trục Z, nhận giao tuyến của mặt phẳng kinh tuyến đi qua đài thiên văn Greenwich và mặt xích đạo làm trục X và trục còn lại là trục Y được xác định theo quy tắc bàn tay trái
mối liên hệ toán học được khai triển qua các biểu thức sau:
Sin
Sin e
e a Z
2 2
Trang 22CÁC HỆ THỐNG TOẠ ĐỘ LÝ THUYẾT
HỆ TỌA ĐỘ QUY CHIẾU
phẳng 2 chiều Trong hệ thống toạ độ này các đại lượng hình học như khoảng cách, góc và diện tích là bất biến Các đối tượng được định vị bằng các toạ độ x, y trên một lưới chiếu mà gốc của phụ thuộc vào từng phép chiếu cụ thể
TRUNG TÂM CƠNG NGHỆ THƠNG TIN ĐỊA LÝ
Trang 23• 3 chiều • 2 chiều
• Hệ toạ độ cầu • Hệ toạ độ phẳng
• Giá trị kinh độ và vĩ độ
không đồng đều dọc theo
bề mặt trái đất
• Giá trị chiếu dài và góc đồng đều
HỆ TOẠ ĐỘ 3 CHIỀU - 2 CHIỀU
CƠ SỞ ĐỊNH VỊ CÁC ĐỐI TƯỢNG KHƠNG GIAN
Trang 241 GIỚI THIỆU
4 PHÉP CHIẾU BẢN ĐỒ
NỘI DUNG TRÌNH BÀY
GIỚI THIỆU
Trang 25PHÉP CHIẾU BẢN ĐỒ
GIỚI THIỆU
độ của các đối tượng trên bề mặt trái đất sang mặt phẳng
– x = f1 (,)
– y = f2 (,)
– x, y là tọa độ mặt phẳng
– , là tọa độ địa lý (vĩ độ và kinh độ)
– f1, f2 là hàm liên tục
CƠ SỞ ĐỊNH VỊ CÁC ĐỐI TƯỢNG KHƠNG GIAN
Trang 26PHÉP CHIẾU BẢN ĐỒ
SỰ BIẾN DẠNG CỦA CÁC ĐỐI TƯỢNG
TRUNG TÂM CƠNG NGHỆ THƠNG TIN ĐỊA LÝ
Trang 27PHÉP CHIẾU BẢN ĐỒ
SỰ BIẾN DẠNG CỦA CÁC ĐỐI TƯỢNG
CƠ SỞ ĐỊNH VỊ CÁC ĐỐI TƯỢNG KHƠNG GIAN
Trang 28PHÉP CHIẾU BẢN ĐỒ
SỰ BIẾN DẠNG CỦA CÁC ĐỐI TƯỢNG
TRUNG TÂM CƠNG NGHỆ THƠNG TIN ĐỊA LÝ
Trang 29 Hình dạng.
PHÉP CHIẾU BẢN ĐỒ
SỰ BIẾN DẠNG CỦA CÁC ĐỐI TƯỢNG
CƠ SỞ ĐỊNH VỊ CÁC ĐỐI TƯỢNG KHƠNG GIAN
Trang 30PHÉP CHIẾU BẢN ĐỒ
PHÂN LOẠI PHÉP CHIẾU THEO ĐẶC TÍNH SAI SỐ
dạng hình học của các đối tượng trên mặt cầu và mặt
phẳng
tỉ lệ về diện tích của các đối tượng trên mặt phẳng đều
không đổi
về khoảng cách được bảo toàn
TRUNG TÂM CƠNG NGHỆ THƠNG TIN ĐỊA LÝ
Trang 31PHÉP CHIẾU BẢN ĐỒ
PHÂN LOẠI PHÉP CHIẾU THEO MẶT CHIẾU HỖ TRỢ
cầu sao cho chúng tiếp xúc hoặc cắt mặt cầu, sau đó chiếu bề mặt quả địa cầu lên mặt chiếu hỗ trợ rồi triển khai thành mặt phẳng
chiếu hình trụ, phép chiếu phương vị
CƠ SỞ ĐỊNH VỊ CÁC ĐỐI TƯỢNG KHƠNG GIAN
Trang 32PHÉP CHIẾU BẢN ĐỒ
PHÂN LOẠI PHÉP CHIẾU THEO MẶT CHIẾU HỖ TRỢ
sau đó cắt dọc một đường theo thành hình trụ và trải ra mặt phẳng
TRUNG TÂM CƠNG NGHỆ THƠNG TIN ĐỊA LÝ
Trang 33PHÉP CHIẾU BẢN ĐỒ
PHÂN LOẠI PHÉP CHIẾU THEO MẶT CHIẾU HỖ TRỢ
cầu ở những vị trí nào đó
CƠ SỞ ĐỊNH VỊ CÁC ĐỐI TƯỢNG KHƠNG GIAN
Trang 34Các loại phép chiếu bản đồ
TRUNG TÂM CƠNG NGHỆ THƠNG TIN ĐỊA LÝ
Trang 35Các loại phép chiếu bản đồ
CƠ SỞ ĐỊNH VỊ CÁC ĐỐI TƯỢNG KHƠNG GIAN
Trang 36Các loại phép chiếu bản đồ
TRUNG TÂM CƠNG NGHỆ THƠNG TIN ĐỊA LÝ
Trang 37PHÉP CHIẾU BẢN ĐỒ
PHÂN LOẠI PHÉP CHIẾU THEO MẶT CHIẾU HỖ TRỢ
sau đó triển khai mặt nón thành mặt phẳng
CƠ SỞ ĐỊNH VỊ CÁC ĐỐI TƯỢNG KHƠNG GIAN
Trang 38PHÉP CHIẾU BẢN ĐỒ
PHÂN LOẠI PHÉP CHIẾU THEO MẶT CHIẾU HỖ TRỢ
mặt phẳng Phép chiếu này, các vĩ tuyến là những vòng tròn đồng tâm và các bán kính là biểu hiện của các kinh tuyến
TRUNG TÂM CƠNG NGHỆ THƠNG TIN ĐỊA LÝ
Trang 39PHÉP CHIẾU BẢN ĐỒ
PHÂN LOẠI PHÉP CHIẾU THEO HƯỚNG CHIẾU
CƠ SỞ ĐỊNH VỊ CÁC ĐỐI TƯỢNG KHƠNG GIAN
Trang 40Các loại phép chiếu bản đồ
TRUNG TÂM CƠNG NGHỆ THƠNG TIN ĐỊA LÝ
Trang 41Các loại phép chiếu bản đồ
CƠ SỞ ĐỊNH VỊ CÁC ĐỐI TƯỢNG KHƠNG GIAN
Trang 42Các loại phép chiếu bản đồ
TRUNG TÂM CƠNG NGHỆ THƠNG TIN ĐỊA LÝ
Trang 43Các loại phép chiếu bản đồ
CƠ SỞ ĐỊNH VỊ CÁC ĐỐI TƯỢNG KHƠNG GIAN
Trang 44Các loại phép chiếu bản đồ
TRUNG TÂM CƠNG NGHỆ THƠNG TIN ĐỊA LÝ
Trang 45Các loại phép chiếu bản đồ
CƠ SỞ ĐỊNH VỊ CÁC ĐỐI TƯỢNG KHƠNG GIAN
Trang 46Một số phép chiếu bản đồ TRUNG TÂM CƠNG NGHỆ THƠNG TIN ĐỊA LÝ
Trang 47Một số phép chiếu bản đồ
CƠ SỞ ĐỊNH VỊ CÁC ĐỐI TƯỢNG KHƠNG GIAN
Trang 48Một số phép chiếu bản đồ TRUNG TÂM CƠNG NGHỆ THƠNG TIN ĐỊA LÝ
Trang 49Tỉ lệ bản đồ
• Là tỉ số khoảng cách trên bản đồ và trên bề mặt trái đất
Tử số luôn luôn là 1, thí dụ: 1 : 100.000
• Tỷ lệ bản đồ thông dụng (của Việt Nam)
Trang 50• Bản đồ tỷ lệ lớn và tỷ lệ nhỏ
Bản đồ nào có tỷ lệ lớn hơn?
1 : 25.000 hay 1 : 100.000
Tỉ lệ bản đồ
TRUNG TÂM CÔNG NGHỆ THÔNG TIN ĐỊA LÝ
Trang 511 GIỚI THIỆU
5 MỘT SỐ HỆ TOẠ ĐỘ, HỆ QUY CHIẾU CỦA VN
NỘI DUNG TRÌNH BÀY
CƠ SỞ ĐỊNH VỊ CÁC ĐỐI TƯỢNG KHÔNG GIAN
Trang 52CHỌN LỰA HỆ QUY CHIẾU, HỆ TOẠ ĐỘ
HỆ TỌA ĐỘ ĐỊA LÝ (GCS)
TRUNG TÂM CƠNG NGHỆ THƠNG TIN ĐỊA LÝ
Trang 53CHỌN LỰA HỆ QUY CHIẾU, HỆ TOẠ ĐỘ
MINH HỌA CÁC THÔNG SỐ ĐỊNH VỊ ELLIPSOID THEO WGS84
CƠ SỞ ĐỊNH VỊ CÁC ĐỐI TƯỢNG KHƠNG GIAN
Trang 54CHỌN LỰA HỆ QUY CHIẾU, HỆ TOẠ ĐỘ
HỆ TỌA ĐỘ CHIẾU (PCS)
TRUNG TÂM CƠNG NGHỆ THƠNG TIN ĐỊA LÝ
Trang 55CHỌN LỰA HỆ QUY CHIẾU, HỆ TOẠ ĐỘ
HỆ THỐNG TỌA ĐỘ UTM
CƠ SỞ ĐỊNH VỊ CÁC ĐỐI TƯỢNG KHƠNG GIAN
Trang 56CHỌN LỰA HỆ QUY CHIẾU, HỆ TOẠ ĐỘ
TRUNG TÂM CƠNG NGHỆ THƠNG TIN ĐỊA LÝ
P
P’
E E’
Phép chiếu hình trụ ngang đồng góc Gauss –Kruger
- Các vị trí nằm càng xa kinh tuyến trung ương thì sai số càng lớn
dần, nhằm giảm sai số theo yêu cầu về độ chính xác người ta chia mặt Ellipsoid trái đất ra làm nhiều múi kinh tuyến
- Bề mặt Ellipsoid trái đất được chia làm cả thảy 60 múi nhị giác
cầu Khi được căng ra mặt phẳng thì mỗi nhị giác cầu trở thành nhị giác phẳng được giới hạn bởi 2 cung kinh tuyến biên
Trang 57 Lưới chiếu hình trụ ngang đồng góc Gauss –Kruger
CHỌN LỰA HỆ QUY CHIẾU, HỆ TOẠ ĐỘ
CƠ SỞ ĐỊNH VỊ CÁC ĐỐI TƯỢNG KHƠNG GIAN
Trang 58 Phép chiếu UTM
- Phép chiếu UTM cũng là phép chiếu hình trụ ngang đồng góc nhưng hình trụ chiếu không tiếp xúc với mặt Ellipsoid tại kinh tuyến trung ương mà cắt theo hai cát tuyến cách đều kinh tuyến trung ương 180 km về 2 phía
- Tỉ lệ chiều dài không đổi trên 2 vòng cát tuyến, còn tỉ lệ chiều dài trên kinh tuyến trục là m=0,9996
- Ưu điểm của lưới chiếu UTM so với lưới chiếu Gauss là sai số biến dạng tại biên các múi chiếu được giảm bớt và phân bố đều trong phạm vi 6 0
CHỌN LỰA HỆ QUY CHIẾU, HỆ TOẠ ĐỘ
TRUNG TÂM CƠNG NGHỆ THƠNG TIN ĐỊA LÝ
Trang 59 Lưới chiếu UTM
CHỌN LỰA HỆ QUY CHIẾU, HỆ TOẠ ĐỘ
CƠ SỞ ĐỊNH VỊ CÁC ĐỐI TƯỢNG KHƠNG GIAN
Trang 60CÁC HỆ TOẠ ĐỘ SỬ DỤNG TẠI VIỆT NAM
CHỌN LỰA HỆ QUY CHIẾU, HỆ TOẠ ĐỘ
TRUNG TÂM CƠNG NGHỆ THƠNG TIN ĐỊA LÝ
Trang 61CÁC HỆ TOẠ ĐỘ SỬ DỤNG TẠI VIỆT NAM
CHỌN LỰA HỆ QUY CHIẾU, HỆ TOẠ ĐỘ
CƠ SỞ ĐỊNH VỊ CÁC ĐỐI TƯỢNG KHƠNG GIAN
Trang 62CÁC HỆ TOẠ ĐỘ SỬ DỤNG TẠI VIỆT NAM
CHỌN LỰA HỆ QUY CHIẾU, HỆ TOẠ ĐỘ
TRUNG TÂM CƠNG NGHỆ THƠNG TIN ĐỊA LÝ
Trang 63GIS for Everyone