So sánh đặc điểm tự nhiên, kinh tế văn hóa xã hội của các châu lục đã học, ý nghĩa của chúng cho phát triển du lịch.. Đánh giá vai trò của điều kiện tự nhiên đối với sự phát triển kinh
Trang 11
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-
TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN
ĐỊA LÝ THẾ GIỚI
Giảng viên: TS Dương Thị Thuỷ
Sinh viên: Lê Thị Thuỳ Linh MSSV: 20030125
Lớp: K65 Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành
Hà Nội, 01/2023
Trang 22
MỤC LỤC
Câu 1 So sánh đặc điểm tự nhiên, kinh tế văn hóa xã hội của các châu lục đã học,
ý nghĩa của chúng cho phát triển du lịch (3 điểm) 4
1 Châu Phi: 4
2 Châu Âu 4
3 Châu Á 5
4 Châu Mỹ 6
5 Châu Đại Dương 6
6 Châu Nam Cực 7
Câu 2: Sinh viên chọn một quốc gia (không trùng nhau) và hoàn thành tiểu luận theo nội dung đề cương như sau (7 điểm) 7
MỞ ĐẦU 7
CHƯƠNG 1 ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN 8
1.1 Vị trí địa lý (0,25 điểm) 8
1.2 Đặc điểm tự nhiên (1,75 điểm) 9
1.2.1 Địa hình (0,5 điểm) 9
1.2.2 Khí hậu - thủy văn (0,5 điểm) 9
1.2.3 Thổ nhưỡng (0,25 điểm) 9
1.2.4 Sinh vật và đới cảnh quan (0,5 điểm) 10
Trang 33
1.3 Đánh giá vai trò của điều kiện tự nhiên đối với sự phát triển kinh tế - xã
hội của quốc gia (1,0 điểm) 10
CHƯƠNG 2 ĐIỀU KIỆN KINH TẾ VĂN HÓA XÃ HỘI 11
2.1 Đặc điểm dân cư (0,5 điểm) 11
2.2 Đặc điểm kinh tế (1 điểm) 12
2.3 Đặc điểm văn hóa (0,5 điểm) 13
2.4 Đặc điểm xã hội (0,5 điểm) 14
2.2 Phân tích thuận lợi và khó khăn trong phát triển kinh tế xã hội của quốc gia (1,0 điểm) 15
2.2.1 Thuận lợi 15
2.2.2 Khó khăn 16
KẾT LUẬN 18
TÀI LIỆU THAM KHẢO 18
Trang 44
Câu 1 So sánh đặc điểm tự nhiên, kinh tế văn hóa xã hội của các châu lục đã học,
ý nghĩa của chúng cho phát triển du lịch (3 điểm)
Trả lời:
1 Châu Phi:
1.1 Đặc điểm tự nhiên:
Là một khối cao nguyên khổng lồ và chiều cao trung bình chỉ đạt 750m Có các sơn nguyên được đặt xen kẽ cùng với các bồn địa thấp
Khí hậu: Nóng, nhiệt độ trung bình >20 độ C, ít mưa, giảm dần về hai chí tuyến
1.2 Kinh tế
Đây là châu lục có nền kinh tế kém phát triển hơn so với các châu lục khác với GDP là 2,19 ngàn tỷ và tốc độ tăng trưởng đạt 3,17% (2017) Toàn bộ GDP của châu Phi chỉ bằng 1/3 GDP của Hoa Kỳ
1.3 Văn hoá – xã hội
Dân cư: Dân cư châu Phi rất đa dạng, bao gồm trên 1.000 nhóm nhỏ khác nhau,
chủ yếu là các chủng tộc người Phi da đen
Thay vì có một nền văn hóa, châu Phi có một lượng lớn các nền văn hóa pha tạp lẫn nhau Sự khác biệt thông thường rõ nhất là giữa châu Phi hạ Sahara và các nước còn
lại ở phía bắc từ Ai Cập tới Maroc
2 Châu Âu
2.1 Đặc điểm tự nhiên
Nằm giữa vĩ tuyến 360 độ Bắc – 710 độ Bắc, cả 3 mặt tiếp giáp biển, bờ biển bị cắt xẻ mạnh tạo thành nhiều bán đảo và vịnh Châu Âu có 2/3 diện tích là đồng bằng, Trung Âu và Tây Âu có nhiều núi già thấp, Nam Âu thì tập trung nhiều núi trẻ cao
Trang 55
Khí hậu: Ôn đới, một số ít tại phía Bắc có khí hậu hàn đới
2.2 Kinh tế
Mọi quốc gia tại châu Âu nhìn chung đều có nền kinh tế vô cùng phát triển Liên minh châu Âu (EU), là một liên minh kinh tế và chính trị của 28 quốc gia châu Âu, có nền kinh tế lớn nhất thế giới theo xác định của quỹ tiền tệ thế giới (IMF) Ngành công nghiệp nói chung, bao gồm cả sản xuất và xây dựng, chiếm 25,2% GDP của EU Nền nông nghiệp thâm canh đã đạt được trình độ khoa học kỹ thuật cao và thường thì chăn nuôi sẽ có tỷ trọng cao hơn trồng trọt
2.3 Văn hoá – xã hội
Dân cư: Có ba nhóm dân tộc chính chiếm hơn 90% dân số châu Âu: German,
Rôman và Slav
Nền văn hóa Châu Âu có sự giao thoa từ nhiều nền văn hóa đan xen lẫn nhau qua
các thời kỳ lịch sử từ Hy Lạp, La Mã, Cơ Đốc giáo cho đến thời kỳ Phục Hưng
3 Châu Á
3.1 Đặc điểm tự nhiên
Kéo dài từ cực bắc đến Xích đạo, là châu lục lớn nhất thế giới Địa hình núi, sơn
nguyên và cao nguyên chiếm ¾ diện tích châu lục, ¼ là đồng bằng
Khí hậu: Ôn đới lục địa, cận nhiệt lục địa, nhiệt đới khô Mùa đông lạnh khô, mùa hè nóng khô, lượng mưa 200 – 500m
3.2 Kinh tế
Kinh tế châu Á nhìn chung phát triển khá mạnh mẽ nhưng chỉ tập trung tại một
số nước, đa phần vẫn chỉ tập trung vào nông nghiệp nên nhiều quốc gia vẫn có đời sống thấp Tuy nhiên, cũng có khá nhiều quốc gia đang phát triển mạnh mẽ về ngành công nghiệp hiện đại như hàng không, vũ trụ, điện tử… là Trung Quốc, Ấn Độ…
Trang 66
3.3 Văn hoá – xã hội
4 Châu Mỹ
4.1 Đặc điểm tự nhiên
Nằm hoàn toàn ở bán cầu Tây trải dài từ cực Bắc đến cực Nam Phía Đông là miền núi thấp, phía Tây là hệ thống núi trẻ, cao và ở giữa là đồng bằng rộng lớn
Khí hậu: Phần lớn nằm trong vòng đai khí hậu ôn hòa
4.2 Kinh tế
Tại đây, Mỹ và Canada là hai nền kinh tế phát triển và tăng trưởng bậc nhất châu
Mỹ và toàn thế giới Nhìn chung, Bắc Mỹ có nền kinh tế phát triển với các ngành công nghiệp như điện tử, hàng không vũ trụ, … còn Nam Mỹ thì có nền kinh tế đang phát
triển với các ngành công nghiệp chủ yếu là khai thác khoáng sản để xuất khẩu
4.3 Văn hoá – xã hội
5 Châu Đại Dương
5.1 Đặc điểm tự nhiên
Nằm ở chí tuyến Nam, cách xa các châu lục khác Địa hình chủ yếu là sơn nguyên bằng phẳng, cao từ 300 – 350m, núi chỉ chiếm 5% lục địa
Khí hậu: Nhiệt đới, đới khí hậu xích đạo là đới khí hậu ôn đới
5.2 Kinh tế
Dân số thấp, mật độ thưa thớt tuy nhiên châu lục này lại có nền kinh tế khá phát triển Úc và New Zealand là hai nước đi đầu trong nền kinh tế châu Đại Dương với hoạt động kinh tế chủ yếu là xuất khẩu len, lúa mỳ và thịt bò Cùng với đó các ngành công nghiệp khai khoáng và công nghiệp chế tạo, thực phẩm … cũng rất phát triển
Trang 77
5.3 Văn hoá – xã hội
6 Châu Nam Cực
6.1 Đặc điểm tự nhiên
Đại bộ phận châu lục nằm ở phạm vi của đường vòng cực Nam Châu Nam Cực
có nhiều núi ở các lục địa và các đảo xung quanh
Khí hậu: Kiểu khí hậu hoang mạc, độ ẩm không khí bằng 0% Đây là lục địa có khí hậu lạnh nhất trên thế giới với nhiệt độ thấp nhất là -89,2 độ C
6.2 Kinh tế
Hiện không có nhiều hoạt động kinh tế diễn ra tại châu Nam Cực trừ đánh cá ngoài khơi và du lịch quy mô nhỏ, cả hai đều khởi điểm bên ngoài lục địa Bên cạnh đó, than, hydrocacbon, quặng sắt, bạch kim, đồng, crôm, niken, vàng và các khoáng sản khác đã được tìm thấy tuy nhiên không nhiều để khai thác
6.3 Văn hoá – xã hội
Câu 2: Sinh viên chọn một quốc gia (không trùng nhau) và hoàn thành tiểu luận theo nội dung đề cương như sau (7 điểm)
MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết
2 Mục tiêu nghiên cứu
Bài tiểu luận này tập chung nghiên cứu về đất nước Phần Lan
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ các đặc điểm tự nhiên, văn hoá, kinh tế, xã hội của Phần Lan
- Đánh giá ảnh hưởng của đặc điểm tự nhiên đến văn hoá xã hội của Phần Lan
Trang 88
4 Cơ sở tài liệu
1 Báo điện tử Đảng cộng sản Việt Nam, Phần Lan (Finland, truy cập tại:
https://tulieuvankien.dangcongsan.vn/ho-so-su-kien-nhan-chung/cac-nuoc-vung-lanh-tho/chau-au/phan-lan-finland-1638
2 Bản đồ Việt Nam, Bản đồ đất nước Phần Lan (Finland), lịch sử & vị trí địa lý
2023, truy cập tại: https://bandovietnam.com.vn/ban-do-phan-lan
3 Dân số, Dân số Phần Lan, truy cập tại: https://danso.org/phan-lan/
4 Lịch sử, Tài nguyên thiên nhiên chính của Phần Lan là gì?, truy cập tại:
https://vi.history-hub.com/tai-nguyen-thien-nhien-chinh-cua-phan-lan-la-gi
5 Du học Phần Lan, !3 điều cần biết về phong tục và văn hoá khi du học Phần Lan,
truy cập tại: https://duhocvic.com/phong-tuc-va-van-hoa-phan-lan/
6 Blue Mountain, Đặc điểm văn hoá – con người ở Phần Lan, truy cập tại:
https://bluemountain.vn/du-hoc-chau-au/du-hoc-phan-lan/thong-tin-tham-khao-
du-hoc-phan-lan/dac-diem-van-hoa-con-nguoi-phan-lan-2/#:~:text=3.,s%E1%BB%91ng%20h%C3%A0ng%20ng%C3%A0y%20c%E1
%BB%A7a%20h%E1%BB%8D
7 Erkki Liikanen, the growth of Finland – from a small, underdeveloped country
to one of the world’s high tech elite, truy cập tại:
https://www.bis.org/review/r070424b.pdf
8 Maartje Wijffelaars, Country Report Finland, truy cập tại:
https://economics.rabobank.com/publications/2014/april/country-report-finland/
CHƯƠNG 1 ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN
1.1 Vị trí địa lý (0,25 điểm)
- Nằm ở phía Bắc châu Âu giữa vĩ tuyến 600 và 700
- Tiếp giáp với:
+ Phía Bắc giáp Nauy
+ Phía Đông: Nga
Trang 99
+ Phía Tây: Thuỵ Điển
+ Phía Nam - Tây Nam: Biển Botnic
1.2 Đặc điểm tự nhiên (1,75 điểm)
1.2.1 Địa hình (0,5 điểm)
Gần 1/3 lãnh thổ của đất nước Phần Lan nằm ở phía bắc vành đai Bắc cực Hồ chiếm 1/10 diện tích của đất nước này (tổng số khoảng 188.000 hồ) Hồ lớn nhất là hồ Saimaa rộng hơn 4.400 km² Ngoài ra còn có 179.000 đảo khác nhau
Vào mùa đông, vịnh Bothnia ở phía Tây và Vịnh Phần Lan ở phía Nam đóng băng, ở các cảng phải sử dụng tàu phá băng Đất của Phần Lan là đất băng giá Trừ khu vực núi cao có đỉnh tới 1.342 m ở phía Tây Bắc, phần lớn diện tích còn lại của Phần Lan
là đất thấp
1.2.2 Khí hậu - thủy văn (0,5 điểm)
- Khí hậu:
+ Ôn đới và cận Bắc cực, tương đối ôn hoà vì có dòng hải lưu Bắc Đại Tây Dương và biển Ban-tích
+ Nhiệt độ trung bình tháng 1: từ -40C đến -140C; tháng 7: 17 - 180C (ở miền Nam), 14
- 160C (ở miền Bắc và miền Trung)
+ Lượng mưa trung bình: 600 - 700 mm (ở miền Nam), 400 - 500 mm ở các vùng còn lại
+ Có tổng cộng hơn 60.000 hồ, hồ lớn nhất là hồ Sai - ma rộng hơn 4.400 km2
1.2.3 Thổ nhưỡng (0,25 điểm)
Đất của Phần Lan là đất băng giá Trừ khu vực núi cao có đỉnh tới 1.342 m ở phía Tây Bắc, phần lớn diện tích còn lại của Phần Lan là đất thấp Trong đó, có hơn 70% đất
Trang 1010
nước Phần Lan được bao phủ bởi rừng 8% được dùng làm đất nông nghiệp và 10% là nước
1.2.4 Sinh vật và đới cảnh quan (0,5 điểm)
Sinh vật: Phần Lan có khoảng 45.000 loài động vật và thực vật, chiếm 29% tổng
số loài sinh vật được thống kê tại châu Âu, chiếm khoảng 3% tổng số loài sinh vật trên thế giới Trong đó, loài gấu được mệnh danh là động vật quốc gia Phần Lan
Những yếu tố quan trọng nhất trong địa hình đa dạng của Phần Lan là rừng và các vùng sông hồ, biển và những yếu tố này thường liên kết với nhau một cách đẹp mắt Phần Lan là quốc gia có tỷ lệ rừng bao phủ lớn nhất Châu Âu Khoảng 70% đất đai Phần Lan được bao phủ bởi cây và rừng
1.3 Đánh giá vai trò của điều kiện tự nhiên đối với sự phát triển kinh tế - xã hội
của quốc gia (1,0 điểm)
Vị trí địa lý của Phần Lan nằm bên cạnh Nga, do đó quốc gia này đã chịu ảnh hưởng về lịch sử kinh tế và chính trị trên nhiều phương diện Đối với nền kinh tế Phần Lan, Nga vừa là một thách thức và một cơ hội Đã vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20,
dễ dàng tiếp cận với tiếng Nga thị trường thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở Phần Lan Do
sự gần gũi về địa lý, người Phần Lan nền kinh tế đã bị ảnh hưởng bởi những thăng trầm của thị trường khổng lồ đó kể từ đó Thương mại giữa Phần Lan và Liên Xô được thực hiện theo phương thức hàng đổi hàng, với một thỏa thuận thanh toán bù trừ song phương Các sản phẩm kỹ thuật vẫn quan trọng trong xuất khẩu của Phần Lan sang Liên Xô, nhưng trong những năm 1970 Phần Lan cũng thực hiện các dự án xây dựng lớn ở Liên
Xô Sự sắp xếp hàng đổi hàng tạo điều kiện cho Phần Lan điều chỉnh những cú sốc dầu
mỏ vào những năm 1970 và đầu những năm 1980, bởi vì hóa đơn dầu mỏ tăng lên có thể được chi trả cho với các sản phẩm công nghiệp của Phần Lan Tuy nhiên, sự sắp xếp hàng đổi hàng cũng làm cho một số ngành công nghiệp của Phần Lan rất dễ bị ảnh hưởng bởi số phận của nền kinh tế Liên Xô
Trang 1111
Giờ đây, Nga đang nổi lên như một trong những nền kinh tế phát triển nhanh nhất thế giới, thương mại của Phần Lan với Nga đang bùng nổ trở lại và Nga một lần nữa là một trong những đối tác thương mại lớn nhất của chúng ta Ngoài việc sản xuất đa dạng hàng hóa của thị trường Nga, Phần Lan cũng trở thành kênh trung chuyển quan trọng thương mại cho hàng nhập khẩu của Nga Điều này đã được tạo điều kiện thuận lợi bởi cảng và cơ sở vận chuyển tuyệt vời của Phần Lan khi gần biên giới Nga
Bên cạnh đó, những yếu tố quan trọng nhất trong địa hình đa dạng của Phần Lan
là rừng và các vùng sông hồ, biển và những yếu tố này thường liên kết với nhau một cách đẹp mắt Phần Lan là quốc gia có tỷ lệ rừng bao phủ lớn nhất Châu Âu Khoảng 70% đất đai Phần Lan được bao phủ bởi cây và rừng Những yếu tố này đã tạo một điều kiện thuận lợi cho việc phát triển du lịch tại quốc gia này
CHƯƠNG 2 ĐIỀU KIỆN KINH TẾ VĂN HÓA XÃ HỘI 2.1 Đặc điểm dân cư (0,5 điểm)
- Dân số, tỷ lệ tăng dân số, mật độ:
Phần Lan là một trong những quốc gia dân cư thưa thớt nhất châu Âu Theo số liệu tháng 12 năm 2020, dân số Phần Lan là 5.546.233 người Với mật độ dân số chỉ khoảng 18 người/km², Phần Lan trở thành quốc gia có mật độ dân cư thấp nhất trong các nước Liên minh châu Âu Gia tăng dân số tự nhiên đạt 0,2% vào năm 2021 ,trong năm 2023, dân số của Phần Lan dự kiến sẽ tăng 5.671 người và đạt 5.563.069 người vào đầu năm 2024
- Sự phân bố dân cư:
Hầu hết người Phần Lan, khoảng 54% sống ở ngoại ô, trong đó 26% sống ở khu vực vùng xa thành phố Thành phố Helsinki, thủ đô của Phần Lan, có số dân khoảng 626.305 người, Espoo có khoảng 267.906 người và Vantaa có khoảng 212.473 người; một số các thành phố lớn khác là Tampere với số dân 223.238 người, Bắc Oulu 196.860 người, Turku 184.190 người,Jyväskylä 135.591 người và Kuopio là 111.000 người
Trang 1212
- Cơ cấu dân tộc:
Đối với dân tộc/chủng tộc: Người Thụy Điển chiếm 5.6%, người Finn chiếm 94.4%, người Nga chiếm 0.5%, người Estonia chiếm 0.3%, người Roma chiếm 0.1% và người Sami chiếm 0.1% Đối với tôn giáo: Lutheran chiếm 78.4%, Kitô giáo chiếm 1.1%, chính thống chiếm 1.1%, không có chiếm 19.2%, không có chiếm 0.2%
- Lao động và cơ cấu lao động theo ngành, theo thành phần kinh tế:
Gồm 2,665 triệu lao động; nông, lâm nghiệp chiếm 4,4%, công nghiệp chiếm 15,5%, xây dựng chiếm 7,1%, thương mại chiếm 21,3%, tài chính, bảo hiểm và dịch vụ kinh doanh chiếm 13,3%, giao thông và liên lạc chiếm 9,9%, dịch vụ công chiếm 28,5%
2.2 Đặc điểm kinh tế (1 điểm)
- Cơ cấu kinh tế theo ngành/thành phần: Công nghiệp chiếm 25,9%, nông nghiệp chiếm 2,8%, dịch vụ chiếm 71,2% (năm 2012)
- Nông nghiệp (sản phẩm đặc trưng và sự phân bố): Lúa mạch, lúa mỳ, củ cải đường, khoai tây, bò sữa, cá Phần Lan hiện có 2.504 ngàn hécta đất trồng trọt,
tự túc 85% lương thực
- Công nghiệp: (sản phẩm đặc trưng và sự phân bố): Kim loại và các sản phẩm từ kim loại, hàng điện tử, máy móc và thiết bị khoa học, đóng tàu, hóa chất, hàng dệt may,… trong đó công nghiệp gỗ giấy là ngành truyền thống của Phần Lan, 80% sản phẩm dành cho xuất khẩu
- Dịch vụ: Giao thông vận tải (hình thức vận tải chính)
- Du lịch (Loại tài nguyên du lịch chính):
Phần Lan được biết đến là quốc gia phát triển về tài nguyên du lịch sinh thái Theo đó, Phần Lan nằm trong khu vực với những khu rừng rậm chạy dọc hầu hết Bắc
Âu Khoảng 72% của Phần Lan nằm dưới tán rừng, khiến nó trở thành quốc gia có rừng nhiều thứ hai ở châu Âu sau Thụy Điển Những cánh rừng rậm là nguồn tài nguyên thiên nhiên lớn cho đất nước và là nguồn thu ngoại tệ lớn cho ngành du lịch tại quốc gia này