Ngµy 22 th¸ng 8 n¨m 2009 Ngày soạn 18/02/2021 Ngày dạy 21 /02/2021 Tiết 86 NGẮM TRĂNG Trích Nhật kí trong tù của Hồ Chí Minh I Mục tiêu cần đạt 1 Kiến thức Một số kiến thức cơ bản về tập ”Nhật kí tron[.]
Trang 1Ngày soạn: 18/02/2021 Ngày dạy: 21 /02/2021
Tiết 86: NGẮM TRĂNG
Trích Nhật kí trong tù của Hồ Chí Minh
-I Mục tiêu cần đạt.
1 Kiến thức:
- Một số kiến thức cơ bản về tập ”Nhật kí trong tù” của Hồ Chí Minh
- Tâm hồn nhạy cảm trước vẻ đẹp thiên nhiên và phong thái ung dung tự tại, chủ động
trước hoàn cảnh của Hồ Chí Minh qua bài thơ Ngắm trăng
2 Kĩ năng:
- Đọc diễn cảm thơ
- Phân tích vẻ đẹp về nội dung và nghệ thuật trong bài thơ
3.Thái độ:
-Tôn trọng, học tập phẩm chất đạo đức Hồ Chí Minh
*Giáo dục kĩ năng sống
- Biết tôn trọng, bảo vệ thiên nhiên và có trách nhiệm đối với quê hương, đất nước
II Chuẩn bị:
- GV: Những kiến thức cơ bản về tập thơ “Nhật kí trong tù”.
- HS: Đọc và trả lời các câu hỏi đọc hiểu trong SGK
III Tiến trình hoạt động dạy học.
1 Khởi động.
- GV đối thoại với HS: Em thấy trăng là hinh ảnh thiên nhiên như thế nào?
- Trăng có mối quan hệ thế nào với văn chương nghệ thuật
- Đọc những bài thơ về trăng của Bác Hồ
- Từ đó GV dẫn vào bài Ngắm trăng
2 Hình thành kiến thức mới:
Hoạt động của thầy và trò Kiến thức cần đạt
HĐ 1 : Tìm hiểu chung :
- GV gọi HS đọc chú thích trong
SGK
- Sau đó yêu cầu các em giới thiệu
về tập Nhật ký trong tù và ví trí bài
thơ trong tập thơ
- HS giới thiệu
- GV thuyết minh bổ sung
HĐ 2: Đọc – hiểu văn bản
- GV hướng dẫn đọc và đọc trước 1
lần
- HS đọc và nhận xét cách đọc của
nhau
- Có thể chia bài thơ thành mấy ý?
-Hai câu thơ đầu cho thấy Bác ngắm
trăng trong hoàn cảnh nào?
- Vì sao Người lại nhắc đến rượu và
hoa ở đây?
I T×m hiÓu chung.
1 Tập thơ :
- Nhật kí trong tù (Ngục trung nhật kí) của
Hồ Chí Minh được viết trong thời gian Bác bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt giam khi sang Trung Quốc vận động cho phong trào cách mạng trong nước (từ tháng 2/1942 - 3/1943)
- Tập thơ gồm 133 bài thơ chữ Hán, chủ yếu là thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật
II Đọc hiểu văn bản
1 Đọc.
2 Bố cục:
- Hai cầu đầu: Hoàn cảnh ngắm trăng
- Hai câu sau: Cách ngắm trăng
3 Phân tích
- Hai câu đầu: Hoàn cảnh ngắm trăng:
+ Trong tù, không rượu, không hoa.
- Không có những thứ tạo ra hứng thứ cho việc ngắm trăng…
- Có trăng đẹp thì phải có rượu và hoa mới
Trang 2- Có phải trong tù chỉ thiếu rượu và
hoa không? Vì sao Bác chỉ nói
“không rượu” cũng “không hoa” mà
không nói thiểu nhưng thứ khác?
- Trước cảnh đẹp, Bác có tâm trạng
thế nào?
- Có thể khẳng định đây là một cách
ngắm trăng độc đáo Vậy nó độc đó
chỗ nào?
-Hai hình ảnh người và trăng đối
ứng nhau thế nào trong hai câu cuối?
- Hình ảnh trăng được cảm nhận như
thế nào? Qua biện pháp nghệ thuật
gì? Hiệu quả nghệ thuật của nó?
- HS thảo luận, trình bày
-GV bình giảng: Có người ví trong
hai câu thơ này, Bác Hồ đã thực hiện
một cuộc vượt ngục tinh thần, Quên
mình là tù nhân mà say sưa với cảnh
trăng đẹp, hòa mình với thiên nhiên
bên ngoài
- Qua bài thơ, em thấy được vẻ đẹp
gì trong tâm hồn và tình cách của
Bác và đặc điểm thơ Hồ Chí Minh?
-Tổng kết:
- Những nét nghệ thuật tiêu biểu
- Qua đó, bài thơ bộc lộ những nét
đẹp nào nơi tâm hồn Bác Hồ
xứng để thưởng ngoạn
- Đằng này không rượu, không hoa nhưng tâm hồn vẫn hướng về cái đẹp…như mọi tao nhân mặc khách khác…
- Tâm trạng Bác bối rối trước cảnh đẹp đêm trăng, tuy không rượu không hoa nhưng vẫn không thể hửng hờ
- Biểu hiện của một tâm hồn nghệ sĩ say mê, thiên nhiên dù đang ở trong tù
* Hai câu thơ sau: Cách ngắm trăng
- Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ
- Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ
- Đối ứng người ngắm trăng
trăng ngắm người
qua song sắt nhà tù
- Tù nhân “vượt ngục” để đến với trăng
- Trăng nhận ra và nhòm qua khe cửa hẹp nhà
tù để ngắm người nghệ thuật nhân hóa đặc sắc…
=> một sự đồng cảm và giao hòa tuyệt đẹp giữa thiên nhiên và con người
- Bác là người có tâm hồn nhạy cảm trước cái đẹp, một phong thái ung dung tự tại trước khó khăn gian khổ…
II.Ghi nhớ
- Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt cô đọng, hàm súc,
hình ảnh sinh động gợi cảm, kết hợp giữa chất
cổ điển và hiện đại
-Qua hoàn cảnh và nghệ thuật ngắm trăng, bài thơ thể hiện vẻ đẹp tuyệt vời của một tâm hồn nhạy cảm, tha thiết yêu thiên nhiên và một nhân cách lớn của con người Hồ Chí Minh trong
hoàn cảnh ngục tù
3 Luyện tập:
- Đọc diễn cảm bài thơ
- Phân tích nét độc đáo trong hai câu cuối bài thơ
4 Vận dụng:
- Đọc lại và so sánh bài thơ Ngắm trăng và các bài thơ về trăng khác của Bác mà em
đã học
+ Chỉ ra điểm giống, tương đồng về hình ảnh, cảm xúc
+ Chỉ ra điểm khác: Vị trí và cách miêu tả về trăng
- Đọc thuộc lòng các bài thơ của Bác và chuẩn bị học bài “ Đi đường”
- Đọc trước bài thơ, trả lời các câu hỏi hướng dẫn đọc hiểu bài thơ