Các em hãy quan sát đồ thị hàm số này và cho biết HS quan sát hình vẽ SGK / Máy chiếu / bảng chính ?1... hãy vẽ đồ thị hàm số2 1 2 y= - x hành vẽ đồ thị hàm số 2 1 2 y= - x HS hoạt động
Trang 1Tiết 49: ĐỒ THỊ HÀM SỐ y=ax a2( ¹ 0)
I Mục tiêu :
Qua bài này giúp HS:
1 Kiến thức
- Mô tả được hình dạng của đồ thị hàm số y=ax a2( ¹ 0)
và phân biệt được chúng trong hai trường hợp a>0; a<0
- Phát biểu được tính chất của đồ thị và liên hệ được tính chất của
đồ thị với tính chất của hàm số y=ax a2( ¹ 0)
- Làm được bài tập có liên quan
2 Kỹ năng
- Vẽ chính xác đồ thị hàm y=ax a2( ¹ 0)
3 Thái độ:
- Nghiêm túc và hứng thú học tập
4 Định hướng năng lực, phẩm chất
- Năng lực chung: Năng lực tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, giao tiếp, hợp tác, sử dụng ngôn ngữ, năng lực tính toán
- Phẩm chất: Tự chủ, có trách nhiệm
II Chuẩn bị :
- Gv : Phấn mầu, bảng phụ, thước thẳng, máy chiếu
- Hs: Đồ dùng học tập, đọc trước bài, ôn tập kiến thức cũ liên quan
III Tiến trình dạy học :
1 Ổn định: Kiểm tra sĩ số - Ổn định lớp (1 phút)
2 Nội dung
Hoạt động 1: Kiểm tra kiến thức của học sinh (Khởi động) – 5 phút
Trang 2Mục tiêu: Hoàn thiện được bảng giá trị tương ứng Nhớ lại được
tính chất hàm số y=ax a2( ¹ 0)
Biểu diễn được điểm cho trước trên mặt phẳng toạ độ
Phương pháp: Vấn đáp, thuyết trình
HS2: Vẽ hình vào
phần bảng chính
LƯU Ý: Do em vẽ trên
word nên trên trục ko
có Ox, Oy Thầy cô khi
vẽ soạn phải có trục
vào nhé!
GV gọi 2 HS lên bảng thực hiện yêu cầu
HS1: Nêu tính chất
hàm số y=ax a2( ¹ 0)
Hoàn thiện bảng giá trị tương ứng của x
và y
(bảng phía dưới)
HS2: Biểu diễn các
điểm sau trên cùng mặt phẳng toạ độ:
( 2;8 ;)
B - C -( 1;2 ;) O( )0;0 ;
( )
' 1;2 ;
C B' 2;8 ;( )
GV nhận xét, cho điểm
2 HS lên bảng trình bày
Hs dưới lớp lắng nghe HS1 trả lời, sau
đó thực hiện yêu cầu vào vở nháp, quan sát bạn trên bảng làm bài từ đó chuẩn
bị nhật xét bài làm
HS1:
Nếu a >0 thì hàm số nghịch biến khix <0
và đồng biến khi
0
x >
Nếu a <0 thì hàm số đồng biến khi x <0
và nghịch biến khi
0
x >
HS dưới lớp nhận xét
Bảng phụ dành cho HS1:
Điền vào ô trống các giá trị tương ứng trong bảng sau
2
1
2
y= - x
Kết quả:
2
1
2
y= - x - 8 - 2 1
2
2
GV đặt vấn đề vào bài:
Ta đã biết , trên mặt phẳng toạ độ, đồ thị của hàm số y=ax b+
(a ¹ 0) là một đường thẳng Bài học hôm nay, ta đi xét xem đồ thị
Trang 3của hàm số y=ax a2( ¹ 0)
có dạng như thế nào và nó có đặc điểm gì
đặc trưng, cách vẽ ra sao?
Phương án 2: Vào bài như SGK:
Trên mặt phẳng tọa độ, đồ thị của hàm số y=f x( ) là tập hợp các điểm M x f x( ; ( ) ).
Để xác định một điểm của đồ thị ta lấy một giá trị của x làm hoành độ còn tung độ là giá trị tương ứng của y=f x( ).
Ta đã biết đồ thị hàm số y=ax b a+ ( ¹ 0) là 1 đường thẳng, vậy đồ thị hàm số y=ax a2( ¹ 0)
có dạng như thế nào ta vào bài mới.
Hoạt động 2: Bài mới
1 Nội dung 1: Ví dụ 1: (9 phút)
Mục tiêu: Biết dạng đồ thị hàm số và một vài đặc điểm của đồ thị
hàm số y=ax a2( ¹ 0)
Phương pháp: Vấn đáp, thuyết trình.
Cho hàm số y=2x2
GV chiếu máy chiếu:
Bảng giá trị tương ứng của x và y
2
2
y= x
Gọi 1 học sinh đọc các giá trị tương ứng của y theo x
HS đọc từng giá trị Giáo viên cho xuất hiện tương ứng với các số
HS phát biểu
Cần đạt:
2
2
Trang 4(hình trên máy chiếu)
GV giới thiệu các điểm A -( 3;18 ;) B -( 2;8 ;) ( 1;2 ;)
C - O( )0;0 ;
( )
' 1;2 ;
C B' 2;8 ;( ) A' 3;18 ;( ) tương ứng với bảng giá trị và hình biểu diễn các điểm trên mặt phẳng toạ độ (chiếu máy chiếu) GV: Quay trở lại hình
vẽ trên bảng chính
HS đã vẽ được: Trên hình chính là toạ độ của các điểm B, C,
O, B’, C’
GV nối các điểm bởi các cung (đường cong)
HS quan sát giáo viên thực hành trên bảng
Đồ thị hàm số y=2x2
đi qua các điểm B; C
;O; B’; C’ như hình thầy (cô) vừa vẽ
Chiếu đồ thị như hình 6/ SGK trên máy chiếu
Lưu ý: vì trên máy
chiếu có điểm A và A’ nên giáo viên giải thích: Vẽ càng nhiều điểm thì đồ thị càng chính xác
Các em hãy quan sát đồ thị hàm số này và cho biết
HS quan sát hình vẽ (SGK / Máy chiếu / bảng chính)
?1 ? Đồ thị hàm số
2
2
y= x nằm ở phía trên hay phía dưới trục hoành?
(HS trung bình)
- Nằm phía trên trục hoành
Trang 5? Vị trí của cặp điểm
A, A' có quan hệ ntn đối với trục Oy?
Tương tự đối với các cặp điểm B, B' và C, C'?
? Điểm nào là điểm thấp nhất của đồ thị?
- Đối xứng
- Điểm thấp nhất là điểm O
GV giới thiệu: Đồ thị hàm số này được gọi
là 1 parabol Cách nối các điểm A, B, C,
O, A’, B’, C’ như thầy (cô) vừa làm được coi là vẽ đồ thị
Vẽ đồ thị hàm số
2
2
y= x thực hiện mấy bước?
GV có thể đặt các câu hỏi hoặc gợi cho
HS nhớ lại quá trình
vẽ của GV đã thực hành
Áp dụng 2 bước trên
vẽ đồ thị hàm số ở ví
dụ 2:
HS K - G Bước 1: Lập bảng giá trị tương ứng của
x và y B2: Dựa vào bảng giá trị, lấy các điểm
và vẽ trên mặt phẳng toạ độ B3: Nối các điểm bởi đường cong ta được đồ thị cần vẽ
2 Nội dung 1: Ví dụ 2: (20 phút)
Mục tiêu: Vẽ được đồ thị hàm số y=ax a2( ¹ 0)
Phương pháp: Hoạt động nhóm, vấn đáp, thuyết trình.
Ví dụ 2:
Vẽ đồ thị hàm số
2
1
2
y= - x
HS treo lại bảng phụ của HS1 trong phần kiểm tra bài cũ
HS quan sát lại bảng giá trị
Dựa vào bảng giá trị, 4 nhóm HS thực
Trang 6hãy vẽ đồ thị hàm số
2
1 2
y= - x
hành vẽ đồ thị hàm
số
2
1 2
y= - x
HS hoạt động nhóm,
vẽ, treo kết quả (úp ngược nếu xong sớm)
GV yêu cầu HS nhận xét một vài đặc điểm của đồ thị
- Đồ thị nằm trên hay dưới trục hoành?
- Vị trí của các điểm (do hs tự chọn tên điểm và GV nhìn thấy chúng đối xứng) đối với trục Oy?
- Điểm thấp nhất của
đồ thị?
Hết thời gian: Đại diện nhóm vẽ xong sớm nhất lên trình bày cách làm
Các nhóm quan sát -Nhận xét
HS quan sát bài làm các nhóm khác, nhận xét
Nhận xét / SGK / 35
- là một Parabol; đi
qua gốc toạ độ, nhận
Oy làm trục đối
xứng
- a >0 thì đồ thị nằm
trên trục hoành, O là
điểm thấp nhất của
đồ thị
- a <0 thì đồ thị nằm
dưới trục hoành, O là
điểm cao nhất của
đồ thị
Từ ví dụ 1 , 2 phát hiện gì về dạng tổng quát đồ thị của hàm
?
? Em có nhận xét gì
về đồ thị hàm số
y=ax a¹
khi
0; 0
a> a< ?
GV nhấn mạnh lại một lần nữa
HS trình bày như phần nhận xét
?3
a) Trên đồ thị hàm số
2
1
2
y= - x
xác định
điểm D có hoành độ
bằng 3 Tìm tung độ
b) Trên đồ thị, xác
định điểm có tung độ
bằng - 5 Có mấy
GV yêu cầu 4 nhóm lấy bảng nhóm vừa hoạt động, chỉnh sửa lại lỗi sai nếu có và hoàn thành ?3 bằng phương pháp đồ thị
GV gọi 1 nhóm bất
kỳ (mà gv thấy kết quả đúng) và khác
HS thực hiện vẽ, thống nhất trong nhóm và báo cáo kết quả
HS treo kết quả
1 đại diện HS báo cáo
Trang 7điểm như thế? Ước
lượng giá trị hoành
độ mỗi điểm
nhóm vừa báo cáo ở trên VD2 lên báo cáo a) tìm được tung độ
điểm D bằng 4,5 b) Có 2 điểm (E; E’) trên đồ thị có tung
bộ bằng - 5
Giá trị hoành độ E khoảng - 3,2 ; của E’ khoảng 3,2
? Từ tính chất đối xứng của đồ thị hàm
em có thể nêu cách vẽ đồ thị trên như thế nào cho đơn giản.
Ta chỉ cần tìm một số điểm bên phải trục
Oy rồi lấy các điểm đối xứng với Oy
GV chiếu phần 1 chú
ý và phân tích
HS quan sát, ghi nhớ
GV chiếu lại máy chiếu 2 đồ thị hàm
số y=2x2 và
2
1 2
y= - x
?Hãy phân tích tính chất đồng biến, nghịch biến của hàm
số thể hiện trên đồ thị?
(Giải quyết được vấn
đề của KTBC của HS1 bằng minh hoạ hình học)
HS quan sát hình vẽ trên máy hoặc SGK hoặc bảng chính và
1 bảng phụ nhóm ở VD2
HS phân theo từng
đồ thị như nội dung chú ý 2
GV giới thiệu đó là nội dung chú ý Yêu cầu HS nghiên cứu SGK
HS đọc nhẩm SGK
Hoạt động 3: Luyện tập - Vận dụng (8 phút)
Mục tiêu: HS vẽ được đồ thị hàm số, nhận xét được tính đối
xứng của hai đồ thị đối với trục Ox
Trang 8Phương pháp: Cá nhân, cặp đôi, vấn đáp.
Bài tập 4: SGK trang
36
GV yêu cầu HS hoạt động cá nhân bài tập
4 Sau đó hoạt động cặp đôi nhận xét chéo
1 HS lên bảng làm bài
HS nhận xét bài làm của bạn trên bảng
HS báo cáo kết quả cặp đôi (sai; lỗi)
? Em có nhận xét gì
về tính đối xứng của hai đồ thị đối với trục Ox?
Đồ thị hai hàm số đối xứng nhau qua trục Ox
Hiện tượng, vật thể
có dạng parabol
trong thực tế
Hãy kể tên các hiện tượng hoặc vật thể
có dạng Parabol mà
em gặp trong thực tế.
Cầu vồng; tia nước
từ vòi phun lên cao rồi rơi xuống, hình ảnh một số cây cầu, cổng trường Đại học Bách Khoa Hà Nội;
- Cầu Bình Lợi – TP
HCM
- Cầu Rồng – Đà
Nẵng
- Cầu Tràng Tiền -
Huế
- Cầu vượt ba tầng –
Đã Nẵng
- Gatewat Arch, ST
Louis Missourri Mỹ
-
GV chiếu máy cho
HS quan sát một số hình ảnh, vật thể
Hoạt động 4: Dặn dò – BTVN ( 2 phút)
Mục tiêu:
- HS chủ động làm các bài tập về nhà để củng cố kiến thức đã học.
- HS chuẩn bị bài mới giúp tiếp thu tri thức sẽ học trong buổi sau
Phương pháp: Thuyết trình, …
Trang 9
-Nhắc lại đặc điểm của đồ thị hàm số y=ax a2( ¹ 0)
Các bước vẽ đồ thị hàm số này? (Chốt lại phần giải đáp câu hỏi đặt ra ở phần vào
bài)
Giao yêu cầu:
- Xem lại bài học
- Làm bài tập 5; 6 SGK
- Đọc bài đọc thêm SGK trang 37 Chuẩn bị tiết luyện tập
Ý tưởng:
Phần KTBC: Nhắc lại tính chất của HS bậc hai (đồng biến, nghịch
biến) để phục vụ cho chú ý 2 sgk
HS vẽ các điểm trên mặt phẳng toạ độ, cái này hs làm tốt và chỉ cho
vẽ 5 điểm HS đã được học biểu diễn lớp 7 rồi, từ cái hình có sẵn trên bảng này, GV tận dụng từ đó HS được quan sát trực tiếp GV vẽ
đồ thị trên bảng, trực quan, xem gv vẽ từ đó có kỹ năng vẽ hình theo nhóm trong phần bài mới Việc kiểm tra này giúp GV tiết kiệm
dc khoảng thời gian chết do vẽ lại các điểm
Trang 10Phần bài mới.
Diễn ra như tiến trình, nhấn mạnh các bước vẽ đồ thị hàm số (gồm
3 bước)
HĐ vẽ đồ thị để HS hoạt động nhóm, từ đó hs rút kinh nghiệm cho nhau
HĐ cuối bài để HS hoạt động cá nhân, như vậy bài soạn kết hợp đc
cả việc tự học của HS và bài cuối HS đc rèn cách vẽ của 2 trường
hợp hệ số âm và dương Phần toán thực tế ko mở rộng nhiều, chỉ
chiếu một số vật thể có dạng parabol như đã trình bày
Bài soạn còn thiếu xót rất mong thầy cô góp ý bổ sung thêm!
Trân trọng!