Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên tại trường đại học công nghiệp thành phố hồ chí minh trong bối cảnh học trực tuyến

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP HCM KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH ĐẶNG THỊ NỮ MSSV 18037871 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG MỐI QUAN HỆ GIỮA GIẢNG VIÊN VÀ SINH VIÊN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THÀNH P[.]

KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

ĐẶNG THỊ NỮ MSSV: 18037871

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG MỐI QUAN HỆ GIỮA GIẢNG VIÊN VÀ SINH VIÊN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG BỐI CẢNH HỌC TRỰC TUYẾN

Chuyên ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH

KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

ĐẶNG THỊ NỮ

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG MỐI QUAN HỆ GIỮA GIẢNG VIÊN VÀ SINH VIÊN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG BỐI CẢNH HỌC TRỰC TUYẾN

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH

GVHD : TS TRẦN VĂN KHOÁT SVTH : ĐẶNG THỊ NỮ

LỚP : ĐHQT14B KHÓA : 2018 - 2022

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, NĂM 2021

TÓM TẮT KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

Mục đích của nghiên cứu này là xác định các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng mối quan

hệ giữa giảng viên và sinh viên tại Trường Đại học Công Nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh học trực tuyến Nghiên cứu sử dụng kết hợp phương pháp định tính và định lượng Nghiên cứu định tính thảo luận với 4 giảng viên và 12 sinh viên năm thứ

3 và 4 để xác định, hiệu chỉnh thang đo và biến quan sát Nghiên cứu định lượng sơ bộ khảo sát 50 sinh viên năm thứ 3 và 4 để khẳng định lại các thang đo và biến quan sát Nghiên cứu định lượng chính thức sử dụng phương pháp chọn mẫu thuận tiện, với 250 bảng khảo sát chính thức các sinh viên tại Trường Đại học Công Nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh Kết quả của nghiên cứu cho thấy có 5 yếu tố tác động đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên tại Trường Đại học Công Nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh học trực tuyến, bao gồm: (1) Động lực học tập; (2) Năng lực giảng dạy; (3) Yếu tố kỹ thuật; (4) Sự tương tác; (5) Thiết kế bài giảng Trong đó, yếu

tố “Động lực học tập” tác động mạnh nhất và yếu tố “Thiết kế bài giảng” có tác động yếu nhất đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên tại Trường Đại học Công Nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh học trực tuyến Bên cạnh đó, nghiên cứu này đã khám phá một yếu tố mới trong nghiên cứu định tính là “Yếu tố kỹ thuật” Qua kiểm định đạt yêu cầu, góp phần bổ sung thang đo các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên tại Trường Đại học Công Nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh học trực tuyến Trên cơ sở đó, tác giả

đề xuất một số hàm ý quản trị nhằm nâng cao chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên

và sinh viên tại Trường Đại học Công Nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh học trực tuyến Nghiên cứu cũng đề cập đến một số hạn chế và hướng nghiên cứu trong tương lai

Từ khóa: Chất lượng mối quan hệ, Giảng viên, Sinh viên, Trường Đại học Công Nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, Học trực tuyến

LỜI CẢM ƠN

Với lòng biết ơn chân thành nhất, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến quý Thầy Cô

ở Khoa Quản trị kinh doanh - Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh đã truyền đạt vốn kiến thức quý báu của mình cho chúng em trong suốt quá trình học tập tại trường Cảm ơn Thầy Cô đã tạo điều kiện, hướng dẫn và dạy bảo nên đề tài khóa luận tốt nghiệp của em mới có thể hoàn thiện tốt đẹp hơn

Để hoàn thành tốt bài khóa luận tốt nghiệp này, em xin chân thành cảm ơn thầy Trần Văn Khoát - là người đã trực tiếp hướng dẫn, chỉnh sửa bài khóa luận của em Mặc dù, thầy luôn bận nhiều công việc và có nhiều buổi dạy học khác nhưng thầy luôn cố gắng sắp xếp thời gian để thảo luận, giúp đỡ và quan tâm em trong suốt khoảng thời gian thực hiện đề tài khóa luận Từ đó, thầy cũng góp ý, nhận xét và bổ sung những điểm còn thiếu giúp bài khóa luận của em được hoàn thành tốt hơn

Bên cạnh đó, em cũng xin gửi lời cảm ơn đến tất cả các sinh viên Trường Đại học Công Nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, mọi người cũng góp phần tạo nên sự hoàn thiện của bài khóa luận này Mặc dù, mọi người bận rộn với những buổi học và công việc riêng của mình nhưng vẫn cố gắng thực hiện khảo sát giúp em

Vì kiến thức thức của bản thân còn nhiều hạn chế nên không tránh khỏi những sai sót trong quá trình thực hiện và hoàn thành bài khóa luận này Em rất mong nhận được những ý kiến, đóng góp của quý Thầy Cô để bài khóa luận của em được hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

Tp Hồ Chí Minh, ngày 19 tháng 12 năm 2021

Sinh viên thực hiện

Đặng Thị Nữ

LỜI CAM KẾT

Em xin cam đoan đề tài nghiên cứu về “Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng mối quan

hệ giữa giảng viên và sinh viên tại Trường Đại học Công Nghiệp Thành phố Hồ Chí

Minh trong bối cảnh học trực tuyến” là công trình nghiên cứu của bản thân em thực hiện

Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong bài khóa luận này được em thực hiện khảo sát

từ sinh viên Trường Đại học Công Nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh một cách trung thực,

không sao chép từ bất kỳ tài liệu nào Việc tham khảo các nguồn tài liệu cũng được em

trích dẫn theo đúng quy định

Tp Hồ Chí Minh, ngày 19 tháng 12 năm 2021

Sinh viên thực hiện

Đặng Thị Nữ

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc PHIẾU XÁC NHẬN CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN

Họ và tên giảng viên: T.S Trần Văn Khoát

Mã số giảng viên: 01028029

Giảng viên hướng dẫn xác nhận các nội dung sau:

□ Sinh viên đã nộp đầy đủ các tài liệu theo yêu cầu của khoa trên ework.fba.iuh.edu.vn (e-learning) bao gồm: Bài báo cáo hoàn chỉnh (word), tập tin dữ liệu (data) và kết quả thống kê Excel, SPSS, STATA, R, SAS… Các tập tin không được cài đặt mật khẩu, yêu cầu phải xem và hiệu chỉnh được

□ Sinh viên đã nhập đầy đủ các mục thông tin trên liên kết google form trên web khoa

□ Giảng viên đã kiểm tra nội dung báo cáo phù hợp với các yêu cầu và qui định của học phần khóa luận tốt nghiệp theo đề cương do khoa QTKD ban hành

□ Giảng viên xác nhận đồng ý cho sinh viên được bảo vệ trước hội đồng

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN

Tp HCM, ngày tháng 12 năm 2021

Giảng viên hướng dẫn

Trần Văn Khoát

NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG PHẢN BIỆN

TPHCM, ngày tháng năm 2021

Hội đồng phản biện

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lâp - Tự do – Hạnh phúc BIÊN BẢN GIẢI TRÌNH CHỈNH SỬA KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

Kính gửi: Khoa Quản trị kinh doanh

Họ và tên sinh viên: Đặng Thị Nữ Mã học viên: 18037871

Hiện là học viên lớp: DHQT14B Khóa học: 2018-2022

Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh Hội đồng: 06

Tên đề tài theo biên bản hội đồng:

Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên tại Trường Đại học Công Nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh học trực tuyến

Sinh viên đã hoàn chỉnh luận văn đúng với góp ý của Hội đồng và nhận xét của các phản

biện Nội dung chỉnh sửa như sau (ghi rõ yêu cầu chỉnh sửa, kết quả chỉnh sửa hoặc giải trình bảo lưu kết quả, trong đó sinh viên ghi rõ câu hỏi của hội đồng và trả lời từng câu hỏi):

Nội dung yêu cầu chỉnh sửa theo ý kiến

của hội đồng bảo vệ khóa luận tốt

nghiệp

Kết quả chỉnh sửa hoặc giải trình

(Trao đổi với giảng viên hướng dẫn về các nội dung góp ý của hội đồng trước khi chỉnh sửa hoặc giải trình)

- Bổ sung giải pháp theo phương diện sinh

viên cho các yếu tố

- Đã bổ sung giải pháp kiến nghị đối với sinh viên trong các yếu tố Riêng yếu tố

“Thiết kế bài giảng”, theo tác giả yếu tố này là khía cạnh thuộc về giảng viên nên sinh viên không thể cải thiện được trong yếu tố này

Ý kiến giảng viên hướng dẫn:

Tp Hồ Chí Minh, ngày 16 tháng 01 năm 2022

Giảng viên hướng dẫn

(Ký và ghi rõ họ tên)

TRẦN VĂN KHOÁT

Sinh viên

(Ký và ghi rõ họ tên)

Đặng Thị Nữ

MỤC LỤC

Trang

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI 1

1.1 Lý do chọn đề tài 1

1.2 Mục tiêu nghiên cứu 2

1.2.1 Mục tiêu tổng quát 2

1.2.2 Mục tiêu cụ thể 2

1.3 Câu hỏi nghiên cứu 3

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

1.5 Phương pháp nghiên cứu 4

1.6 Ý nghĩa của đề tài 4

1.7 Cấu trúc đề tài 5

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 7

2.1 Một số khái niệm liên quan 7

2.1.1 Giảng viên 7

2.1.2 Sinh viên 7

2.2 Lý thuyết về chất lượng mối quan hệ 8

2.2.1 Chất lượng mối quan hệ 8

2.2.2 Khung khái niệm về chất lượng mối quan hệ 9

2.3 Mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên 11

2.4 Các nghiên cứu liên quan 12

2.4.1 Nghiên cứu của Young và Shaw (1999) 12

2.4.2 Ngiên cứu của Penning và cộng sự (2014) 13

2.4.3 Ngiên cứu của Suarman (2015) 14

2.4.4 Nghiên cứu của Smith và cộng sự (2021) 15

2.4.5 Nghiên cứu của Lê Thị Bích Diệp (2017) 16

2.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ 17

2.6 Đề xuất mô hình và giả thuyết nghiên cứu 18

2.6.1 Thiết kế bài giảng ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa GV và SV 20

2.6.2 Động lực học tập ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa GV và SV 21

2.6.3 Năng lực giảng dạy ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa GV và SV 22

2.6.4 Sự tương tác ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa GV và SV 22

2.6.5 Yếu tố kỹ thuật ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa GV và SV 23

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 26

3.1 Tổng quan về nghiên cứu và thiết kế nghiên cứu 26

3.1.1 Tổng quan về nghiên cứu 26

3.1.2 Thiết kế nghiên cứu 26

3.2 Nghiên cứu định tính 29

3.2.1 Thảo luận lần 1 29

3.2.2 Thảo luận lần 2 31

3.3 Thiết kế thang đo 32

3.4 Nghiên cứu định lượng 34

3.4.1 Nghiên cứu định lượng sơ bộ 34

3.4.1.1 Đánh giá độ tin cậy thang đo bằng Cronbach alpha 35

3.4.1.2 Đánh giá giá trị thang đo bằng phân tích EFA 36

3.4.2 Nghiên cứu định lượng chính thức 36

3.5 Thu thập thông tin 37

3.5.1 Thông tin thứ cấp 37

3.5.2 Thông tin sơ cấp 38

3.6 Phương pháp phân tích dữ liệu 39

3.6.1 Thống kê mô tả 39

3.6.2 Kiểm định độ tin cậy Cronbach ‘s Alpha 40

3.6.3 Phân tích nhân tố khám phá EFA 41

3.6.4 Phân tích tương quan Pearson 42

3.6.5 Phân tích hồi quy đa biến 42

3.6.6 Phương pháp kiểm định phương sai ANOVA và kiểm định trung bình T-test 43

CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 45

4.1 Tổng quan về Trường Đại học Công Nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh 45

4.1.1 Giới thiệu về Trường Đại học Công Nghiệp Tp.HCM 45

4.1.2 Giảng viên và sinh viên của Trường Đại học Công Nghiệp Tp.HCM 48

4.1.2.1 Đội ngũ giảng viên 48

4.1.2.2 Sinh viên 49

4.2 Kết quả nghiên cứu 49

4.2.1 Thống kê mô tả 49

4.2.1.1 Thống kê mô tả mẫu chung 49

4.2.1.2 Thống kê mô tả từng biến độc lập của mô hình 51

4.2.2 Kiểm định độ tin cậy của thang đo 54

4.2.3 Phân tích nhân tố khám phá EFA 57

4.2.3.1 Phân tích nhân tố khám phá EFA cho biến độc lập 57

4.2.3.2 Phân tích nhân tố khám phá EFA cho biến phụ thuộc 60

4.2.4 Kiểm định Pearson 60

4.2.5 Hồi quy đa biến 62

4.2.6 Kiểm định sự khác biệt 65

CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ 69

5.1 Tóm tắt những kết quả chính 69

5.2 Điểm khác biệt so với các nghiên cứu khác 70

5.3 Hàm ý quản trị 70

5.3.1 Động lực học tập 71

5.3.2 Năng lực giảng dạy 71

5.3.3 Yếu tố kỹ thuật 72

5.3.4 Sự tương tác 72

5.3.5 Thiết kế bài giảng 73

5.4 Hạn chế của nghiên cứu và đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo 73

5.4.1 Hạn chế của nghiên cứu 73

5.4.2 Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo 74

TÀI LIỆU THAM KHẢO 76

DANH SÁCH BẢNG

Trang

Bảng 3.1: Kết quả thực hiện thảo luận lần 2 31

Bảng 3.2: Thang đo và mã hóa các thang đo 32

Bảng 3.3: Hệ số kiểm định Cronbach's Alpha các biến độc lập 35

Bảng 4.1: Kết quả Cronbach’S Alpha các yếu tố của mô hình 54

Bảng 4.2: Ma trận xoay của kiểm định EFA các nhân tố độc lập lần 1 57

Bảng 4.3: Ma trận xoay của kiểm định EFA các nhân tố độc lập lần 2 58

Bảng 4.4: Ma trận xoay nhân tố và kết quả phân tích biến phụ thuộc 60

Bảng 4.5: Kết quả kiểm định tương quan Pearson 61

Bảng 4.6: Kết quả đánh giá độ phù hợp của mô hình 62

Bảng 4.7: Kiểm định ANOVA 62

Bảng 4.8: Kết quả kiểm định độ phóng đại VIF 63

Bảng 4.9: Kết quả phân tích hồi quy đa biến 63

Bảng 4.10: Kết quả kiểm định giả thuyết nghiên cứu 64

Bảng 4.11: Kết quả phân tích sự khác biệt dựa theo giới tính 66

Bảng 4.12: Kết quả phân tích sự khác biệt dựa theo giai đoạn học 66

Bảng 4.13: Kết quả kiểm định Levene 67

Bảng 4.14: Kết quả phân tích ANOVA theo độ tuổi 67

DANH SÁCH HÌNH

Trang

Hình 2.1: Mô hình chất lượng mối quan hệ: một khung khái niệm 10

Hình 2.2: Mô hình nghiên cứu của Young và cộng sự (1999) 12

Hình 2.3: Mô hình nghiên cứu của Suarman (2015) 14

Hình 2.4: Mô hình nghiên cứu của Lê Thị Bích Diệp (2017) 17

Hình 2.5: Mô hình nghiên cứu đề xuất 24

Hình 3.1: Tiến trình nghiên cứu của đề tài 27

Hình 4.1: Logo Trường Đại học Công Nghiệp Tp.HCM 46

Hình 4.2: Bối cảnh Trường Đại học Công Nghiệp Tp.HCM 46

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Trang

Biểu đồ 4.1: Cơ cấu giới tính sinh viên IUH 49

Biểu đồ 4.2: Cơ cấu độ tuổi của sinh viên IUH 50

Biểu đồ 4.3: Cơ cấu ngành học của sinh viên IUH 50

Biểu đồ 4.4: Cơ cấu giai đoạn học của sinh viên IUH 51

Biểu đồ 4.5: Trung bình đánh giá của sinh viên IUH về yếu tố Thiết kế bài giảng 51

Biểu đồ 4.6: Trung bình đánh giá của sinh viên IUH về yếu tố Động lực học tập 52

Biểu đồ 4.7: Trung bình đánh giá của sinh viên IUH về yếu tố Năng lực giảng dạy 52

Biểu đồ 4.8: Trung bình đánh giá của sinh viên IUH về yếu tố Sự tương tác 53

Biểu đồ 4.9: Trung bình đánh giá của sinh viên IUH về yếu tố Kỹ thuật 53

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

IUH Trường Đại học Công Nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh

SPSS Phần mềm thống kê phục vụ cho khoa học xã hội

DANH MỤC PHỤ LỤC

Phụ lục 1: Thiết kế thang đo chỉnh sửa lần 1 xv

Phụ lục 2: Dàn bài phỏng vấn thảo luận nhóm xvii

Phụ lục 3: Thiết kế thang đo chỉnh sửa lần 2 xxi

Phụ lục 4: Bảng câu hỏi khảo sát sơ bộ xxiv

Phụ lục 5: Chạy cronbach’s apla sơ bộ xxvii

Phụ lục 6: Chạy kiểm định efa sơ bộ xxx

Phụ lục 7: Bảng khảo sát chính thức xxxiii

Phụ lục 8: Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu chính thức xxxvi

Phụ lục 9: Thống kê trung bình cho biến độc lập chính thức xxxviii Phụ lục 10:Kkiểm định cronbach’s alpha chính thức xl Phụ lục 11: Phân tích nhân tố khám phá efa chính thức xliv Phụ lục 12: Phân tích tương quan pearson chính thức xlviii Phụ lục 13: Phân tích hồi quy đa biến xlix Phụ lục 14: Kiểm định sự khác biệt t-test và anova lii

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI

1.1 Lý do chọn đề tài

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2018-2019 có 413.277 người mới được tuyển vào đại học và 1.526.111 người đang theo học tại các trường đại học trên cả nước Đến năm 2019-2020 thì số lượng người học tại các trường đại học tăng lên với 447.483 người mới được tuyển và có 1.672.881 người đang theo học tại các trường đại học Từ giai đoạn năm 2018-2019 đến năm 2019-2020, tỷ lệ người tham gia học tập tại các trường đại học tăng lên 9,62% Nhận thấy nhu cầu cấp thiết đó nên các trường đại học cũng mở nhiều lớp đào tạo đại học theo ba hình thức đào tạo là đại học chính quy, vừa học vừa làm và đào tạo từ xa

Bên cạnh đó, giai đoạn năm 2017-2018 trên cả nước chỉ có 236 trường đại học nhưng đến năm học 2018-2019 đã tăng lên 237 trường Số lượng các trường đại học trên cả nước tăng lên nên sẽ tạo ra nhiều sự lựa chọn đa dạng trong quá trình chọn trường đại học của học sinh và phụ huynh Từ đó, mức độ cạnh tranh giữa các trường đại học với nhau ngày càng tăng lên Nhu cầu, mong muốn của phụ huynh và học sinh về việc được theo học tại các trường đại học ngày càng cao

Nghiên cứu của Lê Thị Mỹ Linh (2020) chỉ ra 4 yếu tố tác động trực tiếp đến quyết định lựa chọn trường đại học của học sinh THPT tại Việt Nam gồm: yếu tố thông tin, quảng cáo; yếu tố thương hiệu và việc làm; yếu tố bản thân học sinh; yếu tố học phí và cơ sở vật chất Nghiên cứu này chỉ rõ mức độ tác động của các yếu tố đến quyết định lựa chọn trường đại học của học sinh từ 95%-99% Điều này chứng tỏ rằng, các trường đại học nên cải thiện và nâng cao những yếu tố trên thì sẽ chiếm được nhiều sự lựa chọn của học sinh Vì thế mà các trường luôn cố gắng xây dựng một thương hiệu uy tín, môi trường học tập, giảng dạy phải thân thiệt và hòa đồng, đặt biệt phải có đội ngũ giảng viên với trình độ cao và biết cách tạo nên chất lượng mối quan hệ tốt với sinh viên Bởi

vì, chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên tác động trực tiếp đến sự hài lòng của sinh viên (Snijders và cộng sự, 2020)

Mặc khác, từ năm 2020 đến nay do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 nên hoạt động dạy và học của các Trường Đại học trong nước nói chung và Đại học Công Nghiệp nói riêng phải chuyển sang hình thức trực tuyến thông qua các phần mềm như Zoom, Teams, Google Metting Vấn đề này cũng tạo ra nhiều khó khăn trong quá trình giảng dạy,

truyền đạt kiến thức đến sinh viên Đặt biệt, chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên cũng bị ảnh hưởng khá nhiều khi giảng dạy và học tập trong môi trường trực tuyến

Từ bối cảnh nói trên, để tồn tại và phát triển, các trường đại học trên cả nước nói chung và Đại học Công Nghiệp nói riêng phải không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo để thu hút được nguồn lực sinh viên tham gia học tập và nghiên cứu Bên cạnh đó cần phải quan tâm đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên Tuy nhiên, qua lược khảo các nghiên cứu cho thấy hiện có nhiều tài liệu trong nước nghiên cứu về sự hài lòng của sinh viên nhưng lại rất ít nghiên cứu về chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên

và sinh viên, chủ yếu là các nghiên cứu nước ngoài như Suarman (2015); Smith và cộng

sự (2021); Davis (2006); Young và Shaw (1999); Penning và cộng sự (2013);

Vì vậy, việc nghiên cứu những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên là cần thiết, giúp cho các trường Đại học nói chung và Đại học Công Nghiệp TP.HCM nói riêng thấy được những yếu tố tác động đến mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên theo hướng tích cực hay tiêu cực, từ đó có cách thức nhằm nâng cao chất lượng cho mối quan hệ này, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, uy tín và danh

tiếng cho nhà Trường Chính vì thế, tác giả quyết định chọn đề tài “Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên tại Trường Đại học Công Nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh học trực tuyến” để làm khóa

1.2.2 Mục tiêu cụ thể

Để hoàn thành mục tiêu chung của bài nghiên cứu này, tác giả đưa ra các mục tiêu cụ thể như:

- Thứ nhất, xác định các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên

và sinh viên tại Trường Đại học Công Nghiệp TP.HCM trong bối cảnh học trực tuyến

- Thứ hai, đo lường mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên tại Trường Đại học Công Nghiệp TP.HCM trong bối cảnh học trực tuyến

- Thứ ba, đề xuất một số hàm ý quản trị nhằm nâng cao chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên tại Trường Đại học Công Nghiệp TP.HCM

1.3 Câu hỏi nghiên cứu

Để giải quyết được những vấn đề trong quá trình thực hiện đề tài nghiên cứu, tác giả đưa ra một số câu hỏi nghiên cứu như:

1 Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên tại Trường Đại học Công Nghiệp TP.HCM trong bối cảnh học trực tuyến ?

2 Mức độ tác động của từng yếu tố đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên tại Trường Đại học Công Nghiệp TP.HCM trong bối cảnh học trực tuyến như thế nào ?

3 Các hàm ý quản trị nào có thể nâng cao được chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên

và sinh viên tại Trường Đại học Công Nghiệp TP.HCM trong bối cảnh học trực tuyến ?

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

 Đối tượng nghiên cứu:

- Đối tượng nghiên cứu: các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên tại Trường Đại học Công Nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh học trực tuyến

- Đối tượng khảo sát: Các sinh viên và giảng viên của Trường Đại học Công Nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh

 Phạm vi nghiên cứu:

- Phạm vi về không gian: Nghiên cứu được thực hiện trong phạm vi Trường Đại học Công Nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh

- Phạm vi về thời gian: Nghiên cứu này được thực hiện trong khoảng thời gian 3 tháng, bắt đầu từ tháng 9 đến tháng 12 năm 2021 Trong đó, thời gian thu thập dữ liệu thứ cấp

từ tháng 9 đến ngày 25 tháng 10 năm 2021, thời gian thu thập dữ liệu sơ cấp từ ngày 26 tháng 10 đến ngày 05 tháng 12 năm 2021

1.5 Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu này được tác giả thực hiện theo hai bước chính là nghiên cứu sơ bộ và nghiên cứu chính thức

 Nghiên cứu sơ bộ:

Sử dụng phương pháp định tính để tổng hợp các nghiên cứu, tài liệu về chất lượng mối quan hệ Phỏng vấn 04 giảng viên và 12 sinh viên (năm thứ 3 và thứ 4) của Trường Đại học công nghiệp TP.HCM để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng mối quan

hệ, hiệu chỉnh thang đo và biến quan sát

Sử dụng phương pháp định lượng, phỏng vấn 50 sinh viên (năm thứ 3 và thứ 4) bằng bảng câu hỏi khảo sát Đánh giá độ tin cậy thang đo bằng Cronbach’s Alpha, đánh giá giá trị thang đo bằng phân tích nhân tố khám phá (EFA)

1.6 Ý nghĩa của đề tài

Ý nghĩa khoa học: Nghiên cứu này góp phần làm sáng tỏ được các yếu tố và thực hiện điều chỉnh các biến quan sát đo lường mức độ ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên tại Trường Đại học Công Nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh học trực tuyến Từ đó, góp một phần nhỏ vào mô hình lý thuyết chất lượng mối quan hệ tạo sự thuận tiện cho các nghiên cứu tiếp theo

Ý nghĩa thực tiễn: Nghiên cứu này giúp tất cả sinh viên của Trường Đại học Công Nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh có cái nhìn tổng quan về mô hình chất lượng mối quan

hệ giữa sinh viên và giảng viên, xác định được các yếu tố trong mô hình Từ đó, có thể

cố gắng cải thiện chất lượng mối quan hệ của chính mình Việc nghiên cứu này đưa ra một số hàm ý quản trị giúp nhà trường và sinh viên có cái nhìn thực tế hơn, nhằm cải thiện và nâng cao chất lượng mối quan hệ giửa giảng viên và sinh viên tại Trường Đại học Công Nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh học trực tuyến

1.7 Cấu trúc đề tài

Kết cấu của bài nghiên cứu ngoài phần mở đầu, lời cảm ơn, lời cam kết, mục lục, danh mục bảng biểu, danh mục hình, từ viết tắt, các phụ lục và tài liệu tham khảo thì đề tài nghiên cứu có bố cục gồm 5 chương:

Chương 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu Chương này giới thiệu một cách tổng quan

về đề tài nghiên cứu, giới thiệu về bối cảnh, lý do chọn đề tài, mục tiêu, câu hỏi, đối

tượng, phương pháp, ý nghĩa của đề tài nghiên cứu và bố cục của đề tài nghiên cứu

Chương 2: Cơ sở lý thuyết Nội dung chương này tác giả trình bày khái quát các lý

thuyết liên quan đến đề tài nghiên cứu Tổng hợp các nghiên cứu liên quan đã có trước

đây, đưa ra các giả thuyết và thiết kế môn hình nghiên cứu

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu Trình bày tổng quan phương pháp nghiên cứu

dùng trong quá trình xây dựng mô hình, thiết kế thang đo của đề tài Trình bày rõ tiến trình nghiên cứu, phương pháp, công cụ thu thập, phân tích và xử lý dữ liệu Rút ra những ưu điểm và nhược điểm từ các nghiên cứu trước và đưa ra bảng khảo sát dựa vào

các thang đo trong mô hình đề xuất nghiên cứu

Chương 4: Kết quả nghiên cứu Tiến hành phân tích dự liệu đã khảo sát và trình bày

các kết quả nghiên cứu để thấy được mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến chất lượng mối quan hệ giửa giảng viên và sinh viên tại Trường Đại học Công Nghiệp Thành phố

Hồ Chí Minh trong bối cảnh học trực tuyến Trình bày kết quả thống kê mô tả, đánh giá độ tin cậy, kiểm định giá trị, hiệu chỉnh thang đo và mô hình nghiên cứu, phân tích hồi

quy và kiểm định các giả thuyết của mô hình

Chương 5: Kết luận và hàm ý quản trị Dựa vào kết quả phân tích ở chương 4 để đưa

ra kết luận, ý nghĩa nghiên cứu, đề xuất hàm ý quản trị, các hạn chế của bài nghiên cứu

TÓM TẮT CHƯƠNG 1

Trong chương 1 tác giả đã trình bày tổng quan về đề tài ngiên cứu, xác định được các mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu và ý nghĩa của đề tài nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa GV và SV tại Trường Đại học Công Nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh học trực tuyến Xây dựng được bố cục của đề tài nghiên cứu gồm 5 chương Tiếp nối chương 1 là chương 2 sẽ trình bày các khái niệm về cơ sở lý thuyết liên quan và đưa ra mô hình đề xuất nghiên cứu của đề tài

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT

2.1 Một số khái niệm liên quan

2.1.1 Giảng viên

“Giảng viên” là người chuyên môn đảm nhiệm việc giảng dạy và đào tạo ở bậc đại học, cao đẳng thuộc một chuyên ngành đào tạo của trường đại học hoặc cao đẳng Trình độ của các giảng viên từ cấp bậc Đại học trở lên và có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm Nhiệm vụ của giảng viên được phân theo từng hạng (3 hạng) Mỗi hạng giảng viên sẽ có những yêu cầu, điều kiện và tiêu chuẩn phù hợp (Theo Thông tư 28/2009/TT-BGDĐT, Thông tư 15/2017/TT-BGDĐT, Thông tư 47/2014/TT-BGDĐT)

Theo Wikipedia năm 2020 thì “Giảng viên” là công chức chuyên môn đảm nhiệm việc giảng dạy và đào tạo ở bậc đại học, cao đẳng thuộc một chuyên ngành đào tạo của trường đại học hoặc cao đẳng Giảng viên chính là công chức chuyên môn đảm nhiệm vai trò chủ chốt trong giảng dạy và đào tạo ở bậc đại học, cao đẳng và sau đại học, thuộc một chuyên ngành đào tạo của trường đại học, cao đẳng

“Giảng viên” là ngạch công chức ngành giáo dục và đào tạo được xếp cho viên chức, chuyên làm nhiệm vụ giảng dạy ở bậc cao đẳng, đại học Chức danh của giảng viên bao gồm trợ giảng, giảng viên, giảng viên chính, phó giáo sư, giáo sư Trình độ chuẩn của chức danh giảng viên giảng dạy trình độ đại học là thạc sĩ trở lên (Theo Ngân Hàng Pháp luật căn cứ vào Luật giáo dục đại học và Luật giáo dục)

Theo Phạm Đức Việt (2015), “Giảng viên” là nhà giáo làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục ở các trường cao đẳng và đại học Giảng viên là viên chức thuộc ngành giáo dục, đào tạo, một chức danh của các trường cao đẳng và đại học

Tóm lại, “Giảng viên” là người thuộc công chức, có chuyên môn và đảm nhiệm việc giảng dạy, truyền đạt các kiến thức cho sinh viên ở các bậc đại học, cao đẳng và trung cấp Giảng viên là người có trình độ kiến thức từ cấp bậc thạc sĩ trở lên

2.1.2 Sinh viên

Theo Bách khoa toàn thư Wikipedia năm 2020 thì “Sinh viên” là những người đăng ký, tham gia học tập tại các trường đại học, cao đẳng hoặc trung cấp nghề nghiệp Sinh viên tham gia các lớp học trong khóa học để đạt được mức độ thành thạo môn học theo hướng dẫn của người hướng dẫn, và dành thời gian bên ngoài lớp để thực hiện bất kỳ hoạt động

nào mà giảng viên chỉ định là cần thiết cho việc chuẩn bị lớp học hoặc để gửi bằng chứng về sự tiến bộ đối với sự thành thạo đó

Theo HocLuat.VN cho rằng “Sinh viên” là người học tập tại các trường đại học, cao đẳng, trung cấp Họ được giảng dạy và truyền đạt những kiến thức bài bản về một ngành nghề, chuẩn bị cho công việc sau này của họ Họ được xã hội công nhận qua những bằng cấp đạt được trong quá trình học

Theo Từ điển Giáo dục học “Sinh viên là người học của cơ sở giáo dục cao đẳng, đại học” Theo Luật Giáo dục đại học “Sinh viên là người đang học tập và nghiên cứu khoa học tại cơ sở giáo dục đại học, theo học chương trình đào tạo cao đẳng, chương trình đào tạo đại học”

Nhìn chung, “Sinh viên” là những người tri thức trẻ trong tương lai, là bộ phận tiên tiến của xã hội, có trình độ học vấn cao, có khả năng tiếp nhận cái mới, biết thay đổi để thích nghi với sự thay đổi nhanh chóng của xã hội hiện đại Họ được theo học các khóa học cao hơn sau trung học, được đào tạo các kiến thức chuyên sâu về một ngành nghề trong tương lai Họ là những người đóng vai trò quan trọng trong công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

2.2 Lý thuyết về chất lượng mối quan hệ

2.2.1 Chất lượng mối quan hệ

Theo Dwyer và công sự (1987), Chất lượng mối quan hệ (Relationship quality) là sự cảm nhận của khách hàng theo ba phương diện chính trong mối quan hệ, khởi đầu khái niệm chất lượng mối quan hệ gồm ba yếu tố cơ bản cấu thành nên chất lượng mối quan

hệ chính là niềm tin, sự hài lòng và tối thiểu hóa chủ nghĩa cơ hội

Crosby và cộng sự (1990) là người tiên phong đề xuất cấu trúc nghiên cứu của chất lượng mối quan hệ trong lĩnh vực bảo hiểm, cho rằng chất lượng mối quan hệ là cảm nhận của khách hàng về lòng tin và sự hài lòng đối với người bán, từ đó phản ánh mối quan hệ tích cực giữa họ Các nghiên cứu sau về chất lượng mối quan hệ của các tác giả như Bejou và cộng sự (1996), Dorsch và cộng sự (19980), Roberts và cộng sự (2003), Golicic (2007), đều kế thừa từ mô hình nghiên cứu của Crosby và cộng sự (1990) Theo Smith (1998), Chất lượng mối quan hệ là bảng liệt kê những thành quả của mối quan hệ có ý nghĩa và nó phản ánh khả năng đáp ứng nhu cầu, mong đợi của các bên liên quan trong mối quan hệ Chất lượng mối quan hệ thể hiện khả năng làm hài lòng

khách hàng về mối quan hệ với người đại diện bán hàng với ba yếu tố là niềm tin, sự hài lòng và cam kết

Theo nghiên cứu của Henning-Thurau và cộng sự (1997), Jarvelin và Lehtinen (1996), Wong và Sohal (2002) cho rằng chất lượng mối quan hệ là mức độ thích hợp của mối quan hệ nhằm đáp ứng những nhu cầu của khách hàng đồng hành với mối quan hệ đó Chất lượng mối quan hệ đo lường được nhận thức của khách hàng về mối quan hệ, sự gắn kết thực sự so với mong đợi và dự đoán Thể hiện được mục đích và mong muốn của khách hàng về mối quan hệ này

Ayodele và cộng sự (2013) chỉ ra rằng chất lượng mối quan hệ là một chỉ số quan trọng của việc điều chỉnh tâm lý cá nhân Nó có rất nhiều yếu tố như tính cách, thái độ và các yếu tố môi trường, có ảnh hưởng đến toàn bộ các mối quan hệ của một người theo nhiều cách khác nhau Xét theo trạng thái thì chất lượng mối quan hệ được xem là những mối quan hệ cá nhân theo hai hướng tích cực và tiêu cực Một mối quan hệ tích cực khi các tương tác cá nhân có ý nghĩa, chia sẻ lẫn nhau và có suy nghĩ tích cực về nhau Khi một mối quan hệ tiêu cực thì các cá nhân sẽ công kích lẫn nhau, tạo ra căng thẳng, khủng hoảng hoặc cố gắng hạ thấp nhân cách lẫn nhau (Lê Thị Bích Diệp, 2017)

Nhìn chung, các khái niệm về chất lượng mối quan hệ của các tác giả trên đều có điểm chung đó là chất lượng mối quan hệ là cảm nhận của mỗi cá nhân trong một mối quan

hệ giữa chính họ với một cá nhân hay một tổ chức khác Cảm nhận này được thể hiện qua hai trạng thái cảm xúc theo hướng tích cực và tiêu cực Trong đó, cảm nhận theo hướng tích cực thì họ sẽ thể hiện qua quá trình tương tác, giao tiếp tốt với nhau, họ tôn trọng và giúp đỡ lẫn nhau và hài lòng trong mối quan hệ này, cùng nhau duy trì và phát triển mối quan hệ tốt trong tương lai Ngược lại, cảm nhận theo xu hướng tiêu cực thì mối quan hệ này sẽ tạo ra sự mâu thuẫn, thù địch gay gắt giữa hai bên Từ đó, mối quan

hệ này sẽ không được họ duy trì và phát triển trong tương lai, vì khi tiếp tục duy trì thì

sẽ trở nên xung đột cao hơn

2.2.2 Khung khái niệm về chất lượng mối quan hệ

Mô hình lý thuyết nghiên cứu chất lượng mối quan hệ của Athanasopoulou được đề xuất

và xây dựng từ năm 2009 với sự tổng hợp 64 bài báo, nghiên cứu các cuộc kiểm tra từ năm 1987 Mô hình lý thuyến này cũng được vận dụng, hiệu chỉnh trong các nghiên cứu sau này Mô hình này cho thấy được các yếu tố tác động đến chất lượng mối quan hệ (Lòng tin, Cam kết, Sự hài lòng khách hàng, Xung đột, Sự hợp tác, Chủ nghĩa cơ hội,

Quyền lực, Sự thích ứng, Bầu không khí, Sự liên kết) Yếu tố chất lượng mối quan hệ (Relationship quality) cũng là yếu tố chính ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng của một mối quan hệ là hiệu suất (Performance), lợi ích quan hệ (Relational benefits) và sự hài lòng hài bên (Satisfaction of two parties) Để làm rõ được các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ (Relationship quality), mô hình xem xét theo bốn phương diện là đặc điểm các bên liên quan (Characteristics of relationship parties), thuộc tính mối quan hệ (Relationship attributes), đặt điểm cung cấp (Offer characteristics) và môi trường (The environment)

Hình 2.1: Mô hình chất lượng mối quan hệ: một khung khái niệm

Nguồn: Athanasopoulou (2009, tr.604)

Trong mô hình chất lượng mối quan hệ (Relationship quality), yếu tố đặc điểm các bên liên quan (Characteristics of relationship parties) là yếu tố đặc điểm giữa người mua và người bán Chúng bao gồm các biến như độ giống nhau; chuyên môn của người bán; hành vi đạo và định hướng; điểm mạnh của nhà sản xuất; thuộc tính của nhà cung cấp dịch; danh tiếng và quy mô của nhà cung cấp; mức độ chính thức hóa và tập trung hóa các công ty; đồng dư mục tiêu; định hướng thị trường người bán lại nhận thức được của nhà cung cấp và hành vi bán hàng thích ứng

Thuộc tính mối quan hệ (Relationship attributes) là các thuộc tính của mối quan hệ bao gồm độ dài hoặc thời lượng của mối quan hệ; các liên kết cấu trúc hoặc xã hội; sự phụ

thuộc và quyền lực; chi phí chấm dứt quan hệ; lợi ích của mối quan hệ; chi phí chuyển đổi mối quan hệ; xử lý xung đột hoặc hài hòa xung đột; hành vi ít cơ hội hơn; công bằng (phân phối và thủ tục); lòng tin; cam kết và đầu tư vào mối quan hệ

Đặt điểm cung cấp (Offer characteristics) là các đặc điểm của ưu đãi (sản phẩm hoặc dịch vụ) bao gồm hiệu suất của sản phẩm và dịch vụ sau bán hàng và chất lượng dịch vụ Môi trường (The environment) là các yếu tố như kinh tế, chính trị, luật pháp, kỹ thuật, Vai trò của môi trường là do sự phát triển và nuôi dưỡng các mối quan hệ, một hoạt động nội tại của mỗi doanh nghiệp và nó không bị ảnh hưởng bởi những thay đổi môi trường theo bất kỳ cách nào

2.3 Mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên

Ang (2005) lập luận rằng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên là sự kết nối cảm xúc giữa chính giảng viên và sinh viên Cảm xúc này được thể hiện theo hai xu hướng tích cực hoặc tiêu cực Mối quan hệ được xem là tích cực, khi sinh viên cảm thấy được yêu thương, tin tưởng, thân thiện với giảng viên, cảm xúc tích cực này thể hiện qua sự yêu thích giảng viên và cảm thấy vui vẻ khi được tiếp cận, tương tác với giảng viên Mối quan hệ tiêu cực giữa giảng viên và sinh viên xuất hiện khi sinh viên cảm thấy nhàm chán, không tin tưởng, hoảng sợ và cảm thấy giảng viên mang lại cảm xúc xung đột khi giao tiếp với sinh viên

Mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên có ảnh hưởng đến thành tích học tập và hành

vi ứng xử của sinh viên (Claessens và cộng sự, 2016; Wubble và công sự, 2014) Khi các mối quan hệ có xu hướng tích cực có thể giúp một sinh viên phát triển và đạt các kết quả cao trong quá trình học tập hay về mặt xã hội

Theo một nghiên cứu khác của T.Goetz và công sự (2021) cho thấy rằng cảm xúc của học sinh gồm những trạng thái như: sự thích thú, tự hào, lo lắng, tức giận, buồn chán, xấu hổ có tác động tích cực và tiêu cực đến mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên, ảnh hưởng đến thành tích học tập của sinh viên

Nhìn chung, trong những nghiên cứu trên, các tác giả đã cho thấy chất lượng mối quan

hệ giữa giảng viên và sinh viên là đề cập đến cảm nhận của sinh viên về mối quan hệ hiện tại giữa sinh viên và giảng viên Sự cảm nhận về mối quan hệ này được thể hiện thông qua mức độ tương tác, yêu thích, gắn bó, tôn trọng trong một mối quan hệ Nó được bộc lộ rõ ràng dựa trên sự trải nghiệm thực tế của sinh viên trong quá trình học tập tại trường

2.4 Các nghiên cứu liên quan

2.4.1 Nghiên cứu của Young và Shaw (1999)

Young và Shaw (1999) nghiên cứu về “Profiles of Effective College and University Teachers” Nghiên cứu khảo sát các vấn đề trong cách giảng dạy của giảng viên đem đến đến hiệu quả Trong đó đề xuất mô hình giảng dạy mới để có thể xét được nhiều khía cạnh hơn khi giảng dạy và mang lại hiệu quả giảng dạy Nghiên cứu dựa trên cách nhìn nhận hầu hết là của sinh viên với bảng câu hỏi khảo sát gồm 25 biến dựa trên 912 đối tượng trong 31 lớp tại trường Đại học phía tây nước Mỹ

Qua các ý kiến và cách nhìn của sinh viên về việc giảng dạy có hiệu quả của giảng viên

ở các trường đại học đã cho thấy được các yếu tố tạo nên chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên Sau khi phân tích hồi quy cho thấy mô hình nghiên cứu này chỉ

ra 6 yếu tố tác động đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên gồm: (1) Giá trị môn học; (2) Động lực học tập; (3) Môi trường học tập; (4) Tổ chức môn học; (5) Sự tương tác; (6) Sự quan tâm sinh viên Mô hình nghiên cứu này được thể hiện qua hình 2.3 như sau:

Hình 2.2: Mô hình nghiên cứu của Young và cộng sự (1999)

Nguồn: Young và cộng sự (1999)

Trong bài nghiên cứu này, tác giả đã phân tích thêm và chỉ ra các yếu tố có thể bỏ qua, kết hợp với nghiên cứu định tính, bổ sung các thang đo khi nghiên cứu thực nghiệm Kết quả cuối cùng của nghiên cứu cho thấy có 4 yếu tố chính tác động mạnh đến chất

lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên là năng lực giảng dạy của giảng viên; động lực học tập; sự tương tác và thiết kế bài giảng Yếu tố năng lực giảng dạy của giảng viên thể hiện qua mức độ kiến thức sâu rộng, các kỹ năng giảng dạy, phương pháp thực hiện giảng dạy và xác định được hiệu quả trong quá trình giảng dạy cho sinh viên Yếu

tố động lực học tập là yếu tố xuất phát từ sự thúc đẩy của giảng viên, tạo động lực cho sinh viên thông qua việc đưa ra các bài tập, tình huống và phần thưởng khích lệ đến sự nổ lực của sinh viên Yếu tố sự tương tác trong mô hình này là yếu tố điều kiện mà giảng viên tạo cho sinh viên tương tác tốt thì sinh viên sẽ có cảm xúc tốt Khi giảng viên chủ động tương tác với sinh viên hoặc tạo cơ hội tương tác cho sinh viên thì sẽ tạo được quá trình giảng dạy tốt hơn, hiệu quả hơn Sự tương tác được diễn ra trong quá trình trao đổi thông tin học tập trên lớp Yếu tố thiết kế bài giảng phải xác định được công cụ đánh giá hiệu suất học tập của sinh viên trong quá trình giảng dạy

Tuy nhiên, tác giả của nghiên cứu này cũng nhận thấy rằng còn một vài mặt hạn chế trong bài nghiên cứu Mô hình nghiên cứu chưa khẳng định được sự nhiệt tình của giảng viên sẽ có ảnh hưởng tích cực hay tiêu cực đến hiệu quả giảng dạy cũng như chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên

2.4.2 Ngiên cứu của Penning và cộng sự (2014)

Theo nghiên cứu của Penning và cộng sự (2014): “Real-time teacher–student interactions: A Dynamic Systems approach” Nghiên cứu này xem xét các yếu tố của sự tương tác thực tế giữa giảng viên và sinh viên trong lớp học có tác động đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên Sử dụng phương pháp thực nghiệm chỉ ra mức độ ảnh hưởng của sự tương tác thực tế trong lớp học đến chất lượng mối quan hệ Nghiên cứu dựa trên cơ sở từ nhà trường, khảo sát với 2 giảng viên và sinh viên trong lớp học được thể hiện rõ qua camera ghi lại Từ các hành vi được camera ghi lại cho thấy mỗi đặc điểm tương tác, trao đổi giữa giảng viên và sinh viên đều tác động đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên theo hai hướng tích cực và tiêu cực Trong đó sự tương tác được thể hiện qua cử chỉ, hành động và cảm xúc của cả sinh viên

và giảng viên trong lớp học Hành vi tương tác qua lại giữa hai đối tượng sẽ tạo ra được mối quan hệ trong quá trình học tập Từ việc ghi lại các hành vi cho thấy mỗi lần tương tác giữa giảng viên và sinh viên khi tương tác tốt sẽ tạo ra chất lượng mối quan hệ tốt

Ngược lại, khi hành vi tương tác giữa giảng viên và sinh viên bị xung đột thì mối quan

hệ theo xung hướng tiêu cực

Trong nghiên cứu này, tác giả nhận thấy được còn một vài hạn chế khi nghiên cứu Mô hình nghiên cứu còn hẹp chưa bao quát được các yếu tố tác động đến chất lượng mối quan hệ Nghiên cứu theo một khía cạnh của sự tương tác trong lớp học có ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ Vì vậy, cần có cái nhìn tổng thể hơn và nghiên cứu với nhiều yếu tố tác động đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên

2.4.3 Ngiên cứu của Suarman (2015)

Suarman (2015) nghiên cứu đề tài: “Teaching Quality and Students Statisfaction: The Intermediatory Role of Relationship between Lecturers and Students of the Hegher Learning Institues” Nghiên cứu này với mục tiêu khảo sát xem mức độ tác động của các yếu tố chất lượng giảng dạy của giảng viên đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và học viên, đồng thời tác động đến sự hài lòng của học viên Nghiên cứu thực hiện khảo sát 450 học viên đang theo học tại trường đại học Riau Các thang đo nghiên cứu được kế thừa từ nghiên cứu của Marsh và cộng sự (1990)

Kết quả của nghiên cứu cho thấy mô hình nghiên cứu được chấp nhận Có bốn nhân tố tác động đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên, từ đó tác động đến

sự hài lòng của sinh viên Các nhân tố mà nghiên cứu này chỉ ra gồm: (1) Thiết kế môn học; (2) Động lực học tập của sinh viên; (3) Thiết kế bài giảng của giảng viên; (4) Năng lực giảng dạy Mô hình nghiên cứu này được thể hiện qua hình 2.4 như sau:

Hình 2.3: Mô hình nghiên cứu của Suarman (2015)

Nguồn: Suarman (2015)

Trong mô hình nghiên cứu này Suarman đã phân tích, chỉ rõ ra các yếu tố tác động đến chất lượng mối quan hệ giữa GV và học viên Yếu tố thiết kế môn học là yếu tố có ảnh hưởng ít nhất đến chất lượng mối quan hệ Thiêt kế môn học được xây dựng để đáp ứng nhu cầu hiện tại của thị trường việc làm Yếu tố động lực học tập có 2 loại là động lực

từ bên trong và động lực từ bên ngoài Theo nghiên cứu này tác giả chỉ ra rằng động lực tác động mạnh đến học tập của sinh viên là từ sự tác động của giảng viên Quá trình thúc đẩy của giảng viên giúp sinh viên cố gắng, thể hiện mức độ nỗ lực của bản thân để hoàn thành mục tiêu, nhiệm vụ mà giảng viên đưa ra Yếu tố thiết kế bài giảng là đòi hỏi bài giảng phải nằm trong chương trình giảng dạy, phải có thông tin chi tiết và mô tả bao hàm về các kiến thức, kỹ năng, quá trình và kết quả của từng cấp học Ngoài ra, còn phải xác định được công cụ đánh giá hiệu suất để đo lường hiệu suất học tập của sinh viên và đạt được mục tiêu học tập Yếu tố năng lực giảng dạy của giảng viên được thể hiện qua mức độ am hiểu kiến thức, truyền đạt kiến thức đến sinh viên một cách nhiệt tình,

dễ hiểu và thân thiện Các kiến thức giảng dạy được thể hiện qua hành vi, phương tiện giảng dạy

Tuy nhiên, trong nghiên cứu này tác giả cũng cho rằng còn một vài hạn chế như mô hình chỉ kiểm định, phân tích trên phương diện khảo sát sinh viên tại một trường đại học duy nhất và chưa có tính bao quát, tổng thể Vì vậy, sẽ có sự khác nhau về số liệu nghiên cứu tại các trường đại học khác nhau

2.4.4 Nghiên cứu của Smith và cộng sự (2021)

Theo nghiên cứu của Y.Smith và cộng sự (2021): “Understanding Online Teaching Effectiveness: Nursing Student and Faculty Perspectives” Nghiên cứu này xem xét cách thức giảng dạy trực tuyến của giảng viên tạo được chất lượng mối quan hệ, từ đó đem lại hiệu quả giảng dạy trong ngành điều dưỡng

Mô hình nghiên cứu theo bốn phương diện khác nhau để đánh giá tính hiệu quả của việc giảng dạy trực tuyến Nghiên cứu đánh giá tính linh hoạt và tiện lợi của việc giảng dạy trực tuyến từ đó đo lường những thách thức đối với giảng dạy trực tuyến theo phương diện qua mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên

Qua đó đánh giá nhận thức của giảng viên và sinh viên về hiệu quả của giảng dạy trực tuyến Kết quả nghiên cứu này chỉ ra rằng các nhân tố tạo nên chất lượng mối quan hệ và đem lại hiệu quả trong giảng dạy trực tuyến của giảng viên và sinh viên gồm: (1) sự

tương tác; (2) sự tham gia; (3) động lực học tập; (4) Sự phản hồi nhanh chóng Động lực học tập của sinh viên Các yếu tố quan trọng mang lại hiệu quả học tập bao gồm các đặc điểm của giáo viên, phương pháp và các chiến lược để sử dụng cho việc dạy và học trực tuyến Các thành phần sinh viên tham gia xác định bốn loại kiến thức của người hướng dẫn, giao tiếp, tương tác và phong cách giảng dạy Kiến thức của giảng viên về nội dung được coi là điều quan trọng để sinh viên tin tưởng vào lĩnh vực chuyên môn Tuy nhiên, ngoài kiến thức của người giảng dạy trực tuyến thì các chiến lược giảng dạy cũng rất quan trọng đối với hiệu quả giảng dạy Động lực của sinh viên được hỗ trợ bởi các yếu

tố cả bên trong và bên ngoài đối của sinh viên Sinh viên tham gia mô tả tầm quan trọng của việc nắm quyền sở hữu học tập của riêng mình Học sinh được xác định rõ ràng thuộc tính của các khóa học trực tuyến, kỳ vọng, tính nhất quán giữa các khóa học Thời gian mà giảng viên phản hồi những vấn đề cho sinh viên ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ với giảng viên

Tuy nhiên, trong nghiên cứu này tác giả cũng nhận thấy được rằng, nghiên cứu vẫn còn một vài hạn chế Mô hình nghiên cứu theo khía cạnh học trực tuyến trong tình hình đại dịch Covid-19 Chắc chắn rằng, sẽ có sự khác nhau về số liệu và yếu tố ảnh hưởng ở những bối cảnh nghiên cứu khác nhau Nghiên cứu này chỉ nghiên cứu sinh viên của một khoa duy nhất (Khoa điều dưỡng) tại một trường cao đẳng điều dưỡng

2.4.5 Nghiên cứu của Lê Thị Bích Diệp (2017)

Theo nghiên cứu của Lê Thị Bích Diệp (2017): “Vai trò trung gian của chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và học viên cao học tại thành phố Hồ Chí Minh” Nghiên cứu này xác định các yếu tố ảnh hưởng đến yếu tố trung gian chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và học viên cao học tại các Trường Đại học ở Thành phố Hồ Chí Minh Nghiên cứu dựa trên phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng Nghiên cứu định tính tác giả đã thực hiện cuộc thảo luận với 5 giảng viên và 15 học viên tại Thành phố

Hồ Chí Minh và thực hiện khảo sát trên 388 học viên thạc sĩ

Nghiên cứu phân tích theo mô hình SEM, kết quả nghiên cứu cho thấy có 4 yếu tố tác động đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và học viên gồm: (1) Năng lực giảng dạy; (2) Động lực học tập; (3) Sự tương tác; (4) Thiết kế môn học Mô hình nghiên cứu được thể hiện qua hình 2.4 như sau:

Hình 2.4: Mô hình nghiên cứu của Lê Thị Bích Diệp (2017)

Nguồn: Lê Thị Bích Diệp (2017)

Trong mô hình nghiên cứu này cũng có những mặt còn hạn chế như đối tượng nghiên cứu chưa rộng mà chỉ tập trong vào học viên cao học Vì vậy, sẽ có sự khác biệt giữa các cấp bậc học trên cả nước Bên cạnh 4 yếu tố mà nghiên cứu này xác định thì cũng

có khá nhiều yếu tố khác chưa được xác định rõ ràng

2.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên

Dựa vào các nghiên cứu liên quan nói trên, tác giả tổng hợp được một số yếu tố chính ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên, được trình bày trong bảng 2.1

Bảng 2.1: Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa GV và SV

Stt Nghiên

cứu của

Những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa

giảng viên và sinh viên Giá

trị môn học

Động lực học tập

Môi trường học tập

Năng lực giảng dạy

Sự tương tác

Thiết

kế môn học

Thiết

kế bài giảng

Sự quan tâm sinh viên

Stt Nghiên

cứu của

Những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa

giảng viên và sinh viên Giá

trị môn học

Động lực học tập

Môi trường học tập

Năng lực giảng dạy

Sự tương tác

Thiết

kế môn học

Thiết

kế bài giảng

Sự quan tâm sinh viên

Nguồn: Tổng hợp của tác giả

2.6 Đề xuất mô hình và giả thuyết nghiên cứu

Dựa vào bảng tổng hợp nói trên, tác giả tham khảo ý kiến của Giảng viên hướng dẫn và một vài Giảng viên khác để lựa chọn những yếu tố ảnh hưởng nhiều đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên và phù hợp với bối cảnh nghiên cứu là học trực tuyến Cụ thể như sau:

- Yếu tố “Giá trị môn học”: Không chọn Do môn học được thiết kế theo chương trình đào tạo nên không ảnh hưởng nhiều đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên

- Yếu tố “Động lực học tập”: Chọn Vì động lực học tập được hiểu là những động lực thúc đẩy bên ngoài từ giảng viên Đó là mức độ nỗ lực học tập, hoàn thành mục tiêu của cá nhân sinh viên dưới sự tác động của giảng viên Do vậy, yếu tố này có ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên

- Yếu tố “Môi trường học tập”: Không chọn Do môi trường học tập được hiểu là những yếu tố liên quan đến cơ sở vật chất như phòng học, bàn ghế, âm thanh, ánh sáng, nhiệt độ, … Nói chung, những yếu tố này không ảnh hưởng nhiều đến chất lượng mối quan

hệ giữa giảng viên và sinh viên

- Yếu tố “Năng lực giảng dạy”: Chọn Vì năng lực giảng dạy là mức độ am hiểu về kiến thức giảng dạy của giảng viên và hiệu quả khi truyền tải kiến thức đó đến sinh

viên Do vậy, yếu tố này có ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên

và sinh viên

- Yếu tố “Sự tương tác”: Chọn Do sự tương tác được hiểu là sự kết nối bằng lời hoặc bằng cử chỉ, hành động ứng xử giữa giảng viên và sinh viên, giữa sinh viên và sinh viên trong quá trình học tập và đào tạo Vì thế, yếu tố này có ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên

- Yếu tố “Thiết kế môn học” và “Thiết kế bài giảng” có ý nghĩa gần giống nhau nên gộp chung lại và gọi là “Thiết kế bài giảng” Thiết kế bài giảng được hiểu là một phần nội dung trong chương trình giảng dạy của môn học Giảng viên trình bày nội dung

rõ ràng, mục tiêu chi tiết, kết hợp phương pháp giảng dạy và phương tiện giảng dạy hiệu quả Do vậy “Thiết kế bài giảng” được chọn là yếu tố có ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên

- Yếu tố “Sự quan tâm sinh viên”: Không chọn Vì sự quan tâm của sinh viên được hiểu là sinh viên quan tâm đến việc học, nên yếu tố này không ảnh hưởng nhiều đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên

- Ngoài ra, qua trao đổi thảo luận với giảng viên hướng dẫn và một vài giảng viên khác Các giảng viên thống nhất bổ sung thêm một yếu tố đó là “Yếu tố kỹ thuật” Vì các giảng viên lập luận rằng, do ảnh hưởng của dịch Covid-19, việc dạy và học của các Trường Đại học nói chung và Đại học Công Nghiệp TP.HCM nói riêng đều phải chuyển sang hình thức trực tuyến Việc dạy và học trực tuyến hiện đang gặp những khó khăn về thiết bị giảng dạy của giáo viên, thiết bị học của sinh viên, đường truyền internet, hệ thống phần mềm của nhà trường, … Đây là những yếu tố kỹ thuật có thể ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên

Tóm lại, qua tham khảo giảng viên hướng dẫn và một vài giảng viên khác, có năm yếu

tố ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên được chọn và sắp xếp theo thứ tự: (1) Thiết kế bài giảng; (2) Động lực học tập; (3) Năng lực giảng dạy; (4) Sự tương tác; và (5) Yếu tố kỹ thuật

Tiếp theo, tác giả thực hiện nghiên cứu định tính, phỏng vấn trực tuyến 04 giảng viên và 12 sinh viên (năm thứ 3 và thứ 4) của Trường Đại học công nghiệp TP.HCM để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ, hiệu chỉnh thang đo và biến

quan sát Kết quả nghiên cứu định tính xác định năm yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên và được sắp xếp theo thứ tự như sau:

(1) Thiết kế bài giảng

(2) Động lực học tập

(3) Năng lực giảng dạy

(4) Sự tương tác

(5) Yếu tố kỹ thuật

Để có cơ sở xây dựng mô hình nghiên cứu cần thiết lập các giả thuyết nghiên cứu

2.6.1 Thiết kế bài giảng ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa GV và SV

“Thiết kế bài giảng” được hiểu là một phần nội dung trong chương trình giảng dạy của môn học Giảng viên trình bày nội dung rõ ràng, mục tiêu chi tiết, kết hợp phương pháp giảng dạy và phương tiện giảng dạy hiệu quả Theo nghiên cứu Marsh và cộng sự (1990) cho rằng thiết kế bài giảng là việc giảng viên xác định các nội dung, mục tiêu, phương pháp giảng dạy một cách chi tiết, rõ ràng và có ví dụ minh họa Giảng viên thiết kế các hoạt động dạy và học, tổ chức theo những phương pháp linh hoạt giúp cho sinh viên dễ tiếp thu các kiến thức (Suarman, 2015) Nghiên cứu khẳng định được việc thiết kế bài giảng của giảng viên trong quá trình dạy và học có ảnh hưởng đến chất lượng mối quan

hệ giữa giảng viên và sinh viên, góp phần giúp giảng viên và sinh viên định hướng và xác định được mức độ hiệu quả trong học tập

Young và Shaw (1999) cũng cho rằng thiết kế bài giảng có tác động đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên Bởi quá trình giảng viên sắp xếp các kiến thức của bài học theo một trình tự hợp lý, phù hợp với chương trình học, nội dung chi tiết, rõ ràng

và sử dụng phương pháp tiếp cận khác nhau nhằm thu hút sự chú ý của sinh viên sẽ góp phần tạo được sự liên kết giữa giảng viên và giúp nâng cao chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên trong quá trình dạy và học Ngoài ra, theo nghiên cứu của Suarman (2015) cho rằng việc thiết kế bài giảng không chỉ phải được sắp xếp theo trình

tự phù hợp với chương trình học mà các nội dung giảng dạy phải truyền đạt chính xác cho sinh viên Khi giảng viên thiết kế bài giảng với những nội dung chính xác cũng tạo được sự tin tưởng trong quá trình Chứng tỏ rằng, thiết kế bài giảng có ảnh hưởng tích cực đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên

Dựa vào các nghiên cứu trên, tác giả xem xét yếu tố thiết kế bài giảng có ảnh hưởng như thế nào đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên với giả thuyết thứ nhất như sau:

H1: Thiết kế bài giảng có ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên tại Trường Đại học Công Nghiệp TP.HCM trong bối cảnh học trực tuyến

2.6.2 Động lực học tập ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa GV và SV

Động lực học tập là những động lực thúc đẩy từ bên trong của bản thân và bên ngoài từ giảng viên Đó là mức độ nỗ lực học tập, hoàn thành mục tiêu của cá nhân sinh viên dưới sự tác động của giảng viên Động lực học tập phải thay đổi từ nhận thức của sinh viên và chuyển biến thành hành động Dương Thị Kim Oanh (2013) cho rằng động lực học tập là một khái niệm đa chiều, sự biểu hiện phong phú, nó được đánh giá bởi nhiều tiêu chí hữu hình và vô hình cũng như có nhiều hướng tiếp cận khác nhau Đặc biệt, khi giảng viên đưa ra các mục tiêu học tập rõ ràng, thúc đẩy động lực học của sinh viên trong quá trình học tập, giúp sinh viên cải thiện được thành tích trong học tập, sinh viên

có thiện cảm tốt về giảng viên và giúp nâng cao chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên

và sinh viên (Suarman, 2015)

Theo nghiên cứu của Trần Thị Thu Trang (2010) cho rằng động lực học tập bị tác động bởi những nhân tố nội vi - những nhân tố trong mỗi cá nhân, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình học tập và những nhân tố ngoại vi - là môi trường xã hội và các điều kiện của môi trường học tập như giáo viên, cha mẹ và bạn bè, tài liệu giảng dạy, môi trường giảng dạy và học tập Quá trình thúc đẩy học tập giúp sinh viên cố gắng hơn, thể hiện hết mức độ nỗ lực của bản thân để hoàn thành được các mục tiêu, nhiệm vụ mà giảng viên đưa

ra (Young và Shaw, 1999; Suarman, 2015) Bên cạnh đó, động lực học tập của sinh viên còn phụ thuộc vào 3 tiêu chí là tiêu chí hoạt động giáo dục và đào tạo; tiêu chí sự tương thích của ngành học và nhận thức của sinh viên; đời sống vật chất và tinh thần của sinh viên (Nguyễn Trọng Nhân và Trương Thị Kim Thủy, 2014) Trong quá trình dạy, giảng viên thường xuyên giao bài tập nhóm hoặc cá nhân cho sinh viên nhằm tạo động lực tự học giúp sinh viên phát huy khả năng của mình để hoàn thành các bài tập, nhiệm vụ đã đưa ra (Young và Shaw, 1999) Các nghiên cứu cũng khẳng định được yếu

tố động lực học tập có tác động trực tiếp đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên

Dựa vào các nghiên cứu trên, tác giả xem xét yếu tố động lực học tập có ảnh hưởng như thế nào đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên với giả thuyết thứ hai như sau:

H2: Động lực học tập có ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên tại Trường Đại học Công Nghiệp TP.HCM trong bối cảnh học trực tuyến

2.6.3 Năng lực giảng dạy ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa GV và SV

Năng lực giảng dạy có thể hiểu là mức độ am hiểu về kiến thức giảng dạy của môn học

và mức độ hiệu quả khi truyền tải kiến thức đó đến sinh viên Năng lực giảng dạy của giảng viên được thể hiện rõ qua quá trình giảng dạy, cách truyền đạt kiến thức đến sinh viên một cách dễ hiểu và thân thiện Các kiến thức mà giảng viên dạy có thể được thể hiện qua hành vi giảng dạy, các phương pháp và kỹ năng được giảng viên áp dụng trong quá trình dạy (Suarman, 2015; Smith và cộng sự, 2021) Theo nghiên cứu của Oliver (1997) cho rằng năng lực giảng dạy được xem là một tập hợp các kỹ năng và kiến thức của giảng viên, được giảng viên lựa chọn và thực hiện trong quá trình giảng dạy Năng lực này phải được đánh giá bởi người khác như sinh viên và giảng viên khác Kết quả đánh giá phụ thuộc vào từng quan điểm cá nhân của mỗi người Theo nghiên cứu của Young và Shaw (1999) cũng cho rằng năng lực giảng dạy của giảng viên là khả năng giảng dạy của giảng viên, điều đó được thể hiện thông qua kiến thức, kỹ năng và sự truyền đạt hiệu quả cho sinh viên (trích dẫn Lê Thị Bích Diệp, 2016) Kết quả của các nghiên cứu trên đều khẳng định rằng yếu tố năng lực giảng dạy có tác động đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên

Dựa vào các nghiên cứu trên, tác giả xem xét yếu tố năng lực giảng dạy có ảnh hưởng như thế nào đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên với giả thuyết thứ hai như sau:

H3: Năng lực giảng dạy có ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên tại Trường Đại học Công Nghiệp TP.HCM trong bối cảnh học trực tuyến

2.6.4 Sự tương tác ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa GV và SV

Sự tương tác là khái niệm chỉ về sự kết nối bằng lời hoặc bằng cử chỉ, hành động ứng

xử giữa giảng viên và sinh viên, giữa sinh viên và sinh viên trong quá trình dạy và học,

do giảng viên thực hiện hoặc tạo điều kiện diễn ra Marsh và cộng sự (1990) cho rằng

để có được sự tương tác trong quá trình dạy và học, giảng viên phải chủ động thường xuyên tạo điều kiện cho sinh viên phát biểu ý kiến trong lớp học Điều này không chỉ tạo được sự tương tác sôi nổi trong quá học tập mà còn giúp sinh viên chủ động trong việc tiếp thu kiến thức Việc đưa ra những bài tập tình huống sẽ tạo điều kiện cho sinh viên được trao đổi, tạo không khí học tập thoải mái, gần gũi giúp rút ngắn khoảng cách giữa giảng viên và sinh viên (Young và Shaw, 1999; Smith và cộng sự, 2021) Theo nghiên cứu của Abarca (2004) cho rằng sự tương tác là một quá trình giao tiếp trong đó

có 2 hoặc nhiều người tham gia vào, họ có những hành động đối ứng với nhau, là quá trình chuyển giao tri thức giữa giảng viên với sinh viên hoặc có thể giữa sinh viên với sinh viên Khi giáo viên càng tạo điều kiện cho sinh viên tương tác tốt thì sinh viên sẽ

có cảm xúc tốt với giảng viên, tức sẽ cải thiện được chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên theo hướng tích cực Nhưng thường thì sự tương tác do chính giảng viên kiểm soát và tạo nhiều cơ hội để sinh viên tương tác tốt trong lớp học Giảng viên

sẽ chủ động tương tác với sinh viên hoặc tạo điều kiện, hỗ trợ cho sinh viên chủ động tương tác trong quá trình học tập Quá trình tương tác giữa giảng viên và sinh viên mang tính chất chủ động từ hai phía, sự trao đổi trong quá trình dạy và học (Pennings và cộng

sự, 2014; Young và cộng sự, 1999) Kết quả của các nghiên cứu này đều khẳng định rằng yếu tố sự tương tác có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên

Dựa vào các nghiên cứu trên, tác giả xem xét yếu tố sự tương tác có ảnh hưởng như thế nào đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên với giả thuyết thứ hai như sau:

H4: Sự tương tác có ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên tại Trường Đại học Công Nghiệp TP.HCM trong bối cảnh học trực tuyến

2.6.5 Yếu tố kỹ thuật ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa GV và SV

Ngoài những giả thuyết nghiên cứu trên, trong quá trình nghiên cứu tác giả đã thực hiện nghiên cứu định tính, thảo luận với Tiến sĩ Trần Văn Khoát và đề xuất thêm một yếu tố mới có ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên tại Trường Đại học Công Nghiệp TP.HCM trong bối cảnh học trực tuyến là yếu tố kỹ thuật Khi đề xuất yếu tố nghiên cứu, tác giả đã tiến hành phỏng vấn sơ bộ với 4 giảng viên và 12 sinh

viên của Trường Đại học Công Nghiệp TP.HCM Kết quả phỏng vấn sơ bộ cho thấy yếu

tố kỹ thuật được chấp nhận trong nghiên cứu này

Trong quá trình nghiên cứu định tính cho thấy yếu tố kỹ thuật trong nghiên cứu này

được hiểu là những yếu tố hỗ trợ trong quá trình giảng dạy, học tập trực tuyến của giảng

viên và sinh viên như thiết bị sử dụng, chất lượng mạng, hệ thống phần mềm học trực

tuyến Những yếu tố này có thể tác động tích cực hoặc tiêu cực đến quá trình giảng dạy

và học tập Khi chất lượng mạng không ổn định sẽ ảnh hưởng đến việc truyền đạt kiến

thức của giảng viên và cũng ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình tiếp thu bài của sinh viên

Ngoài ra, thiết bị dạy và học của giảng viên và sinh viên không tương thích với phần

mềm học trực tuyến cũng ảnh hưởng đến chất lượng âm thanh và hình ảnh trong mỗi

buổi học Bên cạnh đó, phần mềm học trực tuyến của nhà trường cũng đóng vai trò quan

trọng Nếu phần mềm dễ dàng đăng nhập và sử dụng sẽ có ảnh hưởng tích cực đến cảm

xúc, tâm trạng của giảng viên và sinh viên Ngược lại, khi phần mềm học trực tuyến của

nhà trường không ổn định sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến việc dạy và học của giảng viên và

sinh viên

H5: Yếu tố kỹ thuật có ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ giữa giảng viên và sinh

viên tại Trường Đại học Công Nghiệp TP.HCM trong bối cảnh học trực tuyến

Qua mô tả các giả thuyết trên, các khái niệm nghiên cứu được tác giả mô hình hóa theo

mô hình lý thuyết nghiên cứu như hình 2.5 sau

Hình 2.5: Mô hình nghiên cứu đề xuất

Nguồn: Tác giả đề xuất