https www nbv edu vn Trang 1 Lý thuyết I Định nghĩa Cấp số nhân là một dãy số (hữu hạn hoặc vô hạn), tron Cấp số nhân, Dạy học tích hợp, Chương trình Toán 11, Năng lực toán học, Giáo dục phổ thông môn Toáng đó kể từ số hạng thứ hai, mỗi số hạng đều là tích của số hạng đứng ngay trước nó với một s.
Trang 1n n
Chú ý: Nếu q 1 thì cấp số nhân là u , u , u , , u , 1 1 1 1 khi đó Sn nu 1
A Phương pháp giải
Chứng minh n1,u n1u n.q trong đó q là một số không đổi.
Nếu u với mọi n 0 n * thì ta lập tỉ số n 1
n
u T u
Trang 2https://www.nbv.edu.vn/
a). u n ( 3)2n1 b). u n ( 1) 5n 3n2 c). 1
2 1
n n
u
u u
2 1
( 3)
( 3) 9( 3)
n n
n n
u u
q
b). Ta có
1 3( 1) 2
3 1
3 2
( 1) 5
1.5 125( 1) 5
n
n n n
u u
c). Ta có u2u124, u3u22 16, u4 u32256, suy ra 2
1
422
n n n
v
, n v
Lời giải
Vì có v n u n3 (1) v n1u n13 (2).
Theo đề u n14u n 9 u n1 3 4u n3 (3).
Trang 3Dãy số : 1; x2; ; x4 x6; là cấp số nhân có số hạng đầu u 1 1; công bội q x2.
Câu 2 Xác định x để 3 số x2; x1; 3x theo thứ tự lập thành một cấp số nhân:
A Không có giá trị nào của x B x 1.
C x 2. D x 3
Lời giải Chọn A
Ba số x2; x1; 3x theo thứ tự lập thành một cấp số nhân 2
Trang 4A
2 1 2
1
* n
n n
2 1
4
16 4
n
* n
n n
u
, n u
q
Dãy u12; u22; u32; không phải là cấp số nhân. Chọn D
Câu 7 Trong các dãy số sau, dãy số nào là một cấp số nhân?
A 128; 64; 32; 16; 8; B 2; 2; 4; 4 2;
Trang 544
u
u u
u u
505
250
u
u u q u
u u q q
Trang 6n n
328
u
x x
u u
x x
x x
Trang 7182
1818
4
x
x x
y x
y x
192
230412
348
3 3
320
25
u x q
.5
Lời giải
Cấp số nhân x6; x và y có công bội q 6 nên ta có
Trang 9Nếu q2 q 2 0q hoặc 1 q Nếu 2 q 1 ab (vô lí), do đó c q 2.
Câu 29 Cho Cấp số nhân có bốn số hạng: 2 ; ; 18 ;x y. Hãy chọn kết quả đúng:
Trang 13A 3
32
12
Trang 14u S
4 1
q u
1
1636
b). Hỏi tổng bao nhiêu số hạng đầu tiên bằng 3069?
c). Số 12288 là số hạng thứ mấy?
Lời giải
Trang 15
1 4
Trang 17https://www.nbv.edu.vn/
5). 12 2 2 3 2 4 2
1585
1 13 13
Trang 18q q
721
Trang 21https://www.nbv.edu.vn/
Theo đề bài ta có: 728
486
n n
S u
1
1
728(1 )728
1
486486
n
n n n
2 1
Trang 22q q Với q 4thay vào (1) được 1 35
Câu 12 Tìm các số dương a và b sao cho a, a + 2b, 2a + b lập thành một cấp số cộng và (b + 1)2, ab + 5, (a
Trang 231 22
q Do đó 1
11
3
93
Trang 24n B
u q u
Câu 4 Cho cấp số nhân u n có u và 1 0 q 0. Đẳng thức nào sau đây là đúng?
Trang 252 1
q u
n n
n
u
u u q q
Trang 266 6
4 4
24
Trang 27n n
n S
S D 4 4 1
.3
n n
Trang 29https://www.nbv.edu.vn/
54108
Câu 29 Cho cấp số nhân u n biết 4 2
54108
Trang 30u S q
1
6821
a q S
n n
Trang 31
Lời giải
Trang 32n n
n n
Trang 33https://www.nbv.edu.vn/
A 5 181
.16
S B S 5 141. C S 5 121. D 5 35
.16
1
44
u u
u q
u q
u q
u q
.1926
u q
u q
u q
u q
Trang 34https://www.nbv.edu.vn/
Câu 49 Cho cấp số nhân u n thỏa mãn 20 17
8.272
88
.272
10
0
2
u
u q
2
u
u u q q
u u
Trang 35https://www.nbv.edu.vn/
Vậy
12
4
2
u
u u q q
1
2
u q S
2 1
Vậy tổng 8
1 8
11
. Nếu q thì 0 2 u1272 không thõa điều kiện u 1 100.
Trang 361 3
.4
S B
1000 1000
.2
S C
1000 1000
.6
S D
1000 1000
1 3
.6
.3
u u q
Câu 59 Cho cấp số nhân u n có công bội q và thỏa 12 22 32
26364
t t
Trang 3711
Trang 38u n
u u
01
u u
u u
Trường hợp u1u2 u20180 0
1
a a
Trang 39Suy ra 2017
1
a b
Câu 69 Cho hình vuông ABCD có cạnh bằng a và có diện tích S Nối 4 trung điểm 1 A , 1 B , 1 C , 1 D 1
theo thứ tự của 4 cạnh AB , BC, CD , DA ta được hình vuông thứ hai có diện tích S Tiếp tục 2
làm như thế, ta được hình vuông thứ ba làA B C D có diện tích 2 2 2 2 S , …và cứ tiếp tục làm như 3
thế, ta tính được các hình vuông lần lượt có diện tích S , 4 S ,…,5 S100 (tham khảo hình bên). Tính tổng S S1S2S3 S 100.
Trang 40
q S q
2112
u u u u
u n
Trang 411 10
1
2 1
31 2 22
1S
1
12
u q q
1 10
1
2 1
31 2 22
1S
1
12
115
851
q u
u q
DẠNG 3 MỘT SỐ BÀI TOÁN THỰC TẾ LIÊN QUAN ĐẾN CẤP SỐ NHÂN
Câu 1 Có hai cơ sở khoan giếng A và B Cơ sở A giá mét khoan đầu tiên là 8000 (đồng) và kể từ mét
khoan thứ hai, giá của mỗi mét sau tăng thêm 500 (đồng) so với giá của mét khoan ngay trước đó.
Cơ sở B : Giá của mét khoan đầu tiên là 6000 (đồng) và kể từ mét khoan thứ hai, giá của mỗi mét khoan sau tăng thêm 7% giá của mét khoan ngay trước đó. Một công ty giống cây trồng muốn thuê khoan hai giếng với độ sâu lần lượt là 20 (m) và 25 (m) để phục vụ sản xuất. Giả thiết chất lượng và thời gian khoan giếng của hai cơ sở là như nhau. Công ty ấy nên chọn cơ sở nào để tiết kiệm chi phí nhất?
A luôn chọn A
B luôn chọn B
C giếng 20 (m) chọn A còn giếng 25 (m) chọn B
Trang 42S (đồng).
+ Nếu đào giếng 25 (m) hết số tiền là: 25
252.8000 25 1 500 3500002
Ta thấy S20 S20, S25 S25 nên giếng 20 (m) chọn B còn giếng 25 (m) chọn A
Câu 2 Bạn A thả quả bóng cao su từ độ cao 10m theo phương thẳng đứng. Mỗi khi chạm đất nó lại nảy
lên theo phương thẳng đứng có độ cao bằng 3
4 độ cao trước đó. Tính tổng quãng đường bóng đi được đến khi bóng dừng hẳn.
10314
40.
Trang 43https://www.nbv.edu.vn/
Trả hết nợ thì sau tháng, số tiền sẽ bằng
9
y n
Trang 44https://www.nbv.edu.vn/
Vậy phải lấy tối thiểu từ ô thứ
Câu 6 Một du khách vào chuồng đua ngựa đặt cược, lần đầu đặt đồng, mỗi lần sau tiền đặt gấp
đôi lần tiền đặt cọc trước. Người đó thua lần liên tiếp và thắng ở lần thứ Hỏi du khác trên thắng hay thua bao nhiêu?
A Hòa vốn. B Thua đồng.
C Thắng đồng. D Thua đồng.
Lời giải
Số tiền du khác đặt trong mỗi lần (kể từ lần đầu) là một cấp số nhân có và công bội
Lời giải
Gọi diện tích được tô màu ở mỗi bước là , Dễ thấy dãy các giá trị là một cấp số nhân với số hạng đầu và công bội
Gọi là tổng của số hạng đầu trong cấp số nhân đang xét thì
u q S
4
Trang 45https://www.nbv.edu.vn/
Câu 8 Cho hình vuông có cạnh bằng Người ta chia mỗi cạnh của hình vuông thành bốn phần
bằng nhau và nối các điểm chia một cách thích hợp để có hình vuông (Hình vẽ).
Từ hình vuông lại tiếp tục làm như trên ta nhận được dãy các hình vuông , , ,., Gọi là diện tích của hình vuông Đặt Biết
58
Trang 46x d
n n
20412
Trang 47https://www.nbv.edu.vn/
(*) Tính tổng các số hạng của cấp số nhân trong ngoặc ta được:
Do đó phương trình (*) x = 127 Vậy bác nông dân đã thu hoạch được 127 quả Xoài đầu mùa.
Câu 13 Qua điều tra chăn nuôi bò ở huyện X cho thấy ở đây trong nhiều năm qua, tỉ lệ tăng đàn hàng năm
là 2%. Tính xem, sau một kế hoạch 3 năm, với số lượng đàn bò thống kê được ở huyện này vào ngày 1/1/2017 là 18.000 con, thì với tỉ lệ tăng đàn trên đây, đàn bò sẽ đạt tới bao nhiêu con?
Trang 48A 660.883,9 (đồng). B 560.883,9 (đồng). C 661.883,9 (đồng). D 662.883,9 (đồng).
Lời giải:
Chọn A
Gọi khoản tiền phải trả hàng tháng là a đồng. Nếu gửi vào ngân hàng thì giá trị hiện tại của toàn bộ khoản tiền trả góp tại thời điểm nhận hàng là:
đồng
Như vậy, việc mua trả góp sẽ tương đương với mua trả ngay (bằng cách vay ngân hàng) nếu:
24,21a = 16.000.000 (đồng) a = 660.883,9 (đồng)
Câu 16 Người ta dự định xây dựng 1 tòa tháp 11 tầng tại một ngôi chùa nọ, theo cấu trúc diện tích của
mặt sàn tầng trên bằng nửa diện tích mặt sàn tầng dưới, biết diện tích mặt đáy tháp là 12,28m2. Hãy giúp nhà chùa ước lượng số gạch hoa cần dùng để lát nền nhà. Để cho đồng bộ các nhà chùa yêu cầu nền nhà phải lót gạch hoa cỡ 30x30cm.
A 273000 viên. B 272000 viên. C 271000 viên. D 270000 viên.
Ta nhận thấy {S ,.i= } lập thành một cấp số nhân với công bội q=
Tổng diện tích mặt trên của 11 tầng tháp là tổng của 11 số hạng đầu tiên của cấp số nhân trên
21, 24100
1101
Trang 49https://www.nbv.edu.vn/
Diện tích của mỗi viên gạch là 30 x 30 = 900cm2 = 0,09m2 Vậy số lượng gạch cần dùng là:
N = 24564: 0,09 = 272.934 (viờn).
Trong quá trình xây dựng có thể viên gạch hoa được cắt ra nên ta nên mua số lượng nhiều hơn số liệu tính toán ra, chẳng hạn mua 273000 viên.
Diện tích của mỗi viên gạch là 30 x 30 = 900cm2 = 0,09m2 Vậy số lượng gạch cần dùng là:
N = 24564: 0,09 = 272.934 (viên).
Trong quá trình xây dựng có thể viên gạch hoa được cắt ra nên ta nên mua số lượng nhiều hơn số liệu tính toán ra, chẳng hạn mua 273000 viên.
Câu 17 Một lọ thủy tinh dung tích 1 000 ml chứa đầy 1 loại
dung dịch chất độc nồng độ 10 % đã được chuyển
sang bình chứa khác; nhưng dung dịch độc hại sau khi
đổ hết vẫn còn dính lọ 0,1 %. Để chất độc còn trong lọ
0,001 gam (microgam), Người ta dùng nước cất
xúc rửa lọ thủy tinh này. Hỏi phải xúc rửa bao nhiêu
Vậy sau 3 lần xúc rửa với 1.000 ml/ lần thì chất độc còn
Câu 18 "Trong 1 bàn cờ gồm có 64 ô. Bắt đầu từ ô thứ nhất, Vua đặt vào 1 hạt gạo. Tiếp tục ở ô thứ hai,
Vua đặt vào 2 hạt gạo. Cứ thế với những ô tiếp theo với số gạo gấp đôi số gạo ở ô liền trước nó. Cuối cùng cho đến hết 64 ô của bàn cờ. Tổng số hạt gạo thu được trong 64 ô đó là số gạo mà thần xin bệ hạ ban tặng".
Nhà vua nghĩ "Như thế thì chắc chỉ có 1 bao gạo là cùng". Nhưng sau tính ra với một con số khủng lồ. Vậy số gạo mà Nhà thông thái cần là bao nhiêu?
Trang 50Đáp số của bài toán là một con số gồm 20 chữ số. Số gạo này có thể trải lên toàn bộ bề mặt trái đất với độ dày lên đến 2 mm.