GIAO AN dạy THEM VAN 8 DIEP

TIẾT 1: Gv khái quát kiến thức cho hs qua hệ thống câu hỏi cảm nhận về đoạn văn trong văn bản “ Trong lòng mẹ” Nguyên Hồng * Đọc câu văn sau và trả lời câu hỏi: “Gương mặt mẹ tôi vẫn tư

Trang 1

-Năng lực sáng tạo Năng lực tư duy.

-Năng lực tự học, tự giải quyết vấn đề Năng lực sử dụng ngôn ngữ

TIẾT 1: Gv khái quát kiến thức cho hs qua hệ thống câu hỏi cảm nhận đoạn văn

trong văn bản “ Tôi đi học” ( Thanh Tịnh)

* Đọc câu văn sau và trả lời câu hỏi: “Tôi quên thể nào được những cảm giác

trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trờiquang đãng.”

Câu 1: Chỉ rõ phương thức biểu đạt chính của câu văn trên?

Câu 2: Hình ảnh: “ cành hoa tươi” tượng trưng cho điều gì?

Câu 3: Chỉ ra biện pháp tu từ có trong câu văn trên? Nêu tác dụng?

Câu 4: Câu văn trên đã gợi cho em cảm xúc gì ?

Gợi ý:

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm

Câu 2: Hình ảnh cành hoa tươi biểu trưng cho cái đẹp, cái tinh hoa tinh tuý, cái đáng yêu, đáng nâng niu của tạo hoá ban cho con người Dùng hình ảnh cành hoa tươi tác giả nhằm diễn tả những cảm giác, những rung động trong buổi đầu tiên

thật đẹp đẽ, đáng yêu, đáng nâng niu vô cùng Vẻ đẹp ấy không chỉ sống mãi trongtiềm thức, kí ức mà luôn tươi mới vẹn nguyên

Trang 2

Câu 3: Phép so sánh, nhân hoá mỉm cười diễn tả niềm vui, niềm hạnh phúc trànngập rạo rực và cả một tương lai đẹp đẽ đang chờ phía trước Rõ ràng những cảmgiác, cảm nhận đầu tiên ấy sống mãi trong lòng ''tôi'' với bao tràn ngập hy vọng vềtương lai.

Cách diễn tả thật hay, thật đặc sắc và giàu chất thơ Ta cảm nhận được tấm lòngmãi mãi biết ơn, yêu quý thầy cô, mái trường, bè bạn của nhà văn Thanh Tịnh.Câu 4: Hs tự bộc bạch cảm xúc của mình: Cảm xúc nôn nao, tưng bừng, vui sướngcủa buổi tựu trường đầu tiên

Câu 2: Hình ảnh: “ con chim non” trong câu văn: “ Họ như con chim con đứng bên

bờ tổ nhìn quãng trời rộng muốn bay nhưng còn ngập ngừng, e sợ'' diễn tả tâmtrạng gì của tác giả? Em có nhận xét gì về nghệ thuật tác giả sử dụng trong câu văntrên?

Gợi ý:

Hình ảnh chim con được để dùng để diễn tả tâm trạng của ''tôi'' và các cô cậu lần

dầu tiên đến trường Mái trường như tổ ấm, mỗi cô cậu học trò như cánh chim nonđang ước mơ được khám phá chân trời kiến thức, nhưng cũng rất lo lắng trướcchân trời kiến thức mênh mông, bao la bất tận ấy

Có thể nói : Các hình ảnh so sánh xuất hiện ở những thời điểm khác nhau góp phầnthể hiện cảm xúc, tâm trạng của nhân vật “tôi” ngày đầu tiên đi học Đây là những

so sánh giàu hình ảnh, gắn với các cảnh sắc thiên nhiên tươi sáng, trong trẻo, trữtình

Nhờ các hình ảnh so sánh này mà người đọc cảm nhận được đầy đủ tâm trạngcủa nhân vật “tôi”, cũng nhờ chúng truyện ngắn thêm man mác chất trữ tình trongtrẻo

TIẾT 2: Gv tiếp tục cho hs khai thác kiến thức của văn bản “ Tôi đi học “ qua

cảm nhận đoạn văn

* Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi: “Tôi cảm thấy sau lưng tôi có một bàn tay

dịu dàng đẩy tôi tới trước Nhưng người tôi lúc ấy tự nhiên thấy nặng nề một cách

lạ Không giữ được chéo áo hay cánh tay người thân Tôi nghe sau lưng tôi, trongđám học trò mới vài tiếng thút thít đang ngập ngừng trong cổ Một bàn tay quennhẹ nhàng vuốt mái tóc tôi.” ”

Câu 2: Cho biết ngôi kể và nêu tác dụng?

Câu 3: Tìm từ tượng hình, tượng thanh trong đoạn văn trên? Nêu tác dụng?

Câu 4: Việt đoạn văn 5-7 câu diễn tả cảm xúc của em trong buổi đầu tiên tựutrường?

Gợi ý:

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính: Tự sự

Câu 2: Ngôi kể thứ nhất : Giúp cho lời kể thêm chân thực, làm tăng tính hấp dẫn

Cho câu chuyện,

Câu 3: Từ tượng hình, tượng thanh trong đoạn văn trên: nặng nề, lưng lẻo, nức nở,thút thít, lưu luyến, ngập ngừng

Câu 4: Hs tự viết đoạn văn trình bày cảm xúc của mình, Gv nhận xét, sửa

Đoạn văn tham khảo: cảm xúc về ngày đầu tiên đến trường luôn còn mãi trong

tôi Hôm ấy mẹ đưa tôi đến trường trên chiếc xe đạp cũ , mẹ dắt tay tôi tới trường

Trang 3

rồi mẹ vẫy chào tôi Tôi nhìn mãi theo mẹ khuất dần cho đến khi tiếng trốngtrường vang lên bao hiệu đã đến giời tập trung Tim trong nồng ngực tôi cứ đậpthình thịch như thể tôi sắp làm điều gì lớn lao Tôi bước vào sân trường, tìm mộtchỗ đứng các bạn xung quanh tôi ai cũng có vẻ ngại ngùng ngồi ghế ngay ngắnkhiến tôi cũng căng thẳng Cô giáo chủ nhiệm lại dắt tay tôi về vị trí lóp, tôi thấy

cô thật đáng yêu

TIẾT 3: Gv tiếp tục cho hs khai thác kiến thức của văn bản “ Tôi đi học “ qua

cảm nhận đoạn văn

* Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi: “ Một mùi hương lạ xông lên trong lớp.

Trông hình gì treo trên tường tôi cũng thấy lạ lạ, hay hay Tôi nhìn bàn ghế, chỗngồi rồi tự lạm nhạn nó là của riêng mình Sự quyến luyến, tự nhiên, bất ngờ quákhiến tôi cũng không dám tin là có thật.”

Câu 1: Đoạn văn trên sử dụng ngôi kể thứ mấy? Tác dụng?

Câu 2: Nội dung của đoạn văn trên?

Câu 3: Tìm một trường từ vựng và đạt tên cho trường từ vựng đó?

Câu 4 Nhân vật tôi có cảm nhận và tâm trạng nào qua đoạn văn trên?

Câu 3: Trường từ vựng chỉ cảm giác con người: xa lạ, quyến luyến, bất ngờ

Câu 4: Tâm trạng không sợ hãi, không lúng túng như trước mà thấy quyến luyến,gắn bó

Câu 2: Hãy phân tích giá trị biểu đạt của hình ảnh so sánh qua đoạn văn '' Họ như

con chim con đứng bên bờ tổ nhìn quãng trời rông ''

Yêu cầu gồm các ý sau:

+ Yêu cầu về hình thức phải viết thành một đoạn văn hoàn chỉnh

+ Yêu cầu về nội dung cần làm rõ các vấn đề sau:

- Chỉ ra được vế so sánh

- Hình ảnh chim con được để dùng để diễn tả tâm trạng của ''tôi'' và các cô cậu lần

dầu tiên đến trường Mái trường như tổ ấm, mỗi cô cậu học trò như cánh chim nonđang ước mơ được khám phá chân trời kiến thức, nhưng cũng rất lo lắng trướcchân tròi kiến thức mênh mông, bao la bất tận ấy

- Qua đó, ta cảm nhận được tấm lòng mãi mãi biết ơn, yêu quý mái trường, thầy

cô bè bạn của nhà văn

Viết thành đoạn văn:

Trong truyện ngắn '' Tôi đi học '' Thanh Tịnh đã sử dụng 3 hình ảnh so sánh rấthay và đầy thú vị Ba hình ảnh được xuất hiện ở ba thời điểm khác nhau Khi nhớ

về ngày đầu tiên đến trường nhà văn đã so sánh '' những cảm giác trong sáng ấy bầu trời quang đãng'' Lúc cùng mẹ trên đường tới trường, Thanh Tịnh lại so sánh '' ý nghĩ ấy thoáng qua lướt ngang trên ngọn núi'' và khi đứng trên sân trường tác giả lại so sánh '' Họ như con chim ngập ngừng e sợ'' Những hình ảnh này đã diễn tả rất rõ sự vận động tâm trạng của tôi: từ nao nao nhớ về ngày đầu tiên đến

trường đến nhớ những cảm giác, ý nghĩ non nớt thơ ngây và cuối cùng là những

Trang 4

tâm trạng rụt rè, e sợ của tôi và các cô cậu học trò khác Các hình ảnh so sánh này

đã giúp ta hiểu rõ hơn tâm lí của những em bé lần đầu tiên tới trường Những hìnhảnh so sánh này thật tươi sáng, nhẹ nhàng làm tăng thêm màu sắc trữ tình cho tácphẩm Hẳn phải là một ngòi bút tài hoa, phải có một tâm hồn nhạy cảm, ThanhTịnh mới có thể viết lên những hình ảnh so sánh hay đến vậy

* Hãy phân tích làm sáng tỏ chất thơ toát lên từ thiên truyện '' Tôi đi học''?

Gợi ý: ( Chất thơ là gì? ở đâu? Thể hiện như thế nào?)

+ Chất thơ là một nét đẹp tạo nên giá trị tư tưởng và nghệ thuật của truyện ngắnnày, thể hiện ở những vấn đề sau:

- Trước hết, chất thơ thể hiện ở chổ: truyện ngắn không có cốt truyện mà chỉ làdòng chảy cảm xúc, là những tâm tư tình cảm của một tâm hồn trẻ dại trong buổikhai trường đầu tiên Những cảm xúc êm dịu ngọt ngào, man mác buồn, thơ ngâytrong sáng làm lòng ta rung lên những cảm xúc

- Chất thơ toát lên từ những tình tiết sự việc dào dạt cảm xúc( mẹ âu yếm dẫnđi , các cậu học trò , con đường tới trường )

- Chất thơ toát lên từ cảnh sắc thiên nhiên rất thơ mộng và nên thơ trong trẻo

- Chất thơ còn toả ra từ giọng nói ân cần, cặp mắt hiền từ của ông đốc và khuônmặt tười cười của thấy giáo

- Chất thơ còn toả ra từ tấm lòng yêu thương con hết mực ( 4 lần Thanh Tịnh nói

về bàn tay mẹ) Hình tượng bàn tay mẹ thể hiện một cách tinh tế và biểu cảm, tìnhthương con bao la vô bờ của mẹ

- Chất thơ còn thể hiện ở các hình ảnh so sánh đầy thú vị, ở giọng văn nhẹ nhàng,trong sáng gợi cảm ở âm điệu tha thiết

- Chất thơ còn thể hiện ở chổ tạo được sự đồng cảm, đồng điệu của mọi người (kỉniệm tuổi thơ cắp sách tới trường, hình ảnh mùa thu yên lặng quê Việt

* Hoạt động ứng dụng.

Cảm xúc nào của buổi đầu tiên em đi học làm em ghi nhớ mãi

* Hoạt động bổ sung

Ôn lại bài, chuẩn bị bài Trong lòng mẹ

Kiểm tra, ngày tháng 9 năm 2020.

Trang 5

ÔN TẬP VĂN HỌC : CÁC TÁC PHẨM TỰ SỰ A.Mục tiêu cần đạt

Học sinh yeu thương, quý trọng và biết ơn người mẹ của mình

4 Định hướng phát triển năng lực:

-Năng lực cảm thụ thẩm mĩ

-Năng lực sáng tạo Năng lực tư duy

TIẾT 1: Gv khái quát kiến thức cho hs qua hệ thống câu hỏi cảm nhận về đoạn

văn trong văn bản “ Trong lòng mẹ” ( Nguyên Hồng)

* Đọc câu văn sau và trả lời câu hỏi: “Gương mặt mẹ tôi vẫn tươi sáng với đôi

mắt trong và nước da mịn làm nổi bật hai gò má Hay tại sự sung sướng bỗng đượctrông nhìn và ôm ấp cái hình hài, máu mủ của mình mà mẹ tôi còn tươi đẹp nhưthủa còn sung túc Hơi quần áo mẹ tôi và những hơi thở ở khuôn miệng xinh xắnnhai trầu phả ra lúc đó thơm tho lạ thường.”

Câu 2: Chỉ ra cảm xúc của nhân vật tôi trong đoạn trích? Tại sao nhân vật tôi lại cócảm xúc ấy?

Câu 3: Tìm các từ cùng trường từ vựng và gọi tên truòng từ vựng đó ?

Câu 4: Cho biết tác dụng của các trường từ vựng vừa tìm được ở trên ?

Câu 5: Cảm nhận của enm về đoạn văn trên?

Gợi ý:

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm

Câu 2: Cảm xúc của nhân vật tôi: sung sướng, hạnh phúc Vì nhân vật tôi phải xa

mẹ, chịu bao đau đớn tủi cực và luôn khát khao gặp mẹ

Câu 3: Các từ cùng trường từ vựng: Mặt, mà, da, gò má, đùi, đầu, cán tay, miệng :cùng trường từ vựng chỉ bộ phận con người

Các từ: sung sướng, ấm áp cùng trường từ vựng chỉ trạng thái con người Câu 4: Tác dụng: nhằm diễn tả những cảm động và niềm hạnh phúc, sung sướngtột cùng của bé Hồng khi được ngồi trong lòng mẹ và cảm nhận sự ấm áp của tìnhmẫu tử

Trang 6

Câu 5: Từ những ý trên, hs viết đoạn cảm nhận hoàn chỉnh, gv sửa uốn nắn cho hs.

Đảm bảo các ý; Đoạn văn diễn tả cảm xúc của bé Hồng trong lúc gặp lại mẹ, đó làcảm xúc sung sướng, hạnh phúc tột cùng khi được ngồi trong lòng mẹ và cảm nhận

sự ấm áp của tình mẫu tử

TIẾT 2:

* Đọc câu văn sau và trả lời câu hỏi: “Phải bé lại và lăn vào lòng mẹ, áp mặt vòa

bầu sữa nóng của mẹ để bàn tay người mẹ vuôt ve từ trán xuống càm và gaix rôm

ở sống lưng cho

Nhưng bên tai ù ù của tôi, câu nói ấy bị chìm ngay đi, tôi không mảy may nghĩngợi gì nữa.”

Câu 2: Xác định nội dung của đoạn văn trên bằng một câu ngắn gọn?

Câu 3: Tìm trong đoạn văn trên một trường từ vựng và gọi tên trường từ vựng đó?Câu 4:Từ tình cảm của bé Hồng trong đoạn trích , em hãy viết một đoạn vănkhoảng 10 câu nói về suy nghĩ của tình mẫu tử Trong đó có sử dụng một thán từ?

Gợi ý:

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính: Tự sự

Câu 2: Cảm giác hạnh phúc của bé Hồng khi được nằm trong lòng mẹ

Câu 3: - Trường chỉ hành động của tay: vuốt ve, gãi

- Trường chỉ bộ phận cơ thể người : lòng, bầu sữa, bàn tay, trán, cằm, lưng.Câu 4: Hs viết thành đoạn văn, Gv yc hs đọc, gv sửa uốn nắn cho hs

- Yêu cầu về kỹ năng: Viết đúng đoạn văn 10 dòng, cảm xúc diễn đạt trong sáng, tựnhiên

- Kiến thức: ngắn gọn, xúc tích đầy đủ nội dung sau: Tình mẫu tử là tình cảmthiêng liêng, cao quý

Là nơi nương tựa , giúp ta vượt qua mọi óng gió; là nơi tiếp cho ta thêm độnglực ,sức mạnh

Là nơi mỗi khi gặp khó khăn ta tìm về

Đoạn văn tham khảo: Tình mẫu tử là tình cảm thiêng liêng, cao quý trong mỗichúng ta Mẹ là người mà ta luôn yêu quý kính trọng, Mỗi khi ta gặp khó khăn, mẹchính là người động viên, an ủi, chia sẻ cùng ta vượt qua mẹ là người chắp cánhcho ước mơ ta bay cao, bay xa mẹ chính là người đã tiếp thêm sức mạnh cho tavững bước vào tương lai Không có mẹ chúng ta sẽ khó trở thành người Mỗngười chúng ta phải luông ghi nhớ, báo hiếu công ơn của mẹ Thật bất hạnh cho kẻnào chà đạp lên tình yêu thương đó

TIẾT 3:

* Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

“ Nhưng đời nào tình thương yêu và lòng kính mến mẹ tôi lại bị những rắp tâm tanh bẩn xâm phạm đến Mặc dầu non một năm ròng mẹ tôi không gửi cho tôi lấy một lá thư, nhắn người thăm tôi lấy một lời và gửi cho tôi lấy một đồng quà.Tôi cũng cười đáp lại cô tôi:

- Không! Cháu không muốn vào.Cuối năm thế nào mợ cháu cũng về.”

Câu 1: Xác định tên văn bản, tác giả, phương thức biểu đạt chính?

Câu 2: So sánh cách dùng từ mẹ và mợ trong đoạn trích.

Trang 7

Câu 3: Từ nội dung đoạn trích trên, em hãy viết một đoạn văn ngắn(5- 6câu) bày tỏtình yêu của em đối với mẹ.

Gợi ý: yêu cầu đầy đủ cá kiến thức sau:

Câu 1:

- Tên văn bản, tác giả: Trong lòng mẹ, Nguyên Hồng

- Phương thức biểu đạt chính: Tự sự

Câu 2: So sánh cách dùng từ mẹ và mợ trong đoạn trích:

- Giống nhau: đều là từ đồng nghĩa chỉ người sinh ra tôi

- Khác nhau:

+mẹ : lời kể của tác giả, đối tượng là độc giả

+mợ : lời thoại của chú bé Hồng, người nghe là người cô

Câu 3: Nêu nội dung đoạn trích và viết đoạn văn:

- Nội dung: Tấm lòng yêu thương mẹ kiên định của chú bé Hồng trước những rắptâm chia rẽ tình mẫu tử của người cô

Viết đoạn văn ngắn: Trên cơ sở nội dung của đoạn trích, bày tỏ tình yêu của mìnhđối mẹ Về hình thức phải có mở đoạn, phát triển đoạn và kết đoạn.Các câu phảiliên kết với nhau chặt chẽ về nội dung và hình thức

Hs tự viết, gv nhận xét Sửa cho hs

* Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu của đề:

Xe chạy chầm chậm… Mẹ tôi cầm nón vẫy tôi, vài giây sau, tôi đuổi kịp.

Tôi thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi, và khi trèo lên xe, tôi ríu cả chân lại Mẹ tôi vừa kéo tay tôi, xoa đầu tôi hỏi, thì tôi òa lên khóc rồi cứ thế nức nở Mẹ tôi cũng sụt sùi theo:

- Con nín đi! Mợ đã về với các con rồi mà.

(Nguyên Hồng, Trong lòng mẹ)

Câu 1: Xác định tên văn bản, tác giả, phương thức biểu đạt chính?

Câu 2: Chỉ ra các từ láy có trong đoạn văn trên?

Câu 3: Nêu nội dung chính của đoạn văn trên

Gợi ý: Yêu cầu gồm các ý sau:

Câu 1: - Tên văn bản, tác giả: Trong lòng mẹ, Nguyên Hồng

Phương thức biểu đạt chính: Tự sự

Câu 2: Các từ láy: chầm chậm, hồng hộc, nức nở, sụt sùi.

Câu 3: Nội dung: Niềm vui sướng, hạnh phúc của chú bé Hồng khi gặp lại mẹ

Tiết 4 :

?Đọc đoạn trích em hiểu gì về hoàn cảnh trớ trêu của chú bé Hồng

Gv gợi ý , hd hs làm bài, yc đầy đủ các ý sau:

- Chú bé Hồng- nhân vật chính trong đọan trích “Trong lòng mẹ” sống trong mộtcảnh ngộ đau khổ, trớ trêu thật đáng thương

- Hồng lớn lên trong một gia đình sa sút Người cha sống u uất, chết trong nghèotúng, bệnh tật Người mẹ có trái tim khao khát yêu thương nhưng chôn vùi tuổixuân trong cuộc hôn nhân không hạnh phúc sau khi chồng chết, người mẹ khôngchịu được sự ghẻ lạnh của họ hàng phải bỏ đi tha hương cầu thực ở phương xa

- Chú bé Hồng bị mồ côi cả cah lẫn mẹ, sống thui thủi , chịu sự ghẻ lạnh của bà cô,

và họ hàng bên nội, trở thành đứa trẻ bị bỏ roi, sống lêu lổng

Trang 8

- Tuy xa mẹ, chú luôn nhớ mẹ, yêu thương, khao khát được gặp mẹ Tình yêu mẹ

vô bờ bến khiến Hồng trở lên cứng cỏi hơn, bản lĩnh hơn, già dặn hơn trước nhữnglời dèm pha, và thái độ cay nghiệt của bà cô, họ hàng Chú cacsnhg khao khát gặp

mẹ hơn bao giờ hết…

Tiết 3: Gv khái quát kiến thức văn bản tức nước vỡ bờ thông qua các câu hỏi cảm

nhận, phát hiện kiến thức cho hs

Đọc kĩ đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi theo yêu cầu:

“ - Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem!

Rồi chị túm lấy cổ hắn, ấn giúi ra cửa Sức lẻo khoẻo của anh chàng nghiện chạy không kịp với sức xô đẩy của người đàn bà lực điền, hắn ngã chỏng quèo trên mặt đất, miệng vẫn nham nhảm thét trói vợ chồng kẻ thiếu sưu.

Người nhà Lý trưởng sấn sổ bước đến, hươ gậy chực đánh chị Dậu Nhanh như cắt, chị Dậu nắm ngay được gậy của hắn Hai người giằng co nhau du đẩy nhau, rồi ai nấy đều buông gậy ra, áp vào vật nhau Hai đứa trẻ con kêu khóc om sòm Kết cục, anh chành hầu cận ông Lý yếu hơn chị chàng con mọn, hắn bị chị này túm tóc lẳng cho một cái, ngã nhào ra thềm.

Anh Dậu sợ quá muốn dậy can vợ, nhưng mệt đắm ngồi lên lại nằm xuống, vừa run vừa rên :

- U nó không được thế! Người ta đánh mình không sao, mình đánh người ta thì mình phải tù phải tội.

Chị Dậu vẫn chưa nguôi giận;

- Thà ngồi tù Để cho chúng nó làm tình làm tội mãi thế, tôi không chịu được Người nhà lý trưởng hết cơn lặng cá, lóp ngóp bò dậy hắn chỉ vừa thở vừa chửi chị Dậu, không dám động đến thân thể chị nữa.”

(Theo Ngô Tất Tố)Câu 1:

a Nêu xuất xứ, nội dung đoạn trích?

b Nêu tóm tắt đoạn trích?

Câu 2: Nêu cảm nghĩ của em về nhân vật chị Dậu trong đoạn trích?

Câu 3: Gọi tên các từ in đậm trong mỗi câu sau và nêu tác dụng của chúng.

a - Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem!

b - U nó không được thế!

Câu 4:

Cho câu văn: “Nhanh như cắt, chị Dậu nắm ngay được gậy của hắn.”

a Trong câu có dùng phép tu từ nào? Nêu tác dụng của phép tu từ đó?

b Hãy tìm thêm 5 thành ngữ có cách nói như “Nhanh như cắt”?

Hs suy nghĩ làm bài, yc gồm các ý sau:

Câu 1: a Đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” (Trích “Tắt đèn” – Ngô Tất Tố)

- Nội dung: Sự phản kháng tiềm tàng của chị Dậu.

b.Tóm tắt:

Chị Dậu túm lấy cai lệ ấn dúi ra cửa Người nhà lí trưởng định xông vào nhưng rồicũng bị chị túm tóc lẳng ngã nhào ra thềm Anh Dậu hết lời khuyên lơn vợ nhưngchị Dậu nhất quyết vùng dậy, quyết: “Thà ngồi tù”

Câu 2: - Tên cai lệ " Rút dây thừng trong tay anh hậu cần lý trưởng, hắn chạy sầmsập đến chỗ anh Dậu để bắt trói điệu anh ra đình" Tức nước vỡ bờ, để bảo về

Trang 9

chồng cũng như nhân phẩm chị đã kiên quyết chống cự: " Mày trói chồng bà đi, bàcho mày xem" Cách xưng hô thay đổi Từ chỗ nhún mình chị đã vùng lên Tên cai

vệ bị chị Dậu túm cổ ấn dúi ra cửa, ngã chỏng queo trên mặt đất Tên hậu cận lýtrưởng bị chị túm túc lăng cho một cái, ngã nhào ra thềm Chị nói "Thà ngồi tù Đểcho chúng nó làm tình làm tội mãi thế, tôi không chịu được” Con giun xéo mãicũng quằn, bị dồn tới bước đường cùng người nông dân phải tự giải thoát chomình

Câu 3: - Ngay: trợ từ, Thế: đại từ

Câu 4: - BPTT: Nói quá

+ Tác dụng : Nhằm tạo ấn tượng, tăng sức biểu cảm cho sự diễn đạt Nhấn mạnh hành động nhanh nhẹn, dứt khoát của nhân vật

- Thành ngữ tương tự: Chậm như rùa; Dữ như cọp; Đen như gỗ mun; Đỏ như son; nhanh như chớp

Tiết 4: Gv tiếp tục khái quát kiến thức văn bản tức nước vỡ bờ thông qua các câu

hỏi cảm nhận, phát hiện kiến thức cho hs

Đọc kĩ đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi theo yêu cầu:

Cai lệ tát vào mặt chị một cái đánh bốp, rồi hắn cứ nhảy vào cạnh anh Dậu.

Chị Dậu nghiến hai hàm răng :

- Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem!

Rồi chị túm lấy cổ hắn, ấn dúi ra cửa Sức lẻo khoẻo của anh chàng nghiện chạy không kịp với sức xô đẩy của người đàn bà lực điền, hắn ngã chỏng quèo trên mặt đất, miệng vẫn nham nhảm thét trói vợ chồng kẻ thiếu sưu.

Người nhà lí trường sấn sổ bước đến giơ gậy chực đánh chị Dậu Nhanh như cắt, chị Dậu nắm ngay được gậy của hắn Hai người giằng co nhau, du đẩy nhau, rồi

ai nấy đều buông gậy ra, áp vào vật nhau Hai đứa trẻ con kêu khóc om sòm Kết cục, anh chàng "hầu cận ông lí" yếu hơn chị chàng con mọn, hắn bị chị này túm tóc lẳng cho một cái, ngã nhào ra thềm.

Anh Dậu sợ quá muốn dậy can vợ, nhưng mệt lắm, ngồi lên lại nằm xuống vừa run vừa kêu:

- U nó không được thế! Người ta đánh mình không sao, mình đánh người ta thì mình phải tù, phải tội.

Chị Dậu vẫn chưa nguôi cơn giận:

- Thà ngồi tù Để cho chúng nó làm tình làm tội mãi thế, tôi không chịu được

Câu 1: Đoạn trích trên trích từ văn bản nào của ai?

Câu 2: Phương thức biểu đạt trong đoạn trích trên là gì? Văn bản chứa đoạn trích trên viết theo thể loại nào?

Câu 3: Nhà văn đã xây dựng mấy tuyến nhân vật? Chỉ ra những nhân vật đại diện cho từng tuyến nhân vật đó

Câu 4: Nét đẹp nổi bật của chị Dậu trong đoạn trích

Cậu 5: Từ thái độ và hành động của nhân vật chị Dậu trong đoạn trích trên, em hiểu thế nào về nhan đề "Tức nước vỡ bờ"

Hs suy nghĩ làm bài, yc hs lên bảng, gv chữa bổ sung

Yêu cầu các ý sau:

Câu 1: Đoạn trích trên trích từ văn bản“Tức Nước vỡ bờ” của Ngô Tất Tố

Câu 2: Phương thức biểu đạt: tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm

Trang 10

Thể loại : Tiểu Thuyết

Câu 3; Đoạn trích có hai tuyến nhân vật:

Loại nhân vật thấp cổ bé họng: gia đình chị Dậu

Loại nhân vật đại diện cho giai cấp thống trị : Cai lệ và đám người nhà lí trưởng.Câu 4: Nét đẹp nổi bật của chị Dậu trong đoạn trích

- Yêu thương chồng

- Có tinh thần phản kháng mãnh liệt của người nông dân hiền lành, chất phác

Câu 5: Hành động đấu tranh của chị Dậu đã biểu hiện rõ được cái nhan đề Khi conngười bị áp bức bóc lột tới một giới hạn nhất định con người sẽ vùng lên đấu tranh

để đòi lại công lý, “con giun xéo lắm cũng quằn” Hành động của chị Dậu đã làmtăng lên ý nghĩa của hành động biết đấu tranh chống lại cái ác và cái xấu

Mặc dù tự phát, song hành động của chị cho thấy sức mạnh tiềm tàng của ngườinông dân Sức mạnh ấy bắt nguồn từ ý thức nhân phẩm, từ tình yêu thương Đây làđoạn văn sảng khoái nhất trong hơn một trăm trang Tắt đèn

Học sinh có ý thức trân trọng phẩm chất người nông dân

4 Định hướng phát triển năng lực:

-Năng lực sáng tạo Năng lực tư duy

B Chuẩn bị

-Gv : nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án

-Hs : ôn bài

Trang 11

C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học.

Hoạt động khởi động

1 Kiểm tra bài cũ

2 Giới thiệu bài

Hoạt động thực hành

Tiết 3: Gv tiếp tục khái quát kiến thức văn bản tức nước vỡ bờ thông qua các câu

hỏi cảm nhận, phát hiện kiến thức cho hs

Đọc đoạn văn và trả lời câu hỏi:

Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ:

- Thằng kia! Ông tưởng mày chết đêm qua, còn sống đấy à? Nộp tiền sưu! Mau! Hoảng quá, anh Dậu vội để bát cháo xuống phản và lăn đùng ra đó, không nói được câu gì Người nhà lí trưởng cười một cách mỉa mai:

- Anh ta lại sắp phải gió như đêm qua đấy!

Rồi hắn chỉ luôn vào mặt chị Dậu:

- Chị khất tiền sưu đến chiều mai phải không? Đấy! Chị hãy nói với ông cai, để ông ấy ra đình kêu với quan cho! Chứ ông lí tôi thì không có quyền dám cho chị khất một giờ nào nữa!

Chị Dậu run run:

- Nhà cháu đã túng lại phải đóng cả suất sưu của chú nó nữa, nên mới lôi thôi như thế Chứ cháu có dám bỏ bễ tiền sưu của nhà nước đâu?

Hai ông làm phúc nói với ông lí cho cháu khất

Cai lệ không để cho chị được nói hết câu, trợn ngược hai mắt, hắn quát:

- Mày định nói cho cha mày nghe đấy à? Sưu của nhà nước mà dám mở mồm xin khất!

Chị Dậu vẫn thiết tha:

- Khốn nạn! Nhà cháu đã không có, dẫu ông chửi mắng cũng đến thế thôi Xin ông trông lại!

Cai lệ vẫn giọng hầm hè:

- Nếu không có tiền nộp sưu cho ông bây giờ, thì ông sẽ dỡ cả nhà mày đi, chửi mắng thôi à!

Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính trong đoạn trích trên

Câu 2: Đoạn trích trên được viết vào thời gian nào? Thuộc trào lưu văn học giai đoạn nào của văn học Việt Nam?

Câu 3: Xác định biện pháp tu từ nói quá trong đoạn trích?

Câu 4: Viết đoạn văn ngắn khoảng (8 câu) nêu cảm nghĩ của em về nhân vật chị Dậu trong đoạn trích "Tức nước vỡ bờ" của Ngô Tất Tố? Trong đoạn văn có sử dụng câu ghép và dấu hai chấm (Gạch chân câu ghép, dấu hai chấm)

Câu 5: Tìm tác phẩm có cùng chủ đề về người nông dân có trong đoạn trích trên, nêu rõ tên tác giả

Gv gợi ý , hs làm bài, gv nhận xét, sửa cho hs Yêu cầu gồm các ý sau:

Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính trong đoạn trích trên: Tự sự

Câu 2: Đoạn trích trên được viết vào thời gian: Trước năm 1945, thuộc trào lưuvăn học hiện thực phê phán

Trang 12

Câu 3: - Nói quá: - Anh ta lại sắp phải gió như đêm qua đấy!

Câu 4:Hs tự viết đoạn văn, yêu cầu đảm bảo các ý

* Giới thiệu khái quát về nhân vật chị Dậu:

- Chị Dậu là một người phụ nữ hết lòng yêu thương chồng con

- Là một người phụ nữ đảm đang, nhân hậu, nhẫn nhịn

- Trở thành trụ cột của gia đình khi anh Dậu bị bắt

* Chị Dậu đối mặt với bọn tay sai

- Ban đầu chị nhẹ nhàng, xin xỏ:

+ Khi bọn cai lệ xông đến đòi bắt anh Dậu đi -> Chị Dậu van xin, lời lẽ nhịn nhục+ Cách xưng hô khiêm nhường “ông” với “con”

-> Tỏ thái độ cúi nhường để bảo vệ tính mạng cho người chồng

Câu 5: - Văn bản cùng chủ đề:

+ Lão Hac – Nam Cao

* Trình bày cảm nhận của em về đoạn trích ( Dành cho hs lớp T2)

“ Rồi chị túm lấy cổ hắn ngã nhào ra thềm”

Hướng dẫn để học sinh phát hiện và cảm thụ những đặc sắc về nghệ thuật, nộidung của đoạn trích

- Nổi bật trong đoạn trích là hình ảnh chị Dậu với sức mạnh ghê gớm, hành độngquyết liệt ( dẫn chứng )

- Đánh giá chung : Với ngòi bút tài tình, Ngô Tất Tố khiến người đọc hồi hộp vàbất ngờ trước hành động của chị Dậu Hành động ấy khiến bức tranh làng Đông Xávốn ảm đạm trong những ngày sưu thuế trở nên tươi sáng hơn Qua đó, ngưới đọccũng thấy rõ hơn sức sống tiềm tàng, mãnh liệt của người phụ nữ nông thôn trướccách mạng tháng Tám

Em cảm nhận như thế nào về hình tượng người nông dân qua tác phẩm Tức nước

vỡ bờ?

Ôn lại bài, chuẩn bị bài Lão hạc

Kiểm tra, ngày tháng 10 năm.2020.

Kí duyệt

TUẦN 6

Trang 13

-Năng lực sáng tạo Năng lực tư duy.

TIẾT1: Gv khái quát kiến thức cho hs qua hệ thống câu hỏi cảm nhận đoạn văn

trong văn bản “ Lão Hạc”

“Hôm sau lão Hạc sang nhà tôi Vừa thấy tôi, lão báo ngay:

- Cậu Vàng đi đời rồi, ông giáo ạ !

- Cụ bán rồi ?

- Bán rồi ! Họ vừa bắt xong.

Lão cố làm ra vui vẻ Nhưng trông lão cười như mếu và đôi mắt lão ầng ậng nước, tôi muốn ôm choàng lấy lão mà òa lên khóc Bây giờ thì tôi không xót xa năm quyển sách của tôi quá như trước nữa Tôi chỉ ái ngại cho lão Hạc Tôi hỏi cho có chuyện:

- Thế nó cho bắt à ?

Mặt lão đột nhiên co rúm lại Những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra Cái đầu lão ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu như con nít Lão hu hu khóc…”

Câu 1: Tìm các từ láy trong đoạn văn

Trang 14

Câu 2: Đoạn văn trên được kể ở ngôi nào, ngôi kể ấy có tác dụng như thế nào trongviệc kể chuyện ?

Câu 3: Em hãy nêu tóm tắt giá trị nhân đạo của truyện ngắn Lão Hạc.

Câu 4: Kể tên các tác phẩm và tác giả thuộc chủ đề Người nông dân Việt Nam trước Cách mạng Tháng 8 năm 1945 đã học trong chương trình Ngữ văn 8, tập

Xác định ngôi kể của đoạn văn:

- Đoạn văn trên được kể ở ngôi thứ nhất (ông giáo là người kể chuyện, xưng tôi)

- Tác dụng của việc lựa chọn ngôi kể ở ngôi thứ nhất:

+ Ông giáo – người tham gia câu chuyện, chứng kiến sự việc diễn ra trực tiếp kể lại câu chuyện khiến cho câu chuyện trở nên chân thực, gần gũi hơn Với cách kể này, câu chuyện được kể như những lời giãi bày tâm sự, cuốn hút độc giả dõi theo.+ Việc lựa chọn ngôi kể này còn giúp cho cách dẫn dắt câu chuyện trở nên tựnhiên, linh hoạt hơn, lời kể chuyển dịch trong mọi không gian, thời gian kết hợpgiữa kể với tả, hồi tưởng với bộc lộ cảm xúc trữ tình và triết lý sâu sắc

Câu 3:

Nêu tóm tắt giá trị nhân đạo của truyện ngắn Lão Hạc

- Trước hết, giá trị nhân đạo của tác phẩm được khẳng định qua tấm lòng đồngcảm, sự sẻ chia, cảm thông sâu sắc của nhà văn trước số phận đau thương, bất hạnhcủa người lao động, đặc biệt là của người nông dân Việt Nam trước Cách mạngtháng 8 năm 1945

- Truyện còn cho thấy tấm lòng yêu thương, trân trọng với người nông dân (lãoHạc) của nhà văn; đồng thời ngợi ca những phẩm cao quý của lão Hạc

Câu 4: Kể tên các tác phẩm và tác giả thuộc chủ đề “Người nông dân Việt Namtrước Cách mạng Tháng 8 năm 1945” đã học trong chương trình Ngữ văn 8, tập 1:

- Tác phẩm Lão Hạc của nhà văn Nam Cao

- Tác phẩm Tắt đèn của nhà văn Ngô Tất Tố

TIẾT 2: Gv tiếp tục khái quát kiến thức cho hs qua hệ thống câu hỏi cảm nhận

đoạn văn trong văn bản “ Lão Hạc”

“ Này! Ông giáo ạ! Cái giống nó cũng khôn! Nó cứ làm in như nó trách tôi; nó kêu ư ử, nhìn tôi, như muốn bảo tôi rằng: “A! Lão già tệ lắm! Tôi ăn ở với lão như thế mà lão xử với tôi như thế này à?”.

(Lão Hạc-Nam Cao)Câu 1: Người kể trong đoạn trích là ai? Kể về sự việc gì?

Câu 2: Chỉ ra các thán từ được sử dụng trong đoạn trích trên?

Câu 3: Viết đoạn văn (8 - 10 dòng) nêu cảm nhận của em về nhân vật lão Hạc

Gv hướng dẫn hs làm bài, yc các ý sau:

Câu 1: Người kể trong đoạn trích là lão Hạc, kể về việc lão bán con chó vàng màlão yêu quý

Câu 2: - Các thán từ: Này, a

Trang 15

Câu 3: Đoạn văn tham khảo.

Cuộc đời của lão Hạc đầy nước mắt, nhiều đau khổ và bất hạnh Khi còn sống thì lão sống âm thầm, nghèo đói, cô đơn và đến khi lão chết thì lão quằn quại, đau đớn

vô cùng đáng thương Tuy thế, lão Hạc lại có bao phẩm chất tốt đẹp như hiền lành,chất phác, nhân hậu, trong sạch và tự trọng Lão Hạc là một điển hình về ngườinông dân Việt Nam trong xã hội cũ được Nam Cao miêu tả chân thực, với bao trântrọng, xót thương, thấm đượm một tinh thần nhân đạo thống thiết

“Mặt lão đột nhiên co rúm lại Những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt

chảy ra Cái đầu lão ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu như con nít Lão hu hu khóc ”

(Ngữ Văn 8, tập một, NXB GD, năm 2012)

Câu 1: Xác định PTBĐ chính của đoạn văn trên? Nêu nội dung?

Câu 2: Trình bày giá trị nội dung – nghệ thuật văn bản em vừa tìm được.

Gv hướng dẫn hs làm bài Yc gồm các ý

Câu 1: PTBĐ chính: Tự sự

Nội dung: Sự đau khổ tột cùng của Lão Hạc sau khi bán chó

Câu 2:

- Giá trị nội dung:

Qua đoạn trích tác giả đã thể hiện sự chân thực và cảm động về số phận đauthương của người nông dân trong xã hội phong kiến cũ và ca ngợi những phẩmchất cao quí của họ Đồng thời cũng cho thấy sự yêu thương trân trọng của NamCao đối với những người nông dân như thế

- Giá trị nghệ thuật:

+ Nam Cao đã thể hiện tài năng nghệ thuật của mình trong việc miêu tả tâm lí nhânvật, cách kể chuyện giản dị, tự nhiên chân thực, giọng điệu linh hoạt và tình huốngđôc đáo

TIẾT 3: Gv tiếp tục khái quát kiến thức cho hs qua hệ thống câu hỏi cảm nhận

đoạn văn trong văn bản “ Lão Hạc”

Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:

“Không ! Cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn, hay vẫn đáng buồn theo một nghĩa khác Tôi ở nhà Binh Tu về được một lúc lâu thì thấy những tiếng nhốn nháo ở bên nhà lão Hạc Lão vật vã đến hai giờ đồng hồ rồi mới chết Cái chết thật là dữ dội Chẳng ai hiểu lão chết vì bệnh gì mà đau đớn và bất thình lình như vậy Chỉ có tôi với Binh Tư hiểu.

Nhưng nói ra làm gì nữa ! Lão Hạc ơi ! Lão hãy yên lòng mà nhắm mắt ! Lão đừng lo gì cho cái vườn của lão Tôi sẽ cố giữ gìn cho lão Đến khi con trai lão về, tôi sẽ trao lại cho hắn và bảo hắn: Đây là cái vườn mà ông cụ thân sinh ra anh đã

cố để lại cho anh trọn vẹn, cụ thà chết chứ không chịu bán đi một sào ”

(Trích Lão Hạc - Nam Cao, Ngữ văn 8, tập một, NXB GD, năm 2012) Câu 1: Hãy giới thiệu ngắn gọn về nhà văn Nam Cao

Câu 2: Kể tên các tác phẩm và tác giả thuộc chủ đề Người nông dân Việt Nam

trước Cách mạng Tháng 8 năm 1945

Câu 3: Đoạn văn trên được kể ở ngôi nào, ngôi kể ây có tác dụng như thế nào?

Trang 16

Câu 4: Em hiểu thế nào về nguyên nhân cái chết của lão Hạc

Câu 5: Thái độ, tình cảm của nhân vật “tôi” đối với lão Hạc như thế nào qua đoạn kết trên ?

Gv hướng dẫn hs làm bài, Yc gồm các ý sau:

Câu 1:

Giới thiệu ngắn gọn về nhà văn Nam Cao:

- Nam Cao (1915 - 1951) tên khai sinh là Trần Hữu Tri, quê ở làng giá Đại Hoàng,phủ Lí Nhân (Nay là xã Hoà Hậu, huyện Lý Nhân), tỉnh Hà

Nam

Trước Cách mạng Tháng 8 năm 1945, Ông là một nhà văn hiện thực xuất sắc vớinhững sáng tác chân thực viết về người nông dân nghèo đói , bị vùi dập và ngườitrí thức nghèo sống mòn mỏi, bế tắc trong xã hội cũ

- Sau Cánh mạng Tháng 8 năm 1945, Nam Cao đi theo cách mạng, Lông tận tụysáng tác phục vụ kháng chiến

- Ông đã hi sinh trên đường công tác ở vùng sau lưng địch Nam Cao được Nhànước truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật năm 1996

Câu 2: Các tác phẩm và tác giả thuộc chủ đề Người nông dân Việt Nam trước

Cách mạng Tháng 8 năm 1945: 2 tác phẩm và tác giả đã học trong sách Ngữ văn 8,tập một:

+ Tắt đèn của nhà văn Ngô Tất Tố

+ Lão Hạc của nhà văn Nam Cao

Câu 3: Đoạn văn được kể ở ngôi thứ nhất

Ngôi kể ấy có tác dụng: Tăng thêm tính chân thực của chuyện, câu chuyện trở nêngần gũi, chân thực hơn

Qua lời kể của nhân vật tôi, câu chuyện được dẫn dắt tự nhiên, linh hoạt, giúp tácgiả thể hiện sâu sắc suy nghĩ, tình cảm của nhân vật nên sức thuyết phục của câuchuyện cao hơn

Câu 4: Nguyên nhân cái chết của lão Hạc: Tình cảnh đói khô, túng quân đã đây

lão Hạc đến cái chết như một hành động tự giải thoát - Qua đây ta thấy số phận cơcực của người nông dân VN trước Cách mạng Tháng 8 năm 1945

Câu 5; Thái độ, tình cảm của nhân vật “tôi” đối với lão Hạc qua đoạn kết trên ;

đồng cảm, xót xa trước cái chết đau đớn của lão Hạc, trân trọng nhân cách của lãoHạc

* Trình bày cảm nhận về đoạn văn sau : ( Dành cho hs lớp T 2)

“ Mặt lão đột nhiên co rúm lại Những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra.Cái đầu lão ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu như con nít Lão hu hu khóc….”.

Gv hướng dẫn hs làm, yc đảm bảo được một số nội dung sau :

- Đoạn văn thể hiện nghệ thuật độc đáo của Nam Cao trong việc khác họa tâmtrạngcủa lão Hạc sau khi bán chó

- Bằng việc sử dụng một loạt từ ngữ có giá trị biểu cảm , đó là từ tượng hình ( dẫnchứng) , từ tượng thanh ( dẫn chứng) cùng với các động từ được sử dung liên tiếp (dẫn chứng) giúp ta hình dung ra nỗi đau đớn tột cùng tạo ra những đột biến trênkhuôn mặt già nua, tội nghiệp của lão Hạc

Trang 17

- Phải bán cậu vàng, lão Hạc khổ sở, xót xa đến quằn quại Dường như cả cuộc đờilão là một dòng nước mắt trải dài những nỗi bất hạnh, giờ đây thêm một nỗi đau

nữa khiến cho những vết nhăn trên mặt lão “xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra”- những giọt nước mắt cạn kiệt, đau đớn Nỗi đau đớn cứ mỗi lúc lại trào dâng trong lòng lão và vỡ òa thành tiếng “khóc hu hu” như con nít.

- Trải qua những giây phút đau đớn đến tột cùng như vậy bởi với lão, cậu Vàng có

rất nhiều ý nghĩa Qua đó ta thấy lão Hạc là người sống tình nghĩa, thủy chung.-Đánh giá chung : Miêu tả ngoại hình mà thể hiện được cả những dằn vặt nội tâmcủa nhân vật là một thành công của Nam Cao, chứng tỏ tài năng, sự cảm thông vàtình yêu thương sâu sắc của tác giả với những con người nghèo khổ mà bất hạnh

Qua nhân vật Lão Hạc, em nhận thấy Lão hạc có những phẩm chất nào đáng quý?

Ôn lại bài cách làm văn tự sự lớp 6

Kiểm tra, ngày tháng năm 2020.

- Giúp hs khái quát kiến thức kĩ năng về cách làm văn bản tự sự Biết cách kết hợp

kể vaois miêu tả, biểu cảm để bài văn gây xúc động lòng người

2 Kĩ năng : Rèn kĩ năng viết bài văn tự sự có kết hợp với yếu tố miêu tả và biểu cảm

3 Thái độ :Hs có ý thức vận dụng kiến thức thực tế vào viết bài văn tự sự

4 Định hướng phát triển năng lực

-Năng lực sáng tạo Năng lự tư duy

Trang 18

1 Kiểm tra bài cũ

2 Giới thiệu bài

* Hoạt động thực hành

Tiết1

I Lớ thuyết về văn tự sự.

Gv nhắc lại một số lớ thuyết cơ bản về văn tự sự : khỏi niệm, cỏch làm văn tự sự,

sự việc và nhõn vật trong văn tự sự, ngụi kể và trỡnh tự kể trong văn tự sự

II Luyện tập.

Gv hướng dẫn học sinh làm một số đề văn tự sự

Đề 1 : Kể lại kỉ niờm đỏng nhớ ngày đầu tiờn đi học.

*Tỡm hiểu đề

- Phương thức biểu đạt chớnh : tự sự

- Sự việc chớnh : kỉ niệm đỏng nhớ ngày đầu tiờn đi học.

- Ngụi kể : Thứ nhất, số ớt, xưng “ tụi, em”

- Trỡnh tự kể :

+ Từ thời điểm hiện tại nhớ về quỏ khứ ngày đầu tiờn đi học

+ Kỉ niệm được kể theo trỡnh tự thời gian

Biết đan xen việc miờu tả, bộc lộ cảm xỳc trong khi kể

* Dàn ý chi tiết:

Gv hướng dẫn hs lập dàn ý chi tiết cho đề bài trờn

1 Mở bài :

? Phần mở bài của đề văn trờn ,em làm nhiệm vụ gỡ?

- Giới thiệu cảm xỳc của em về ngày đi học đầu tiên

2.Thân bài :

? Cho biết cảm xỳccảm xỳc của em trong buổi khai trờng đầu tiên bắt đầu như thếnào? theo trỡnh tự nào?

- Đêm trớc ngày khai trờng :

+ Emchuẩn bị đầy đủ sách vở, quần áo mới

+ Tâm trạng nôn nao, háo hức lạ thờng

- Lúc dự lễ khai trờng :

+ Tiếng trống vang lên giòn giã, thúc dục

Trang 19

+ Lần đầu tiên trong đời, em đợc dự một buổi lễ long trọng và trang nghiêm nh thế.

+ Ngỡ ngàng và lạ lùng trớc khung cảnh ấy

+ Vui và tự hào vì mình đã là hs lớp một

-Lỳc vào lớp:

+ Khi cụ giỏo gọi tờn hồi hộp đến quờn cả tờn của mỡnh

+ Được cụ giỏo hỏi han, dỗ dành đó tự tin theo cụ vào lớp

+Rụt rè làm quen với các bạn mới v ới bạn bước vào giờ học đầu tiờn trong niềm hõnhoan, vui sướng

3 Kết bài: ? Kết bài của bài văn tự sự em làm nhiệm vụ gỡ?

Trỡnh bày cảm xúc của em sau buổi khai trường

- Thấy rằng mình đã lớn

- Tự nhủ phải chăm ngoan, học giỏi để cha mẹ vui lòng

Tiết 2: Từ dàn ý trờn, gv cho hs viết thành cỏc đoan theo dàn ý, sau đú gv kiểm tra

kĩ năng viết của ỏc em Yc cỏc em trỡnh bày bài viết của mỡnh, cho cỏc bạn nhận xột về ngụn từ, khả năng vận dụng cỏc yếu tố miờu tả, biểu cảm Gv nhận xột và sửa cho cỏc em

Đoạn văn tham khảo:

1.Viết đoạn mở bài :

Ngày đầu tiờn khai trường, đú là cỏi ngày mà chắc hẳn khụng ai trong chỳng ta cúthể quờn được Cỏi ngày ấy đó đỏnh dấu sự kiện mỗi chỳng ta bước vào con đườnghọc tập Năm nay tụi đó lờn lớp 8, đó quỏ quen với khụng khớ học đường, nhưngchợt nhỡn thấy những em học sinh lớp một nắm tay bố mẹ dẫn đến trường, làm tụithờm bồi hồi, xao xuyến và nhớ lại những kỉ niệm ngõy thơ, bộ bỏng của một cậu

bộ chập chững bước vào cổng trường trong bàn tay đầy tỡnh thương của mẹ tụi

2 Viết đoạn thõn bài:

a Sự chuẩn bị của em trước ngày khai trường:

Ấy là cỏi ngày mà tụi sẽ khụng bao giờ quờn Đú là một buổi sang cuối thu ờmđềm, bầu trời cao trong xanh cú ỏnh nắng vàng tươi Cỏi mựa thu ở quờ tụi thật đặcbiệt - mựa thu miền Bắc Nú dịu ngọt và nhẹ nhàng Quả đỳng là thời điểm khiếncho người ta dễ nhớ Phải chăng đõy chớnh là lớ do để mựa thu là mựa tựu trường?Tụi nao nao trong lũng những tưởng tượng ngõy thơ với tõm trạng một đứa trẻ sắpđối diện với một sự kiện quan trọng Thực ra lỳc đú cũn bộ, chưa cảm nhận đượcmấy về ngày khai trường và cũng chẳng biết đú là ngày gỡ, nhưng thấy sự quantõm, bận rộn của người lớn phần nào tụi cũng đó nhận ra cú cỏi gỡ đú quan trọng

b Tõm trạng của em khi trờn đường tới trường

Hụm nay mẹ sẽ là người đưa tụi đến trường Vựng quờ tụi khụng phải ở thành thị,cũng chẳng phải một nơi nào giàu cú, đú là một vựng quờ mang đầy nột thụn quờ

và sự dõn dó Trờn đường đi học, tụi thấy cú rất nhiều cỏc bạn học sinh cựng cỏcbậc phụ huynh Tụi để ý thấy từng nột mặt lo lắng trờn mặt họ, trong đú cú cả mấyđứa thường đi chơi với tụi, cựng với sự chu đỏo của người lớn giống như mẹ tụivậy Điều đú càng làm tụi hiểu thờm về tầm quan trọng của ngày này, nhưng cũngchớnh vỡ đú mà khiến tụi càng thờm bận tõm Tõm hồn tụi bấy giờ nặng trĩu nhưngrồi lại nhẹ nhàng như những cỏnh hoa tươi rực rỡ trong nắng mai cựng làn giú nhốnhẹ thổi qua, xoa dịu đi cỏi bồi hồi của tõm trạng

Trang 20

Tiết 3: tương tự, gv cho các em hs viết các đoạn còn lại, hs đứng dậy đọc ,gv sửa

uốn nắn cho các em

Đoạn văn tham khảo

c Tâm trạng của em khi tới trường

Ô kìa, kia có phải là trường học, nơi mà tôi sẽ đến Tôi lờ mờ nhận ra như vậy vìthấy nó khang trang và to lớn hơn bất cứ cái nhà nào mà tôi từng gặp Mẹ xoa đầutôi, nhẹ nhàng nói: “Con yêu, trường học của con đây rồi Đây sẽ là nơi tu dưỡngđạo đức và kiến thức cho con” Quả thực tâm trạng tôi mỗi lúc thay đổi Bây giờtôi không còn cảm thấy quá sợ nữa nhưng không hiểu sao chân tôi cứ díu lại Dùvậy nhưng tôi vẫn cố nhảy theo những bước chân của mẹ Đi được một đoạn thìngôi trường đã hiện rõ trước mắt Trước mặt tôi là một cái cổng trường to lớn vớinhững chữ viết lằng nhằng khó hiểu Xung quanh đó là hàng trăm các bạn học sinhkhác cùng với biết bao tâm trạng, suy nghĩ Bạn thì níu chân mẹ, người thì mếumáo Chợt có tiếng khóc òa sau lưng tôi, tôi liền chạy lại úp mặt vào mẹ và cũngnghẹn ngào khó tả Nước mắt tôi đã rưng rưng đến tận cổ họng Mẹ an ủi tôi cùngnhững lời nói ngọt ngào, làm tôi lấy lại can đảm lau nhẹ nước mắt và mồ hôi, đứngthẳng người Cùng lúc đó, có một cô giáo đi lại phía tôi Tôi ngơ ngác nhìn thì cônhẹ nhàng cất tiếng nói: “Chị cho cháu vào lớp đi Đó là lớp của em” Giọng nói ấm

ấm, thanh thanh mà ngọt ngào của cô đã khiến tôi không còn cảm giác sợ hãi nữa

Cô nhẹ nhàng nắm tay tôi dắt vào lớp, tôi đi theo sau cô và cảm nhận mùi thơm từ

tà áo dài của cô

c Tâm trạng của em khi ở trong lớp hoc

Cô bảo: “Lớp mình ở đây Tí nữa ra tập trung khai giảng xong thì về đây học”.Bỗng có hồi trống cái vang lên làm tôi giật nảy mình ôm chầm lấy cô giáo Cô giáocười, xoa đầu tôi bảo: “Đấy là tiếng trống trường Trống báo đã đến giờ tập trungrồi” À, thế ra đấy là tiếng trống trường Từ trước tôi vẫn chỉ nghe tiếng trống cơmbung bung nhỏ bé của những đêm rằm Trung thu nào đã được nghe tiếng trốngtrường bao giờ Sáng ấy, lần đầu tiên tiếng trống trường dội vào lòng tôi – tiếngtrống rộn ràng, giục giã, nao nức khiến tim tôi cũng muốn nhảy nhót và lòng tôihồi hộp muốn khóc lên Tiếng trống đầu đời đi học ấy – ai ngờ sẽ là nguồn cảmxúc đi theo tôi suốt cuộc đời học tập Rồi chúng tôi xếp hàng trước lá cờ đỏ saovàng Một thầy giáo hô chào cờ rất to Chúng tôi đứng im phăng phắc mà khônghát vì lúc đó hầu hết đều chưa biết bài hát Quốc ca Chỉ sau đấy vào lớp, tiết họcđầu tiên cô giáo mới dạy bài hát Quốc ca Chúng tôi hát rất say sưa, hát hào hùng,thuộc rất nhanh vì cô giáo bảo để sau này mỗi lần chào cờ chúng tôi sẽ hát dưới cờchứ không đứng im như hôm nay

Tôi chẳng rõ mình ngồi trong lớp học từ khi nào, tôi ngước nhìn ra ngoài cửa sổ vàtìm hình dáng thân thương của mẹ tôi trong lớp người chen chúc cố gắng dặn dòcon cái cẩn thận trước khi ra cổng trường Mẹ cũng nhẹ nhàng nói với tôi: “Con cốgắng ở lại ngoan nhé, trưa mẹ đón về” Câu nói ấy của mẹ khiến tôi không còn lo

sợ gì nữa Bỗng tôi lại nghe thấy giọng nói ngọt ngào khi nãy vang lên Thì ra côgiáo đang giới thiệu về mình Thực sự bây giờ trong lòng tôi không còn một mốibận tâm nào nữa, tôi hoàn toàn bình tĩnh và chúng tôi đang bắt đầu làm quen với

cô giáo Các bạn đã hết bỡ ngỡ, bắt đầu đùa nghịch và làm quen với nhau Bàn ghếthơm mùi gỗ mới, bảng đen, bục giảng, cô giáo, ảnh Bác Hồ tất cả đều làm tôi tò

Trang 21

mò, háo hức Người bạn ngồi cạnh tôi béo tròn nhưng trắng trẻo và có nụ cười tươilàm quen với tôi Bạn khoe đã đọc được mấy chữ cô giáo ghi trên bảng Chúng tôilíu lo nói chuyện được một lúc thì giờ học đã bắt đầu Cô dặn dò nhiều, đi kiểm trasách vở và dạy cách cầm bút cho cả lớp Giọng nói cô trầm ấm và khỏe khoắn làmtôi tin tưởng Rất tự nhiên, tôi cảm thấy gắn bó với lớp mới Tôi tròn mồm đọcnhững chữ a, b, c bằng cả tấm lòng tôi, bằng tình yêu thương của gia đình, bố mẹ

và cô giáo Nắng ghé qua cửa lớp xem chúng tôi học Những tia nắng ấm như trongtruyện cổ tích bà kể hàng đêm

3 Viết đoạn kết bài:

Với tôi, nếu không có ngày khai trường đầu tiên đi học chữ – phút đầu tiên được

“thưa cô giáo”, lần đầu tiên nghe tiếng trống trường và đứng dưới lá cờ tổ quốc hátquốc ca ấy… tôi sẽ có gì sâu sắc với mái trường và tuổi thơ nhỉ? Tâm hồn tôi sẽnghèo đi biết chừng nào Những kỷ niệm đẹp đẽ trong ngày khai trường đầu tiên ấy

đã góp phần bồi đắp nên tâm hồn thơ của tôi đấy thơ ơi!

* Đề bài: Viết đoạn văn kể về một kỉ niệm sâu sắc nhất của em trong ngày khai

trường ( Dành cho hs lớp T2)

Gv hướng dẫn các em tìm ý: Yc các ý sau:

Ngày khai giảng đáng nhớ nhất của em là ngày nào? Năm em học lớp mấy?

Ngày hôm đó có gì đặc biệt với em? Kể rõ

Chẳng hạn: Ngày khai giảng đáng nhớ nhất ấy là khi tôi là một học sinh lớp 5

Vì đây là buổi lễ khai giảng cuối cùng của em dưới mái trường thân yêu này nên cảm xúc trong tôi lúc này xao xuyến đến lạ thường?

Em nhớ rõ tiếng thầy hiệu trưởng phát biểu chào một kì học mới thật thành công, chúc cho chúng tôi một năm học ý nghĩa Tôi nhớ cả tiền trống :" Tùng tùng

tùng " mở đầu năm học mới, nhớ sắc xanh, sắc đỏ của những chùm bóng bay được thả trên bầu trời mùa thu ngày hôm đó

Ngày khai giảng cuối cùng dưới mái trường tiểu học thân yêu đó luôn là kỉ niệm khó phai trong lòng của tôi vậy đó

Hoạc cũng có thể là một ngày khai trường khác nhưng phải làm rõ kỉ niệm sâu sắc nhất trong ngày ấy

Hs về nhà hoàn thành đoạn văn

Trang 22

- Giúp hs củng cố và nâng cao kĩ năng về cách làm văn bản tự sự Biết cách kết hợp kể với miêu tả, biểu cảm để bài văn gây xúc động lòng người

2 Kĩ năng : Rèn kĩ năng viết bài văn tự sự có kết hợp với yếu tố miêu tả và biểu cảm

1Kiểm tra bài cũ

2Giới thiệu bài

Tiết1

Gv cho hs tìm ý, lập dàn bài đề văn tự sự để rèn kĩ năng làm bài văn tự sự cho hs

Đề bài : Người ấy sống mãi trong tôi.

* Tìm hiểu đề :

? Phương thức biểu đạt chính của đề bài trên : tự sự

? Đề thể hiện mình đã khôn lớn, em lựa chọn sự việc nào ?

-Sự việc : có thể chọn kể kỉ niệm vui hoặc buồn hoặc khiến ta day dứt mỗi khi nhớ lại,… nhưng đó phải là chuyện “đáng nhớ”

? Với sự việc em lựa chọn, em sẽ dùng ngôi kể nào ?

- Ngôi kể : thứ nhất, số ít, xưng “tôi”

Lưu ý : “Người ấy’ có thể là người thân, người bạn, người thầy,… “Sống mãi trong tôi” không có nghĩa là “người ấy” đã chết mà có nghĩa “ người ấy” đã để lại trong “tôi” một ấn tượng không thể phai mờ

* Hướng dẫn học sinh lập dàn bài cho đề văn kể về kỉ niệm với từng đối tượng kể

cụ thể

1 Mở bài : Cho biết các ý ở phần mở bài ?

- Giới thiệu người ấy là ai, người ấy có quan hệ với em như thế nào ?

2 Thân bài :

? Trước khi kể về kỉ niệm với người bạn ấy, em giới thiệu điều gì về bạn ấy

a, Giới thiệu đôi nét về người ấy : vóc dáng, ngoại hình, tuổi tác

- Tính cách của người ấy đối với mọi người, đối với gia đình, đối với bản thân em như thế nào ?

? Sau hi giới thiệu đôi nét về bạn ấy, em sẽ kể gì về bạn ấy?

b Kể về một kỉ niệm sâu săc nhất của em với người ấy Kỉ niệm phải thể hiện rõcác yếu tố miêu tả và biểu cảm

? Kị niệm kết thúc, để bài văn tự sự hay,em trình bày như thế nào?

c Cảm xúc của em với người ấy như thế nào ?

Trang 23

3 Kết bài:

? kết bài của đề bài trên triển khai nhiệm vụ gì?

- Cuộc sống của em sẽ ra sao nếu thiếu người ấy Lời hứa sẽ làm gì để người ấymãi sống mãi trong lòng em

Tiết 2: Từ dàn ý trên, Gv yêu cầu hs vết các đoạn hoàn chỉnh, gv sửa uốn nắn cho

hs Bài tham khảo về mẹ

1 Viết đoạn mở bài: Sống trong một cuộc sống yên bình và hạnh phúc, tôi thật tựhào để kể cho mọi người nghe một câu chuyện “Cổ tích đương thời” Câu chuyện

kể về một con người vĩ đại Người ấy như bà tiên cho tôi ấm no, như vầng trăngsoi sáng con đường tôi đi và như người thầy dạy tôi tri thức Bạn có biết đó là aikhông? Mẹ tôi đấy! Người sống mãi trong lòng tôi

2 Viết đoạn thân bài

a Một số nét về ngoại hình của mẹ Mẹ tôi năm nay đã ngoài bốn mươi rồi Tóc mẹcũng ngả sang hai màu trắng và đen Mẹ nói “Mẹ đã già rồi” Nhưng trong lòngtôi, mẹ còn trẻ, trẻ lắm cơ Qua năm tháng, vai mẹ cũng gầy đi Cũng chính đôi vai

ấy đã gánh vác hàng ngàn việc lo cho gia đình Sâu thẳm trong đôi mắt hiền từ,phúc hậu kia là chứa những tình yêu thương vô bờ bến, là trìu mến mẹ dành chochúng tôi và cả ba tôi nữa Trên đôi môi của mẹ dường như luôn nở một nụ cười âuyếm, thúc giục tôi phải cố gắng học tập Sáng nào đi học mẹ cũng nở một nụ cườidịu dàng với tôi rồi chiều về là một cái hôn lên trán Vậy là cũng đủ làm tôi hạnhphúc rồi Giờ đây, đôi bàn tay gầy gầy xương xương của mẹ đã xuất hiện nhữngvết chai sạn Vết chai sạn ẩn chứa hai chữ “thương con” Ôi! Tôi thầm cảm ơn mẹnhiều lắm Tình thương mẹ dành cho ấm áp như một dòng sông bồi đắp những bến

bờ xa vắng, như nước mắt chảy trong nguồn, như suối xanh cuốn bao bụi mờ

b, Người ấy đối với mọi người

Trong gia đình, mẹ tôi lúc nào cũng là một người vợ đảm đang, là một người mẹhiền và là một “Kho tàng sống” quí báu Đối với tôi, những món ăn mẹ nấu khôngchỉ ngon đơn thuần mà nó còn chan chứa tình cảm sâu nặng mà mẹ dành cho tôi,cho những người thân yêu Vậy đó, nhờ có mẹ mà gia đình tôi hạnh phúc lại càngnhân đôi Bố con tôi sống không thể nào không có mẹ bên cạnh Xa mẹ một ngàynhư là xa một thế giới vậy Nhớ làm sao những lời mẹ dạy về lòng yêu thươngngười “Sống trên đời sống, cần có một tấm lòng” Và mẹ cũng có một tấm lòngthật cao cả Nhờ vào lời dạy dỗ mà đôi khi tôi đã làm được những việc có ích Mẹtôi không chỉ là có như thế thôi đâu Mẹ là một giáo viên dạy trường mần non Mộtcái nghề mà mẹ đã kiên trì suốt gần hai chục năm qua Vậy đó, nên không phải làngười thầy trong mắt tôi mà còn trong mắt mọi người

Tiết 3; tương tự gv cho hs viết các đọ còn lại của phần thân bài.

c Người ấy với riêng em

Bấy nhiêu thật sự là chưa đủ đối với em khi viết về mẹ Đặc biệt trong những ngày

ốm đau, mệt mỏi thì tình yêu thương của mẹ càng toả sáng rạng ngời Một buổichiều em đi học về, mưa ào ào đổ xuống làm người em ướt hết Tối hôm đó em đã

bị sốt, người em nóng bừng bừng nhưng chân tay thì lạnh run Em nói với mẹ: “Mẹ

ơi con lạnh lắm” Mẹ sờ trán em và bảo: “Không sao đâu, con bị sốt nhẹ thôi” Rồi

Trang 24

mẹ lấy chiếc khăn thấm nước mát đắp lên trán em Mẹ ghé ly nước vào miệng vàcho em uống thuốc bằng những lời ân cần: “Ngày mai con sẽ khỏi ngay ấy mà”.Ngày hôm sau, em thấy mẹ vẫn ngồi cạnh và nắm chặt lấy tay em, em thấy yêuthương mẹ vô cùng.

c Những cảm xúc của em vè mẹ

Ngồi một mình bên khung cửa sổ, nhìn những khóm xương rồng mẹ trồng Tôi lạinhớ, nhớ lắm lời mẹ bảo: “Mẹ mong cho con mạnh khoẻ, cứng cáp giống như loàixương rồng không một loài sâu bọ nào có thể đụng đến” Nhưng tôi lại thấy mẹgiống cây xương rồng hơn Vì dù trải qua những chuyện gì mẹ vẫn kiên trì vượtqua Mẹ mạnh mẽ chống lại cơn sóng dữ thời gian Mẹ tôi sao mà vĩ đại đến thế.3.Viết đoạn kết bài

Mẹ tôi đúng là bà tiên, là vầng thái dương, là kho tàng sống Tôi biết ơn mẹ nhiềulắm Tôi sẽ cố gắng học tập thật tốt, làm được những việc có ích để không phụlòng mẹ đã mong mỏi vào tôi, đặt hết niềm tin, hi vọng vững chắc vào tôi Khôngchỉ là bây giờ mà cả sau này tôi vẫn mãi yêu mẹ Những việc mẹ làm cho tôi có thểkhông kể hết còn những việc tôi làm cho mẹ chỉ có thể đếm trên đầu ngón tay Biếtbao giờ tôi mới trả hết ân tình mẹ dành cho tôi đây? Có thể là suốt cả cuộc đời Mẹ

sẽ sống mãi trong tôi

“Riêng mặt trời chỉ có một mà thôi

Và mẹ em chỉ có một trên đời

Đề bài: Viết đoạn văn về cảm xúc của em về một lần mắc lỗi làm mẹ buồn? ( Dành

cho hs lớp T2) Gv hướng dẫn hs làm bài Đoạn văn khoảng 15-20 dòng, trong đóphải nói rõ cảm xúc của em về lần mắc lỗi đó: đó là cảm xúc buồn, ân hận và daydứt đến tận hôm nay mác dù đã qua một thời gian mà em vẫn không quênđược.Trong đoạn văn đó phải thể hiện rõ các yếu tố miêu tả và biểu cảm

Hoàn thành bài viết vào vở

Kí duyệt

Trang 25

1.Kiểm tra bài cũ

2.Giới thiệu bài

Tiết 1: Gv cho hs viết đoạn văn tự sự theo tổ đề bài sau:

Đề bài: Kể lại kỉ niệm đáng nhớ với thầy (cô giáo) cũ.

Gv hướng dẫn cùng các em lập dàn ý cho đề bài :

Bài làm đảm bảo một số nội dung cơ bản sau :

1 Mở bài :

? Giới thiệu về thầy (cô giáo) cũ và ấn tượng chung của mình

2 Thân bài:

? Miêu tả nét tiêu biểu về thầy ( cô ) giáo cũ

? Tình cảm thầy, cô dành cho học sinh, cho mình

? Kỉ niệm đang nhớ ( hoàn cảnh xảy ra sự việc, diễn biến, kết thúc Chú ý nên chọnmột tình huống qua đó thể hiện rõ được tình cảm, sự bao dung của thầy cô khiến mình nhận ra khuyết điểm để không tái phạm…)

? Cảm xúc của em với thầy cô sau kỉ niệm đó

3 Kết bài :

? Cảm nghĩ của bản thân về thầy (cô) giáo cũ

Từ hướng dẫn trên, yêu cầu học sinh viết thành bài văn hoàn chỉnh

Gv yc hs tổ 1 viết đoạn mở bài, và ý a của đoạn thân bài

HS tổ 2 viết ý b, ý d của đoạn thân bài

Hs tổ 3 viết ý c của đoạn thân bài và kết bài

Tiết 2+3

Trang 26

Sau khi hs các tổ đã hoàn thành, gv yêu cầu hs trong từng tổ trình bày bài viết của mình, nhận xét cách viết của các bạn, tuyên dương các em hs có sự sáng tạo trong bài viết , rút kinh nghiệm ,sửa chữa và hoàn thành vào bài viết của mình.

1 Đoạn mở bài

" Tạm biết gấu misa nhé, tạm biệt thỏ trắng xinh, mai tôi vào lớp 1 rồi", những câu hát đó vẫn mãi vang vọng trong lòng chúng ta Kỉ niệm về những năm học đầu đời thật sự khó quên Đặc biệt là kỉ niệm năm lớp một của em

2.Viết đoạn thân bài:

a Một số nét vè cô

Tròn 6 tuổi, em bước vào lớp một với tất cả sự háo hức Em học đọc rất nhanh, chỉ nghe cô giáo đọc một lần, em có thể đọc theo vanh vách Nhưng viết với em quả làmột hành trình gian nan Em thuận tay trái, từ nhỏ mẹ đã rèn cho em cầm bút tay phải Nhưng cứ khi nào không có ai nhìn là em lại đổi tay Cô giáo đầu tiên của emtên là Ngọc Đúng như cái tên, cô xinh xắn và rạng rỡ, dáng người cao, mái tóc óngmượt, lại trìu mến, hiền dịu Em đã yêu cô ngay từ lần gặp đầu tiên ấy

b Cô với các bạn hs và em

Cô rất yêu thương hs Khi chúng tôi đạt thành tích cao trong học tập, cô luôn nhìn chúng tôi với ánh mắt trìu mến Còn mỗi khi chúng tôi mắc lỗi, đôi mắt cương nghịcủa cô lại đượm buồn Đôi bàn tay cô thon dài, luôn viết ra những mạch văn giàu cảm xúc để chuyển tải bài học đến với chúng tôi Cô còn giúp chúng tôi nhớ bài lâu hơn bằng giọng nói của mình Giọng nói của cô thật truyền cảm, khi thì dịu dàng, ấm áp, lúc lại dí dỏm, vui tươi khiến cho chúng tôi luôn tập trung vào bài học, quên cả thời gian Tính cách cô hiền lành, chính trực, cô luôn nghiêm túc với công việc của mình Hàng ngày, cô rất hay vui đùa với chúng tôi nhưng khi đã vào tiết học, cô cũng rất nghiêm khắc Với cô dạy học không chỉ là một nghề, mà còn

là một niềm đam mê Cô luôn chuẩn bị rất kỹ cho bài giảng của mình, nhiều khi cô còn sử dụng cả những đoạn clip ngắn về bài học, giúp chúng tôi có thể tiếp thu bài nhanh nhất

c Cô với riêng em ( Kỉ niệm cuả em với cô)

Cô biết em thuận tay trái nên thường xuống bàn quan sát tôi viết Bước vào học kì hai, chúng em tập viết chữ nhỏ, lại viết những bài chính tả dài hơn Chữ em dần nguệch ngoạc Trong giờ chính tả hôm đó, cô chép những dòng chữ tròn trịa lên bảng, chúng em chép vào vở của mình Vì thấy cô không để ý, em lại đổi tay để viết Đến cuối buổi học, cô Nhung trả vở chính tả cho chúng em Cô bắt đầu nhận xét Bỗng, cô nhắc tới em: "Bạn Trang hôm nay viết có tiến bộ Tuy nhiên, cô nghĩ

là con đang quên một điều." Em hoảng hốt cúi mặt xuống Trong tà áo dài thướt tha, cô bước xuống bàn em và tiếp lời: "Cả lớp nhớ cô dặn khi viết, tay chúng ta cầm bút thế nào không?" Lớp em đồng thanh nhắc lại lời cô dặn Cô lại nói: "Tuy vậy, bạn Trang vẫn quên Cô phê bình Trang trong buổi học ngày hôm nay." Rồi cônhìn thẳng em và nói: "Cô hi vọng Trang sẽ nhớ lời cô dặn." Một vài bạn cất tiếng cười chê bai Nghe thấy vậy, khuôn mặt em nóng bừng, nước mắt ứa ra và bàn tay

vò trang vở vừa viết "Cô thấy hôm nay chữ con viết tròn, đều đúng khoảng cách Con viết đẹp hơn rất nhiều bạn." - Cô lại nhẹ nhàng nói Cả lớp im phăng phắc Emđược cô khen lại thấy êm lòng nên trút bỏ được cơn tức giận của một cậu con trai

Trang 27

hiếu thắng Từ đó, em kiên trì rèn viết bằng tay phải Lên lớp 2, em đã viết được những dòng chữ vô cùng sạch đẹp Em thầm cảm ơn cô rất nhiều

Đề bài : Kể về một lần mắc lỗi khiến thầy cô giáo buồn ( dành cho hs lớp T2)

Gv gợi ý, hướng dẫn hs lập dàn ý, sau đó về nhà hoàn thành bài viết vào vở

( Một lần mác lỗi trong giờ kiểm tra)

1.Mở bài : Giới thiệu thời gian, không gian xảy ra câu chuyện Cảm xúc của em

2 Thân bài :

a Tình huống xảy ra : Hôm đó cô ra đề kiểm tra Đề dễ nhưng em không học bài nên không àm được

b Hành động của em : Mở tài liệu ra xem, bị cô pháy hiện nhác nhở, em cất tài liệu

đi nhưng lại riếp tục xem bài của bạn Cô tiếp tục nhắc nhở

c Thái độ của em

Vẫn ngoan cố hỏi bài bạn Bạn không cho xem, em giật bài bạn để nhìn bài Cô gọiđứng lên, lại có thái độ nghêng ngang, bất cần Không biết hối hận Cô không nói

gì nhưng rất buồn

c Hối hận về hành động của mình

Ngồi suy nghĩ, thấy mình đã sai, em ân hận Cuối buổi đứng trước lớp xin lỗi cô

Cô tha thứ khuyên bảo và hứa với cô cùng cả lớp

3 Kết bài : Cảm nghĩ của em về việc làm của mình ? Rút ra bài học cho bản thân

Gv yc hs khái quát lại phương pháp làm văn tự sự kết hợp với yếu tố miêu tả, biểucảm?

Kí duyệt

Trang 28

2 Kĩ năng : Rèn kĩ năng viết đoạn,bài văn tự sự có kết hợp với yếu tố miêu tả và biểu cảm.

Tiết 1: Gv cho hs lập dàn ý, viết bài văn tự sự cho đề bài sau

Kể lại kỉ niệm với người bạn thân thiết của em.

Phương pháp hướng dẫn học sinh làm bài : tương tự đề 1

Bài làm đảm bảo một số nội dung cơ bản sau :

? Kết hợp miêu tả ngoại hình, tính cách, phẩm chất của bạn

- Bạn ấy bao nhiêu tuổi, dáng người, tính cách như thế nào ?

? Kỉ niệm của em với bạn

- Có thể kỉ niệm vui hoặc buồn

- Chuyện xảy ra ở thời điểm nào ? Hoàn cảnh thế nào ? Thuật lại diễn biến câu chuyện đó

- Thái độ, cách giải quyết của em và bạn như thế nào ?

c Kết bài :

? Kết thúc câu chuyện đã để lại trong em bài học gì ? Cảm xúc của em ?

Trang 29

Từ dàn ý trên, gv yêu cầu hs hoàn thành bài viết của mình trình bày bài viết theo từng đoạn, các bạn nhận xét cách viết của bạn, Gv tuyên dương các em hs có sự sáng tạo trong bài viết , rút kinh nghiệm ,sửa chữa và yêu cầu hs hoàn thành vào bài viết của mình.

1 Đoạn mở bài

Tôi được sinh ra trong một gia đình có hoàn cảnh khó khăn, từ nhỏ bố mẹ tôi đãluôn dặn tôi rằng phải cố gắng học tập, không được thua bạn nào cả, có như vậysau này tôi sẽ không khổ giống bố mẹ tôi bây giờ Tôi đã làm theo lời bố mẹ, suốtngày tôi chỉ học và đọc sách, tôi không muốn nói chuyện với ai vì tôi cảm thấy nhưvậy sẽ lãng phí thời gian Trên lớp, ngoài thời gian học tôi lại ngồi đọc sách và đọctruyện, tôi không mấy khi quan tâm đến các bạn xung quanh Vì vậy nên năm nàotôi cũng đứng nhất lớp và tôi không chơi với bạn nào cả Nhưng tôi đã gặp Trang,bạn đã cho tôi biết tình bạn cao cả như thế nào? Chúng tôi đã có rất nhiều kỉ niệmđẹp nhưng có kỉ niệm mà tôi không bao giờ quên

Tiết 2+3: Gv ch hs viết tiếp các đoạn còn lại của phần thân bài

a Kết hợp miêu tả ngoại hình, tính cách, phẩm chất của bạn

Tôi nhở rất rõ lần đầu bạn ấy vào lớp cô giáo giới thiệu bạn ấy tên là Trang ở lớpA2 chuyển sang Nhìn bạn ấy hiền quá, Trang có mái tóc dài, óng mượt, dáng nhỏ

bé cùng với nước da trắng trẻo, mịn màng Khuôn mặt trái xoan với ánh mắt ngâythơ của một đứa trẻ, Đan luôn làm mềm lòng mọi người chỉ với một ánh nhìn Đôimôi thì đỏ mọng, miệng lại luôn nở một nụ cười tươi để lộ hàm răng trắng muốt,tưởng chừng như những hạt ngọc trai Cô bạn này lại có dáng đi uyển chuyển, nhẹnhàng Giọng nói nghe rất ngọt và dịu dàng Chính vì thế mà ở mỗi cuộc thi hátcủa trường, sự có mặt của bạn ấy là không thể thiếu Giọng ca "cây nhà lá vườn"này đã đưa về cho lớp, trường rất nhiều giải nhất, nhì tôi thấy tò mò không biếtbạn ấy học có giỏi không? Vì tôi không thích ai học giỏi hơn tôi cả Thật bất ngờkhi cô giáo bảo bạn ấy ngồi gần tôi, cô dặn tôi phải giúp đỡ bạn ấy học tập

Giờ ra chơi buổi học hôm ấy, vẫn thói quen cũ tôi ngồi đọc sách Thật ngạc nhiênkhi Trang cũng không ra chơi, cứ ngồi bên cạnh nhìn tôi một lúc lâu, thấy vậy tôiquay sang hỏi "bạn nhìn gì vậy", Trang mỉm cười nói "đó là quyển sách tớ thíchnhất, tớ đã từng ước mơ mình được đọc nó dù chỉ một lần" Thì ra Trang rất thíchquyển sách tôi đang đọc, tôi cũng rất thích nó Tôi nói với Trang "nếu bạn thích thìđọc xong tớ sẽ cho bạn mượn" Trang cười nhẹ "thật nhé!" Cuối giờ tôi đưa sáchcho Trang, bạn ấy cảm ơn tôi rồi phấn khởi cho sách vào cặp Sáng hôm sau đếnlớp Trang kể cho tôi nghe về quyển sách đó, rồi kể cho tôi nghe về gia đình Trang.Thì ra, Trang còn có hoàn cảnh gia đình khó khăn hơn tôi, bạn ấy không có bố mẹ

và ở với bà nội Sách vở bạn ấy có là do hàng xóm khuyên góp và tặng lại Trangrất thích đọc sách nhưng lại không có tiền để mua Nghe Trang tâm sự tôi thấy bạn

ấy vừa đáng thương vừa đáng khâm phục

c Kỉ niệm giữa em và trang

Từ đó, tôi và Trang chơi rất thân với nhau Chúng tôi cùng nhau học tập, tôi họcgiỏi nên tôi sẽ dạy cho Trang những kiến thức mà tôi biết, và cho Trang mượnnhững cuốn sách tôi đã đọc xong rồi Cuối tuần được nghỉ tôi thường sang nhàTrang chơi và giúp đỡ bà nội của Trang nhổ tóc sâu Chúng tôi hợp nhau đến từng

sở thích về món ăn, đọc sách và nghe nhạc nữa Đối với tôi, Trang là một người

Trang 30

bạn tốt và vô cùng đáng mến Thực sự thì chưa bao giờ tôi cảm thấy tâm trạngmình lại thoải mái đến thế, tôi đã lắng nghe nhiều hơn và chia sẻ nhiều hơn Từngày có Trang là bạn, tôi không còn ngồi một mình một góc nữa Đến giờ ra chơi,chúng tôi ra sân chơi nhảy dây, kéo co với các bạn rất vui Một kỉ niệm làm tôinhớ mãi Dó là vào buổi ra chơi giữ giờ, trong lúc chơi nhảy dây, một con sâu từđâu rớt trúng đầu ttoi, vì không biết, tôi với tay lên cầm và tôi đã hét toáng lên vì

sợ hãi Trang nghe thấy đã chạy đến bên tôi cầm co sâu vứt đi và an ủi, vố vềtôi…

Trang đã làm cho tôi thay đổi, bạn ấy nói với tôi rằng "dù cuộc sống có khó khănđến mấy thì chúng ta vẫn luôn phải cười vui vẻ" Tôi đã thay đổi cách suy nghĩ từkhi chơi với Trang Bạn ấy đã khiến cuộc sống của tôi thú vị hơn rất nhiều, tôi thấymình sống thoải mái hơn và cười nhiều hơn Cảm ơn Trang đã là bạn của tôi

Trong cuộc đời, ai cũng có những người bạn Gặp được người bạn tốt là niềm hạnhphúc lớn lao Tôi luôn trân trọng tình bạn giữa tôi và Trang, và chúng tôi sẽ cùngnhau cố gắng học tập và gìn giữ tình bạn luôn vui vẻ, bền vững

* Đề 2 : Lập dàn ý cho đề bài sau :

Kể lại kỉ niệm đáng nhớ với con vật nuôi.

Gv hướng dẫn học sinh tìm hiểu đề và yêu cầu của đề

Lập dàn ý shi tiết :

1 Mở bài : Giới thiệu con vật nuôi và ấn tượng chung về câu chuyện định kể

2 Thân bài :

a Hoàn cảnh có con vật nuôi

b Miêu tả vài nét tiểu biểu về con vật nuôi

c Tình cảm với con vật nuôi

d Kỉ niệm đáng nhớ với con vật nuôi

c Kết bài : Cảm nghĩ về con vật nuôi

Từ dàn ý trên , gv yc hs về nhà hoàn thành bài hoàn chỉnh vào vở

Đề bài : Hãy kể về việc làm mà nhờ đó, mình đem lại niềm vui cho người khác

( dành cho hs lớp T2)

Gv gợi ý, hướng dẫn hs lập dàn ý, sau đó về nhà hoàn thành bài viết vào vở

Bài làm đảm bảo các nội dung sau :

a.Mở bài : Giới thiệu chủ đề câu chuyện định kể

Ví dụ : Danh ngôn có câu "Người hạnh phúc nhất là người đem lại niềm vui cho nhiều người nhất" Còn tôi, tôi cảm thấy mình chính là một người hạnh phúc bởi việc làm của tôi đã đem lại niềm vui cho người khác Đó là hôm tôi đã giúp một

em nhỏ đi lạc trở về nhà của mình Đến giờ nghĩ lại, tôi vẫn cảm thấy tràn ngập niềm vui

- Thái độ của mọi người trước việc tốt em làm

- Tâm trạng của em

Trang 31

c Kết bài : cảm xúc của em sau khi làm việc tốt

2 Kĩ năng : Rèn kĩ năng viết đoạn,bài văn tự sự có kết hợp với yếu tố miêu tả và biểu cảm

Nếu là người được chứng kiến cảnh lão Hạc kể chuyện bán chó cho ông giáo nghe, em sẽ ghi lại câu chuyện ấy nhơ thế nào ?

Gv hướng dẫn học sinh tìm hiểu đề và yêu cầu của đề

Trang 32

- Hoàn cảnh gia đình: Vợ mất, con bỏ đi đồn diền cao su, lão sống thui thuỉ một mình…

? Kể lại diễn biến câu chuyện lão Hạc sang nhà ông Giáo kể chuyện bán chó ( cần bám sát nội dung đoạn truyện trong văn bản :

Lấu ví dụ :

“Tôi” là người chứng kiến câu chuyện, ghi lại và không tham gia vào cuộc trò chuyện Lão Hạc và ông giáo là hai nhân vật trong câu chuyện Vì vậy cần chon ngôi kể cho hợp lí

Trong bài cần sử dụng một số yếu tố miêu tả : “ Lão cố làm ra vẻ vui vẻ… ầngậng nước” ; “ Mặt lão đột nhiên co rúm lại… hu hu khóc”; “ Lão cười gượng, đưa

đà nhưng tiếng cười đã hiền hậu lại”…

Bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ một cách phù hợp ( ngạc nhiên vì lão Hạc bán chó; áingại, thương xót lão Hạc; đánh giá về số phận, tính cách của lão Hạc,…)

- Vừa gặp ngay dầu cửa, lão nói với ông Giáo : “ Bán rồi”

- Ông giáo thắc mắc: Bán thật rồi à? Thế nõ cho bắt à?

Lão nói với giọng bùi ngùi, lão cố tỏ ra vui vẻ nhưng trong lòng lão đau đớn đến tột cùng

- Lão bắt đầu khóc, lão khóc huh u như một đứa trẻ Lão khóc như chưa bao giờ được khóc Nước mắt chan hòa với nỗi đau khiến lòng lão quặn lại, tim đau từng hồi

- Lão vừa nói vứa đấm thình thịch vào ngực mình, nước mắt cứa rơi trên gương mặt xương xương, gầy gầy

“ Lão Hạc” )

? Miêu tả biểu cảm của ông Giáo và tâm trạng của Lão Hạc?

- Nét mặt đau khổ, nỗi ân hận, kết quả chua chát của việc bán chó

- Ông giáo: Nét mặt ông Giáo khi nhận được tin, thái độ ân cần hỏi han, chia sẻ…

d Cảm nghĩ của bản thân: Xót xa cho những thân phận khốn khổ trong xã hội, không biết cậu Vàng đi rồi, lão Hạc sẽ sống chuỗi đời còn lại như thế nào? Ai sẽ quấn quýt bên lão?

3 Kết bài

? Bày tỏ suy nghĩ của bản thân về nhân vật và câu chuyện được chứng kiến

Từ dàn ý trên, gv yêu cầu hs viết bài hoàn chỉnh, yc hs trình bày các đoạn đã viết,

gv nhận xét, sửa, hs hoàn thành bài viết vào vở

Tiết 2 : Hs viết đoạn mở bài, ý a, ý b của phần thân bài :

1 Viết đoạn mở bài :

Tôi và ông giáo là hai người hàng xóm thân thiết Mỗi khi chiều xuống, tôi lại sangbên nhà ông giáo cùng uống nước chè Hôm nay cũng vậy, thật tình cờ, tôi đã chứng kiến trọn vẹn câu chuyện bán chó của lão Hạc Tôi không khỏi xúc động trước tấm lòng nhân hậu của lão – người đã gần đất xa trời

2 Viết đoạn thân bài:

a Kể tóm tắt hoàn cảnh của lão Hạc, tính cách của lão Hạc

Ông giáo làm nghề dạy học đã lâu nhưng cuộc sống cũng chẳng khá giả gì Ổng cùng vợ con sống trong một căn nhà đơn sơ nhỏ bé Trong nhà chỉ giản dị một cái chõng tre, một cái giường cũ, mấy bộ quần áo, một tủ sách nhỏ và mấy bộ bàn ghế

cũ để dạy học cho lũ trẻ trong làng Ông giáo là người nhiều chữ nghĩa lại rất nhân

Trang 33

hậu nên thường dạy học trò không lấy tiền Vì vậy, cuộc sống của ông cũng chả khá hơn những người nông dân chúng tôi là mấy Như thường lệ, thấy tôi sang, ôngrót nước mời tôi Đặt bát chè tươi xuống bàn, ông giáo lại nói về chuyện lão Hạc Lão Hạc là hàng xóm liền kề với hai gia đình chúng tôi Lão thân và kính trọng ông giáo lắm Có chuyện gì lão cũng kể cho ông giáo nghe, xin ý kiến của ông Tuy cũng là nông dân nhưng lão khổ hơn chúng tôi gấp bội phần Nhà lão nghèo lắm, vợ lão mất sớm, được thằng con trai khỏe mạnh thì lại phẫn chí bỏ đi phu đồn điền vì không có tiền cưới vợ Cả gia đình chỉ còn mỗi lão Hạc thui thủi sống một mình cùng con chó vàng trong túp lều mục nát Ngày nào lão cũng phải đi làm thuêkiếm miếng ăn khiến tôi không tránh khỏi thương cảm Lão vừa ốm hơn hai tháng trời, có bao nhiêu tiền dành dụm đều tiêu hết cả Nhiều lúc, tôi cũng muốn giúp lãonhưng nhà nghèo, cố gắng lắm, thi thoảng tôi cũng chỉ giúp lão được củ khoai, bát gạo,.

b Kể lại diễn biến câu chuyện lão Hạc sang nhà ông Giáo kể chuyện bán chó: Buổi chiều hôm ấy, tôi và ông giáo đang ngồi nói chuyện thì lão Hạc sang Dạo này chắc không có gì ăn nên lão gầy quá Hôm nay trông lão có vẻ buồn Tôi phân vân không biết có chuyện gì xảy ra thì lão báo tin đã bán con Vàng rồi Cả tôi lẫn ông giáo đều sửng sốt vì ai cũng biết lão quý con Vàng như thế nào Nó chẳng những là kỉ vật con trai lão để lại mà còn là người bạn tâm giao của lão những khi vui buồn, đời nào lão nỡ bán nó đi Tất cả lặng thinh, bùi ngùi, chợt, ông giáo quaysang hỏi: “Thế nó cho bắt à?” Tôi cũng thêm vào: “Con Vàng dữ lắm, bắt nó cũng chẳng dễ gì” Lão cố làm ra bộ vui vẻ, nhưng hình như xót con Vàng quá, lão cười

mà như mếu, rồi lão bắt đầu khóc Giọng run run, vừa nói vừa khóc, lão bảo con Vàng thấy lão gọi về ăn thì sung sướng lắm, đang ăn thì thằng Xiên, thằng Mục lao

ra, tóm gọn bốn chân nó

Tiết 3: Gv cho hs viết tiếp các đoạn còn lại của phần thân bài và kết bài:

c Miêu tả biểu cảm của ông Giáo và tâm trạng của Lão Hạc:

Nói xong, lão càng khóc nhiều hơn, lão mếu máo: “Này! Ông giáo ạ! Cái giống nó cũng khôn! Nó cứ làm in như nó trách tôi; nó kêu ư ử, nhìn tôi như muốn bảo tôi rằng: “A! Lão già tệ lắm! Tôi ăn ở với lão như thế mà lão xử với tôi như thế này à?” Thì ra, tôi già ngần này tuổi đầu rồi còn đánh lừa một con chó, nó không ngờ tôi nỡ tâm lừa nó!” Nghe lão kể mà tôi thấy đau lòng quá Nghĩ lại thì cũng phải, lão còn chẳng nuôi nổi lão, thêm con chó nữa thì lấy tiền đâu ra mà ăn Biết lão Hạc buồn, tôi và ông giáo đều cố gắng an ủi lão Ông giáo nhẹ nhàng: “Cụ cứ tưởng thế đấy chứ nó chả hiểu gì đâu! Vả lại ai nuôi chó mà chả bán hay giết thịt!

Ta giết nó chính là hoá kiếp cho nó đấy, hoá kiếp để cho nó làm kiếp khác” Tôi cũng hùa theo ông giáo: “Đúng đấy cụ ạ, nó cũng chỉ là con chó, nó chẳng biết gì đâu, với lại từ trước cụ cũng đối xử với nó tốt lắm rồi còn gì”

Lão có vẻ đồng ý với chúng tôi và hơi nguôi đi một chút Một lúc sau lão nói, giọng cay đắng: “Ông giáo nói phải! Kiếp con chó là kiếp khổ thì ta hoá kiếp cho

nó làm kiếp người, may ra có sung sướng hơn một chút… kiếp người như kiếp tôi chẳng hạn” Ông giáo nhìn lão, bảo: “Kiếp ai cũng thế thôi, cụ ạ! Cụ tưởng tôi sung sướng hơn chăng?” Lão buồn rầu: “Thế thì không biết nếu kiếp người cũng khổ nốt thì ta nên làm kiếp gì cho thật sướng?”

d Cảm nghĩ của bản thân

Trang 34

Câu nói của lão Hạc ngẫm ra thì đúng thật Nông dân chúng tôi làm gì có ai sướng

cơ chứ Ngồi thêm một lúc, tôi xin phép ra về Tôi cứ nghĩ mãi về câu chuyện của lão Hạc, một nông dân nghèo khổ, ít học nhưng rất nhân hậu Tôi cũng ngạc nhiên khi có người nghèo khổ đến cùng đường, phải bán đi con chó mà lại day dứt, ân hận như vậy Quả là một phẩm chất đáng quý Tôi thương lão lắm, chỉ muốn làm gì

đó cho lão bớt khổ Nhưng biết làm gì, cùng là nông dân, tôi chẳng biết làm gì ngoài cách an ủi lão và mong muốn sao cho lão bớt khổ

Câu chuyện bán chó của lão Hạc khiến tôi cảm động rơi nước mắt và in sâu vào tâm trí tôi Một con người lương thiện, nhân hậu như vậy mà vẫn phải chịu khổ đau Ước sao cho số phận của lão Hạc sẽ bớt đi những cay đắng và xã hội sẽ ngày càng tốt đẹp hơn để không ai phải khổ như lão Hạc

* Đề 2: Hãy viết đoạn văn ngắn bày tỏ cảm xúc của em về thân phận lão Hạc qua tác phẩm lão Hạc của Nam Cao ( dành cho hs lớp T2)

Gv gợi ý, hướng dẫn hs viết đoạn văn theo các ý sau

- Nhân vật Lão Hạc trong tác phẩm cùng tên của nhà văn Nam cao đã để lại trong lòng người đọc ít nhiều suy nghĩ

- Cuộc đời lão hạc hết sức bi thảm; vợ mất sớm, con trai bỏ đi đồn điền cao su…

- Nhưng lão Hạc có một tấm lòng vị tha, cao thượng : yêu quý cậu Vàng, hết mực yêu thương con trai, cóa đức tính tự trọng cao quý

- Lão Hạc là nhận vật điển hình cho tầng lớp nhân dân trong xã hội cũ Nam cao

đã thành công trong việc xây dựng hình tượng nhân vật

Qua đề văn, em cảm nhận lão Hạc có những phẩm chất đáng quý, đáng trân trọngnào?

Kí duyệt

Trang 35

2 Kĩ năng : Rèn kĩ năng viết đoạn,bài văn tự sự có kết hợp với yếu tố miêu tả và biểu cảm.

Nếu là người được chứng kiến cảnh chị dậu vùng lên chống lại người nhà lí trưởngthì em sẽ kể lại vơi mọi người như thế nào ?

Gv gọi ý, hướng dẫn hs lập dàn ý theo các yc sau :

? Tình huống xảy ra câu chuyện đó bắt đầu như thế nào ?

- Do thiếu sưu, anh Dậu bị trói ngoài đình

- Nửa đêm, người ta cõng anh về như một xác chết

- Chị dậu nấu cháo cho chồng, chưa kịp ăn thì người nhà lí trưởng ập vào

? Quá trình tức nước diễn ra như thế nào ?

- Lời nói, hành động trói sưu của người nhà lí trưởng và cai lệ

- Sự van xin nhẫn nhục của chị Dậu( Chú ý cách xưng hô của chị Dậu với tên cai lệ

và người nhà lí trưởng)

? Quá trình vỡ bờ diễn ra cụ thể ra sao ?

Trang 36

-Cảnh ấu đả quyết liệt giũa chị Dậu với người nhà lí trưởng và tên cai lệ.

- Thái độ của anh dậu

- Lời nói của chị Dậu ( thay đổi cách xưng hô)

? Cảm nghĩ của bản thân em khi chứng kiến cảnh đó

- Khâm phục hành động của chị Dậu

- Không biết rồi tiếp theo cs của chị sẽ ra sao?

3 Kết bài

? Suy nghĩa của em khi chứng kiến cảnh chống trả cảu chị Dậu

- Chị là điển hình người phụ nữ Việt Nam trong xã hội phong kiến dám đứng lên chống lại cái ác

Từ dàn ý trên, gv yêu cầu hs viết bài hoàn chỉnh, yc hs trình bày các đoạn đã viết,

gv nhận xét, sửa, hs hoàn thành bài viết vào vở

Tiết 2 : Hs viết đoạn mở bài, ý a, ý b của phần thân bài :

1 Viết đoạn mở bài :

Tôi vốn là hàng xóm của chị Dậu Hôm đó, tôi vừa đi chợ về thì chợt thấy cai lệ

và người nhà lí trưởng sầm sập đi vào nhà chị Dậu Biết là có chuyện, tôi vội bỏ dởcông việc, chạy tắt hàng rào sang báo cho chị Dậu Thế là vô tình tôi đã được chứng kiến cảnh chị Dậu đánh nhau với cai lệ

2 Viết đoạn thân bài

a Tình huống xảy ra câu chuyện

Do thiếu sưu, anh Dậu bị trói ngoài đình Nửa đêm, người ta cõng anh về như một xác chết Chị Dậu đi nấu cháo cho chồng Khi tôi sang, ở góc nhà, thằng Dần đang vục đầu húp soàn soạt bát cháo loãng, còn chị Dậu thì đang quạt một bát khác cho nhanh nguội Sau đó, chị bê bát cháo ra cho anh Dậu và ngồi xem anh ăn có ngon miệng không Nhìn hoàn cảnh đáng thương của gia đình chị, tôi không khỏi xót xa.Anh Dậu hình như biết ý vợ nên cố gắng ngồi dậy

b Quá trình tức nước :

Anh vừa kề bát cháo vào miệng thì cai lệ và người nhà lí trưởng tay roi, tay gậy hùng hổ bước vào Cai lệ hống hách gõ đầu gậy xuống đất, cất giọng khàn khàn, bắt vợ chồng anh Dậu phải nộp sưu ngay lập tức Sợ quá, anh Dậu lăn đùng ra phản Lúc đó trông anh thật tội nghiệp Cái anh này sức lực đã yếu lại còn bị ốm một trận dài từ năm ngoái nên mọi việc đều do một mình chị Dậu cáng đáng hết Chỉ vì thiếu tiền sưu mà anh đã bị cùm trói cả ngày đến mức ngất đi chúng mới thảcho về Chắc sợ quá, anh rúm người lại, không dám nói năng gì Đã vậy, khi nhìn thấy anh Dậu như thế, người nhà lí trưởng còn mỉa mai: “Anh ta lại sắp phải gió như đêm qua đấy” Cái anh người nhà lí trưởng này cũng hách dịch ghê quá Anh

ta quay sang bảo chị Dậu muốn khất sưu thì hãy đi gặp ông lí mà khất còn anh ta không cho chị khất thêm một giờ nào nữa Nghe thấy thế, chị Dậu khẩn thiết van xin, giãi bày Chị bảo nhà chị đã túng lại phải đóng thêm suất sưu cho chú em nên chưa xoay kịp chứ chị không dám khất sưu “nhà nước” Cai lệ không để chị nói hếtcâu, hắn trợn ngược hai mắt lên, quát chị, không đồng ý cho chị khất sưu Chị Dậu vẫn nhẫn nhục hạ mình van xin trong tiếng chửi mắng quát nạt của cai lệ và người nhà lí trưởng Để được khất sưu, chị đã “một điều ông hai điều cháu” với cai lệ Chị đã hạ mình hết mức để cứu chồng Là hàng xóm của chị, tôi biết lắm chứ, nhà chị hiện nay đâu còn gì bán được Để đóng suất sưu cho chồng, chị đã phải bán hết

Trang 37

mấy gánh khoai, đàn chó và cả đứa con gái đầu lòng mới sáu, bảy tuổi Vì chồng, chị đã hạ mình để khơi dậy chút lương tâm ít ỏi của tên cai lệ, nhưng hắn đâu còn

là người nữa Nghe những lời van xin thống thiết của chị, chẳng những hắn không động lòng mà còn quay sang hét người nhà lí trưởng trói anh Dậu lại Trong khi người nhà lí trưởng còn đang lóng ngóng – anh ta không nỡ trói một người đang

ốm bê ốm bết – thì cai lệ chạy đến giật phắt lấy sợi dây thừng, xông đến để trói anhDậu Chị Dậu mặt xám lại Tôi nghĩ hình như chị đã căm tức lắm rồi nhưng vẫn cố nhịn Chị kêu khóc van xin tha cho chồng chị Nhìn cảnh đấy, tôi trào nước mắt vì thương anh chị Dậu Tôi cũng nghèo, tôi bất lực, không giúp được gì cho chị cả Tên cai lệ vẫn bỏ mặc ngoài tai những lời van vỉ, hắn gạt chị ra, xông vào trói anh Dậu

Tiết 3: hs viết các đoạn còn lại của phần thân bài và kết bài

c Quá trình vỡ bờ :

Đến nước này, không chịu được nữa, không “ông – cháu” nữa, chị lớn tiếng:

“Chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ!” Chị hiền lành nhưng cũng thật sắc sảo, lời nói của chị thật thấu tình đạt lí Nhưng tên cai lệ đâu có để ý, hắn tát chị Dậu đánh “bốp” một cái để thách thức rồi lại tiếp tục xông vào trói anh Dậu.Đến nước này thì không thể nào chịu đựng hơn được nữa, chị xông vào kéo tên cai

lệ ra, mồm rít lên, thách thức : “Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem!” Chịlao vào trận chiến giằng co với tên cai lệ để bảo vệ chồng Cuối cùng, sức lực của một anh chàng nghiện đành thua sức lực của một người đàn bà lực điền Hắn bị chịDậu tóm gáy, lẳng ra thềm Tên người nhà lí trưởng xông vào ứng cứu nhưng rồi cũng phải chịu trận như cai lệ

d Cảm nghĩ của bản thân khi chứng kiến cảnh tượng đó

Tôi nhìn cảnh ấy mà lòng hả hê sung sướng Lúc chúng mới đến thì hùng hổ, tráo trâng bây giờ thì như một lũ chuột ngập nước, trông thảm hại rúm ró Nhưng khi nghe anh Dậu khuyên can vợ và nói: “Người ta đánh mình không sao, mình đánh người ta thì phải tù, phải tội”, tôi lại thấy lo cho chị Dậu quá Chị đã dám đứng lên

tự bảo vệ gia đình mình, giờ đây, ai bảo vệ cho chị? Cuộc đời chị sẽ thế nào đây? Tôi chỉ biết cầu mong cho cuộc đời của chị sẽ tốt đẹp hơn Nhưng dù sao được chứng kiến cảnh tượng ấy, tôi rất khâm phục chị

* Đề 2 : Viết đoạn văn ngắn bày tỏ cảm xúc của em về vẻ đẹp nhân vật Chị dậu

qua tác phẩm Tức nước vỡ bờ của Ngô Tất tố ( Dành cho hs lớp T2)

Gv gợi ý, hd hs về nhà làm theo các ý sau :

- Chị Dậu là điển hình cho sự chân thật, khỏe khoắn với những phẩm chất tốt đẹp Khi anh Dậu bị bọn tay chân cai lí hành hạ, chị đã hạ mình van xin, nài nỉ

Để cứu chồng, chị phải đợ con, bán chó mặc dù chị đứt từng khúc ruột

Chị sẵn sàng đánh nhau với người nhà lí trưởng để đỡ đòn cho chồng

Trang 38

- Chị Dậu đã làm tất cả mọi thứ để bảo vệ gia đình khốn khổ của mình Với cá tínhmạnh mẽ, lúc cương, lúc mềm, ở con người ấy đã hội tụ đầy đủ phẩm chất củangười phụ nữ đảm đang, đôn hậu, thủy chung

- Chị tiêu biểu cho người nông dân Việt Nam trước Cách mạng Sức mạnh của chịcũng là sức mạnh của người lao động sẵn sàng đứng lên chống trả lại bọn gian ác

Qua đề văn, em cảm nhận được điều gù về hình tượng nhân vật chị Dậu

Kiểm tra, ngày tháng năm 2020

Kí duyệt

TUẦN 11

Trang 39

TIẾT1: Gv khái quát kiến thức cho hs qua hệ thống câu hỏi cảm nhận đoạn văn

trong văn bản “ Lão Hạc”

“Sáng hôm sau, tuyết vẫn phủ kín mặt đất, nhưng mặt trời lên, trong sáng, chói chang trên bầu trời xanh nhợt Mọi người vui vẻ ra khỏi nhà.

Trong buổi sáng lạnh lẽo ấy, ở một xó tường, người ta thấy một em gái có đôi

má hồng và đôi môi đang mỉm cười Em đã chết vì giá rét trong đêm giao thừa…”

(Ngữ văn 8 – tập 1)

Câu 1: Đoạn văn trên trích trong văn bản nào? Xác định thể loại văn bản.

Câu 2: Chỉ ra PTBĐ chính của văn bản chứa đoạn văn trên.

Câu 3 Nội dung của đoạn văn trên là gì?

Câu 4: Trình bày giá trị nội dung – nghệ thuật văn bản

Câu 5: Qua cái chết của cô bé bán diêm, tác giả muốn nhắn giử tói người đọc điều gì?

Hs suy nghĩ làm bài, Gv chữa

Yêu cầu:

Câu 1: Trích từ văn bản: Cô bé bán diêm

Thể loại: truyện ngắn

Trang 40

Câu 2: PTBĐ văn bản: Tự sự

Câu 3: Nói về cái chết của cô bé bán diêm trong đêm giao thừa

Câu 4; Giá trị nội dung

+ Qua câu truyện nhà văn đã đưa đến chúng ta một thông điệp ý nghĩa: Lòngthương cảm trước số phận của trẻ thơ bất hạnh, hãy phấn đấu vì một tương lai chotuổi thơ tốt đẹp tràn đầy hạnh phúc

- Giá trị nghệ thuật

+ Với cách kể chuyện hấp dẫn chân thực, diễn biến tâm lí nhân vật sâu sắc, tác giả còn sử dụng thành công biện pháp tương phản nhằm tạo điểm nhấn về một số phấnbất hạnh nhưng em luôn cháy lên khát vọng sống tốt đẹp và những ước mơ tươi sáng

Câu 5: Hãy biết yêu thương sẻ chia với những hoàn cảnh của những con người bấthạnh song xung quanh ta

- Phê phán những người sống thờ ơ, vô trách nhiệm trước nỗi đau của đồng loại

TIẾT 2: Gv khắc sâu kiến thức cho hs qua bức thư của cô bé bán diêm

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:

Nhà văn An- đec xen kính mến!

Ông còn nhở cháu chứ? Cháu là "Cô bé bán diêm" trong truyện ngắn cùng tên của ông đây a, cổ bẻ nghèo khổ phải dò dẫm lê bước trên tuyết giữa mùa đông lạnh giá và từ giã cuộc sống trong một đêm Giáng Sinh - đêm mà ai ai cũng đều cầu chúc những điều tốt lành ( )

Thực lòng, thế giới cháu luôn mơ về trong những đêm say giấc không hẳn phải là một thể giới hiện đại, văn minh bậc nhất; cháu chỉ cần một thế giới mà ở đó con người chẳng bao giờ phải đối mặt với chiến tranh, hận thù, bệnh tật, đói nghèo, tệ nạn xã hội, Những cánh chim bồ câu trắng khẽ bay lượn trên bầu trời trong lành, thoáng đãng, chẳng chút bụi bặm, ô nhiễm, bên dưới là mái nhà có dây thường xuân bao quanh, có tiếng mẹ, tiếng cha ấm áp, dịu dàng Đó mới là cuộc sống mà cháu hằng mong ước, ông có biết?

Điều mà cháu tiếc nhất ở câu chuyện của ông đó là giữa những con người còn có một khoảng vô hình tồn tại, ngăn cản sự chan hòa của tình thương ( ) Ông ơi, trước khi chết vì cái đói, cái rét, cô bé kia đã chết vì chính sự lạnh lùng, vô cảm, tàn nhẫn và ích kỉ của người đời Càng ngẫm nghĩ, cháu lại càng thấm thía câu nói tuy đơn giản, ngắn gọn nhưng lại vô cùng ý nghĩa của Loilla Cather: "Nơi nào

có tình thương yêu thì nơi đó luôn có những điều kì diệu".

(Trích Bức thư đạt giải Nhất quốc gia trong cuộc thi viết thư UPU lần thứ 44 của Trương Hải Nam, Những bức thư giải nhất Việt Nam, NXB Thông tin và Truyền

thông, 2017, tr 282-283)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích,

Câu 2 Truyện ngắn nào của nhà văn An- đec- xen được nhắc đến ở đoạn trích trên?

Câu 3 Thế giới trong giấc mơ của “Cô bé bán diêm” hiện ra như thế nào? Đặt vào hoàn cảnh hiện nay, thế giới trong mơ của em là gì?

Câu 4: Em ước mơ về cuộc sống trong tương lai của e ?

Hs suy nghĩ làm bài, gv chữa Yêu cầu các ý sau:

Câu 1 Phương thức biểu đạt chính được sử dụng: Biểu cảm

Định dạng
Số trang	163
Dung lượng	1,06 MB

GIAO AN dạy THEM VAN 8 DIEP

Định hướng phát triển năng lực

Kiến thức: Tiếp tục giúp hs