Đề bài: Nói không với các tệ nạn xã hội
Gv yêu cầu hs lập dàn ý, hs trình bày, gọi hs khác nhận xét, gv nhận xét, chữa cách diễn đạt, cách lập luận cho hs.
A. Mở bài:
- Trong cuộc sống, bên cạnh nhiều nề nếp, thói quen tốt còn không ít thói quen xấu và tệ nạn có hại cho con người, xã hội.
- Những thói xấu có sức quyến rũ ghê gớm như cờ bạc, thuốc lá hoặc ma túy, sách xấu, băng đĩa có nội dung độc hại...
- Nếu không tự chủ được mình, dần dần con người sẽ bị nó ràng buộc, chi phối, dần dần biến chất, tha hóa.
- Chúng ta hãy kiên quyết nói "Không!" với các tệ nạn xã hội.
B. Thân bài:
a) Tại sao phải nói "không!"
* Cờ bạc, thuốc lá, ma túy... là thói hư tật xấu, những tệ nạn xã hội gây ra tác hại ghê gớm đối với bản thân, gia đình và xã hội về nhiều mặt: tư tưởng, đạo đức, sức khỏe, kinh tế, nòi giống...
- Tệ nạn xã hội là mối nguy trước mắt và lâu dài của đất nước, dân tộc.
* Sự ràng buộc, chi phối ghê gớm của thói hư tật xấu:
- Do bạn bè xâu rủ rê hoặc tò mò thử cho biết. Sau một vài lần không có thì bồn chồn, khó chịu. Dần dần dẫn tới nghiện ngập. Không có thuốc cơ thể sẽ bị hành hạ, mọi suy nghĩ và hành động đều bị cơn nghiện chi phối. Để thỏa mãn, người ta có thể làm mọi thứ, kể cả giết người, trộm cắp...Một khi đã nhiễm thì rất khó từ bỏ, nó sẽ hành hạ và làm cho con người điêu đứng.
- Thói hư tật xấu là bạn đồng hành của chủ nghĩa cá nhân ích kỉ.
b) Tác hại của cờ bạc, ma túy, sách xấu sẽ dẫn đến thoái hóa đạo đức, nhân cách con người.
* Cờ bạc:
- Đó cũng là một loại ma túy, ai đã sa chân thì không thể bỏ.
- Trò đỏ đen, may rủi kích thích máu cay cú, hiếu thắng.
- Mất nhiều thời gian, sức khoẻ, tiền bạc và sự nghiệp.
- Ảnh hưởng rất lớn đến nhân cách và hạnh phúc gia đình, an ninh trật tự xã hội.
- Hành vi cờ bạc bị luật pháp cấm và tùy theo mức độ vi phạm mà có mức xử lí khác nhau.
* Thuốc lá:
- Là sát thủ giấu mặt với sức khỏe con người.
- Khói thuốc có thể gây ra nhiều bệnh: ung thư phổi, ung thư vòm họng, tai biến tim mạch...
- Khói thuốc không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của bản thân mà còn ảnh hưởng tới những người xung quanh.
- Tiêu tốn tiền bạc, làm giảm thu nhập gia đình, ảnh hưởng đến kinh tế quốc dân.
- Trên thế giới, nhiều nước đã cấm quảng cáo thuốc lá, cấm hút thuốc ở công sở và chỗ đông người.
* Ma túy:
- Thuốc phiện, hêrôin là chất kích thích gây nghiện rất nhanh. Người dùng thuốc sẽ rơi vào trạng thái ảo giác, hoang tưởng. Nghiện ma túy nghĩa là tự mang án tử hình.
- Khi mắc nghiện, vỏ não bị tổn thương rất lớn, sức khỏe suy kiệt nhanh chóng.
- Đối với người nghiện ma túy thì tiền bạc bao nhiêu cũng không đủ.
- Nghiện ma túy cũng đồng nghĩa với việc mất hết danh dự, đạo đức, tình yêu, hạnh phúc, gia đình, sự nghiệp...
* Văn hóa phẩm độc hại:
- Khi tiếp xúc với loại này, con người sẽ bị ám ảnh bởi những hành vi không lành mạnh, có những ham muốn phi đạo đức, sa vào lối sống ích kỉ, bản năng, mất hết khả năng phấn đấu, sống không mục đích.
- Nếu làm theo những điều bậy bạ sẽ dẫn đến sự thay đổi đạo đức, nhân cách, ảnh hưởng đến uy tín bản thân và gia đình, có thể sẽ dẫn tới vi phạm pháp luật
C. Kết bài:
*Chúng ta cần:
- Tránh xa những thói hư tật xấu và tệ nạn xã hội
- Khi đã lỡ mắc thì phải có quyết tâm từ bỏ và làm lại cuộc đời
- Xây dựng cho mình và tuyên truyền cho mọi người lối sống lành mạnh.
2. Tiết 2+3:
GV hớng dẫn HS dựa vào dàn ý để viết thành bài văn hoàn chỉnh.
a. Mở bài b. Thân bài c. Kết bài
- HS viết bài- GV nhận xét, sửa chữa và bổ sung về:
+ Néi dung + Cách diễn đạt
Bài văn tham khảo về các đoạn:
A. Mở bài;
Chúng ta đang sống trong một đất nước không ngừng phát triển trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng một xã hội văn minh, tiến bộ. Để làm được điều đó, chúng ta phải vượt qua các trở ngại, khó khăn. Một trong số đó là các tệ nạn xã hội như: ma túy, cờ bạc, văn hóa phẩm đồi trụy. Nhưng đáng sợ nhất chính là ma tuý. Chúng ta hãy cùng tìm hiểu về tác hại to lớn của ma túy để phòng tránh cho bản thân, gia đình và xã hội.
B. Thân bài:
a. Giải nghĩa: Để phòng chống một tệ nạn thì chúng ta cần biết rõ về tệ nạn đó. Ma túy là một loại chất kích thích, gây nghiện có nguồn gốc từ cây túc anh hoặc nhựa cây thuốc phiện được trồng ở 12 tỉnh miền núi phía Bắc Việt nam hay từ lá, hoa, quả cây cần sa được trồng ở các tỉnh giáp ranh biên giới Việt Nam – Campuchia.
Đặc biệt là ma túy có một ma lực dẫn dụ ghê gớm, khiến người bị dính vào không thể cưỡng lại được, chẳng khác gì “ma đưa lối, quỷ đưa đường”. Ma túy tồn tại ở nhiều dạng như tép, nước, bột, hồng phiến, bạch phiến, thuốc…và được sử dụng bằng nhiều hình thức hút, chích, hít…
b. giải thích vì sao ma túy coi là một tệ nạn:
Nó được coi là tệ nạn đáng sợ nhất vì sức dẫn dụ con người không kể tuổi tác và khả năng gây nghiện nhanh chóng. Hơn thế nữa, ma túy còn là ngọn nguồn của những tệ nạn xã hội khác. Trước tiên, nó gây hại trực tiếp đến người nghiện. Về sức khỏe, ma túy gây ra các bệnh khôn lường cho cơ thể. Người nghiện sẽ bị hư hại niêm mạc mũi nếu dùng ma túy theo dạng hít, có khả năng ngưng thở đột ngột, gây nguy hiểm tính mạng. Chúng ta thường nghe nói ma túy rất có hại nhưng mấy ai hiểu được tác hại thật sự của nó, hút thì cơ quan chịu ảnh hưởng là phổi. Phổi sẽ bị tổn thương nghiêm trọng, gây ung thư phổi, viêm đường hô hấp, nhiễm trùng phổi…Và nguy hiểm nhất là dùng ma túy dạng chích, đây là con đường ngắn nhất dẫn đến AIDS. Người tiêm đâu có biết rằng trên mũi kim là hàng vạn quả cầu gai gây căn bệnh thế kỉ hiểm nghèo, cứ thế họ truyền tay nhau tiêm chúng, đưa virus vào máu của mình. Ở những tụ điểm tiêm chích, họ còn pha thêm các chất bẩn gây áp-phê, hậu quả là các con nghiện phải cưa cụt tay chân hay nhiễm trùng máu. Ấy là chưa kể đến tình trạng bị chết do sốc thuốc.
Câu chuyện “cái chết trắng” của nhà tỉ phú trẻ Raphael, chết ngay bên đường do dùng bạch phiến quá liều. Những người nghiện lâu ngày rất dễ nhận ra, người gầy gò, da xám, tóc xơ xác. Hệ thần kinh bị tổn thương nặng do ảnh hưởng của thuốc, kém tập trung, suy nghĩ, chán nản và thiếu ý chí vươn lên nên việc cai nghiện cũng khó khăn.
Không chỉ dừng ở đó, tiêm chích ma túy còn hủy hoại con đường công danh, sự nghiệp của người nghiện. Đã có bao bài học, biết bao câu chuyện kể về những công nhân, kĩ sư… đã gục ngã trước ma túy, để rồi bị bạn bè, đồng nghiệp xa lánh, con đường tương lai tươi sáng bỗng vụt tắt, tối tăm. Và nhất là những bạn học sinh, tuổi đời còn quá dài mà chỉ vì một phút nông nỗi, bị bạn bè rủ rê đã đánh mất tương lai. Thật đáng thương!
Ma túy không những gây hại cho người dùng nó mà còn cho cả gia đình của họ, khiến họ trở mất dần khả năng lao động, trở thành gánh nặng cho gia đình. Những gia đình có người nghiện ma túy bầu không khí lúc nào cũng lãnh đạm, buồn khổ.
Công việc làm ăn bị giảm sút do không được tín nhiệm. Nền kinh tế cũng theo đó mà suy sụp. Bởi những người một khi đã nghiện thì luôn có nhu cầu hơn nữa về ma túy, đồng nghĩa với việc họ phải có tiền, mà tiền thì lấy từ đâu? Từ chính gia đình của họ chứ không đâu xa. Rồi những người vợ, người mẹ sẽ ra sao khi thấy chồng, con mình vật vã khi thiếu thuốc, khi lìa bỏ cõi đời vì mặc cảm, vì bệnh tình đã tới giai đoạn cuối? Thật đau xót cho những gia đình bất hạnh có người nghiện ma túy. Không dừng lại ở đó, ma túy còn như một con sâu đục khoét xã hội. Khiến cho an ninh, trật tử, quốc phòng bất ổn. Khi muốn thõa mãn cơn ghiền, con nghiện không từ một thủ đoạn, hành vi trộm cắp, giết người nào để có tiền mua heroin, hoặc nổi máu anh hùng xa lộ, đua xe, lạng lách.
3. Kết bài:
Mỗi chúng ta phải biết sống giản dị, lành mạnh, sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội để đất nước ngày càng phát triển, gia đình hạnh phúc, bản thân khỏe mạnh.
Đề bài( Dành cho lớp T2) : lập luận cho đề bài: Nói không với các tện nạn xã hội( tệ nạn cờ bạc)
Gv gợi ý, hướng dẫn, hs lập dàn ý, về nhà viết thành đoạn hoàn chỉnh.
- Cờ bạc là những trò chơi dựa vào sự may rủi, người chơi cờ bạc ban đẩu xuất phát từ giải trí nhưng sau đỏ bị "máu tham" nổi lên,không thể nào dừng lại được nữa! Hình thức của cờ bạc là sử dụng những lá bài tây, hoặc dựa vào xổ số để ghi đề, có người lại dựa vào những trận bóng đá hay những trận đua ngựa để "cá cược". Tất cả đều là những hình thức khác nhau của cờ bạc mà thôi! Cờ bạc ngày xưa có hình thức đơn giản hơn, nhưng cũng làm cho bao người khánh kiệt, nhà tan cửa nát. Con mất cha, vợ mất chòng, cổ tích Việt Nam còn kể về những người đàn ông mê cờ bạc, mất hết tiền của, nhà đất rồi còn đem vợ đẹp ra mà đánh bạc!! Xem thế mới thấy cờ bạc có một "ma lực" thật đáng sợ! Người xưa có câu:"Cờ bạc là bác thằng bần
Áo quần bán hết, tra chân vào cùm"
- Các học sinh, thanh niên chúng em nên lánh xa trò cờ bạc, vì trong giới này còn những tay chơi chuyên nghiệp, luôn lừa gạt những người mới vào để lấy tiền kẻ
ngây thơ. Đó là loại người "cờ gian bạc lận" mà không thể nào chúng ta thắng nổi họ!
* Hoạt động ứng dụng.
Yc hs về nhà hoàn thành bài tập vào vở .
? * Hoạt động bổ sung.
Ôn tập kiến thức văn nghị luận.
Kiểm tra, ngày tháng năm 2021 Kí duyệt
TuÇn 30 :
Ngày soạn: 01/4/2021 Ngày dạy: 06/4/2021
ÔN TẬP TẬP LÀM VĂN: VĂN NGHỊ LUẬN ( Tiếp theo) A. Mục tiêu cần đạt
1. Kiến thức. Tiếp tục giỳp hs
-Học sinh củng cố, khắc sâu hơn kiến thức về cách làm văn nghị luận kết hợp các yếu tố miêu tả, biểu cảm. Từ đó vận dụng viết bài văn nghị luận về nội dung của các văn bản đã học.
2. Kü n¨ng.
- RÌn kü năng lập luận trong bài viết văn nghị luận về nội dung của các văn bản đã học.
3. Thái độ
- Giáo dục ý thức tự giác, tích cực học tập.
4. Định hướng phát triển năng lực:
Năng lực giaỉ quyết vấn đề, sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp, cảm thụ thẩm mĩ.
B. Chuẩn bị.
- GV: Nghiên cứu soạn giỏo ỏn - HS : ¤n tËp theo híng dÉn.
C. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học.
1. KiÓm tra.
2. Bài mới.
* Hoạt động thực hành
1. Tiết 1: Gv chép đề lên bảng
Đề 1: Qua văn bản Tức nước vỡ bờ (Trích Tắt đèn của Ngô Tất Tố) và Lão Hạc của Nam Cao, hãy chứng minh rằng: Tuy phải chịu cuộc sống nghèo khổ, bất hạnh nhưng ở những người nông dân trong xã hội cũ vẫn luôn ánh lên vẻ đẹp tâm hồn cao quý.
Gv hướng dẫn hs lập dàn ý:
* Yêu cầu:
1. Mở bài
- Dẫn dắt vào vấn đề
- Nêu vấn đề cần nghị luận: Đoạn trích Tức nước vỡ bờ và truyện ngắn Lão Hạc đã làm nổi bật hình ảnh những người nông dân trong xã hội cũ: Tuy phải chịu cuộc sống nghèo khổ, bất hạnh nhưng ở họ vẫn luôn ánh lên vẻ đẹp tâm hồn cao quý.
2. Thân bài:
Học sinh dùng lí lẽ và dẫn chứng trong hai văn bản: Tức nước vỡ bờ và Lão Hạc để làm rõ các ý sau:
a. Những người nông dân trong xã hội cũ phải chịu cuộc sống nghèo khổ, bất hạnh.
- Chị Dậu phải vay mượn khắp nơi, thậm chí phải đứt ruột bán đi đứa con gái hiếu thảo để có tiền nộp sưu cho chồng. Thế nhưng tai họa lại tiếp tục giáng xuống đầu vợ chồng chị vì phải gánh thêm suất sưu của người em chồng đã mất từ năm ngoái.
Chồng chị bị đánh đập, hành hạ, bị bắt đi, chị phải hạ mình nhẫn nhục van xin nhưng không thay đổi được tình hình, bản thân chị cũng bị chửi bới, đánh đập.
- Lão Hạc: Vợ mất sớm, lão phải chịu cảnh gà trống nuôi con. Con trai lão vì không đủ tiền cưới vợ đã bỏ đi đồn điền cao su biền biệt. Lão sống thui thủi một mình, vất vả làm thuê làm mướn để kiếm sống qua ngày, cuối cùng lão đã phải chọn cái chết đau đớn.
b. Những người nông dân trong xã hội cũ luôn ánh lên vẻ đẹp tâm hồn cao quý.
- Chị Dậu:
+ Là người phụ nữ hết lòng yêu thương chồng con: Chị tận tâm lo lắng, chăm sóc anh Dậu. (Dẫn chứng: chị nấu cháo, múc ra, quạt cho chóng nguội,...); chị đối phó với tên cai lệ và người nhà lí trưởng để bảo vệ chồng, bảo vệ gia đình khốn khổ của mình.
+ Là người phụ nữ có tinh thần phản kháng mãnh liệt: Trước thái độ hung hăng của cai lệ và người nhà lí trưởng, ý thức được mình là kẻ thiếu nợ của Nhà nước nên chị Dậu đã tha thiết van xin tên cai lệ cho khất sưu. (Dẫn chứng: Cháu van ông, nhà cháu vừa mới tỉnh được một lúc, ông tha cho!,...). Nhưng chị càng nhẫn nhục chịu đựng thì càng bị đáp trả lại bằng những hành động thô bạo, phũ phàng. Bị dồn vào chân tường, chị đã liều mạng cự lại và cuối cùng đánh bại chúng với lòng căm giận ngùn ngụt. (Dẫn chứng: “Chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ”,
“Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem”...).
- Lão Hạc:
+ Là một người cha hết lòng yêu thương con: Khi con trai bỏ đi, lão luôn mong mỏi tin con trong tâm trạng xót xa, day dứt...; lúc nào lão cũng nghĩ đến con, luôn kể chuyện về con...; lão chia sẻ cả tình thương, nỗi nhớ đó với con chó Vàng...; lão nhịn ăn, dành dụm từng đồng xu tiền bòn vườn dành con, nhờ ông giáo trông coi mảnh vườn cho con sau này; cuối cùng lão chọn cái chết để không làm ảnh hưởng đến gia tài dành cho con...
+ Một con người nhân hậu: Lão yêu thương, chiều chuộng, chăm sóc cậu Vàng như con, như cháu. (Dẫn chứng: Lão cho nó ăn trong một cái bát như một nhà giàu. Lão ăn gì lão cũng chia cho nó cùng ăn,...); khi rơi vào cảnh cùng đường, không thể nuôi nổi cậu Vàng nữa, lão đã đắn đo, suy tính không biết bao lần về việc bán chó...; khi phải dằn lòng bán cậu Vàng, lão vô cùng đau đớn, day dứt, ăn năn. (Dẫn chứng: “Lão cố làm ra vẻ vui vẻ. Nhưng trông lão cười như mếu...”,...)
+ Một người nông dân lương thiện và giàu lòng tự trọng: Chỉ bán đi một con vật nuôi cũng khiến cho lão phải đau đớn, xót xa và mang nặng cảm giác mặc cảm, tội lỗi...; dù nghèo đói đến mấy, lão cũng không để phiền lụy đến hàng xóm láng giềng và cũng không bao giờ làm những điều xấu xa. (Dẫn chứng: lão từ chối sự giúp đỡ của ông giáo gần như là hách dịch, lão ăn sung luộc, rau má sống qua ngày,...);
Việc lão lựa chọn cái chết cũng là để giữ trọn danh dự và lòng tự trọng, giữ trọn đạo lí làm người.
* Đánh giá vấn đề:
Đoạn trích Tức nước vỡ bờ và truyện ngắn Lão Hạc thể hiện giá trị nhân đạo sâu sắc, giúp người đọc cảm nhận được tuy phải sống cuộc sống nghèo khổ, bất hạnh song ở những người nông dân trong xã hội cũ vẫn ánh lên vẻ đẹp tâm hồn cao quý.
Qua đó thể hiện niềm cảm thông và trân trọng đối với con người đồng thời tố cáo bộ mặt tàn ác, bất nhân của xã hội thực dân nửa phong kiến.
c. Kết bài:
- Khẳng định lại vấn đề cần nghị luận.
- Nêu suy nghĩ của bản thân.
2. Tiết 2:Gv tiếp tục cho hs lập dàn ý với đề bài 2 Đề 2:
Nhận xét về hai bài thơ “Nhớ rừng” ( Thế Lữ ) và “Khi con tu hú” (Tố Hữu ), có ý kiến cho rằng:
“ Cả hai bài thơ đều thể hiện lòng yêu nước và niềm khao khát tự do cháy bỏng của tầng lớp thanh niên trí thức. Tuy nhiên thái độ đấu tranh cho tự do ở mỗi bài lại hoàn toàn khác nhau”.
Bằng hiểu biết của mình về hai bài thơ, em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên.
Gv gợi ý, hướng dẫn hs lập dàn ý:
- Kiểu bài: Nghị luận chứng minh.
- Vấn đề cần chứng minh: Sự giống và khác nhau về niềm khao khát tự do trong “ Nhớ rừng” (Thế Lữ) và “Khi con tu hú” ( Tố Hữu ).
- Phạm vi dẫn chứng: Hai bài thơ “ Nhớ rừng”, “Khi con tu hú”.
Yêu cầu cụ thể: Cần đảm bảo được những ý sau.
1. Mở bài
Giới thiệu khái quát bối cảnh Việt Nam trước Cách mạng tháng tám: Dân tộc ta chìm trong ách nô lệ của Thực Dân Pháp, nhiều thanh niên trí thức có tâm huyết với non sông đất nước đều khao khát tự do.
- Bài thơ “Nhớ rừng” (Thế Lữ), “ Khi con tu hú” (Tố Hữu) đều nói lên điều đó.
- Trích ý kiến…
2. Thân bài: Lần lượt làm rõ hai luận điểm sau.
-Luận điểm 1
a, Cả hai bài thơ đều thể hiện lòng yêu nước và niềm khao khát tự do cháy bỏng:
- Vì yêu nước nên mới thấy hết nỗi tủi cực của cuộc sống nô lệ (Dẫn chứng: Gậm một khối căm hờn trong cũi sắt…), mới uất ức khi bị giam cầm ( Dẫn chứng: Ngột làm sao, chết uất thôi…) (1,5điểm).
- Không chấp nhận cuộc sống nô lệ, luôn hướng tới cuộc sống tự do: