C. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học
4. Định hướng phát triển năng lực
-Năng lực cảm thụ thẩm mĩ.
-Năng lực sáng tạo.
-Năng lực tự học.
B. Chuẩn bị
-Gv : nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án.
-Hs : ôn bài.
C. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học.
* Hoạt động khởi động.
1, Kiểm tra : 2,Giới thiệu bài.
* Hoạt động thực hành.
TIẾT1: Gv khái quát kiến thức cho hs qua hệ thống câu hỏi cảm nhận đoạn văn trong văn bản “ Lão Hạc”
Đọc đoạn văn và trả lời câu hỏi:
“Sáng hôm sau, tuyết vẫn phủ kín mặt đất, nhưng mặt trời lên, trong sáng, chói chang trên bầu trời xanh nhợt. Mọi người vui vẻ ra khỏi nhà.
Trong buổi sáng lạnh lẽo ấy, ở một xó tường, người ta thấy một em gái có đôi má hồng và đôi môi đang mỉm cười. Em đã chết vì giá rét trong đêm giao thừa…”
(Ngữ văn 8 – tập 1) Câu 1: Đoạn văn trên trích trong văn bản nào? Xác định thể loại văn bản.
Câu 2: Chỉ ra PTBĐ chính của văn bản chứa đoạn văn trên.
Câu 3. Nội dung của đoạn văn trên là gì?.
Câu 4: Trình bày giá trị nội dung – nghệ thuật văn bản
Câu 5: Qua cái chết của cô bé bán diêm, tác giả muốn nhắn giử tói người đọc điều gì?
Hs suy nghĩ làm bài, Gv chữa.
Yêu cầu:
Câu 1: Trích từ văn bản: Cô bé bán diêm Thể loại: truyện ngắn
Câu 2: PTBĐ văn bản: Tự sự
Câu 3: Nói về cái chết của cô bé bán diêm trong đêm giao thừa.
Câu 4; -- Giá trị nội dung
+ Qua câu truyện nhà văn đã đưa đến chúng ta một thông điệp ý nghĩa: Lòng thương cảm trước số phận của trẻ thơ bất hạnh, hãy phấn đấu vì một tương lai cho tuổi thơ tốt đẹp tràn đầy hạnh phúc.
- Giá trị nghệ thuật
+ Với cách kể chuyện hấp dẫn chân thực, diễn biến tâm lí nhân vật sâu sắc, tác giả còn sử dụng thành công biện pháp tương phản nhằm tạo điểm nhấn về một số phấn bất hạnh nhưng em luôn cháy lên khát vọng sống tốt đẹp và những ước mơ tươi sáng.
Câu 5: Hãy biết yêu thương sẻ chia với những hoàn cảnh của những con người bất hạnh song xung quanh ta.
- Phê phán những người sống thờ ơ, vô trách nhiệm trước nỗi đau của đồng loại.
TIẾT 2: Gv khắc sâu kiến thức cho hs qua bức thư của cô bé bán diêm Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
Nhà văn An- đec xen kính mến!
Ông còn nhở cháu chứ? Cháu là "Cô bé bán diêm" trong truyện ngắn cùng tên của ông đây a, cổ bẻ nghèo khổ phải dò dẫm lê bước trên tuyết giữa mùa đông lạnh giá và từ giã cuộc sống trong một đêm Giáng Sinh - đêm mà ai ai cũng đều cầu chúc những điều tốt lành. (...)
Thực lòng, thế giới cháu luôn mơ về trong những đêm say giấc không hẳn phải là một thể giới hiện đại, văn minh bậc nhất; cháu chỉ cần một thế giới mà ở đó con người chẳng bao giờ phải đối mặt với chiến tranh, hận thù, bệnh tật, đói nghèo, tệ nạn xã hội,... Những cánh chim bồ câu trắng khẽ bay lượn trên bầu trời trong lành, thoáng đãng, chẳng chút bụi bặm, ô nhiễm, bên dưới là mái nhà có dây thường xuân bao quanh, có tiếng mẹ, tiếng cha ấm áp, dịu dàng. Đó mới là cuộc sống mà cháu hằng mong ước, ông có biết?
Điều mà cháu tiếc nhất ở câu chuyện của ông đó là giữa những con người còn có một khoảng vô hình tồn tại, ngăn cản sự chan hòa của tình thương. (...) Ông ơi, trước khi chết vì cái đói, cái rét, cô bé kia đã chết vì chính sự lạnh lùng, vô cảm, tàn nhẫn và ích kỉ của người đời. Càng ngẫm nghĩ, cháu lại càng thấm thía câu nói tuy đơn giản, ngắn gọn nhưng lại vô cùng ý nghĩa của Loilla Cather: "Nơi nào có tình thương yêu thì nơi đó luôn có những điều kì diệu".
(Trích Bức thư đạt giải Nhất quốc gia trong cuộc thi viết thư UPU lần thứ 44 của Trương Hải Nam, Những bức thư giải nhất Việt Nam, NXB Thông tin và Truyền thông, 2017, tr. 282-283)
Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích, Câu 2. Truyện ngắn nào của nhà văn An- đec- xen được nhắc đến ở đoạn trích trên?
Câu 3. Thế giới trong giấc mơ của “Cô bé bán diêm” hiện ra như thế nào? Đặt vào hoàn cảnh hiện nay, thế giới trong mơ của em là gì?
Câu 4: Em ước mơ về cuộc sống trong tương lai của e ? Hs suy nghĩ làm bài, gv chữa . Yêu cầu các ý sau:
Câu 1. Phương thức biểu đạt chính được sử dụng: Biểu cảm
Câu 2: Truyện ngắn được nhắc đến ở đoạn trích: Cô bé bán diêm
Câu 3: - Thế giới trong giấc mơ của “Cô bé bán diêm” hiện ra: con người chẳng bao giờ phải đối mặt với chiến tranh, hận thù, bệnh tật, đói nghèo, tệ nạn xã hội,...
Những cánh chim bồ câu trắng khẽ bay lượn trên bầu trời trong lành, thoáng đãng, chẳng chút bụi bặm, ô nhiễm, bên dưới là mái nhà có dây thường xuân bao quanh, có tiếng mẹ, tiếng cha ấm áp, dịu dàng.
- Trình bày thế giới trong mơ của em:
Gợi ý: một gia đình hạnh phúc, một xã hội không có dịch bệnh - chiến tranh.
Câu 4: hs tự viết đoạn văn biểu cảm và bày tỏ ước mơ của mình về cs trong tuong lai.
TIẾT 3: Gv khắc sâu kiến thức cho hs qua bức thư của cô bé bán diêm Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
Mỗi người đều có một ước mơ riêng cho mình. Có những ước mơ nhỏ nhoi như của cô bé bán diêm trong truyện cổ An-đéc-xen: một mái nhà trong đêm đông giá buốt. Cũng có những ước mơ lớn lao làm thay đổi cả thế giới như của tỷ phú Bill Gates. Mơ ước khiến chúng ta trở nên năng động một cách sáng tạo. Nhưng chỉ mơ thôi thì chưa đủ. Ước mơ chỉ trở thành hiện thực khi đi kèm với hành động và nỗ lực thực hiện ước mơ... Tất cả chúng ta đều phải hành động nhằm biến ước mơ của mình thành hiện thực.
[..] Ngày bạn thôi mơ mộng là ngày cuộc đời bạn mất hết ý nghĩa. Những người biết ước mơ là những người đang sống cuộc sống của các thiên thần. Ngay cả khi giấc mơ của bạn không bao giờ trọn vẹn, bạn cũng sẽ không phải hối tiếc vì nó.
Như Đôn Ki-hô-tê đã nói: “Việc mơ những giấc mơ diệu kỳ là điều tốt nhất một người có thể làm”.
Tôi vẫn tin vào những câu chuyện cổ tích - nơi mà lòng kiên nhẫn, ý chí bền bỉ sẽ được đền đáp. Hãy tự tin tiến bước trên con đường mơ ước của bạn.
(Quà tặng cuộc sống - Thu Quỳnh và Hạnh Nguyên dịch, NXB Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh, 2016, tr.56-57) Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích.
Câu 2. Đoạn văn gợi nhớ đến văn bản nào trong chương trình Ngữ văn 8? Nêu tên tác giả?
Câu 3. Việc tác giả dẫn ra ước mơ của cô bé bán diêm trong truyện cổ tích An-đéc- xen và ước mơ của tỷ phú Bill Gates trong đoạn trích có tác dụng gì?
Câu 4. Em ước mơ trong tuong lai em sẽ làm gì? Em cần làm gì để thực hiện dược ước mơ ấy?
Hs suy nghĩ làm bài, gv chữa . Yêu cầu các ý sau:
Câu 1: Phương thức biểu đạt chính là nghị luận.
Câu 2: Văn bản: Cô bé bán diêm – An-đéc-xen
Câu 3: Việc tác giả dẫn ra ước mơ của cô bé bán diêm trong truyện cổ tích An-đéc- xen: "ước mơ có một mái nhà trong đêm đông giá buốt" và ước mơ của tỷ phú Bill Gates: "làm thay đổi cả thế giới" nhấn mạnh mỗi người đều có những ước mơ của riêng mình, bất kể là lớn lao hay nhỏ bé thì đều là những ước mơ đáng quý, đáng trân trọng.
Câu 4: Em ước mơ trong tuong lai em sẽ làm gì? Em cần làm gì để thực hiện dược ước mơ ấy? ( Viết khoảng 10 dòng)
Hs trình bày ước mơ của bản thân và cách đẻ biến ước mơ thành hiện thực
* Đề bài : Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, em hãy viết một đoạn văn (khoảng 150 chữ) trình bày suy nghĩ về vai trò của ước mơ trong cuộc đời của mỗi người.( Dành cho hs lớp T2)
Gv gợi ý, hs về nhà viết thành đoạn văn hoàn chỉnh.
Ước mơ: là điều tốt đẹp ở phía trước mà con người tha thiết, khao khát, ước mong hướng tới, đạt được.
* Vai trò và ý nghĩa của ước mơ trong cuộc sống của con người như thế nào?
- Ước mơ có thể vĩ đại hay nhỏ bé nhưng phàm đã là con người thì ai cũng có ước mơ. Chính ước mơ làm cho cuộc sống của mỗi người thêm tươi đẹp, ý nghĩa, chỉ khi con người nỗ lực vươn lên biến ước mơ thành hiện thực khi đó con người đã làm cho cuộc đời mình và cuộc đời chung thêm ý nghĩa, tươi đẹp.
- Ước mơ là động lực giúp con người phát triển và hoàn thiện mình hơn, giúp con người vượt qua khó khăn, thử thách của bản thân.
- Ước mơ là phần lãng mạn giúp con người làm việc hiệu quả, yêu cuộc sống hơn, giúp tâm hồn con người trở nên đẹp hơn.
- Ước mơ chính là ngọn đuốc soi sáng trong tim mỗi chúng ta nó hướng chúng ta tới những điều tốt đẹp.
- Ước mơ cũng chính là mong muốn được cống hiến sức lực của mình cho xã hội và khi chúng ta đạt được ước mơ cũng là lúc chúng ta được thừa nhận năng lực của mình.
- Con đường dẫn tới ước mơ cũng vô cùng khó khăn, không phải lúc nào cũng dễ dàng đạt được, nhưng với những người kiên trì, bền chí, thì ước mơ sẽ giúp cho bạn định hướng cho tương lai của mình một cách tốt đẹp nhất.
* Cuộc sống mà không có ước mơ thì sẽ như thế nào? Không có ước mơ bạn sẽ không xác định được mục tiêu sống của mình là gì. Chính vì không xác định được phương hướng sẽ dẫn tới bạn sẽ sống hoài sống phí, và trở thành người tụt hậu bị bạn bè, xã hội bỏ lại phía sau.
3. Liên hệ bản thân em
- Bản thân em đã có những ước mơ của riêng mình không? Và em đã làm gì để từng bước thực hiện ước mơ đó ?
- Mỗi người chúng ta hãy nuôi dưỡng cho mình một ước mơ, hi vọng. Nếu ai đó sống không có ước mơ, khát vọng thì cuộc đời tẻ nhạt, vô nghĩa biết nhường nào!
- Rút ra bài học: Phải không ngừng học tập, rèn ý chí, trau dồi kĩ năng sống để biết ước mơ và biến ước mơ thành hiện thực.
* Hoạt động ứng dụng.
Em cảm nhận thông điệp mà tác giả gửi gắm qua chuyện Cô bé bán diêm là gì??
* Hoạt động bổ sung.
Ôn lại bài, chuẩn bị bài Chiếc lá cuối cùng
TUẦN 11 Buổi 2:
Ngày soạn : / / 2020
Ngày dạy : / / 2020
ÔN TẬP VĂN HỌC CÁC TÁC PHẨM TỰ SỰ NƯỚC NGOÀI ( Tiếp) A.Mục tiêu cần đạt
1. Kiến thức:
-Giúp hs khái quát lại kiến thưc cơ bản, phát hiện và hiểu giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản “ Chiếc lá cuối cùng ” của Ô-hen-ri. Và rút ra thông điệp qua mỗi đoạn văn đọc hiểu ngữ liệu ngoài văn bản.
2. Kĩ năng:
-Biết phát hiện và cảm thụ những nét đặc săc về nghệ thuật, nội dung của các đoạn văn trong văn bản.
3. Thái độ:
Hs có lòng yêu thương, đoàn kết, sẻ chia, giúp đỡ những người sống xung quanh mình
4. Định hướng phát triển năng lực:
-Năng lực cảm thụ thẩm mĩ.
-Năng lực sáng tạo.
-Năng lực tự học.
B. Chuẩn bị
-Gv : nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án.
-Hs : ôn bài.
C. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học.
* Hoạt động khởi động.
1, Kiểm tra : 2,Giới thiệu bài.
* Hoạt động thực hành.
TIẾT1: Gv khái quát kiến thức cho hs qua hệ thống câu hỏi cảm nhận đoạn văn trong văn bản “ Chiếc lá cuối cùng”
Đề 1: Đọc đoạn văn và trả lời câu hỏi:
... “Chị có chuyện này muốn nói với em, con chuột bạch của chị”, cô nói, “Cụ Bơ- men đã chết vì sưng phổi hôm nay ở bệnh viện rồi. Cụ ốm chỉ có hai ngày. Buổi sáng ngày thứ nhất, bác gác cổng thấy cụ ốm nặng trong căn phòng của cụ ở tầng dưới. Giày và áo quần của cụ ướt sũng và lạnh buốt. Chẳng ai hình dung nổi cụ đã ở đâu trong một đêm khủng khiếp như thế. Nhưng rồi người ta tìm thấy một chiếc đèn bão vẫn còn thắp sáng và một chiếc thang đã bị lôi ra khỏi chỗ để của nó, và vài chiếc bút lông rơi vung vãi, và một bảng pha màu có màu xanh và màu vàng trộn lẫn với nhau, và - em thân yêu ơi, em hãy nhìn ra ngoài cửa sổ, nhìn chiếc lá thường xuân cuối cùng ở trên tường. Em có thấy làm lạ tại sao chẳng bao giờ nó rung rinh hoặc lay động khi gió thổi không? Ồ, em thân yêu, đó chính là kiệt tác của cụ Bơ-men, - cụ vẽ nó ở đấy vào cái đêm chiếc lá cuối cùng đã rụng.”
Câu 1. Đoạn văn trên trích từ văn bản nào? Tác giả là ai?
Câu 2. Hãy nêu nội dung của đoạn trích trên.
Câu 3. Kết thúc truyện, nhân vật Xiu đã nói với Giôn-xi: “Ồ, em thân yêu, đó chính là kiệt tác của cụ Bơ-men, - cụ vẽ nó ở đấy vào cái đêm chiếc lá cuối cùng đã rụng.”
Hãy viết một đoạn văn ngắn (không quá 10 dòng), lý giải vì sao có thể nói chiếc lá cụ Bơ-men vẽ là một kiệt tác.
Gv gợi ý hướng dẫn hs làm bài, gv chữa Yêu cầu :
Câu 1: - Tác phẩm: Chiếc lá cuối cùng - Tác giả: O Hen-ry
Câu 2: Nội dung chính: Cái chết của cụ Bơ-men và kiệt tác cụ để lại cứu sống Giôn-xi
Câu 3: Chiếc lá cuối cùng là một kiệt tác bởi:
- Chiếc lá vẽ giống y như thật, khiến cả hai họa sĩ là Giôn-xi và Xiu cũng không nhận ra.
- Chiếc lá được vẽ bằng tình cảm yêu thương chân thành cụ Bơ-men dành cho Giôn-xi
- Chiếc lá là kiệt tác còn bởi nó đã mang lại niềm hi vọng, cứu sống một mạng người.
Đề 2: Hãy đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi nêu ở dưới.
"Chị có chuyện này muốn nói với em, con chuột bạch của chị", cô nói, "Cụ Bơ-men đã chết vì sưng phổi hôm nay ở bệnh viện rồi. Cụ ốm chỉ có hai ngày.
Buổi sáng ngày thứ nhất, bác gác cổng thấy cụ ốm nặng trong căn phòng của cụ ở tầng dưới. Giày và áo quần của cụ ướt sũng và lạnh buốt. Chẳng ai hình dung nổi cụ đã ở đâu trong một đêm khủng khiếp như thế. Nhưng rồi người ta tìm thấy một chiếc đèn bão vẫn còn thắp sáng và một chiếc thang đã bị lôi ra khỏi chỗ để của nó, và vài chiếc bút lông rơi vung vãi, và một bảng pha màu có màu xanh và màu vàng trộn lẫn với nhau, và- em thân yêu ơi, em hãy nhìn ra ngoài cửa sổ, nhìn chiếc lá thường xuân cuối cùng ở trên tường. Em có lấy làm lạ tại sao chẳng bao giờ nó rung rinh hoặc lay động khi gió thổi không? Ồ, em thân yêu, đó chính là kiệt tác của cụ Bơ- men,- cụ vẽ nó ở đấy vào cái đêm mà chiếc lá cuối cùng đã rụng.”
(Chiếc lá cuối cùng- O Hen-ri) Câu 1: Cho biết nhân vật “ chị” và “em” trong đoạn trích trên là ai?
Câu 2: Tìm 1 từ tượng hình có trong đoạn trích trên. Tác dụng của từ tượng hình đó.
Câu 3: Hãy chỉ ra một trợ từ, thán từ có trong đoạn trích trên.
Câu 4: Trong đoạn trích trên, nhà văn đã bỏ qua không kể sự việc cụ Bơ-men đã vẽ chiếc lá trên tường trong đêm mưa tuyết. Em hãy hình dung và kể lại sự việc ấy bằng một vài câu văn.
Hs suy nghĩ làm bài, gv gọi trình bày, gv nhận xét, sửa cho hs.
Yêu cầu:
Câu 1: Chị là Xiu; em là Giôn-xi
Câu 2: - Tìm đúng từ tương hình: rung rinh - Em có lấy làm lạ tại sao chẳng bao giờ nó rung rinh hoặc lay động khi gió thổi không?
- Tác dụng: giúp người đọc hình dung được sự chuyển động nhè nhẹ của chiếc lá.
Câu 3: - Tìm đúng trợ từ, thán từ.
+ Trợ từ: “Cụ ốm chỉ có hai ngày.” hoặc “…đó chính là kiệt tác của cụ Bơ- men”
+ Thán từ: “…và- em thân yêu ơi,…”hoặc “…Ồ, em thân yêu…”
TIẾT 2: Gv yêu cầu hs làm tiếp câu 4 trong đề 2 ở tiết 1, cho hs làm thêm một số đề ngoài sgk để nâng cao kiến thức đọc hiểu đoạn văn cho hs.
Câu 4: Cảnh cụ Bơ-men vẽ chiếc lá cuối cùng-kiệt tác đem lại sự sống cho Giôn-xi Khi nghe Xiu kể về chuyện của Giôn xi với những chiếc lá trên cây thường xuân, cụ Bơ men và Xiu “Sợ sệt ngó ra ngoài cửa sổ, nhìn cây thường xuân. Rồi họ nhìn nhau một lát, chẳng nói năng gì”.
Cụ đã “sợ sệt” cho mạng sống của Giôn xi khi thấy trên cây chỉ còn trơ lại vài chiếc lá.Và trong lúc ngồi lặng lẽ, “chẳng nói năng gì”, Cụ đã ấp ủ một ý định, mà đến tận cuối câu chuyện chúng ta mới hiểu được hết cái lặng lẽ, “chẳng nói năng gì” ấy của Cụ.
- Trong đêm mưa gió phũ phàng, chiếc lá thường xuân cuối cùng dã rụng, cụ Bơ men đã chịu mưa rét, cầm đèn, leo thang để vẽ một chiếc lá trên bức tường.Chiếc lá ấy đã cứu sống Giôn xi, nhưng lại cướp đi mạng sống của Cụ Bơ men vì bệnh sưng phổi.
- Chiếc lá ấy là kiệt tác của cụ Bơ men . Trước hết là vì chiếc lá được vẽ rất giống :
“ở gần cuống lá còn giữ mầu xanh sẫm, nhưng với rìa lá hình răng cưa đã nhuốm màu vàng úa, chiếc lá vẫn dũng cảm treo bám vào cành cách mặt đất chừng hai mươi bộ”, giống đến nỗi cả Giôn xi và Xiu đều tưởng là chiếc lá thật.
Đề 3: Hãy đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi nêu ở dưới.
Tôi đang dạo bộ trên bãi biển khi hoàng hôn buông xuống. Biển đông người nhưng tôi chỉ chú ý đến một cậu bé cứ liên tục nhặt thứ gì lên và ném xuống. Tiến lại gần hơn, tôi chú ý thấy cậu bé đang nhặt những con sao biển bị thủy triều đánh giạt lên bờ và ném chúng trở lại với đại dương.
- Cháu đang làm gì vậy? Tôi làm quen.
- Những con sao biển này sắp chết vì thiếu nước, cháu phải giúp chúng.- Cậu bé trả lời.
- Cháu có thấy là mình đang mất thời gian không. Cả hàng ngàn con sao biển như vậy cháu không thể nào giúp hết được tất cả chúng. Rồi chúng sae phải chết thôi.
Cậu bé vẫn tiếp tục nhặt một con sao biển khác và nhìn tôi mỉm cười trả lơi;
- Cháu biết chứ . Nhưng cháu nghĩ cháu có thể làm được điều gì đó chứ. Ít nhất cháu đã cứu được những con sao biển này.
Hạt giống tâm hồn, tập 1, nxb tổng hợp TPHCM trang 132-133) 1. Xác định ptbđ chính của văn bản trên?
2.Xét theo mục đích nói những câu văn sau thuộc kiểu câu gì?
a. Tôi đang dạo bộ trên bãi biển khi hoàng hôn buông xuống b. Cháu đang làm gì vậy?
3. Cậu bé trong văn bản đã làm gì với những con sao biển? Hành động của cậu bé giúp em rút ra bài học gì cho bản thân?
4, Viết đoạn văn nghị luận (7-10 dòng) triển khai cho luận điểm thiên nhiên là người bạn tốt cho con người?
Hs suy nghĩ làm bài, gv nhận xét, chữa.
Y cầu:
Câu 1: PTBĐ chính là tự sự
Câu 2; Cậu bé đã nhặt những con sao biển bị thủy triều đánh giạt lên bờ và ném chúng trở lại với đại dương.