Khi töi víịt vaê viïịt quýín saâch nađy, töi mûúđng tûúơng tíịt caê nhûông thađnh viïn chùm chó trong nhoâm, nhûông ngûúđi ăaô cöịng hiïịn nhiïìu thaâng coâ nhûông trûúđng húơp lađ nhiïì
Trang 1TÛÂ TƯËT ÀÏËN VƠ ÀẨI
JIM COLLINS
Trêìn Thõ Ngên Tuyïën dõch
Chịu trách nhiệm xuất bản: Ts Quách Thu Nguyệt
Kỹ thuật vi tính: Thanh Hà
NHÀ XUẤT BẢN TRẺ
161B Lý Chính Thắng - Quận 3 - Thành phố Hồ Chí Minh ĐT: 9316289 - 9316211 - 8465595 - 8465596 - 9350973 Fax: 84.8.8437450 - E-mail: nxbtre@ hcm.vnn.vn Website: http://www.nxbtre.com.vn
CHI NHÁNH NHÀ XUẤT BẢN TRẺ TẠI HÀ NỘI
20 ngõ 91, Nguyễn Chí Thanh, Quận Đống Đa - Hà Nội
ĐT & Fax: (04) 7734544 E-mail: vanphongnxbtre@ hn.vnn.vn
TÛÂ TƯËT ÀÏËN VƠ ÀẨI
GOOD TO GREAT Copyright © 2001 by Jim Collins All rights reserved.
Bẫn tiïëng Viïåt do NXB Trễ xuêët bẫn theo húåp àưìng nhûúång quyïìn
vúái James C Collins and Jerry I Porras Associates, qua Curtis Brown, Ltd.
Trang 2Quýín saâch nađy dađnh tùơng cho gia ằnh nhađ Chimps.
Töi ýu tíịt caê moơi ngûúđi, tûđng ngûúđi.
MUƠC LUƠC
LÚĐI CAÊM ÚN 7 LÚĐI NOÂI ĂÍÌU 13
CHÛÚNG MÖƠT
TÖỊT LAĐ KEÊ THUĐ CUÊA VÔ ĂAƠI 15
CHÛÚNG HAI
KHAÊ NÙNG LAÔNH ĂAƠO CÍỊP ĂÖƠ 5 40
CHÛÚNG BA
CON NGÛÚĐI ĂI TRÛÚÂC - CÖNG VIÏƠC THEO SAU 80
CHÛÚNG BÖỊN
ĂÖỊI MÙƠT SÛƠ THÍƠT PHUÔ PHAĐNG (Nhûng ặđng míịt niïìm tin) 119
CHÛÚNG NÙM
KHAÂI NIÏƠM CON NHÑM (sûơ ăún giaên trong ba vođng trođn) 157
CHÛÚNG SAÂU
VÙN HOÂA KYÊ LUÍƠT 204
CHÛÚNG BAÊY
BAĐN ĂAƠP CÖNG NGHÏƠ 244
CHÛÚNG TAÂM
BAÂNH ĂAĐ VAĐ VOĐNG LÍÍN QUÍÍN 275
CHÛÚNG CHÑN
TÛĐ TÖỊT ĂÏỊN VÔ ĂAƠI ĂÏỊN XÍY DÛƠNG ĂÏÍ TRÛÚĐNG TÖÌN 310 PHUƠ LUƠC 360
Trang 3TÛĐ TÖỊT ĂÏỊN VÔ ĂAƠI 6
PHUƠ LUƠC 7
LÚĐI CAÊM ÚN
Nïịu noâi rùìng quýín saâch nađy “do Jim Collins viïịt” lađ ăaô noâi húi quaâ Nïịu khöng coâ sûơ ăoâng goâp quan troơng cuêa nhiïìu ngûúđi khaâc, quýín saâch nađy chùưc chùưn ăaô khöng thïí
ra ăúđi
Ăûâng ăíìu danh saâch lađ nhûông thađnh viïn trong nhoâm nghiïn cûâu Töi ríịt may mùưn coâ ặúơc möơt nhoâm cöơng taâc tuýơt vúđi vađ gùưn boâ vúâi dûơ aân Töíng cöơng, hoơ ăaô ăoâng goâp khoaêng 15.000 giúđ lađm viïơc cho dûơ aân, vađ nhûông tiïu chuíín hoơ tûơ ăùơt ra cho mònh vïì chíịt lûúơng cöng viïơc ăaô trúê thađnh nhûông tiïu chuíín mađ chñnh töi cuông phaêi cöị gùưng thûơc hiïơn Khi töi víịt vaê viïịt quýín saâch nađy, töi mûúđng tûúơng tíịt caê nhûông thađnh viïn chùm chó trong nhoâm, nhûông ngûúđi ăaô cöịng hiïịn nhiïìu thaâng (coâ nhûông trûúđng húơp lađ nhiïìu nùm) cho nöî lûơc nađy, ăang chùm chuâ theo doôi vađ buöơc töi phaêi coâ traâch nhiïơm, ýu cíìu töi phaêi ặa ra möơt baên thaêo cuöịi cuđng ăaơt nhûông tiïu chuíín hoơ ăïì ra, xûâng ăaâng vúâi cöng sûâc cuêa hoơ ăaô ăoâng goâp Töi hy voơng nöî lûơc nađy cuêa töi lađm hoơ hađi lođng Nïịu töi khöng ăaơt ặúơc ăïịn tiïu chuíín ăïì ra hoađn toađn lađ do löîi cuêa baên thín
TÛĐ TÖỊT ĂÏỊN VÔ ĂAƠI
TAƠI SAO MÖƠT SÖỊ CÖNG TY ĂAƠT BÛÚÂC NHAÊY VOƠT,
COĐN NHÛÔNG CÖNG TY KHAÂC THÒ KHÖNG?
Trang 4Thađnh viïn nhoâm nghiïn cûâu Tûđ Töịt ăïịn Vô ăaơi:
Ngoađi ra, töi muöịn gûêi lúđi caêm ún ăïịn Denis B Nock taơi
Khoa Kinh tïị Ăaơi hoơc Colorado, ngûúđi ăaô giuâp ăúô ríịt nhiïìu
trong viïơc giuâp töi tòm ra nhûông sinh viïn sau ăaơi hoơc gioêi
nhíịt ăïí tham gia vađo nhoâm nghiïn cûâu Tòm ra ặúơc nhûông
thađnh viïn phuđ húơp cho nhoâm nghiïn cûâu chñnh lađ bûúâc
quan troơng nhíịt trong thađnh cöng cuêa dûơ aân, vađ Denis
ăoâng vai trođ lúân vò ăaô tòm ra caê möơt ăöơi nhûông ngûúđi nhû
víơy Cuông taơi Ăaơi hoơc Colorado, töi cođn mùưc núơ Carol
Krismann vađ ăöơi nguô nhín viïn taơi thû viïơn khoa kinh tïị
William M White, nhûông ngûúđi ăaô kiïn nhíîn lađm viïơc vúâi
nhoâm nghiïn cûâu ăïí tòm ra ăuê loaơi thöng tin hiïịm ngûúđi
biïịt ăïịn Bïn caơnh Carol, töi muöịn caêm ún Betty Grebe,
Lynnette Leiker, Dinah McKay, Martha Jo Sani, vađ Jean
Whelan
Töi ăùơc biïơt chõu ún nhûông ăöơc giaê khoâ tñnh ăaô dađnh
nhiïìu giúđ ăïí ăoơc baên nhaâp baên thaêo vađ cung cíịp cho töi
nhûông thöng tin quan troơng vïì nhûông ăiïím cíìn caêi thiïơn
Mùơc duđ ăöi luâc coâ nhûông lúđi goâp yâ ríịt nùơng nïì (nhûng luâc
nađo cuông ríịt hûôu ñch), hoơ ăaô liïn tuơc cuêng cöị niïìm tin cuêa
töi vïì tiïìm nùng cuêa dûơ aân nađy Vò sûơ thùỉng thùưn vađ hiïíu biïịt cuêa hoơ, töi muöịn caêm ún Kirk Arnold, R Wayne Boss, Natalia Cherney-Roca, Paul M Cohen, Nicole Toomey Davis, Andrew Fenniman, Christopher Forman, William C Garriock, Terry Gold, Ed Greenberg, Martha Greenberg, Wayne H Gross, George H Hagen, Becky Hall, Liz Heron, John G Hill, Ann H Judd, Rob Kaufman, Joe Kennedy, Keith Kennedy, Butch Kerzner, Alan Khazei, Anne Knapp, Betina Koski, Ken Krechmer, tiïịn sô Barbara B Lawton, Kyle Lefkoff, Kevin Maney, Bill Miller, Joseph P Modica, Thomas W Morris, Robert Mrlik, John T Myser, Peter Nosler, Antonia Ozeroff, Jerry Peterson, Jim Reid, James J Robb, John Rogers, Kevin Rumon, Heather Reynolds Sagar, Victor Sanvido, Mason D Schumacher, Jeffrey L Seglin, Sina Simantob, Orin Smith, Peter Staudhammer, Rick Sterling, Ted Stolberg, Jeff Tarr, Jean Taylor, Kim Hollingsworth Taylor, Tom Tierney, John Vitale, Dan Wardrop, Mark H Willes, David L Witherow, Anthony R Yue
Chuâng töi ăaô ríịt may mùưn ặúơc sûơ uêng höơ cuêa caâc nhađ ăiïìu hađnh nöíi bíơt trong quaâ trònh chuýín ăöíi cuêa caâc cöng
ty nhaêy voơt, nhûông ngûúđi ăaô ríịt kiïn nhíîn chõu ặơng nhûông cíu hoêi cuêa chuâng töi trong nhûông buöíi phoêng víịn keâo dađi tûđ möơt ăïịn hai tiïịng ăöìng höì, vađ trong nhiïìu trûúđng húơp, nhûông líìn phoêng víịn tiïịp theo ăïí lađm roô víịn ăïì Töi hy voơng rùìng quýín saâch nađy ăaô ghi nhíơn hoađn chónh nhíịt thađnh tûơu quyâ võ ăaô ăaơt ặúơc Sûơ thíơt lađ, quyâ võ lađ nhûông ngûúđi anh huđng giíịu mùơt cuêa nïìn kinh tïị nûúâc Myô: Robert Aders, William F Aldinger, III, Richard J Appert, Charles J
Trang 5TÛĐ TÖỊT ĂÏỊN VÔ ĂAƠI
1 0
PHUƠ LUƠC
1 1
Aschauer, Jr., Dick Auchter, H David Aycock, James D
Bernd, Douglas M Bibby, Roger E Birk, Marc C Breslawsky,
Eli Broad, Dr Charles S Brown, Walter Bruckart, Vernon A
Brunner, James E Campbell, Fred Canning, Joseph J Cisco,
Richard Cooley, Michael J Critelli, Joseph F Cullman 3rd,
John A Doherty, Douglas D Drysdale, Lyle Everingham,
Meredith B Fishcher, Paul N Fruitt, Andreas Gembler, Milton
L Glass, James G Grosklaus, Jack Grundhofer, George B
Harvey, James Herring, James D Hlavaceck, Gene D
Hoffman, J Timothy Howard, Charles D Hunter, F Kenneth
Iverson, James A Johnson, L Daniel Jorndt, Robert L Joss,
Arthur Juergens, William E Kelvie, Linda K Knight, Glenn
S Kraiss, Robert J Levin, Edmund Wattis Littlefield, David
O Maxwell, Hamish Maxwell, Ellen Merlo, Hyman Meyers,
Arjay Miller, John N D Moody, David Nassef, Frank
Newman, Arthur C Nielsen, Jr., John D Ong, Dr Emanuel
M Papper, Richard D Parsons, Derwyn Phillips, Marvin A
Pohlman, William D Pratt, Fred Purdue, Michael J Quigley,
George Rathmann, Carl E Reichardt, Daniel M Rexinger,
Bill Rivas, Dennis Roney, Francis C Rooney, Jr., Wayne R
Sanders, Robert A Schoellhorn, Bernard H Semler, Samuel
Siegel, Thomas F Skelly, Charles R Walgreen, Jr., Charles
R Walgreen, III, William H Webb, George Weissman, Blair
White, William Wilson, Alan L Wurtzel, vađ William E Zierden
Coâ ríịt nhiïìu ngûúđi taơi caâc cöng ty ặúơc nghiïn cûâu ăaô
ăùơc biïơt giuâp ăúô ríịt nhiïìu trong viïơc sùưp xïịp caâc cuöơc
phoêng víịn, cung cíịp nhûông tađi liïơu vađ thöng tin quan
troơng Cuơ thïí, töi muöịn nhùưc ăïịn Catherine Babington, David
A Baldwin, Ann Fahey-Widman, vađ Miriam Welty Trangsrud taơi Abbott Laboratories; Ann M Collier taơi Circuit City; John
P DiQuollo taơi Fannie Mae; David A Fausch vađ Danielle M Frizzi taơi Gillette; Tina Barry vúâi sûơ giuâp ăúô taơi Kimberly-Clark cuông nhû nhûông hiïíu biïịt vïì Darwin Smith; Lisa Crouch vađ Angie McCoy taơi Kimberly-Clark; Jack Cornett taơi Kroger; Terry S Lisenby vađ Cornelia Wells taơi Nucor; Steven
C Parrish vađ Timothy A Sompolski taơi Philip Morris; Sheryl
Y Battles vađ Diana L Russo taơi Pitney Bowes; Thomas L Mammoser vađ Laurier L Meyer taơi Walgreens; vađ Naomi S Ishida taơi Wells Fargo
Töi muöịn ăùơc biïơt caêm ún Diane Compagno Miller vò ăaô giuâp tiïịp cíơn Wells Fargo; John S Reed ăaô giuâp tiïịp cíơn Philip Morris; Sharon L Wurtzel giuâp tiïịp cíơn Circuit City; Carl M Brauer ăaô chia seê nhûông hiïíu biïịt vïì Circuit City vađ caê baên thaêo cuêa mònh, James G Clawson ăaô chia seê hiïíu biïịt vađ nhûông cuöơc nghiïn cûâu vïì Circuit City; Karen Lewis ăaô giuâp tiïịp cíơn tû liïơu cuêa Hewlett-Packard, Tracy Russell vađ ăöìng nghiïơp taơi Trung tím Nghiïn cûâu Giaâ Chûâng khoaân ăaô tíơn tònh baêo ăaêm chuâng töi luön coâ ặúơc dûô liïơu cíơp nhíơt múâi nhíịt, Virginia A Smith ăaô hûúâng díîn hûôu ñch, Nick Sagar vò “key beta”, Marvin Bressler ăaô chia seê hiïíu biïịt vađ trñ túơ, Bruce Woolpert ăaô giuâp töi hiïíu ặúơc khaâi niïơm cú chïị (cöơng thïm sûơ höî trúơ liïn tuơc), Ruth Ann Bagley ăaô ăoơc baên thaêo möơt caâch tó mó, Tiïịn sô Jeffrey T Luftig ăaô chia seê sûơ thöng thaâi ăùơc biïơt cuêa mònh, Giaâo sû William Briggs vúâi khaê nùng chia möơt víịn ăïì phûâc taơp thađnh nhûông phíìn ăún giaên, Tûúâng Jim Stockdale ăaô truýìn giaêng nhûông
Trang 6ăiïìu quyâ giaâ, Jennifer Futernick vúâi niïìm caêm hûâng taơo nïn
cùn phođng McKinsey khúêi ăöơng dûơ aân nađy, vađ Bill Meehan
ăaô chím ngođi cho dûơ aân
Töi cuông muöịn ăùơc biïơt nhùưc ăïịn Jerry Porras nhû lađ
ngûúđi thíìy hûúâng díîn, James J Robb nhû nhađ tû víịn ăöì
hoơa ăíìy tađi nùng, Peter Ginsberg nhû ngûúđi ăaơi diïơn tin cíơy
trong thïị giúâi xuíịt baên; Lisa Berkowitz, ngûúđi ăaô ăem laơi
ăiïìu kyđ diïơu; vađ Adrian Zackheim, ngûúđi ăaô tin tûúêng nhiïơt
thađnh vađ uêng höơ quýín saâch nađy ngay tûđ nhûông phuât ăíìu
tiïn nghe noâi ăïịn
Cuöịi cuđng, töi vö cuđng biïịt ún cuöơc ăúđi ăaô cho töi ặúơc
kïịt hön vúâi Joanne Ernst Sau hai mûúi nùm líơp gia ằnh,
cö íịy víîn tiïịp tuơc chõu ặơng baên chíịt húi ăiïn röì vađ xu
hûúâng bõ cuöịn huât vađo nhûông dûơ aân tûúng tûơ nhû dûơ aân
nađy cuêa töi Vúơ töi vûđa lađ nhađ phï bònh vúâi nhûông goâp yâ
hûôu ñch, vûđa lađ nguöìn ăöơng viïn síu sùưc vađ liïn tuơc Ăõnh
nghôa hoađn haêo nhíịt vïì thađnh cöng trong cuöơc söịng lađ
ặúơc ngûúđi baơn ăúđi cuêa baơn ýu thûúng vađ tön troơng cađng
nhiïìu theo thúđi gian Theo caâch tñnh nađy, hún ai hïịt, töi hy
voơng mònh cuông lađ ngûúđi thađnh cöng nhû bađ
LÚĐI NOÂI ĂÍÌU
Khi töi ăang gíìn kïịt thuâc baên thaêo nađy, töi thûơc hiïơn möơt cuöơc chaơy böơ theo con ặúđng döịc ặâng vađ ăíìy soêi ăaâ díîn ăïịn Vûơc Eldorado Springs, gíìn nhađ töi taơi Boulder, Colorado Töi dûđng laơi taơi möơt ăiïím nghó chín quen thuöơc, nhòn phong caênh trïn cao víîn cođn chòm trong mađn tuýịt muđa ăöng, luâc ăoâ möơt cíu hoêi khöng giöịng ai böîng xuíịt hiïơn trong ăíìu töi: Ngûúđi ta phaêi traê töi bao nhiïu tiïìn thò töi múâi chõu
khöng xuíịt baên quýín saâch Tûđ Töịt ăïịn Vô ăaơi?
Ăíy lađ möơt yâ nghô thuâ võ, nhíịt lađ sau khi töi ăaô dađnh 5 nùm ăïí nghiïn cûâu vađ viïịt nïn quýín saâch nađy Khöng phaêi lađ khöng coâ möơt con söị ăuê lúân ăïí thuýịt phuơc töi boê qua quýín saâch nađy, nhûng khi töi bùưt ăíìu cín nhùưc nhûông con söị hađng trùm triïơu ăöla, töi thíịy ăaô ăïịn luâc phaêi quay vïì Con söị nađy cuông khöng thïí buöơc töi phaêi tûđ boê dûơ aân Töi lađ möơt giaâo viïn thíơt sûơ Vò víơy, töi khöng thïí tûúêng tûúơng mònh coâ thïí khöng chia seê nhûông gò mònh ăaô khaâm phaâ vúâi nhûông lúâp sinh viïn trïn khùưp thïị giúâi Vađ chñnh trong tinh thíìn hoơc hoêi vađ chia seê nađy mađ töi muöịn giúâi thiïơu vúâi caâc baơn quýín saâch
Sau nhiïìu thaâng íín mònh nhû möơt tu sô, töi ríịt muöịn ặúơc nghe moơi ngûúđi kïí vïì nhûông gò coâ thïí aâp duơng ặúơc
Trang 7TÛĐ TÖỊT ĂÏỊN VÔ ĂAƠI
1 4
PHUƠ LUƠC
1 5
cho baên thín hoơ, vađ nhûông gò khöng phuđ húơp Töi hy voơng
baơn seô thíịy nhûông trang saâch nađy coâ giaâ trõ, vađ baơn seô
quýịt tím aâp duơng nhûông gò ăaô hoơc vađo bíịt cûâ ăiïìu gò baơn
lađm, nïịu khöng phaêi trong cöng ty, thò cuông lađ trong nhûông
cöng taâc xaô höơi, vađ nïịu cuông khöng phaêi úê ăoâ, thò ñt nhíịt
cuông lađ trong cuöơc söịng caâ nhín cuêa mònh
JIM COLLINS
jimcollins@aol.com
www.jimcollins.com
Boulder, Colorado
27-3-2001
CHÛÚNG MÖƠT
TÖỊT LAĐ KEÊ THUĐ CUÊA VÔ ĂAƠI
Ăiïìu lađm cho caâi chïịt khoâ khùn lađ sûơ tođ mođ khöng lúđi giaêi ăaâp
- BERYL MARKHAM
West with the Night 1
Töịt lađ keê thuđ cuêa Vô Ăaơi
Vađ ăoâ lađ möơt trong nhûông lyâ do chñnh giaêi thñch vò sao coâ ríịt ñt ăiïìu vô ăaơi
Chuâng ta khöng coâ nhûông trûúđng hoơc vô ăaơi, chñnh vò chuâng ta ăaô coâ trûúđng hoơc töịt Chuâng ta khöng coâ nhûông chñnh quýìn vô ăaơi, chñnh vò chuâng ta ăaô coâ nhûông chñnh quýìn töịt Ríịt ñt ngûúđi söịng möơt cuöơc ăúđi vô ăaơi, chuê ýịu
vò ngûúđi ta chíịp nhíơn möơt cuöơc söịng töịt Ăa söị caâc cöng ty khöng bao giúđ trúê thađnh vô ăaơi chñnh lađ vò ăa söị ăaô trúê nïn khaâ töịt Vađ ăíy chñnh lađ möơt víịn ăïì lúân cuêa caâc cöng ty Töi ăaô ruât ra nhíơn xeât nađy vađo nùm 1996, trong möơt bûôa tiïơc töịi vúâi caâc nhađ tû tûúêng tiïn phong ặúơc múđi ăïịn bađn luíơn vïì hiïơu suíịt cuêa töí chûâc Bill Meehan, giaâm ăöịc ăiïìu
Trang 8hađnh vùn phođng San Francisco cuêa cöng ty McKinsey, nhoađi ngûúđi vïì phña töi vađ noâi nheơ nhađng, “Anh biïịt khöng, Jim,
chuâng töi úê ăíy ai cuông thñch quýín Xíy dûơng ăïí trûúđng töìn
(Built to Last) cuêa anh Anh vađ ngûúđi ăöìng taâc giaê ăaô nghiïn cûâu vađ viïịt ríịt töịt Ăaâng tiïịc lađ quýín saâch íịy vö duơng.”
Vò tođ mođ, töi ýu cíìu öng giaêi thñch
“Nhûông cöng ty anh díîn chûâng ăa söị ăïìu vô ăaơi,” öng noâi “Hoơ chûa bao giúđ phaêi lađm caâi viïơc ặa cöng ty mònh tûđ töịt ăi lïn vô ăaơi Hoơ coâ nhûông nhađ saâng líơp cúô David Packard vađ George Merck, nhûông ngûúđi ăaô taơo ặúơc tíìm mûâc vô ăaơi ngay tûđ thuúê ăíìu thađnh líơp Nhûng cođn tuýơt ăaơi ăa söị nhûông cöng ty khaâc, sau möơt thúđi gian phíịn ăíịu, nhíơn ra rùìng hoơ chó lađ nhûông cöng ty töịt, mađ khöng thïí lađ
vô ăaơi, thò sao?”
Töi biïịt öng Meehan duđng tûđ “vö duơng” möơt caâch thíơm xûng, nhûng quaê thíơt sûơ quan saât cuêa öng ríịt chñnh xaâc, rùìng nhûông cöng ty vô ăaơi, ăa söị ăaô vô ăaơi tûđ thuúê múâi hònh thađnh, vađ rùìng ríịt nhiïìu cöng ty khaâc chó ăaơt ặúơc ăïịn mûâc töịt, mađ khöng thïí ăaơi mûâc vô ăaơi Nhíơn xeât cuêa Meehan böîng trúê thađnh möơt moân quađ vö giaâ ăöịi vúâi töi, vò noâ ăaô ăùơt
ra cíu hoêi taơo nïìn cho sûơ hònh thađnh quýín saâch nađy Cíu hoêi ăoâ lađ: Liïơu möơt cöng ty coâ thïí phaât triïín thađnh vô ăaơi khöng? Nïịu ặúơc, thò bùìng caâch nađo? Hay baên thín viïơc lađ möơt cöng ty töịt lađ möơt cùn bïơnh vö phûúng cûâu chûôa? Nùm nùm sau bûôa ùn töịi ăoâ, chuâng töi giúđ ăíy ăaô coâ thïí khùỉng ắnh rùìng quaâ trònh chuýín ăöíi tûđ töịt ăïịn vô ăaơi coâ xaêy ra, vađ chuâng töi ăaô tòm hiïíu ặúơc nhûông biïịn söị goâp phíìn vađo quaâ trònh nađy Tûđ lúđi nhíơn xeât cuêa Bill Meehan,
Tó lïơ lúơi nhuíơn cöí phiïịu tñch luôy so vúâi thõ trûúđng chung nùm tñnh tûđ thúđi ăiïím chuýín ăöíi
Trang 9TÛĐ TÖỊT ĂÏỊN VÔ ĂAƠI
1 8
PHUƠ LUƠC
1 9
nhoâm chuâng töi ăaô tiïịn hađnh möơt cuöơc nghiïn cûâu suöịt
nùm nùm ăïí khaâm phaâ cú cíịu chuýín ăöíi tûđ töịt ăïịn vô ăaơi
Ăïí nùưm ặúơc sú lûúơc khaâi niïơm vïì dûơ aân nađy, haôy nhòn
vađo sú ăöì trang 16 Noâi ngùưn goơn, chuâng töi xaâc ắnh
nhûông cöng ty ăaô taơo bûúâc nhaêy voơt tûđ kïịt quaê töịt lïn vô
ăaơi vađ giûô vûông thađnh quaê nađy trong vođng ñt nhíịt lađ 15
nùm Chuâng töi so saânh nhûông cöng ty nađy vúâi möơt nhoâm
ăöịi chûâng Nhoâm ăöịi chûâng cuông ặúơc choơn loơc cíín troơng
bao göìm nhûông cöng ty khöng thïí vûún lïn võ trñ vô ăaơi,
hoùơc nïịu ăaô ăaơt ặúơc võ trñ nađy, laơi khöng giûô ặúơc líu Sau
ăoâ chuâng töi so saânh hai nhoâm cöng ty nađy ăïí phaât hiïơn
ra nhûông ýịu töị cùn baên taơo nïn sûơ khaâc biïơt
Nhûông cöng ty ặúơc ặa vađo quýín saâch nađy ăïìu ăaô ăaơt
ặúơc nhûông kïịt quaê phi thûúđng; trong vođng 15 nùm sau
khi hoơ coâ bûúâc nhaêy voơt, lúơi nhuíơn cöí phiïịu tñch luôy trung
bònh luön cao hún thõ trûúđng 6,9 líìn2 Thûê so saânh, General
Electric (möơt cöng ty ặúơc ăaânh giaâ lađ ặúơc ăiïìu hađnh töịt
nhíịt taơi Myô vađo nhûông nùm cuöịi thïị kyê 20) coâ tó lïơ lúơi
nhuíơn cao hún thõ trûúđng 2,8 líìn trong khoaêng thúđi gian
15 nùm tûđ 1985 ăïịn 20003 Noâi caâch khaâc, nïịu nùm 1965
baơn ăíìu tû 1 ăöla vađo quyô höî tûúng cuêa nhûông cöng ty
nhaêy voơt, ăöìng thúđi ăíìu tû 1 ăöla vađo chûâng khoaân trïn thõ
trûúđng chung, giaê sûê nhûông cöng ty nhaêy voơt coâ cuđng tó lïơ
lúơi nhuíơn nhû thõ trûúđng chung trûúâc thúđi ăiïím nhaêy voơt,
thò ăïịn nùm 2000, baơn ăaô coâ 471 ăöla tûđ nhoâm nhaêy voơt,
so vúâi 56 ăöla tûđ thõ trûúđng chung
Nhûông con söị nađy thíơt íịn tûúơng, vađ cađng íịn tûúơng hún
khi baơn ăïí yâ rùìng chuâng ặúơc ăíìu tû vađo nhûông cöng ty
Ghi chuâ:
1 1USD ặúơc chia ăïìu cho caâc nhoâm cöng ty, vađo 01/01/1965
2 Möîi cöng ty ặúơc giûô úê mûâc bùìng vúâi thõ trûúđng, cho ăïịn thúđi ăiïím chuýín ăöíi.
3 Giaâ trõ tñch luôy tñnh vađo 01/01/2000.
4 Cöí tûâc ặúơc taâi ăíìu tû, coâ ăiïìu chónh sûơ chia taâch cöí phiïịu.
trûúâc ăoâ hïịt sûâc tíìm thûúđng Haôy líịy vñ duơ cuêa Walgreens Suöịt 40 nùm trúđi, Walgreens coâ nhûông bûúâc thùng tríìm, nhûng cuông chó dao ăöơng quanh mûâc cuêa thõ trûúđng chung Ăöơt nhiïn vađo nùm 1975, khöng coâ möơt ăiïìm baâo nađo, Walgreens bùưt ăíìu leo lïn, ngađy cađng cao, vađ cûâ tiïịp tuơc lïn cao maôi Trong khoaêng tûđ 31-12-1975 ăïịn 1-1-2000, ăíìu
tû 1 ăöla vađo Walgreens bùìng ăíìu tû 2 ăöla vađo öng khöíng löì cöng nghïơ Intel, gíìn bùìng 5 ăöla vađo General Electric, 8 ăöla vađo Coca-Cola, vađ hún 15 ăöla vađo thõ trûúđng cöí phiïịu chung (tñnh luön caê viïơc lïn giaâ cuêa thõ trûúđng NASDAQ vađo cuöịi nùm 1999)
Thõ trûúđng chung: $56
Cöng ty ăöịi troơng: $93
Cöng ty nhaêy voơt:
$471
Lúơi nhuíơn tñch luôy cuêa 1 ăöla ăíìu tû
1965-2000
Trang 10SÛƠ TOĐ MOĐ KIÏN TRÒ
Moơi ngûúđi thûúđng hoêi töi: “Ăiïìu gò ăaô thuâc ăííy anh thûơc hiïơn nhûông dûơ aân nghiïn cûâu lúân nhû víơy?” Ăoâ lađ möơt cíu hoêi hay Cíu traê lúđi cuêa töi lađ “Sûơ tođ mođ.” Khöng gò khiïịn töi hûâng thuâ hún viïơc choơn ặúơc möơt cíu hoêi mađ töi chûa biïịt cíu traê lúđi vađ bùưt ăíìu möơt hađnh trònh ăi tòm cíu traê lúđi cho noâ Ăiïìu nađy mang laơi sûơ thoêa maôn, giöịng nhû Lewis vađ Clark khi ăùơt chín lïn con tađu ăi vïì vuđng ăíịt phña Tíy, ăaô phaât biïíu: “Chuâng töi khöng biïịt mònh seô tòm thíịy gò khi ăïịn ăoâ, nhûng chuâng töi chùưc chùưn seô kïí laơi cho baơn nghe khi quay vïì.”
Sau ăíy lađ cíu chuýơn ruât goơn cuêa chuýịn hađnh trònh vò tođ mođ cuêa töi
Giai ăoaơn 1: Quaâ trònh tòm kiïịm
Sau khi ăaô ăùơt ra cíu hoêi, töi bùưt ăíìu tíơp húơp möơt ăöơi nghiïn cûâu (Tûđ “chuâng töi” ặúơc duđng trong quýín saâch lađ muöịn aâm chó ăöơi nghiïn cûâu nađy Töíng cöơng coâ 21 ngûúđi tham gia vađo dûơ aân taơi nhûông thúđi ăiïím quan troơng, möîi nhoâm thûúđng coâ 4-6 ngûúđi cuđng lađm viïơc)
Nhiïơm vuơ ăíìu tiïn cuêa chuâng töi lađ tòm ra nhûông cöng ty coâ mö hònh phaât triïín tûúng tûơ nhû sú ăöì trang 16 Chuâng töi ăïì ra cuöơc tòm hiïíu phín tñch tađi chñnh trong 6 thaâng, muơc ăñch lađ ăïí tòm ra nhûông cöng ty coâ mö hònh cùn baên nhû sau: trong 15 nùm, lúơi nhuíơn cöí phiïịu tñch luôy bùìng hoùơc thíịp hún thõ trûúđng chung, chíịm dûât bùìng möơt bûúâc
Bùìng caâch nađo mađ möơt cöng ty vúâi möơt lõch sûê vö danh
ăaô löơt xaâc vađ vûúơt qua mùơt caê nhûông cöng ty ặúơc xem lađ
ặúơc ăiïìu hađnh töịt nhíịt trïn thïị giúâi? Vađ taơi sao Walgreens
coâ thïí taơo bûúâc ăöơt phaâ trong khi nhûông cöng ty khaâc hoaơt
ăöơng trong cuđng lônh vûơc vúâi cuđng nhûông cú höơi, súê hûôu
nhûông nguöìn tađi nguýn tûúng tûơ, laơi khöng thïí lađm ặúơc
(vñ duơ nhû Eckerd)? Chó möơt vñ duơ nađy thöi ăaô noâi lïn ặúơc
cöịt loôi cuêa cuöơc tòm kiïịm
Quýín saâch nađy khöng phaêi viïịt vïì baên thín Walgreens,
hay bíịt cûâ möơt cöng ty cuơ thïí nađo mađ chuâng töi ăaô nghiïn
cûâu Quýín saâch nađy tíơp trung vađo cíu hoêi “Möơt cöng ty töịt
coâ thïí trúê thađnh möơt cöng ty vô ăaơi khöng? Bùìng caâch nađo?”,
vađ quaâ trònh tòm kiïịm möơt cíu traê lúđi vûúơt khöng gian vađ thúđi
gian ăïí coâ thïí aâp duơng cho bíịt cûâ loaơi töí chûâc nađo
Quaâ trònh tòm kiïịm suöịt 5 nùm cuêa chuâng töi ăaô múê ra nhûông hiïíu
biïịt múâi Trong söị nađy coâ nhûông ăiïìu khaâ lyâ thuâ vađ ăi ngûúơc laơi
nhûông suy xeât thöng thûúđng Nhûng trïn hïịt chuâng töi ăuâc kïịt
ặúơc möơt ăiïìu: Bíịt cûâ töí chûâc nađo cuông coâ thïí caêi thiïơn võ thïị
vađ hiïơu suíịt, hoùơc thíơm chñ vûúơt lïn thađnh vô ăaơi, nïịu hoơ chuê ăñch
aâp duơng khung yâ tûúêng mađ chuâng töi ăaô phaât hiïơn
Quýín saâch nađy nhùìm muơc ăñch chia seê nhûông gò chuâng
töi ăaô tòm hiïíu ặúơc Chûúng 1 seô giúâi thiïơu vúâi caâc baơn vïì
cuöơc hađnh trònh cuêa chuâng töi, sú lûúơc vïì phûúng phaâp
nghiïn cûâu, vađ trònh bađy toâm tùưt kïịt quaê Tûđ chûúng 2,
chuâng töi seô ăi thùỉng vađo kïịt quaê nghiïn cûâu, bùưt ăíìu bùìng
möơt thaâch thûâc: Khaê nùng laônh ăaơo cíịp ăöơ 5