Đấu tranh phòng chống ma túy trên sóng đài phát thanh truyền hình nghệ an (khảo sát từ 52004 đến 52005)

Điểm chung của các đề tài trên là mới chỉ nghiên cứu mang tính khái quát, đó là cách nhận biết và phòng, chống tệ nạn xã hội, vai trò chung của các cơ quan báo chí, chứ chưa có một đề t

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUOC GIA

'HÀ NỘI - 2006

HOC VIEN BAO CHi VA TUYEN TRUYEN

HOANG QUYEN

DGU TRANH PHONG CHONG M@ TAY TREN

SONG D@l PHA@T THANH TRUYEN HINH NGHE AN

(Khao sat tu’ 5/2004 dén 5/2005)

LUAN VAN THAC Si TRUYEN THONG DAI CHUNG

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS HOÀNG VĂN QUANG

HÀ NỘI - 2006

007100 000Ẽ 2

1 Tính cấp thiết của đỀ tàầi co cà HH TH TH ng ng ng g1 ngay 2

2 Tình hình nghiên CỨU á- Ă 22223110 HH ng HT ng n sưxg 3

3 Mục đích, nhiệm vụ, đối tượng, phạm vi nghiên cứu - - 5

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu -s+sss+s+xsesecrx 6

5 Đóng góp mới về khoa học của đề tài À . 5s css csxSE SE se sgxg 6

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài 2- 2 c22czcceersvrreerrscei 7

7 Kết cấu của luận Văn - - LH H00 HH TH HH ng HH ung ca 7 Chương 1: Những yếu tố cơ bản tác động đến công tác đấu tranh phòng, chống ma TUỆ .<5 5525225 29 S009596958588258655E36695856589s 55 8 1.1 Một số khái niệm chung . G2 2n 2n re ee 8 1.2 Khái quát về những đặc điểm tự nhién, kinh té - x4 hoi 6 Nghé An 11 1.3 Quan điểm của Đảng, Nhà nước và Đảng bộ, chính quyền địa phương

về phòng, chống ma TU . - + s52 +32E513 E3 31111 2xx gggecea 18 1.4 Vai trò của Đài Phát thanh Truyền hình Nghệ An đối với công tác

đấu tranh phòng, chống ma TU 5S: 5< S22 3n HH tt xa 25 Chương 2: Thực trạng đấu tranh phòng, chống ma tuý của

Đài Phát thanh 'Truyền hình Nghệ An s 30 2.1 Nội dung tuyên tTUyÊ -. ó1 HH HH ng keo 30 2.2 Hình thức tuyên truyền -++ c9 ty kg Tre 51

2.3 Nhéing wu diém Va t6n tai ceesessescsssseetsssssssscsesesesereecssssscsssessssseeeess 67

Chương 3: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống ma tuý trên sóng Đài Phát thanh Truyền hình Nghệ An 76 3.1 Tăng cường sự chỉ đạo của lãnh đạo Đảng đối với công tác tuyên truyền đấu tranh phòng, chống ma tu - 5-5 << +5 +S< s++x2EEsxErrrsreezsee 76 3.2 Đầu tư trang thiết bị, cơ sở vật chất - ¿+ -s +55 se sceceererecse 77 3.3 Đầu tư, xây dựng chuyên mục . -s -s«s«- TH tt 78

3.4 Đổi mới về nội dung và hình thức . 2 2c s52 sccsz+scx¿ 79 3.5 Đảm bảo thời điểm phát sóng - 5255 S<x+e+xccsxsxsrcererecee 84

3.6 Vai trò của phóng ViÊH «+ x9 181111181 11111 E111 tri 86

00007 88

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO -.5- 92

PHU LUC uuu.cccscsssssssoscsecsesscsscssssssssccsssscsesecosssssecssosssscosossessesesosseseesers 96

TNMT Tệ nạn ma tuý

TT-TH Truyền thanh, truyền hình

UBND Uỷ ban nhân dân

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ma tuý là vấn đề mang tính toàn cầu Không một quốc gia, dân tộc nao thoát ra khỏi vòng xoáy khủng khiếp của nó Rõ ràng, tệ nạn ma tuý đang làm gia tăng tội phạm, bạo lực, tham nhũng, vắt cạn kiệt nguồn nhân lực, tài chính, huỷ điệt những tiềm năng quý báu mà lẽ ra phải được huy động cho phát triển kinh tế, xã hội, đem lại ấm no, hạnh phúc cho con người TNMT làm suy thoái

phẩm giá, nhân cách con người, phá hoại sự phát triển bền vững, làm xói mòn

các giá trị văn hoá, gia đình, đạo đức, xã hội Nghiêm trọng hơn, TNMT còn là tác nhân của căn bệnh HIV- AIDS Nó là mối đe dọa đối với mọi tầng lớp nhân dân, xâm phạm đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội của nước ta trong

thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá

Ở Việt Nam TNMT phát triển hết sức phức tạp, công tác đấu tranh

phòng, chống ma tuý còn gặp rất nhiều khó khăn, đặc biệt ở một số tỉnh, thành

như: Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Quảng Ninh, Nghệ An v.v

Trong đó Nghệ An được xem là điểm nóng về tình trạng buôn bán, vận chuyển,

sử dụng và điều chế MT của cả nước Tính đến nay số người nghiện MT có hồ sơ quản lý trên toàn tỉnh Nghệ An là trên 4.564 người, ở 257/473 xã, phường, thị trấn của 19/19 huyện, thành, thị

Đứng trước TNMT đang ngày càng diễn biến phức tạp, chính quyển Nghệ An đã không ngừng đẩy mạnh các biện pháp đấu tranh ngăn chặn nhằm đẩy lùi TNMT ra khỏi đời sống xã hội Tuy nhiên, hiệu quả của công tác đấu tranh PCMT vẫn còn thấp và tệ nạn này đang tiếp tục diễn ra ngày càng nghiêm

- trọng Vì vậy, để đấu tranh phòng, chống tệ nạn này có hiệu quả đòi hỏi chúng ta phải phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn hệ thống chính trị, trong đó báo chí đóng một vai trò quan trọng trong việc tuyên truyền, cổ động, giáo dục

quả đối với TNMTT Trong đó công tác tuyên truyền trên báo chí chiếm một vị trí hết sức quan trọng Đài PT-TH Nghệ An đã có những đổi mới, tạo bước chuyển biến quan trọng trong nhận thức và hành động của cán bộ, đảng viên và nhân dân Nghệ An về cuộc đấu tranh với tệ nạn này Tuy vậy, công tác tuyên truyền vận động trên báo chí nói chung, Đài PT-TH Nghệ An nói riêng còn bộc lộ nhiều hạn chế Khắc phục những hạn chế thiếu sót trên là một công việc cần thiết, cấp bách để phát huy vai trò to lớn của Đài PT-TH Nghệ An đối với nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống TNMT

Xuất phát từ những cơ sở thực tiễn trên, chúng tội đã chọn đề tài “Dau tranh phòng, chống ma tuý trên sóng Đài PT-TH Nghệ An” để nghiên cứu

MT và PCMT luôn là vấn đề nóng bỏng của thời đại, vì vậy cho đến nay

đã có nhiều công trình nghiên cứu về lĩnh vực này như:

Đề tài khoa học cấp Bộ: “Ma tuý trong lứa tuổi chưa thành niên ở Hà Nội, nguyên nhân và một số biện pháp phòng, chống của lực lượng Công an” do Thạc sĩ Nguyễn Quang Học, viện nghiên cứu Chiến lược và Khoa học Công an làm chủ nhiệm “Thực trạng người chưa thành niên phạm tội và các giải pháp trong tình hình hiện nay” của Thạc sĩ Đỗ Bá Cở, trường đại học Cảnh sát, “Thực

trạng, nguyên nhân và giải pháp phòng, chống tội phạm và các tệ nan xã hội”

của Tổng cục cảnh sát thuộc Bộ Công an Các đề tài trên chủ yếu đề cập đến thực trạng và giải pháp về tội phạm MT ở Việt Nam dưới góc độ pháp luật Đề tài “Ma tuý và phòng, chống ma tuý trong cộng đồng” của PGS.TS Nguyễn Quốc Nhật đã đề cập đến những cách thức nhận biết người nghiện MT, cách cai nghiện MT tại gia đình và cộng đồng, các loai toi pham vé MT “Tang cường đấu tranh phòng chống tệ nạn xã hội bằng pháp luật ở Việt Nam hiện nay”, là đề tài

“Báo chí với vấn để đấu tranh phòng, chống ma tuý trong thanh, thiếu niên” là đề tài luận văn Thạc sĩ năm 2003 của Lê Tuấn Anh, trường Đại học

Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội Đề tài này đã làm rõ

thực trạng, vai trò của báo chí đối với công tác đấu tranh PCMT trong thanh, thiếu niên hiện nay của báo chí nói chung chứ không phải ở một số tờ báo riêng

biệt nên hiệu quả chưa cụ thể, rõ ràng

Ngoài ra tại khoa Báo chí trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn- Đại học Quốc gia Hà Nội còn có 10 sinh viên chọn đề tài liên quan đến vấn đề phòng, chống ma tuý trong thanh thiếu niên để làm luận văn tốt nghiệp như: “Báo chí với vấn đề tuyên truyền phòng, chống tệ nạn xã hội”, “Báo chí trong cuộc đấu tranh chống tệ nạn ma tuý”, “Báo chí với vấn đề phòng, chống ma tuý”, “Vai trò của báo chí trong việc phòng, chống và ngăn chặn tệ nạn ma tuý”, “Báo chí với cuộc đấu tranh phòng, chống tệ nạn ma tuý trong thanh thiếu niên hiện nay”,

Điểm chung của các đề tài trên là mới chỉ nghiên cứu mang tính khái quát, đó là cách nhận biết và phòng, chống tệ nạn xã hội, vai trò chung của các

cơ quan báo chí, chứ chưa có một đề tài nào nghiên cứu một cách cụ thể đối với vai trò của một cơ quan báo chí trong việc tuyên truyền đấu tranh PCMT trong giai đoạn hiện nay

Với dé tài “Đấu tranh phòng, chống ma tuý trên sóng Đài PT-TH Nghệ An”, tác giả hy vọng sẽ khắc phục được những khoảng trống của các đề tài trên bằng cách đi sâu vào phân tích công tác tuyên truyền của một cơ quan báo chí,

cu thể hơn là công tác tuyên truyền của Đài PT-TH Nghệ An về cong tac PCMT

ở phạm vi một tỉnh Tác giả đi sâu vào nghiên cứu cách thức, nội dung tuyên truyền về PCMT của Đài PT-TH Nghệ An.

Trên cơ sở khảo sát, đánh giá thực trạng các tác phẩm báo chí Phát thanh

và Truyền hình về mảng đề tài MT, luận văn này sẽ phân tích vai trò của Đài PT-

TH Nghệ An đối với công tác đấu tranh PCMT trên địa bàn Nghệ An đồng thời

đề xuất các giải pháp để nâng cao hiệu quả đấu tranh PCMT trên sóng Đài PT-

TH Nghệ An trong giai đoạn hiện nay và sau này

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Làm rõ khái niệm ma tuý, đấu tranh phòng, chống ma tuý Đồng thời

luận văn nêu bật quan điểm của Đảng, Nhà nước, Đảng bộ, chính quyên Nghệ

An về công tác đấu tranh PCMT

Tập trung khảo sát, phân tích các tác phẩm báo chí liên quan đến công tác

đấu tranh phòng, chống ma tuý ở Nghệ An Đánh giá thực trạng của Đài PT-TH

Nghệ An trong quá trình tham gia đấu tranh PCMT Từ đó đưa ra kết luận nguyên

nhân thành công cũng như những hạn chế của công tác PCMT ở Nghệ An

3.3 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là:

Nghiên cứu các tác phẩm báo chí Phát thanh và Truyền hình có nội dung

về PCMT của Đài PT-TH Nghệ An

Bên cạnh đó, tác giả còn nghiên cứu các chủ trương, chính sách của

Đảng, Nhà nước, của Đảng bộ, chính quyền Nghệ An và các tư liệu về PCMT

Nghiên cứu các điều kiện tự nhiên, địa lý, phân bố dân cư, trình độ dân

trí và các tình hình kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến công tác đấu tranh PCMT

3.4 Phạm vi nghiên cứu

Về thời gian: Chúng tôi chỉ tiến hành nghiên cứu, khảo sát trong 2 năm

2005 và 2006 Đây là hai năm bản lề mà các cấp, các ngành ở Nghệ An tập trung

nỗ lực cho công tác đấu tranh PCMT Năm 2005 là năm tổng kết rút ra những

bài học của quá trình thực hiện chương trình hành động PCMT giai đoạn 2001 -

2005, còn năm 2006 là năm đầu tiên triển khai thực hiện chương trình hành động

PCMT 2006 - 2010

một tỉnh rộng nhất cả nước, trong đó đồi núi chiếm một diện tích lớn vì vậy tác giả

sẽ phân theo khu vực, chọn những huyện điển hình để nghiên cứu

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

4.1 Cơ sở lý luận

- Cơ sở lý luận báo chí Mác xít

- Đường lối, chủ trương của Đảng, Nhà nước và của Đảng bộ, chính

quyền tỉnh Nghệ An về đấu tranh PCMT

4.2 Phương pháp nghiên cứu

- Quá trình nghiên cứu tác giả sẽ sử dụng phương pháp điều tra, thống kê,

tổng hợp, phân tích, so sánh, và khảo sát thực tế, đồng thời sưu tập, nghiên cứu

các văn bản, tài liệu liên quan đến đề tài

-Tác giả sẽ áp dụng những thủ pháp chính như: Phỏng vấn, điều tra thực

tế (trên bình diện xã hội và báo chí)

- Trên cơ sở sử dụng các phương pháp và thủ pháp trên, tác giả khảo sát,

phân tích, đánh giá thực trạng các tác phẩm báo chí Phát thanh và Truyền hình

có nội dung về MT, từ đó đánh giá công tác tuyên truyền về đấu tranh PCMT

trên sóng của Đài PT-TH Nghệ An

5, Đóng góp mới về khoa học của đề tài

Luận văn là công trình đầu tiên nghiên cứu một cách riêng biệt có hệ

thống về loại hình báo PT-TH trên mặt trận đấu tranh phòng, chống ma tuý Tác

giả cố gắng phân tích làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến công tác tuyên truyền

PCMT để từ đó đánh giá đúng thực trạng công tác đấu tranh PCMT trên sóng

Đài PT-TH Nghệ An trong giai đoạn hiện nay

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, gắn với đường lối, chính sách của Đảng,

Nhà nước cũng như chính quyền địa phương, Luận văn sẽ đề ra các phương pháp

để nâng cao hiệu quả đấu tranh PCMT trên sống Đài PI-TH Nghệ An

PT-TH trên mặt trận đấu tranh phòng, chống ma tuý Hy vọng luận văn này sẽ có

ý nghĩa cả về mặt lý luận cũng như thực tiễn đối với hoạt động báo chí ở Nghệ

An và nhiều địa phương khác cũng có tình hình ma tuý phức tạp

Luận văn này cố gắng làm rõ vai trò của loại hình báo PT-TH đối với đời

sống xã hội, cụ thể là phân tích, đánh giá vai trò, nhiệm vụ của loại hình báo PT-

TH trên mặt trận đấu tranh phòng, chống ma tuý

Trên thực tế hiện nay, báo chí Việt Nam, báo chí địa phương nói chung

và Đài PT-TH Nghệ An nói riêng đều đang trong quá trình đi tìm những cơ hội

để cải tiến, đổi mới nội dung cũng như hình thức nhằm tham gia đấu tranh có

hiệu quả với các tệ nạn xã hội, trong đó có TNMTT

Hy vọng rằng luận văn này sẽ trở thành tài liệu bổ ích cho các đồng

nghiệp tham khảo, áp dụng vào thực tiễn khi được cơ quan giao nhiệm vụ đưa

tin, bài về TNMT Đồng thời đây cũng là tài liệu tham khảo cho sinh viên báo

chí và những ai quan tâm tới công tác đấu tranh PCMIT

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo luận văn

gồm có 3 chương, 12 tiết

CONG TAC DAU TRANH PHONG, CHONG MA TUY

1.1 Một số khái niệm chung

1.1.1 Khái niệm ma tHý

Ở nước ta, từ xa xưa MT đã được cha ông ta sử dụng trong y học với mục

đích chữa bệnh Sau đó, do lạm dụng, nhiều người đã mắc nghiện MT, đặc biệt

vào thời kỳ thực dân Pháp đô hộ Tuy nhiên, các chất MT ở nước ta vào thời kỳ

đó chủ yếu là thuốc phiện, vì vậy trong dân gian khi nói đến MT thì mọi người

đều nghĩ đến thuốc phiện

Trong từ điển tiếng Việt, khái niệm “ma tuý” mới được đề cập đến trong

thời gian gần đây, song vấn đề nhận thức thuật ngữ này hiện vẫn đang còn tồn tại

nhiều quan niệm khác nhau Ma tuý theo nghĩa gốc Hán - Việt được hiểu là “mê

mẩn”, nhằm để chỉ các chất gây ngủ, gây mê và có khả năng gây nghiện Theo

cách hiểu này thì các chất ma tuý được định nghĩa là: Các chất độc có tính gây

nghiện, có khả năng bị lạm dụng Sự nghiện ngập chính là biểu hiện của trạng

thái bị ngộ độc mãn tính do các chất MT gây nên cho người sử dụng chúng

Theo tổ chức Y tế thế giới (WHO) năm 1982, thì MT được hiểu theo

nghĩa rộng là:

Mọi thực thể hoá học là những thực thể hỗn hợp khác với tất cả

những cái được đòi hỏi để duy trì một sức khỏe bình thường, việc sử

dụng nó sẽ làm biến đổi chức năng sinh học, làm thay đổi tâm

trạng, ý thức và trí tuệ [3, tr 15]

Như vậy, hiểu theo khái niệm này thì mọi vật chất đưa vào cơ thể con

người làm thay đổi chức năng sinh học hoặc tâm lý học (loại trừ thực phẩm, nước

và ôxy) đều được gọi là MT Và các chất MT được phân thành hai loại là; loại

lá,v.v ) MT bất hợp pháp là các loại MP như Heroin, cao cô ca, nhựa cần sa,

thuốc phiện.v.v Hiện nay, theo công ước quốc tế về kiểm soát MT của liên hiệp

quốc (công ước quốc tế 1988) thì chỉ có 225 chất MT chịu sự kiểm soát của các

cơ quan bảo vệ pháp luật (trong đó không có rượu bia, thuốc lá, cà phê)

Theo chương trình kiểm soát MT quốc tế của Liên hiệp quốc (UNDCP)

MT là những chất độc, có tính gây nghiện, có nguồn gốc tự nhiên hoặc nhân tạo Khi xâm nhập vào cơ thể con người có tác dụng làm thay đổi tâm trạng, ý thức và trí tuệ, làm cho con người bị lệ thuộc vào chúng, gây nên những tổn thương cho cá nhân người sử dụng và

cả cộng đồng [19, tr 10]

Chính vì vậy, việc sản xuất, tàng trữ, mua bán, vận chuyển và sử dụng

các loại chất này phải được quy định chặt chẽ bằng pháp luật và chịu sự kiểm

soát của các cơ quan pháp luật

Trong từ điển tiếng Việt thì MT được hiểu rất đơn giản: “MT là chất kích

thích lấy từ Cần sa, tên thường gọi chung các chất có tác dụng gây trạng thái

ngây ngất, đờ đẫn, dùng quen thành nghiện” [25, tr 583] Như vậy, theo giải

thích của từ điển chúng ta thấy khái nệm MP được giải thích đơn thuần chỉ là

chất được lấy từ cây Cần sa Rõ ràng quan niệm này là chưa đầy đủ, vì ngoài cây

cần sa ra còn có nhiều cây khác, các hợp chất khác có khả năng gây nghiện đều

được coi là MT

Theo Khoản 1, Điều 2, Luật Phòng chống MT năm 2000 thi MT Ia: “Các

chất gây nghiện và chất hướng thần được quy định trong danh mục do Chính phủ

ban hành” [26] Như vậy, nếu theo khái niệm trong Luật PCMT thì MT bao gồm

tất cả những chất có khả năng gây nghiện và chất hướng thần được quy định

trong danh mục do Chính phủ quy định Và cũng theo quy định trong văn bản

Luật PCMT thì chất gây nghiện được định nghĩa là:

Chất gây kích thích hoặc ức chế thần kinh, dễ gây tình trạng nghiện

đối với người sử dụng Còn chất hướng thần là chất kích thích, gây

ức chế thần kinh hoặc gây ảo giác, nếu sử dụng nhiều lần có thể dẫn tới tình trạng nghiện đối với người sử dụng [26, tr 15]

Tóm lại: MT được hiểu là những chất độc nguy hiểm, có khả năng gây

nghiện cao, có ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ con người và làm cho người sử dụng

lệ thuộc vào chúng, gây tác hại xấu cho sức khoẻ người sử dụng và ảnh hưởng xấu đến đời sống cộng đồng

1.1.2 Phong, chéng ma tuy

Theo Từ điển tiếng Việt thì:

Phòng là sự ngăn ngừa, đối phó, còn chống là dùng các biện pháp, cách thức để gây ra sự cản trở đối với một hoạt động nào đó Mục đích cuối cùng của hoạt động phòng, chống là không để cho hoạt động đó xảy ra, hoặc chí ít cũng gây ra những khó khăn, bất lợi cho

hoạt động đó [ 25, tr 253]

Vạy, đấu tranh phòng, chống MT có nghĩa là dùng nhiều biện pháp, cách thức, mức độ khác nhau nhằm ngăn ngừa sự xâm nhập của TNMT vào đời sống cộng đồng, để bảo vệ sức khoẻ, những giá trị văn hoá, đạo đức và tài sản cho con người và xã hội

1.1.3 Tuyên truyền vận động

Tuyên truyền vận động là các hoạt động nhằm lôi cuốn sự chú ý của xã

hội, vận động các nhà chức trách thay đổi, bổ sung, hoặc tăng cường các chủ

trương, chính sách, chương trình và giải pháp về vấn đề gì đó, đồng thời tuyên truyền vận động còn nhằm xây dựng ý thức tự giác trong nhân dân Mục đích chung của tuyên truyền vận động trên các phương tiện thông tin đại chúng là để tới được các tổ chức, các nhà hoạch định chính sách và các đối tượng ảnh hưởng tới việc đưa ra quyết định, tạo nên một írào lưu xã hội, một hiệu ứng xã hội tới một vấn đề, một quyết định nào đó [18]

Trong tuyên truyền có rất nhiều cấp độ khác nhau:

Cấp độ thứ nhất: Các cá nhân với gia đình, bạn bè

Cấp độ thứ hai: Tuyên truyền vận động tại cộng đồng

Cấp độ thứ ba: Tuyên truyền vận động trên các phương tiện thông tin

đại chúng

Trong ba cấp độ tuyên truyền thì, tuyên truyền trên các phương tiện

thông tin đại chúng là cấp độ cao nhất và nó mang lại hiệu quả rộng lớn nhất

Vậy đấu tranh PCMT trên sóng Đài PT-TH Nghê An có thể được hiểu: là

hình thức tuyên truyền trên các phương tiên thông tin đại chúng, trong đó các nội

dung thông tin liên quan đến công tác đấu tranh PCMT được chuyển tải dưới

nhiều chương trình, bản tin, và dưới nhiều thể loại tác phẩm báo chí để chuyển

tải đến công chúng thông qua hai kênh báo Phát thanh và Truyền hình, với mục

đích góp phần nâng cao hiệu quả cua công tác đấu tranh PCTNMI

1.2 Khái quát về những đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội ở Nghệ An

1.2.1 Những đặc điển về tự nhiên và sự phân bố dân cư

Nghệ An là một tỉnh miền Trung, nằm ở toạ độ 18035°00” đến

20000°10°) vĩ Bắc, 103050°25°* đến 105040°30 kinh Đông Phía Đông của Nghệ

An là biển Đông, phía Tây giáp với 3 tỉnh của nước Cộng hoà dân chủ nhân dân

Lào là: Hủa Phăn, Xiêng Khoảng và Pô L¡ Khăm Xay Phía Nam Nghệ An giáp

với tỉnh Hà Tĩnh và phía Bắc giáp với tỉnh Thanh Hoá Nghệ An là tỉnh có diện

tích: 16.370 km2, với dân số trên 3 triệu người, là một trong nhõng tỉnh có diện

tích lớn nhất cả nước

Toàn tỉnh Nghệ An được tổ chức thành 19 đơn vị hành chính, bao gồm

17 huyện, 1 thành phố và 1 thị xã với 473 xã, phường

Địa hình Nghệ An dài, rộng, có cả miền núi, trung du, đồng bằng và

vùng biển Rừng núi Nghệ An trùng điệp, chiếm 2/3 diện tích đất tự nhiên của

tỉnh, phần lớn chạy theo hướng Tay Bắc- Đông Nam và thấp dân về phía Đông

Núi rừng Nghệ An chủ yếu là vùng núi phu hoạt và vùng núi Trường Sơn Bắc

Trong đó có những huyện điện tích núi rừng chiếm trên 90%, như Kỳ Sơn, Tương Dương Nghệ An có nhiều sông ngòi, nhưng lớn nhất là Sông Lam Hầu hết sông ngồi ở Nghệ An ngắn, độ đốc lớn, và tập trung về sông Lam để đổ dồn

ra biển Khí hậu, thời tiết ở Nghệ An có phần khắc nghiệt hơn so với các địa phương khác So ngay với những khu vực gần như Nam Hà Tĩnh, Bắc Thanh Hoá, mùa hè ở Nghệ An cũng nóng hơn, gió Nam Lào khô hanh, nhiệt độ cao hơn Mùa mưa thường đến muộn luôn phải hứng chịu những trận bão xuất phát

từ Thái Bình Dương có lúc kèm theo gió xoáy gây thiệt hại nặng nề

Xét về những điều kiện tự nhiên thì Nghệ An không phải là tỉnh thuận lợi cho quá trình phát triển kinh tế nông nghiệp bởi khí hậu khắc nghiệt, thiên tai quanh năm, điện tích đổi núi nhiều, nhưng đây lại là nơi thuận lợi để lưu thông buôn bán, là địa bàn trọng yếu về an ninh quốc phòng của cả nước Đó cũng là những nguyên nhân khách quan, giải thích cho TNMT đang diễn ra phúc tạp ở Nghệ An

Dân cư Nghệ An phân bố không đồng đều, quá thưa thớt ở miền núi, tập trung đông ở thành phố, thị xã và đồng bằng Ở Nghệ An ngoài người Kinh, còn

có các dân tộc thiểu số: Thái, Mông, Khơ Mú, Thổ, O Du va mot số nhóm dân _

tộc ít người như: Tày Poong, Đan Lai, Ly Hà Trong đó dân tộc Mông có tập tục trồng cây thuốc phiện lâu đời

1.2.2 Những đặc điểm kinh tế - xã hội ở Nghệ An

Nghệ An từ xa xưa được xác định là khu vực có vị trí trọng yếu, chiến lược về chính trị, kinh tế - văn hoá của cả nước Trong đó thành phố Vinh là trung tâm kinh tế của khu vực Bắc miền Trung Đây vừa là trung tâm kinh tế, van hoá, khoa học kỹ thuật, vừa là đầu mối giao thông quan trọng của cả nước, với

nước bạn Lào và với biển Đông

Nghệ An là một tỉnh có nguồn thu chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, trong khi đó diện tích đồi núi chiếm 2/3 diện tích đất tự nhiên của toàn

tỉnh Hơn nữa, đây lại là khu vực chịu sự ảnh hưởng khắc nghiệt của thiên tai, như bão lụt, hỏa hoạn nên nhìn chung nên kinh tế Nghệ An luôn gặp khó khăn

Tuy nhiên, một số nơi vẫn có tốc độ phát triển kinh tế nhanh nhờ vào thương mại, du lịch và công nghiệp như thành phố Vĩnh và một số huyện, thị lân cận Trong những năm gần đây thành phố Vinh và một số huyện lân cận có tốc

độ kinh tế phái triển nhanh trên 11%, các địch vụ vui chơi, giải trí không ngừng tăng lên, như Internet, sàn nhảy, khách sạn, nhà hàng bên cạnh đó cũng nảy sinh nhiều tệ nạn xã hội nghiêm trọng như: cờ bạc, mại dâm, ma tuý

Hệ thống giao thông ở Nghệ An phát triển nhanh trong những năm gần

đây, trong đó có hai cảng biển lớn: Cửa Lò và Bến Thuý, tàu 5000 tấn có thể ra vào thuận lợi, tạo điều kiện để phát triển địch vụ vận tải đường biển Chạy suốt chiêu đài của tỉnh là tuyến đường sắt và tuyến quốc lộ 1A Bắc - Nam Ngoài ra Nghệ An còn có tuyến đường 7 thông thương với Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào, các tuyến tỉnh lộ: 48, 15A, 15B, 46, 38, 34 là những con đường an ninh quốc

phòng, cũng như đường dân sinh, tạo điều kiện thúc đẩy phát triển kinh tế Nhiều

con đường bị bọn tội phạm sử dụng để vận chuyển MT từ Lào vào Nghệ An

Nghệ An có 2 sân bay là Vinh và Dừa Sân bay Vinh nằm trong hệ thống _ đường bay dân dụng quốc gia Từ đây có thể ra Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh Nghệ An có 2 cửa khẩu quốc tế là Thanh Thuỷ ở huyện Thanh Chương và của khẩu Nam Cin & huyện Kỳ Sơn Hai cửa khẩu này góp phần quan trọng thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế thương mại giữa Nghệ An với các tỉnh biên giới Lào

Nếu như thành Phố Vinh và thị xã Cửa Lò là các trung tâm kinh tế thương mại, dịch vụ và du lịch thì ở miền núi, nhất là các huyện vùng cao, phía Tây Nghệ An kinh tế cũng như trình độ văn hoá ở đây còn rất hạn chế Tình trạng học sinh không được đến trường, số hộ nghèo đói vẫn còn cao Bên cạnh

đó một số tập tục lạc hậu, tệ nạn xã hội như mê tín, bói toán, ma tuý, cờ bạc vẫn phát triển mạnh Trong đó 3 huyện: Tương Dương, Kỳ Sơn, Quế Phong có đồng bào đân tộc Mông sinh sống đã trồng cây thuốc phiện từ lâu đời không dễ gì xoá

bỏ được Trước năm 1994 toàn tỉnh có 4540 hộ thuộc 141 bản của 23 xã trồng

cây thuốc phiện Đến nay mặc dù điện tích đó đã cơ bản được xoá bỏ, nhưng nguy cơ tái trồng cây thuốc phiện vẫn cao Năm đầu 2005 một số hộ gia đình ở Quế Phong, Kỳ Sơn đã tái trồng cây thuốc phiện

Hơn nữa do kinh tế, trình độ dân trí còn thấp, lại là nơi có địa hình hiểm trở nên tình hình an ninh, chính trị ở khu vực miền núi Nghệ An diễn ra hết sức phức tạp Một số đối tượng phản động, và các đối tượng buôn bán ma tuý đã chọn nơi đây để hoạt động Chúng tìm cách mua chuộc, dụ đỗ đồng báo dân tộc

ít người tiếp tay cho chúng Tình trạng mất an ninh trật tự, nghiện MT tuý ở miền núi Nghệ An đang là một vấn nạn được cả nước quan tâm

viên và 7,4 gam MT tổng hợp Thu giữ tiền, vàng và một số tài sản khác liên

quan đến MT trị giá trên l5 tỷ đồng [47, tr 3]

Qua công tác đấu tranh PCMT ở Nghệ An cho thấy số người nghiện MT chủ yếu là ở lứa tuổi thanh, thiếu niên Theo số liệu thống kế của Công An và ngành giáo dục đào tạo trong các năm từ 2001 - 2005 Nghệ An có trên 213 cán

bộ, giáo viên và học sinh nghiện MT, trong đó học sinh chiếm 72% [4ó, tr 5]

Tại 3 huyện vùng cao Tương Dương, Kỳ Sơn, Quế Phong, số hộ gia đình trồng cây thuốc phiện chiếm tỷ lệ cao Nổi cộm ở khu vực này là tình trạng trồng

cây thuốc phiện và vận chuyển MT bằng con đường tiểu ngạch từ bên ngoài vào tiêu thụ tại thị trường Nghệ An, đồng thời từ Nghệ An vận chuyển MT ra nhiều

địa phương khác

Tại thành phố Vinh, Con Cuông, Tương Dương tình trạng nghiện MT diễn ra khá phức tạp, trong đó có giáo viên, công chức cũng bị nghiện MT với số

lượng lớn Riêng Tương Dương có 23 giáo viên, Quế Phong có 10 giáo viên và

Kỳ Sơn có 14 giáo viên nghiện MT

Qua đấu tranh PCTNMT cho thấy tội phạm MT ở Nghệ An không ngừng

tăng lên với nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt và liều lĩnh Để đối

phó với các lực lượng bọn tội phạm chuyên vận chuyển MT qua các đường tiểu

ngạch và đường thuỷ Lực lượng vận chuyển MT lại chủ yếu là trẻ em, phụ nữ có

thai MT luôn được phân tán nhỏ lẻ, nguy trang cất giấu trong các loại trái cây,

thùng xăng, lốp ô tô nên các lực lượng vây bắt rất khó phát hiện bắt giữ Khi

bị phát hiện, chúng dùng súng, lựu đạn để chống trả quyết liệt, thậm chí tự sát để

bịt đầu mối

Hiện nay số người nghiện MT trên địa bàn Nghệ An có hồ sơ quản lý là

4.564, có trên 257/473 xã, phường, thị trấn của 19 huyện, thành, thị có người

nghiện, đặc biệt có những bản, làng, tỷ lệ người nghiện chiếm trên 50% như ở

Quế Phong, Tương Dương TNMT đang từng ngày, từng giờ huỷ hoại thể chất,

tinh thần của con người [27, tr 6]:

Về sức khoẻ Qua công tác khám và chữa bệnh cho thấy: 85% người

nghiện MT ở Nghệ An có sức khoẻ kém, trong đó 35% mất sức lao động Và

điều đặc biệt là 90% người nhiễm HIV đã bị lây nhiễm thông qua con đường

tiêm chích

Về an nỉnh, trật tự an toàn xã hội: Trong 2 năm 2004 - 2005 trong số tội

phạm hình sự có 85% số vụ liên quan đến MT, trong đó có nhiều vụ tội phạm

đặc biệt nguy hiểm như: giết người, cướp của, đâm thuê, chém mướn, tống tiền

Tình trạng mất an ninh, trật tự an toàn xã hội diễn ra ở nhiều địa phương, ảnh

hưởng trực tiếp đến sinh hoạt hàng ngày của người dân Kéo theo đó là tình trạng

đơn thư tố cáo gia tăng

Về kinh tế: Theo thống kê thì trên toàn tỉnh Nghệ An có 12% gia đình bị

phá sản do có người nghiện MT, tính bình quân mỗi năm 4.564 người nghiện

trên địa bàn Nghệ An tiêu tốn 76,5 tỷ đồng Ngoài ra còn làm thiệt hại hàng chục

tỷ đồng khác do nhiễm HIV/AIDS phải điều trị, do mất khả năng lao động, đó là

chưa kể đến kinh phí cho phòng, chống tệ nạn xã hội, cai nghiện và quản lý sau

cai nghiện, do hậu quả từ MT gây ra

Về xã hội: TNMT làm xói mòn đạo đức, phá vỡ hạnh phúc gia đình, gây

mất trật tự an ninh xã hội Nền tảng văn hoá truyền thống đang đứng trước nguy

cơ bị huỷ hoại do TNMT Đi liền với TNMT là hàng loạt các tệ nạn khác phát

sinh ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống xã hội TNMT đã phá vỡ kết cấu xã

hội, làm tăng tội phạm ở lứa tuổi vị thành niên, trẻ em không nơi nương tựa, gây

ra nhiều gánh nặng cho công tác đảm bảo an ninh trật tự xã hội

1.2.4 Công tác đấu tranh phòng, chống ma tuý

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Nghệ An về phát triển Kinh tế - Xã

hội trong những năm qua là phải làm tốt công tác đấu tranh PCMT Các lực lượng

công an, biên phòng, hải quan đã được huy động vào cuộc để triệt phá các đường dây

buôn bán lớn cho đến các ổ nhóm, tụ điểm, điểm bán lẻ MT trên địa bàn

Bên cạnh đó công tác tuyên truyền trên các phương tiện thông tin dai

chúng đã có nhiều đổi mới về hình thức, nội dung Công tác vận động quần

chúng nhân dân và các đoàn thể tham gia PCMT đã được chú trọng hơn Đài PT-

TH Nghệ An, báo Nghệ An, báo Công an Nghệ An, báo Lao động Nghệ An, các

báo Trung ương thường trú tại Nghệ An cũng đã dành nhiều thời lượng, chương

trình cho công tác đấu tranh PCMT trên địa bàn Các ban, ngành, địa phương từ

tỉnh xuống huyện đã tổ chức nhiều cuộc mít tinh, diễu hành, xây dựng hàng

nghìn panô áp phích, khẩu hiệu để tuyên truyền PCMT Kết quả là đã có 742/742

Đảng bộ, 6.500/7.081 chỉ bộ cơ sở hợp bàn và đưa ra nghị quyết, chương trình,

kế hoạch về chuyên đề PCMT và 5.213/5.612 khối, xóm, 1.432/1.500 cơ quan,

doanh nghiệp, 100% trường học tổ chức ký cam kết thực hiện nghị quyết của chi

bộ về PCMT, 65-75% hộ gia đình ký cam kết không liên quan đến MT

Các ban, ngành, đoàn thể cấp tỉnh tổ chức 522 lớp tập huấn cho đội ngũ

cốt cán và tuyên truyền viên, tổ chức 756 buổi nói chuyện trực tiếp, 135 đêm

giao lưu, đàn dựng và biểu diễn các tiểu phẩm văn nghệ chủ đề về PCMT đã thu

hút được đông đảo quần chúng nhân dân Hàng nghìn cuốn số tay PCMT được in

để phát trong các trường phổ thông, xây dựng phim khoa giáo PCMT dịch sang tiếng các đồng bào dân tộc Mông, Thái để tuyên truyền trong nhân dân

Các chương trình, dự án phát triển kinh tế đẩy lùi TNMT cũng được Trung ương và Tỉnh quan tâm đâu tư như: Dự án phát triển kinh tế - xã hội ở miễn núi có tên gọi AB.VIEOI/F12 của tổ chức UNDCP với tổng kinh phí 2,3 triệu USD, chương trình 135 đầu tư cho các xã đặc biệt khó khăn Bên cạnh đó các phong trào như: Xây dựng xã, phường, cơ quan, đơn vị không có tội phạm và TNMT, công tác PCMT trong trường học, công tác cai nghiện và quản lý sau cai nghiện cũng đã được các ngành, các cấp quan tâm

Tuy đã có nhiều hoạt động thiết thực trên, song công tác PCMT ở Nghệ

An vẫn gặp rất nhiều khó khăn Tội phạm nói riêng và TNMT nói chung đang có chiều hướng diễn biến phức tạp cả về quy mô và tính chất nghiêm trọng, số người nghiện MT trên địa bàn không ngừng gia tăng MT thẩm lậu qua biên giới chưa kiểm soát được, số điểm bán lẻ, tụ điểm phức tạp về MT vẫn còn nhiều Công tác tuyên truyền, giáo dục chưa được quan tam và duy trì thường xuyên, nội dung và hình thức tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng còn nhiều hạn chế, các địa bàn vùng sâu, vùng xa, những nơi khó khăn, phức tạp chưa được tập trung đầu tư đúng mức Phong trào quần chúng tham gia PCMT ở một số xã, phường, cơ quan, đơn vị còn yếu, một bộ phận nhân dân còn có biểu hiện né tránh đối với công tác đấu tranh PCMT Kết quả xoá bỏ việc trồng cây thuốc phiện ở 3 huyện Tương Dương, Kỳ Sơn, Quế Phong chưa thực sự bền vững, nguy cơ tái trông cây thuốc phiện luôn tiểm ẩn Hiệu quả kinh tế của việc chuyển đổi cây trồng, vật nuôi thay thế cây thuốc phiện ở khu vực này còn thấp Nhân dân vùng đã xoá bỏ cây thuộc phiện nhìn chung đang gặp nhiều khó khăn, cuộc sống định canh, định cư chưa bền vững, tình trạng đồng bào dân tộc tự phát

đi dời nơi ở còn cao Công tác cai nghiện và quản lý sau cai nghiện chưa thực sự quyết liệt, hiệu quả thấp, số người nghiện còn nhiều, tỷ lệ tái nghiện chiếm trên 90%, trong khi đó số người cai nghiện thành công được tạo điều kiện vay vốn, giải quyết việc làm lại rất ít Hiện nhiều xã, phường, thị trấn trên địa bàn Nghệ

An có người nghiện MT nhưng vẫn chưa thành lập được tổ cai nghiện MT, việc

khảo sát, lập danh sách, phân loại quản lý người nghiện chưa làm tốt nên chưa

nắm chính xác được số lượng và mức độ người nghiện trên địa bàn

1.3 Quan điểm của Đảng, Nhà nước và Đảng bộ, chính quyền địa

phương về đấu tranh phòng, chống ma tuý

1.3.1 Quan điểm của Đảng, Nhà nước

Hiện nay, ở nước ta và trên thế giới TNMT đang hoành hành đữ dội

TNMT da gây ra những tác hại cho sức khoẻ, làm suy thoái nồi giống, phẩm

giá con người, phá hoại hạnh phúc gia đình, gây ảnh hướng nghiêm trọng đến

đến trật tự an toàn xã hội và an ninh quốc gia Bên cạnh đó MÍT còn là con

đường lây lan cao nhất của căn bệnh HIV- AIDS Hiện trên thế giới và Việt

Nam có hàng chục triệu người nghiện và hàng năm tiêu tốn hết hàng tỷ USD

Tình trạng sản xuất, vận chuyển, mua bán, sử dụng trái phép các chất MT

ngày càng diễn biến phức tạp

Chính vì thế, Đảng và Nhà nước ta xác định chống và phòng chống MT

là một trong những nhiệm vụ trọng tâm cần phải được giải quyết để góp phần

vào việc ổn định phát triển kinh tế xã hội Hàng loạt các chủ trươngTNMT

Ngay sau khi tổng khởi nghĩa giành chính quyền, ngày 2/9/1945 nước

Việt Nam dân chủ cộng hoà ra đời và trong tuyên ngôn độc lập, chủ tịch Hồ Chí

Minh đã vạch rõ âm mưu thâm độc của bọn thực dân Pháp: “Chúng đã dùng

thuốc phiện, rượu cồn, để làm cho nồi giống ta suy nhược” Ngày 5/3/1952 Thủ

tướng Chính phủ đã ban hành Nghị định số 150 TTg quy định việc xử lí đối với

những hành vi vi phạm thể lệ quản lí thuốc phiện như: “tịch thu thuốc phiện tàng

trữ hoặc vận chuyển trái phép, phạt tiền từ một đến năm lần trị giá thuốc phiện

lậu Người vi phạm có thể bị truy tố trước toà án nhân dân” Đảng và Nhà nước

ta đã có thái độ kiên quyết hơn trong đấu tranh phòng, chống ma tuý, thể hiện

trong Bộ luật Hình sự năm 1985, Hiến pháp năm 1992, Bộ luật Hình sự năm

1999 Ngày 02/01/1993 Chính phủ có Nghị quyết số 06/CP về tăng cường chỉ

đạo công tác phòng, chống, kiểm soát ma tuý, huy động các cấp các ngành tham

gia Chính phủ đã thành lập Uỷ ban Quốc gia về phòng, chống ma tuý do Phó

thủ tướng Chính phủ trực tiếp chỉ đạo Ngày 05/12/2000 tại Kì họp thứ 8, Quốc

hội khoá X, Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam đã thông qua Luật PCMT và

Luật này đã có hiệu lực từ ngày 1/6/2001

Đảng và Nhà nước ta cũng rất chú trọng tới công tác PCMTT, đặc biệt là

PCMT tuý trong thanh, thiếu niên Chương trình hành động PCMT giai đoạn

2001- 2005 của Chính phủ được Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày

28/12/2000 nêu ra 5 mục tiêu trong đó nhấn mạnh:

Đẩy mạnh công tác giáo dục, tuyên truyền rộng rãi trong nhân dân

về tác hại của ma tuý và các biện pháp phòng ngừa ma tuý cũng như các chỉ thị, nghị quyết, đường lối của Chính phủ ở TW nhằm ngăn chặn thảm hoạ ma tuý trong thanh thiếu niên

Và mới đây Chính phủ còn ban hành chương trình PCMT giai đoạn

2006-2010, trong đó cũng nhấn mạnh tới công tác tuyên truyền Ngoài ra

Chính phủ cũng có hàng loạt chỉ thị, nghị quyết chỉ đạo, giải quyết vấn đề

nghiện hút phạm tội có liên quan đến ma tuý như: Kế hoạch 1413 liên ngành

giữa Bộ Giáo dục Đào tạo, Bộ Công an, Bộ Lao động thương bình xã hội, Bộ

Y tế, Trung ương Đoàn, Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam nhằm ngăn chặn

TNMT trong hoc sinh, sinh viên; ngày hội gia đình, trẻ em lang thang nhằm

kêu gọi các tổ chức hợp sức đấu tranh đẩy lùi tệ nạn ma tuý; thực hiện chương

trình 06 Quốc gia phòng, chống tội phạm, ngành Công an đã xây dựng đề án 3

nhằm phòng, chống TNMT ở trẻ em

Đảng và Nhà nước ta đang thực hiện đường lối đổi mới, hợp tác rộng rãi

với các nước theo phương châm: "Việt Nam sắn sàng là bạn và là đối tác tin

cậy với tất cả các nước trên thế giới" Khoá họp đặc biệt lần thứ 20 của Đại hội

đồng Liên hợp quốc bàn về MT trên thế giới gồm 138 nước tham dự đã nêu cao

khẩu hiệu "Đoàn kết chống lại thảm hoạ hàng đầu của thế giới trong thế kỷ

21" Trong những năm qua, Việt Nam đã có nhiều biện pháp đồng bộ nhằm

ngăn chặn hiểm hoạ ma tuý, phối hợp cùng các nước lang giéng như Trung

Quốc, Thái Lan, Lào, Campuchia để bàn bạc và đề ra những giải pháp đấu

tranh phòng ngừa hữu hiệu Đặc biệt trong báo cáo của Ban chấp hành trung

ương Đảng khoá VỊH tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng về

chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2001-2010 nêu: “Phòng chống, đẩy lùi

các tệ nạn xã hội, đặc biệt là tệ nạn MÌT ” [12, tr 215]

Còn trong báo cáo của Ban chấp hàng Trung ương Đảng khoá VII tại

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng về phương hướng, nhiệm vụ, kế

hoạch phát triển Kinh tế - Xã hội 5 năm 2001 - 2005 có nêu: “Tiếp tục phòng,

chống các tệ nạn xã hội, nhất là tệ nạn ma tuý có hiệu quả ” [ 12, tr 336]

Báo cáo chính trị Đại hội IX Đảng Cộng sản Việt Nam chỉ rõ:

Thực hiện cơ chế, giải pháp đồng bộ về tuyên truyền, giáo dục, chữa trị, đào tạo nghề, tạo việc làm, xử lí nghiêm theo pháp luật những hành động gây ra tệ nạn xã hội Xây dựng nếp sống lành mạnh trong toàn xã hội, ngăn chặn lây nhiễm HIV/AIDS, tổ chức cho bệnh nhân AIDS và người nghiện ma tuý, giúp họ sống, lao động có

ý nghĩa trong cuộc sống cộng đồng” [ 12, tr 7 ] 1.3.1.1 Các văn bản pháp luật của Nhà nước về ma tuý

Tại điều 61, Hiến pháp Nước CHXHCN Việt Nam, và tại Bộ luật hình sự

ban hành 1985, Bộ luật hình sự sửa đổi 1999 đều có đề cập đến 10 tội đanh từ

điều 192 đến điều 201, chương XVII là những điều liên quan đến MT

Đặc biệt năm 1988 Việt Nam ký văn bản cam kết, gia nhập công ước

quốc tế về chống buôn bán các chất MT và các chất hướng thần, bên cạnh đó

Việt Nam còn gia nhập tổ chức cảnh sát hình sự quốc tế Interpol với mục đích

phối hợp, ñgăn chặn đấu tranh với loại tội phạm này có hiệu quả

N ghy 29/01/1993, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 06/CP về tăng

cường chỉ đạo, phòng, chống và kiểm soát MT

Ngày 15/8/1996, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 49/CP về xử phạt

trong lĩnh vực an ninh trật tự Trong đó điều 22 quy định chặt chẽ các hành vi vi

phạm các quy định về phòng, chống và kiểm soát MT

Ngày 25/8/1997, Thủ tướng chính phủ ra Quyết định số 686/TTG về việc

thành lập Uỷ ban Quốc gia PCMT

Ngày 01/9/1997, Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam

có Quyết định số 798/QĐ-CTN tham gia ba Công ước của Liên hiệp quốc về

kiểm soát MT

Ngày 06/10/1999, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số: 199/1999/QĐ-

TTG về quy định chế độ bồi dưỡng đối với lực lượng Cảnh sát phòng, chống tội

phạm về MT

Ngày 02/03/2000, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số: 31/2000/QĐ-

TT về việc thành lap quy PCMT

Tại kỳ họp thứ 8, ngày 09/12/2000 của Quốc hội nước Cộng hoà xã hội

chủ nghĩa Việt Nam khoá 8 đã thông qua Luật phòng chống ma tuý Nội dung

của Luật gồm có 8 chương, 56 điều, trong đó quy định chặt chẽ các chất, hành vi

vi phạm pháp luật và các khung hình phạt đối với các tội danh liên quan đến MT

Ngày 28/12/2000, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số: 150/2000/QĐ-

TT về việc phê duyệt chương trình hành động PCMT giai đoạn 2001-2005

Ngày 01/10/2001, Chính phủ ban hành Nghị định số: 67/2001/NĐ-CP về

các danh mục chất MT và tiền chất

Ngày 28/03/2002, Chính phủ ban hành Nghị định số: 34/2000/NĐ-CP về

việc quy định trình tự, thủ tục và chế độ cai nghiện đối với người nghiện MT đưa

vào cơ sở cai nghiện bắt buộc

Ngày 15/05/2002, Chính phủ ban hành Nghị định số: 56/2002/NĐ-CP về

tổ chức cai nghiện MT tại gia đình và cộng đồng

Ngày 17/12/2002, Chính phủ ban hành Nghị định số: 103/2002/NĐ-CP

quy định chế độ đền bù và trợ cấp đối với cá nhân, gia đình, cơ quan tổ chức,

tham gia PCMT bị thiệt hại về tính mạng, sức khoẻ, tài sản

chế độ áp dụng biện pháp đưa người vào các cơ sở chữa bệnh, tổ chức hoạt động

của cơ sở chữa bệnh theo Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính và chế độ áp dung

đối với người chưa thành niên, người tự nguyện vào cơ sở chữa bệnh

Ngày 10/3/2005, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số 49/QĐÐ.T'Tg phê

duyệt kế hoạch PCMT đến 2010

1.3.1.2 Các văn bản pháp luật về PCMT do các bộ, ngành ban hành

Ngày 28/02/1998, Chủ tịch Uỷ ban Quốc gia PCMT ra Quyết định số

01/QĐÐ-UBQG về nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức của Văn phòng Uỷ ban Quốc

gia PCMT

Ngày 20/12/1999, Bộ Lao động thương binh và Xã hội, Bộ Y tế có Thông

tư liên tịch số: 31/1999/TTLT/BLĐTBXH-BYT về hướng dẫn quy trình cai

nghiện, phục hồi sức khoẻ, nhân cách cho người nghiện MT

Ngày 16/01/2001, Bộ Tài chính và Bộ Công an có Thông tư liên tịch số

05/2001/TTLT-BTC-BCA về hướng dẫn thực hiện Quyết định số 31/2000/QĐÐ-

TTg ngày 02/03/2000 của thủ tướng Chính phủ về thành lập quỹ PCMT

Ngày 18/12/2003, Bộ Lao động thương binh và xã hội, Bộ Tài chính, Uỷ

ban Trung ương mặt trận tổ quốc có Thông tư liên tịch số: 27/2003/TTHLT-

BLĐTBXH-BTC-UBTƯMTTQVN hướng dẫn về việc tổ chức hoạt động của đội

hoạt động xã hội tình nguyện cấp xã

Ngày 15/03/2001, Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao ra Nghị

quyết số: 01/2001/NQ-HĐTP hướng dẫn áp dụng một số quy định của các điều

139, 193, 194, 278, 279, và 289, Bộ luật hình sự năm 1999

Ngày 17/04/2003, Hội đồng thẩm phán toà án nhân dân tối cao ra Nghị

quyết số: 02/2003/NQ-HĐTP hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật

hình sự

Ngày 11/08/2004, Bộ trưởng bộ Lao động thương binh và xã hội có

Quyết định số 1160/QĐ-BLĐTBXH quy định chế độ báo cáo thống kê định kỳ

và chế độ ghi chép ban đầu về công tác cai nghiện, phục hồi

1.3.2 Quan điểm của Đảng bộ, chính quyền Nghệ An

Ngay sau khi Chính phủ có Quyết định 150/TTg phê duyệt chương trình

hành động PCMT giai đoạn 2001-2005, UBND tỉnh Nghệ An đã tập trung chỉ

đạo các ban, ngành, các cấp trên địa bàn toàn tỉnh xây dựng nội dung, chương

trình kế hoạch để triển khai thực hiện chương trình PCMT trên địa bàn toàn tỉnh

Ngày 10/4/2001 UBND tỉnh đã tổ chức Hội nghị sơ kết 2 năm thực hiện chương

trình PCMT giai đoạn 1998-2000 và triển khai giai đoạn 2001-2005 Trong đó

tập trung và xác định 4 nhiệm vụ lớn là: Tuyên truyền vận động quần chúng

tham gia PCMT; kiểm soát MT từ nước ngoài vào và chống tái trồng cây thuốc

phiện; tổ chức cai nghiện MT và quản lý sau cai; triệt phá các địa bàn phức tạp

về MT, các tụ điểm bán lẻ, các điểm tổ chức sử dụng trái phép chất MT và đấu

tranh triệt phá các đường dây vận chuyển buôn bán MT lớn UBND các huyện,

thành, thị; các ban, ngành, đoàn thể cấp tỉnh đã tích cực chuẩn bị nội dung,

chương trình, đề án về công tác PCMT, tổ chức hội nghị quán triệt, triển khai ở

địa phương, đơn vị mình

Trong quá trình thực hiện Quyết định 150/ƑTIg và chương trình PCMT,

UBND tỉnh Nghệ An đã tổ chức tập huấn phổ biến các Nghị định, Quyết định của

Chính phủ, Thông tư liên bộ liên quan đến công tác PCMT (Nghị định 34, 56, 134

của Chính phủ, Quyết định 133 của Thủ tướng chính phủ, Thông tư liên bộ .)

Trong thời gian qua Tỉnh Uỷ, UBND đã tập trung chỉ đạo, kiện toàn và

sáp nhập Ban chỉ đạo phòng chống AIDS, MT, mại dâm và phòng, chống tội

phạm từ tỉnh đến cơ sở thành một Ban chỉ đạo và một bộ phận thường trực Phòng

chống tội phạm và PCMT tỉnh; tăng cường kiểm tra, hướng dẫn, bổ sung quy chế

hoạt động của Ban chỉ đạo và bộ phận thường trực ở cơ sở

Hiện 19/19 huyện, thành, thị và 18 ban ngành cấp tỉnh; 473/474 xã,

phường, thị trấn đã thành lập Ban chỉ đạo PCMT và có tổ chức chỉ đạo triển khai

xuống tận cơ quan, trường học, khối xóm, khu dân cư

Trong năm 2005, UBND tỉnh còn tổ chức nhiều hoạt động triển khai tổng

kết chương trình hành động PCMT giai đoạn 2001-2006, đồng thời tổ chức tập huấn

ở tỉnh, huyện, xã triển khai chương trình hành động PCMT giai đoạn 2006 - 2010

UBND tỉnh đã chỉ đạo các ngành chức năng nhất là Công an, Biên phòng

tập trung lực lượng, biện pháp triệt phá tận gốc các đường dây, ổ nhóm, tụ điểm,

điểm bán lẻ MT trên địa bàn

UBND tỉnh chỉ đạo các phương tiện thông tin đại chúng trên địa bàn tập

trung tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cán bộ và nhân dân về công tác đấu

tranh phòng, chống MT là một trong những nhiệm vụ trọng tâm mà Ban chỉ đạo

(do đồng chí phó chủ tịch UBND tỉnh làm trưởng ban) đã xác định và đưa lên

hàng đầu

Trước thực trạng TNMT phát triển nhanh trên địa bàn, Đảng bộ và chính

quyền Nghệ An đã có nhiều chủ trương biện pháp nhằm đẩy lùi TNMT ra khỏi

đời sống xã hội, góp phần vào ổn định chính trị, thúc đẩy kinh tế địa phương

phát triển

Ngày 09/10/2001, Ban thường vụ tỉnh uỷ Nghệ An ra Chỉ thị số: Ø7/CT-

TU về tăng cường đấu tranh phòng, chống ma tuý trên địa bàn

Ngày 10/9/2002, Tỉnh uỷ Nghệ An ra Quy định số 22/QÐ-TU về việc xử

lý, kỷ luật Đảng viên vi phạm liên quan đến MT

Ngày 13/6/2003, UBND tỉnh Nghệ An ra Quyết định số 55/2003/QĐ-

UB, về ban hành quy định trách nhiệm đóng góp kinh phí và chế độ trợ cấp đối

với người vào cơ sở chữa bệnh trên địa bàn tỉnh Nghệ An

Ngày 16/5/2004, Ban thường vụ tỉnh uỷ Nghệ An ra Chỉ thị số 23/CT-TU

về việc tăng cường sự lãnh đạo đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội

trong tình hình mới để chỉ đạo thực hiện mục tiêu “3 yên, 3 giảm” trong đó có

mục tiêu giảm địa bàn phức tạp về MT

Ngày 30/7/2004, UBND tỉnh Nghệ An ban hành Quy chế cai nghiện trên

địa bàn tỉnh Nghệ An

Ngày 30/07/2004, UBND tỉnh Nghệ An ra Quyết định số 80/2004/QĐ-

ỦB về việc phê đuyệt Đề án cai nghiện và giải quyết việc làm sau cai nghiện MT

giai đoạn 2006-2010

Ngày 12/3/2004, UBND tỉnh, ra Quyết định số 21/2004/QĐ-UB về việc

ban hành quy chế thành lập và sử dụng quỹ PCMT cấp xã (phường, thị trấn)

Ngày 14/6/2005, UBND tỉnh ra Quyết định số 64/2005/QĐ-UBND về

việc phê duyệt chương trình hành động PCMT trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai

đoạn 2006-2010

1.4 Vai trò của Đài PT-TH Nghệ An đối với công tác đấu tranh

phòng, chống ma tuý

1.4.1 Vài nét về Đài PT-TH Nghệ An

Mặc dù mới ra đời với những thiết bị thô sơ nhưng Đài Truyền thanh

Nghệ An đã làm tốt công tác tiếp sóng phục vụ công cuộc đấu tranh thống nhất

đất nước

Ngày 09/6/1961, lần đầu tiên Đài Truyền thanh Nghệ An thực hiện buổi

truyền thanh trực tiếp lễ mít tĩnh mừng bác Hồ về thăm quê, với hơn 3 vạn đồng

bào tới dự Đây là một mốc son, đánh dấu sự phát triển và trưởng thành của Đài

truyền thanh Nghệ An Cũng trong những năm này hàng loạt các đài truyền

thanh cơ sở ra đời

Đến năm 1974 Đài Truyền thanh Nghệ An chuyển thành Đài Phát thanh

Nghệ An, khi Đài được tăng cường thêm máy phát sóng EM công suất 100W

Thời gian này, chương trình của Đài Phát thanh Nghệ An khá phong phú, mỗi

ngày 3 chương trình: Thời sự, chương trình tiếng dân tộc Thái và một chương

Ngày 09/7/1976, Đài Truyền hình Vinh (trực thuộc Đài truyền hình

Trung ương) ra đời Ngày 03/02/1977, buổi phát sóng truyền hình đầu tiên được

thực hiện từ máy phát 3 KW

Đến tháng 03/1988 Đài Truyền hình Vinh được chuyển về tỉnh Nghệ

Tĩnh, hai Đài Phát thanh Nghệ An và Đài truyền hình Vĩnh được hợp nhất thành

Đài PT-TH Nghệ Tĩnh

Năm 1991, Đài PT-TH Nghệ Tĩnh chấm dứt thời kỳ nhận các chương

trình truyền hình của Trung ương qua con đường bưu chính và đi vào phát tín

hiệu trực tiếp của Đài Truyền hình Việt Nam qua vệ tĩnh

Tháng 09/1991 tỉnh Nghệ Tĩnh chia tách thành hai tỉnh, do đó Đài PT-

TH Nghệ Tĩnh cũng được chia tách thành Đài PT-TH Nghệ An và Đài PT-TH Hà

Tĩnh Trụ sở chính của Đài PT-TH Nghệ An hiện nay là số 1, đường Nguyễn Thị

Minh Khai, thành phố Vinh

Năm 1994 UBND tỉnh Nghệ An có Quyết định giao dai PITH Nghé An

quản lý toàn diện các Đài truyền thanh huyện, thành phố Vinh, cùng hệ thống

máy móc thiết bị

Năm 1995 Đài PI-TH Nghệ An đầu tư lắp đặt và đưa vào hoạt động

máy phát hình Quốc gia 5 KW, tiếp sóng các chương trình của Đài truyền hình

Việt Nam

Hiện nay, cơ cấu hành chính của Đài PT-TH Nghệ An được chia thành 4

Ban và một Phòng Đó là các ban: Thời sự, Chương trình, Kỹ thuật, Văn phòng

và phòng quản lý cấp huyện Trong mỗi Ban có nhiều phòng Ban Thời sự gồm

có các phòng: Thời sự truyền hình, Phát thanh, và tiếng dân tộc miền núi Ban

Chương trình gồm có: Phòng Chuyên đề, Văn nghệ, Hộp thư và phòng Tư liệu

Trong Ban Văn Phòng có phòng: Hành chính, Quảng cáo, Kế toán.v v Đội ngũ

cán bộ, phóng viên, kỹ thuật viên hiện tại là 171 người, trong đó trình độ Đại học

và trên đại học chiếm 84% Ngoài ra với đặc thù quản lý theo ngành dọc, hiện

tại Đài PT-TH Nghệ An còn có 19 Đài Truyền thanh - Truyền hình ở 19 huyện,

thành, thị Tính toàn ngành PI-TH Nghệ An có 423 cán bộ, phóng viên, kỹ

thuật viên

Ngoài việc làm tròn chức năng tiếp, phát sống các chương trình Phát

thanh, Truyền hình của Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam,

hiện tại Đài PT-TH Nghệ An đã có nhiều chương trình, chuyên trang, chuyên

mục, thu hút được đông đảo công chúng tỉnh nhà Trong đó có nhiều chuyên

trang, chuyên mục tiếng Thái và tiếng Mông đáp ứng nhu cầu xem và nghe Đài

ngày càng cao của đồng bào đân tộc các khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa

Các chương trình truyền hình, phát thanh trực tiếp các sự kiện chính trị - thể

thao, văn hoá của tỉnh nhà ngày được nâng lên về chất lượng và số lượng

Kể từ tháng 01/2004 Đài PT-TH Nghệ An đã tăng thời lượng phát sóng

trên cả 3 kênh: VTV1, VIV2, VTV3 từ 32h/ngày lên 51h/ngày, và tăng thời

lượng phát thanh từ 8h/ngày lên 24h/ngày

Hiện Đài PT-TH Nghệ An đã phát sóng với thời lượng mỗi ngày khá lớn,

riêng kênh truyền hình NTV mỗi ngày phát sóng 14h được phát trên máy 10KW,

và có 15 máy phát hình các huyện công suất 200-500W và 60 trạm phát lại

truyền hình để các nội dung, chương trình của Đài đến được với công chúng toàn

tỉnh Hiện Đài PT-TH Nghệ An đang xây dựng để mở rộng thêm kênh NVT2

Đối với chương trình Phát thanh của Đài PTI-TH Nghệ An, mỗi ngày phát

5h trên máy 10KW, nhưng ngoài ra còn có các Đài Truyền thanh, Truyền hình

cơ sở tiếp sóng trực tiếp các chương trình phát thanh của Đài PT-TH Nghệ An và

Đài tiếng nói Việt Nam

Trước những nhu cầu tiếp nhận thông tin của công chúng tỉnh nhà, hiện

Đài đang nghiên cứu và xây dựng đề án phát triển hệ thống truyền dẫn bằng cáp

quang từ Đài tỉnh về các đài huyện miền núi

1.4.2 Đài PT-TH Nghệ An với nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống

ma tuy

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được đặt lên hàng đầu của việc thực hiện đề án chương trình hành động PCMT đến năm 2010 là công tác tuyên truyền Vì thế trong những năm qua Đài PT-TH Nghệ An đã xây dựng nhiều chương trình, chuyên mục phong phú đáp ứng nhu cầu tiếp nhận ngày càng cao của công chúng Qua đó thể hiện rõ vai trò quan trọng của Đài đối với cuộc đấu tranh PCMTT trên địa bàn Nghệ An trong gia1 đoạn hiện nay

Hàng ngày các kênh Phát thanh và Truyền hình đã dành dung lượng thông tin lớn để phản ánh kịp thời vấn đề PCMT Tất cả các văn bản, chỉ thị về PCMT, vụ án MT mới khám phá, phong trào toàn dân PCMT, các sự kiện, hoạt động liên quan đến MT trong toàn tỉnh đều được phản ánh nhanh chóng, cập nhật trên sóng Phát thanh và Truyền hình

Đối tượng tiếp nhận thông tin của Đài PT-TH Nghệ An là đông đảo quần chúng nhân dân tỉnh nhà Với dân số toàn tỉnh là trên 3 triệu người, Đài PI-TH Nghệ An có lực lượng khán, thính giả đông đảo, hùng hậu luôn mong muốn tiếp nhận những thông tin nóng, chất lượng nhất trong đó có thông tin về TNMT Nội - dung thông tin phong phú, đa dạng, có tính thời sự giúp công chúng có cái nhìn toàn diện về những vấn đề có liên quan đến công tác PCMT

Giáo dục, nâng cao ý thức của mỗi cá nhân nhằm liên kết các thành viên trong cộng đồng tham gia xây dựng xã hội lành mạnh, Đài PI-TH Nghệ An đặt nội dung này vào vị trí hàng đầu trong việc nâng cao đân trí, giáo dục thẩm mĩ, hình thành phẩm giá cá nhân cũng như nhận thức văn hoá của cộng đồng

Giải trí, hướng mọi người trong xã hội hoạt động lành mạnh, tránh xa TNMT 1a mot trong những nhiệm vụ quan trong cua Dai PT-TH Nghé An Cong chúng có thể tìm đến với các chương trình của Đài PT-TH Nghệ An như một món ăn tinh thân bổ ích sau những giờ làm việc căng thẳng tránh xa những thú

tiêu khiển tầm thường, trong đó có TNMT.

Đài PT-TH Nghệ An góp phần nâng cao tri thức văn hoá, giáo dục nhân

cách, bồi đưỡng lí tưởng sống và gây dựng bản lĩnh văn hoá cho giới trẻ góp

phần xây dựng một xã hội trong sạch, lành mạnh không có tệ nạn xã hội đặc biệt

là MT Đài PI-TH Nghệ An không chỉ là tấm gương phản ánh, là phương tiện

chuyển tải tri thức mà từ lâu được Chính quyền và nhân dân Nghệ An công nhận

là động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của văn hoá, góp phần to lớn vào

việc nâng cao đân trí và hoàn thiện diện mạo văn hoá của địa phương cũng như

nhân cách của mỗi công đân

Đài PT-TH Nghệ An còn là diễn đàn văn hoá, môt trường giao lưu văn

hoá, hội tụ và kiểm nghiệm các giá trị văn hoá Qua các chương trình của Đài

PT-TH Nghệ An mọi người cũng có thể đóng góp những suy nghĩ, nhận định để

bàn bạc, thảo luận từ đó có những biện pháp thích hợp để phòng, chống hiệu

quả TNMT

Có thể tóm gọn mục đích tuyên truyền của Đài PT-TH Nghệ An như sau:

Thứ nhất: Giúp các các cơ quan chức năng, cùng toàn thể xã hội thấy rõ

những nguy cơ, những mối hiểm họa do MT gây ra, ảnh hưởng nghiêm trọng tới

sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước, của tỉnh

Thứ hai: Nâng cao nhận thức cho đội ngũ lãnh đạo Đảng và chính quyền

các cấp về vai trò của công tác đấu tranh PCMT đối với chiến lược phát triển

kinh tế, xã hội trên địa bàn

Thứ ba: Nâng cao nhận thức, tạo ra ý thức tự giác cho cán bộ và nhân

dân về công tác đấu tranh PCMT trong đời sống xã hội

CHƯƠNG 2

THỰC TRẠNG ĐẤU TRANH PHÒNG, CHỐNG MA TUÝ

CUA DAI PT-TH NGHE AN

2.1 Nội dung tuyên truyền

Như chúng ta đã biết nội dung tuyên truyền PCMT là một lĩnh vực hết sức

rộng lớn, báo chí không chỉ đơn giản là cung cấp những thông tin về TNMT tăng,

hoặc giảm, mà là phản ánh tất cả những thông tin có liên quan trực tiếp tới hiệu

quả công tác đấu tranh PCMT như: Kinh tế, trình độ dân trí Vì vậy, có thể khẳng

định đề tài về PCMT là mảng đề tài rộng lớn, có tính chất đa dạng, phức tạp Tuy

nhiên, căn cứ vào phạm vị, tính chất, mục đích tuyên truyền về PCMT của từng đề

tài, từng chương trình thì chúng tôi tạm chia thành các loại nội dung sau:

Thực trạng TNMT trên địa bàn Nghệ An

Các hoạt động PCMT nhằm tiến tới loại bỏ tệ nạn này ra khỏi đời sống

xã hội

2.1.1 Thực trạng tệ nạn ma tuý trên địa bàn Nghệ An

2.1.1.1 Hậu quả đối với sức khoẻ

Đây là đạng, tin bài chủ yếu nói về những tác hại của chất MT đối với

người sử dụng Nội dung các bài viết đề cập dưới góc độ của các nhà chuyên

môn Ví dụ trong chuyên mục “Thầy thuốc của bạn” (Truyền hình 23/7/2005) là

một ví dụ Trong chuyên mục này bác sĩ Nguyễn Minh Hồng đã trả lời thư của

nhiều học sinh trường PT-TH Nghi Lộc về những tác hại của MT:

Ma tuý là loại độc dược gây nghiện, chất hướng thần chỉ được sử dụng cho mục đích y học và khoa học Việc sử dụng ma tuý không đúng mục đích sẽ dẫn đến tình trạng nghiện và gây ra những hậu quả nghiêm trọng Tệ nạn ma tuý cũng làm gia tăng tội phạm, làm suy thoái nòi giống, sức khoẻ, phẩm giá, phá hoại hạnh phúc gia đình, ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự an toàn xã hội và an ninh quốc gia Tệ nạn ma tuý làm gia tăng các tệ nạn khác, đặc biệt là đại dịch HIV/AIDS

Như vậy, thông qua câu trả lời của bác sĩ Nguyễn Minh Hồng mà giúp

cho các em học sinh nói riêng, công chúng nói chung có cái nhìn tổng quan về

những tác hại của MT Chuyên mục “Hộp thư tuyển hình” (Truyền hình

20/10/2005) của Trung Thảo - Kim Thoa trả lời thư hỏi ý kiến của công dân về

những hành vi nào liên quan đến MT bị cấm:

Theo điều 3 của Luật phòng, chống ma tuý thì những hành vi sau đây liên quan đến ma tuý bị cấm: Trồng cây có chất ma tuý, bao gồm cây thuốc phiện, cây cô ca, cây cần sa hoặc các cây khác có chứa chất ma tuý do Chính phủ quy định Ngoài ra các hình thức sau đây cũng bị cấm là: sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, bảo quản,

mua bán, phân phối, giám định xử lý, trao đổi, xuất khẩu, nhập

khẩu, Sử dụng, tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý, xúi giục,

cưỡng bức, lôi kéo người khác đều bị nghiêm cấm

Trong chương trình Thời sự truyền hình tối 05/10/2005 tác giả Thanh

Huyền - Sơn Hiếu có bài “Tập huấn phòng chống ma tuý” viết: “Qua thống kê

cho thấy tỷ lệ người nhiễm HIV/AIDS thông qua con đường tiêm chích ma tuý

chiếm tý lệ trên 80%” Còn chương trình Thời sự Phát thanh trưa 25/10/2005 tác

giả Kim Cúc có bài “Tác hại của ma tuý” viết:

Ma tuý có lẽ được nhắc đến khá nhiều, và ở đâu người ta cũng bàn đến các biện pháp phòng, chống tệ nạn ma tuý, thế nhưng con số người nghiện trong những năm qua trên địa bàn Nghệ An vẫn tiếp tục tăng lên tới 4.564 người, đó mới chỉ là con số có hồ sơ quản lý, còn trên thực tế thì lớn hơn nhiều ”

Để tiếp tục cảnh báo về những tác hại của MT đối với toàn xã hội, Đài

PT-TH Nghệ An đã chủ động phối hợp với Sở Y tế Nghệ An sản xuat “Trang Y

tế tháng 5” (Truyền hình 17/5/2005) để nói về những tác hại của MT Trong

trang y tế này dé cập khá sâu sắc về những tác hại của việc sử dụng trái phép

chất MT “MT làm cho suy nhược thần kinh, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức

khoẻ ” Một loạt các chi tiết đã được đưa ra để minh chứng cho những tác hại

của MT đối với sức khoẻ con người, qua đó tạo ra sức thuyết phục đối với người

nghe và người xem Ngoài ra còn có một loạt các tin bài như: “Phường Hà Huy

Tập phòng, chống ma tuý” (Truyền hình 28/10/2005), “Đô Lương phòng, chống

ma tuý” (11/10/2005), “Diễn Châu kìm giữ tệ nạn ma tuý” (Phát thanh

07/12/2005),.v.v., Tuy nhiên, những bài viết này như chưa đề cập một cách

chuyên sâu, mà chỉ nhắc qua những tác hại của MT

Nhìn chung, các bài viết trên đã đưa ra thông điệp cảnh báo về những

tác hại của việc sử dụng chất MT, đồng thời qua đó thức tỉnh ý thức cảnh giác

của của con người đối với MT, vì MT đang trở thành vấn đề nóng của toàn xã

hội Phần đa đạng tin, bài nói về những tác hại của MT đối với sức khoẻ con

người trên cả hai sóng Phát thanh và Truyền hình chưa có sự đa dạng hoá về

thể loại Các bài viết chủ yếu là của đội ngõ phóng viên chuyên trách, hoặc có

sự hỗ trợ của các chuyên gia am hiểu về MT Mặt khác các bài viết chỉ dừng

lại ở mức độ cảnh báo chứ chưa đề cập sâu sắc đến các biện pháp để bảo vệ

sức khoẻ con người

2.1.1.2 Hậu quả đối với kinh tế

Một trong những thiệt hại dễ thấy nhất là TNMT gây ra những hậu quả

rất nặng nề về mặt kinh tế Ước tính hàng năm ngân sách đầu tư cho công tác

PCMT từ phía để giải quyết những hậu quả do tệ nạn MT gây ra lên tới hàng

trăm tỷ đồng Bài “Qua hai năm thực hiện chỉ thị Ø7” (Truyền hình 24/10/2005)

do Đài TT-TH Vinh thực hiện là một ví dụ Nội dung bài báo đã cung cấp cho

công chúng thấy được mức độ thiệt hại do TNMT gây 1a:

Bình quân mỗi năm 4.564 người nghiện trên địa bàn Nghệ An tiêu tốn hết 176,5 tỷ đồng Ngoài ra còn làm thiệt hại hàng chục tỷ đồng khác do nhiễm HIV/AIDS phải điều trị, do mất khả năng lao động, chưa kể đến kinh phí cho phòng, chống tệ nạn xã hội, cai và quản lý sau cai nghiện, do hậu quả từ MT gây ra

Trong chuyên đề đề cập đến hậu quả của TNMT tác giả Lê Chung có bài

“Nỗi đau của mọi nhà” (Truyền hình 22/4/2006):

Ma tuý không loại trừ bất cứ ai, từ thành thị, nông thôn hay miền

núi, hễ ở đâu có ma tuý thì ở đó có hiểm hoạ Gia đình anh Vừ

Noong Ải là một ví dụ nếu như trước đây gia đình anh còn có cái

ăn, cái mặc, thì nay luôn nằm trong cảnh túng quấn Hàng ngày vợ con anh phải bán mặt, bán lưng cho núi rừng nhưng cũng không đủ

sống, ấy thế mà trong nhà hễ có đồng tiền nào thì anh đều đưa đi hút thuốc phiện

Còn trong bài “Ma túy nỗi đau dai đẳng” (Phát thanh 07/06/1005) lại viết:

Ở trong phường Lê Lợi này có lẽ không ai không biết tới anh, người

ta biết tới anh vì anh vốn là một con nghiện nổi tiếng một hôm anh về nhà bố mẹ đẻ để thăm những đứa con của mình bỏ lại, trong lúc lên cơn nghiện anh đã đổ luôn cả cái nồi cơm của những đứa con của mình đang ăn ra giữa nhà để lấy nồi đi bán

Mới đây tác giả Hoàng Quyền có bài “Hiệu quả ở đâu?” (Truyền hình

01/03/2006) Bài báo đặt câu hỏi sau bao nhiêu năm ngân sách của Trung ương của

tỉnh đầu tư cho các dự án phát triển kinh tế xã hội ở các khu vực núi cao như Qué

Phong, Kỳ Sơn nhằm mục đích xoá bỏ tập tục trồng cây thuốc phiện của đồng bào

dân tộc thiểu số, mà tình trạng trồng cây thuốc phiện vẫn đang diễn ra ở đây:

Du 4n AB.VIEO1/F21 cia tổ chức UNDCP ở huyện Kỳ Sơn với

tổng kinh phí 2,3 triệu USD; chương trình 135 đầu tư cho xã đặc

biệt khó khăn 13 tỷ đồng và hàng loạt các dự án trợ giá cho các mặt hàng ở miền núi là một ví dụ Dự án thì đã triển khai xong, nhưng hiệu quả thì xem ra đang còn quá mờ nhạt

Ngoài ra còn có các bài “Sau hai năm phòng chống ma tuý” (Truyền hình

15/10/2005), “xã Phúc Thanh với công tác đấu tranh phòng, chống ma tuý”

(Truyền hình 07/7/2006),v.v

Đa số các bài báo đã cung cấp những con số cho thấy mức độ thiệt hại về

kinh tế do TNMT gây ra nặng nề đối với nền kinh tế địa phương Khi đi vào phân

tích những nguyên nhân các bài viết đều lý giải là do khách quan, chứ không

phải từ phía chủ quan Đây cũng là hạn chế của những chương trình Phóng viên

chưa thực sự tìm ra được những nguyên nhân về mặt chủ quan, chẳng hạn như

thất thoát từ việc triển khai thực hiện các chương trình dự án triển kinh tế, xoá bỏ

tập tục trồng cây thuốc phiện ở miền Tây xứ Nghệ Các bài báo chỉ đi vào mô tả

những vấn đề mang tính chất chung chung, thiên về số liệu, và những thông tin

mà ai cũng biết mà chưa đi sâu vào khai thác những chỉ tiết cụ thể, sinh động

2.1.1.3 Hậu quả đối với lối sống xã hội và truyền thống đạo đức dân tộc

Các bài báo trên hai chương trình Phát thanh và Truyền hình Nghệ An đã

gióng hồi chuông cảnh báo về ảnh hưởng tiêu cực của MT tới lối sống xã hội,

truyền thống đạo đức dân tộc Truyền thống tốt đẹp bấy lâu kết tinh trong văn

hoá truyền thống, trong cách ứng xử tinh tế, tế nhị giữa người với người sẽ bị phá

vỡ do MT Nguy hiểm hơn, tệ nạn nghiện MT cồn tạo ra lối sống hưởng thụ, lười

biếng lao động, tạo dư luận xấu trong cộng đồng và lây lan ngày càng mạnh

trong xã hội Trên hai kênh sóng Phát thanh và Truyền hình Nghệ An đã có

nhiều bài viết phản ánh về những vụ án trong gia đình có nguồn gốc xuất phát từ

MT Điển hình là bài ““Thức tỉnh” của tác giả Kim Cúc (Phát thanh 19/9/2005):

Tờ một người hiển lành, chăm chỉ làm ăn, hàng xóm, láng giềng ai cũng yêu quý, nhưng giờ đây thì khác, hễ nhắc tới anh ai cũng đều phải khiếp sợ Khiếp sợ vì anh có tiếng về trộm cắp, chấn lột và có tiếng về đánh đập vợ con

Hay là các bài “Khởi tố vụ án hình sự” của Thuý Vinh (Truyền hình

31/10/2005), “Chuyện cảnh giác” của tác giả Duy Ty (Phát thanh 11/11/2005) là

những bài viết phản ánh khá cô đọng về sự huỷ hoại của MT đến nền văn hoá

truyền thống Các bài như: “Tổng kết hội thi văn nghệ” (Truyền hình

24/06/2005) cha Thu Hién- Trường Ca, “Đô Lương tổ chức cuộc thi phòng

chống ma tuý” (Truyền hình 23/4/2005), “Hưng Nguyên vì mục tiêu làm sạch

ma tuý” (Truyền hình 26/06/2006).v.v , đều cĩ đề cập đến vấn để bảo vệ nền

văn hố truyền thống trước sự xâm nhập của TNMT Khi phản ánh về hội thi văn

nghệ phịng chống MT, Đài TT-TH Thanh Chương cĩ bài “Thanh Chương thị

văn nghệ phịng, chống MT” (Truyền hình 29/06/2005): “Qua hội thi cũng giúp

mọi người dân thấy vai trị của nền văn hố truyền thống nĩi chung, văn hố gia

đình nĩi riêng trong việc phịng, chống ma tuý” Thơng qua những bài viết với

những dẫn chứng xác thực và cách lập luận lơgíc các tác giả đã khẳng định lối

sống và nền văn hố truyền thống đang đứng trước sự đe doạ của tệ nạn MT Tuy

nhiên hạn chế của những bài viết về vấn đề này là chưa đề cập nhiều đến các

biện pháp phịng, chống sự huỷ hoại của MT đối với nền văn hố truyền thống

2.1.1.4 Hậu quả đối với an ninh trật tự, an tồn xã hội

Tệ nạn MT báo giờ cũng kéo theo hàng loạt các tệ nạn khác nảy Trong

đĩ đặc biệt là TNMT là tiền đề cho sự mất an ninh trật tự trên địa bàn Bài “Ma

tuý trong thanh thiếu niên” (Phát thanh 15/11/2005) cĩ đoạn viết:

Tình hình nghiện MT ngày càng diễn ra phức tạp trong thanh thiếu niên, 70% người nghiện ma tuý cho biết hêrợn là loại MT dùng chủ yếu của họ Và những khu vực tỷ lệ thanh, thiếu niên chiếm tỷ lệ nghiện cao là thành phố Vinh và thị xã Cửa Lị Một khi tỷ lệ người nghiện gia tăng sẽ kéo theo đĩ là tình trạng trộm cắp”

Bài “Hưng Long, một điểm đen về ma tuý” (Truyền hình 27/9/2005) là

hồi chuơng cấp báo về tệ nạn này:

Nằm sát khu vực thành phố Vinh, là nơi cĩ nhiều tuyến đường qua lại, xã Hưng Long, huyện Hưng Nguyên đang trở thành nơi tập trung chích hút và buơn bán hêrơin của các con nghiện

Minh chứng là

Khi đưa tin về vấn đề này nhiều phĩng viên đã khai thác được những

thơng tin qua các lực lượng cơng an, biên phịng, hải quan Điển hình là các

bài: “Cửa Lò bắt 21 vụ buôn bán MT” (Truyền hình 16/10/2005), “Công an

Tân Kỳ bắt trộm xe máy” (Truyền hình 23/10/2005), “Công an Hưng Nguyên

bắt tội phạm trộm cấp” (Truyền hình 09/11/2005) Trong bài “Công an thành

phố Vinh bắt các đối tượng cướp giật” (Truyền hình 23/8/2005) của Đài TT-

TH Vinh có đoạn:

Ngày 23/8/2005 công an thành phố Vinh đã bắt Nguyễn Tiến Đạt,

là sinh viên khoa Hoá - Trường Đại Học Vinh về hành vi lấy trộm

xe máy của anh Đặng Thanh Minh ở xã Hưng Đông - TP Vinh Bắt Nguyễn Tiến Dũng, sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Kỹ thuật Vinh về tội cưỡng đoạt tài sản của anh Lê Khắc Hùng Đồng thời trước đó vào ngày 25/1/2005 công an TP Vinh cũng đã bắt sinh viên Trương Lê Kiêu Khanh, khoa Ngoại ngữ, trường Đại Học Vinh về tội cướp giật điện thoại di động và 290.000 đồng tiền mặt của chị Trần Khánh Hải

Bài báo đã lên tiếng cảnh báo sự gia tăng tội phạm là học sinh, sinh viên,

điều này cho thấy các trường học, nhất là các trường Đại học, Cao đẳng đang

đứng trước nguy cơ mất an ninh, trật tự nghiêm trọng do MỸ gây ra Qua hàng

loạt những bài viết về các vụ án trộm cắp, cướp giật đã giúp công chúng hình

dung được bức tranh toàn cảnh về đại dịch ma tuý đang hành hoành khấp nơi Từ

đó góp phần nâng cao ý thức cảnh giác cho người dân về công tácphòng, chống

TNMT Điểm chung của các bài viết là con số về đối tượng, hành vi, động cơ,

mục đích phạm tội Điều đó cho thấy tính xác thực và độ tin cậy của thông tin

Tuy nhiên, các bài viết quá thiên về số liệu của hồ sơ các vụ án mà chưa đi tìm

những nguyên nhân khác như: Việc bố mẹ ly dị, phạm tội, thiếu việc lam.v.v

cũng là nguyên nhân dẫn đến sự gia tăng của các con nghiện

2.1.1.5 Tình trạng buôn bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng và sản xuất

trái phép các chất ma tuý

Rất nhiều bài viết đã phản ánh về tình trạng người nghiện, nhất là các đối

tượng thanh thiếu niên hiện nay ở Nghệ An là rất cao Trong ““Irang truyền hình

an ninh” (Truyền hình 10/12/2005):

Bên cạnh đặc điểm tâm lý, nhân cách của tuổi trẻ thì một trong những nguyên nhân dẫn trẻ đến với MT ngày càng nhiều hơn là do mặt trái của cơ chế thị trường đang từng ngày, từng giờ tác động vào trường học gây nên sự lệch chuẩn trong nhân cách của học sinh

Ví dụ như: Tình trạng phát triển tràn lan các dịch vụ Internet, quán

sá, sự lây lan của các tệ nạn cờ bạc, rượu chè, mai dam vào trường

học là những nhân tố gây nên sự gia tăng của tệ nạn ma tuý trong lứa tuổi thanh thiếu niên

Hay trong bài “Vai trò của gia đình” của tác giả Ngô Lan (Phát Thanh

12/04/2006):

Sự nuông chiều và buông lỏng trong khâu quản lý con em của các bậc phụ huynh là một phần nguyên nhân dẫn đến các em tìm đến với MT ngày càng nhiều hơn

Trong “Câu chuyện cảnh giác” (Phát thanh 14/4/2006)đã nhấn mạnh:

Nhiều người có tiền cứ tưởng sẽ cho con cái mình được một cuộc sống đầy đủ Nhưng nào ngờ chính sự đầy đủ thái quá đã tạo điều kiện cho con cái sa đà vào con đường hút và tiêm chích ma tuý

Có nhiêu bài báo đã đưa ra những con số thống kê khiến nhiều người

phải giật mình trước sự lây lan nhanh chóng của TNMT, bài “Báo động đỏ” của

tác giả Hữu Trọng (Phát thanh 18/11/2005) viết về tình trạng người nghiện MT ở

vùng cao Tương Dương - Nghệ An: |

Một huyện có 22 công chức Nhà nước nghiện ma tuý, hiệu trưởng trường PTTH nội trú Hữu Khuông phải ăn lá ngón tự tử vì dây vào

ma tuý Trong hơn 100 cán bộ công chức ở Tương Dương nghiện

ma tuý thì có tới 22 trường hợp là thầy giáo