ĐẠI HỌC UEH – TRƯỜNG KINH DOANH UEH KHOA QUẢN TRỊ TIỂU LUẬN CUỐI KỲ Giảng viên hướng dẫn TS Trần Đăng Khoa Môn học Tư duy thiết kế Lớp học phần Sinh viên thực hiện TP Hồ Chí Minh, tháng 4 năm 2022 M.
Trang 1ĐẠI HỌC UEH – TRƯỜNG KINH DOANH UEH
KHOA QUẢN TRỊ
- -TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
Giảng viên hướng dẫn: TS Trần Đăng Khoa
Lớp học phần:
Sinh viên thực hiện:
TP Hồ Chí Minh, tháng 4 năm 2022
Trang 2MỤC LỤC
1 Phân tích SCOPES và xác định thách thức thiết kế (design challenge) 3
2 Phân tích STEEP 4
2.1 Phân tích STEEP 4
2.2 Ma trận phân tích STEEP 6
2.3 Xác định ưu tiên phân tích STEEP 7
3 Xác định các bên liên quan 7
3.1 Liệt kê các bên liên quan với thách thức thiết kế 7
3.2 Ma trận các bên liên quan 8
4 Các cơ hội có thể tận dụng để giải quyết thách thức thiết kế 8
5 Xác định đối tượng người dùng (khách hàng) tiềm năng 9
5.1 Bản phác thảo nhân vật khách hàng tiềm năng 9
5.2 Viết mô tả nhân vật khách hàng tiềm năng 11
6 Xác định giải pháp kinh doanh 12
6.1 Sử dụng các kỹ thuật SCAMPER, POEMS, cảm hứng tương tự, phá hủy - tái tạo để brainstorm các ý tưởng cho giải pháp 13
6.2 Gom nhóm các ý tưởng cho giải pháp 15
6.3 Mô tả ngắn gọn giải pháp 17
6.4 Lập hành trình trải nghiệm người dùng 17
6.5 Viết câu chuyện giải pháp 18
Trang 3Một vấn đề mà những cá nhân, gia đình Việt Nam đang gặp phải hiện nay:
KHÔNG GIAN SỐNG THIẾU SẮC XANH
1 Phân tích SCOPES và xác định thách thức thiết kế (design challenge)
SCOPES DEFINITIONS
SITUATION AND/
OR PROBLEM
Không gian sống thiếu sắc xanh, tình trạng stress do học tập và làm việc trong thời gian dài
CONSTRAINTS Những cá nhân, gia đình muốn không gian sống của mình thêmsắc xanh nhưng không gian sống lại chật hẹp, không đủ diện
tích để trồng cây
Quỹ thời gian rảnh hạn hẹp, không thể dành nhiều thời gian để chăm sóc cây xanh
OBJECTIVE Có một không gian sống xanh.Cải thiện tính thẩm mỹ của căn phòng (ngôi nhà).
Hỗ trợ giảm stress sau những giờ học tập và làm việc mệt mỏi Không gian sống xanh giải quyết bài toán về ô nhiễm không khí, mà các thành phố lớn đang gặp phải
PEOPLE Đối tượng sinh viên, người đi làm có thu nhập trung bình khátrở lên
Đối tượng, sinh viên, người đi làm có nhu cầu cao về không gian sống lành mạnh
ESTIMATES Nhân lực chất lượngTài chính
Cơ sở hạ tầng Nhà cung ứng giống cây trồng Chuyên gia chăm sóc cây cảnh
DESIGN
CHALLENGE
Làm thế nào trong vòng 2 năm 50% người dân Việt Nam một không gian sống xanh (cây cảnh mini) để cải thiện tính thẩm
mỹ của căn phòng (ngôi nhà), hỗ trợ giảm stress sau những giờ học tập và làm việc mệt mỏi trong khi không gian sống chật
Trang 4hẹp, không có nhiều thời gian chăm sóc cây xanh?
2 Phân tích STEEP
2.1 Phân tích STEEP
STEEP DEFINITIONS/ITEMS
SOCIAL &
DEMOGRAPHIC
- Lối sống: Con người hiện nay có xu hướng sống hòa nhập với thiên nhiên sau những giờ học tập, làm việc mệt mỏi
- Sở thích: Các bạn trẻ có sở thích đối với những sản phẩm nhỏ xinh nên cây cảnh mini cũng được xem là một sản phẩm có lợi thế
- Thời gian: Mọi người còn phải đối mặt với vấn đề cơm,
áo, gạo, tiền nên có ít thời gian, công sức để chăm sóc cây cảnh Đây là cơ hội cho việc phát triển dịch vụ chăm sóc cây xanh
TECHNOLOGY - Công nghệ 4.0 phát triển giúp tiếp cận đến những kiếnthức, chia sẻ bổ ích về chăm sóc cây xanh Dễ dàng truyền
thông và tiếp cận thông tin về các chủ đề liên quan
- Mạng xã hội phát triển giúp kết nối những người yêu thích cây xanh lại với nhau
ECONOMY - GDP bình quân đầu người: theo như VNDIRECT dự báovào năm 2021 GDP bình quân đầu người là 7,5% - là một
trong những nước có triển vọng tăng trưởng của Châu Á,
Trang 5điều này cho thấy người dân có khoảng thu nhập ổn định
và có thể đầu tư vào việc mua cây cảnh mini để trang trí trong gia đình
- Tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế trong quý I/2022 tăng 5,03%, cho thấy nền kinh tế Việt Nam đang đi lên khiến người dân ngày càng biết sống hưởng thụ cho chính mình hơn
ENVIRONMENT
AND NATURE
- Điều kiện khí hậu tự nhiên tại Việt Nam tốt
- Vấn đề ô nhiễm không khí ở Việt Nam đang ở mức độ nghiêm trọng nên việc cần có sắc xanh trong gia đình là một điều cần thiết
- Dịch bệnh Covid – 19 diễn ra làm cho học sinh, sinh viên phải học online, nhân viên phải làm việc tại nhà sẽ có nhiều thời gian hơn trong việc chăm sóc cây xanh trong nhà Tuy nhiên, làm việc tại nhà hay học online cũng có thể dẫn đến việc stress, không gian sống xanh sẽ giúp phần nào giảm được nguy cơ stress
- Không gian sống của người dân tại các thành phố lớn có diện tích nhỏ hẹp, không thể chiếm dụng diện tích cho những loại cây xanh có kích thước to lớn nên cây cảnh mini là một giải pháp thay thế khi người dân có nhu cầu sống xanh
POLITICAL
AND LEGAL
- Quy định về niêm yết giá theo pháp luật giúp các cá nhân,
tổ chức kinh doanh đưa ra mức giá hợp lý
- Nhà nước khuyến khích trồng cây, phát triển mảng xanh trong khuôn viên
2.2 Ma trận phân tích STEEP
Trang 62.3 Xác định ưu tiên phân tích STEEP
- High Impact – Likely to Occur: Sống hòa nhập với thiên nhiên và giảm ô nhiễm không khí
Không gian sống nhỏ hẹp
Dịch Covid
- 19
High Impact
Sống hòa nhập với thiên nhiên
Tốc độ tăng trưởng cao
Ô nhiễm không khí
GDP bình quân đầu người tăng
Nhà nước khuyến khích
Quy định
về niêm yết giá
Uncertain to Occcur
Sở thích:
sản phẩm nhỏ xinh
Điều kiện khí hậu tự nhiên tốt
Mạng xã hội phát triển
Công nghệ 4.0
Likely to Occcur
Low Impact
Trang 7- High Impact – Uncertain to Occur: Dịch Covid – 19 và không gian sống nhỏ hẹp
3 Xác định các bên liên quan
3.1 Liệt kê các bên liên quan với thách thức thiết kế
- Chuyên gia chăm sóc cây cảnh
- Nhà cung ứng giống cây trồng
- Nhà cung ứng phân bón
- Nhân viên văn phòng
- Người dân chung cư
- Sinh viên
- Chính phủ
- Bạn bè, người thân
- Cộng đồng yêu thích cây cảnh (mini)
3.2 Ma trận các bên liên quan
Cộng đồng yêu thích cây cảnh
Nhà cung ứng phân bón
Chính phủ
High Interest
Nhà cung ứng giống cây trồng
Người dân chung cư
Chuyên gia chăm sóc cây cảnh
Nhân viên văn phòng
Low Influence
Bạn bè, người thân
High Influence
Sinh viên Nhà cung
ứng phân bón
Trang 84 Các cơ hội có thể tận dụng để giải quyết thách thức thiết kế
- Con người có nhu cầu cao đối với không gian sống của mình, muốn hòa nhập với thiên nhiên, tăng tính thẩm mỹ cho ngôi nhà
- Các sản phẩm nhỏ xinh như cây cảnh mini được nhiều giới trẻ yêu thích
- Công nghệ 4.0 phát triển
- Mạng xã hội phát triển
- Thu nhập của người dân tương đối ổn định
- Điều kiện khí hậu tại Việt Nam tốt, thích hợp cho cây xanh phát triển
- Cây xanh giúp giảm tình trạng ô nhiễm không khí
- Nhu cầu sống hưởng thụ của người dân ngày càng tăng cao khi nền kinh tế phát triển đi lên
- Các dịch vụ chăm sóc cây xanh phát triển
- Nguồn nhân lực chất lượng, dồi dào
5 Xác định đối tượng người dùng (khách hàng) tiềm năng
5.1 Bản phác thảo nhân vật khách hàng tiềm năng
PERSONA CANVAS Personal name: Trần Trọng Nghĩa
Demographic Design:
Age: 24
Gender: Nam
Home: 497 Phan Văn Trị,
P 5, Q Gò Vấp, TP Hồ
Chí Minh
Family: Gồm 6 người (ba,
Goals:
- Giảm stress trong công việc, mang lại tinh thần sảng khoái, phấn chấn sau những giờ dài làm việc
- Không gian căn phòng
Deep Need Statement:
- Tăng tính thẩm mỹ, sắc xanh cho căn phòng hay bàn làm việc
- Giảm stress trong công việc
Trang 9mẹ, 3 chị gái và Nghĩa)
Educational Background:
Tốt nghiệp Đại học Công
nghiệp TP.HCM Hiện
đang là nhân viên IT
sạch sẽ, mát mẻ, có tính thẩm mỹ
- Giảm ô nhiễm không khí và cảm giác ngột ngạt cho căn phòng
Motivation/Aspiration:
- Có một sức khỏe tinh thần lành mạnh
- Tạo sắc xanh cho căn phòng
Diversity of Needs:
- Có một sức khỏe tốt
- Tinh thần luôn lạc quan, vui vẻ, cố gắng hết mình cho công việc mà mình đam mê
và lựa chọn
- Một không gian sống xanh, hòa nhập với thiên nhiên, có tính thẩm mỹ cao
Hobbies/Likes/Dislikes:
- Thích chơi thể thao:
bóng đá
- Thích đọc và sưu tầm
sách
- Thích chơi game
- Có thói quen nghe
nhạc
Challenges/Pain Points:
- Không gian căn phòng hạn hẹp
- Thời gian làm việc bận rộn, ít thời gian rảnh
- Có quá nhiều nơi bán cây cảnh mini rẻ nhưng thiết kế không đẹp mắt hoặc đẹp nhưng giá cả lại khá đắt
Social & Family Lifestyle:
- Phong cách sống hiện
đại, phóng khoáng
- Năng động, thích
khám phá
Behavior:
- Ít gia tiếp và trò chuyện với bạn bè
- Ham tìm tòi, học hỏi những điều tốt cho cuộc sống, sức khỏe của mình nhưng chưa xác định được mình nên làm cái nào
- Thường hay nghĩ đến những điều tiêu cực
5.2 Viết mô tả nhân vật khách hàng tiềm năng
Trong một lần tham gia vào dự án phát triển phần mềm của Công ty FPT, tôi đã biết đến và làm quen bạn Trần Trọng Nghĩa – một cựu sinh viên của trường Đại học Công Nghiệp TP.HCM và hiện đang làm nhân viên IT cho Công ty FPT
Trang 10Bạn Nghĩa năm nay 24 tuổi, sinh ra và lớn lên trong gia đình gồm 6 thành viên (bố, mẹ, 3 chị gái và Nghĩa) Là cậu con Út trong gia đình vì vậy Nghĩa luôn phải chịu sự
so sánh với 3 người chị gái làm giáo viên của mình Từ khi rời quê hương tìm bước đường tương lai mới của chính mình tại trường Đại học Công Nghiệp, Nghĩa luôn dặn chính mình phải nỗ lực không ngừng, để cầm trong tay tấm bằng danh giá Năm 2021 là một năm đáng nhớ, vì sau bao nhiêu cố gắng Nghĩa đã tốt nghiệp với tấm bằng loại giỏi ngành IT của trường
Nhiều năm trở lại đây, ngành Công nghệ thông tin trong được đánh giá là một trong những ngành có sức hút lớn với nguồn nhân lực dồi dào cùng mức lương khá cao
Vì vậy, nhiều sinh viên lựa chọn theo học ngành, những điểm sáng của ngành IT là vô cùng hấp dẫn, nhưng cũng không thể phủ nhận rằng dân IT vẫn phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, có những nỗi khổ của dân IT mà người ngoài ngành không phải ai cũng thấu hiểu Trên thực tế, lượng công việc mà một lập trình viên phải làm việc hằng ngày là khá nhiều, phải suy nghĩ căng thẳng khi làm việc, việc thiếu ngủ là điều không thể tránh khỏi, được xem là thường xuyên, sẽ khiến tình trạng stress ở các lập trình viên dần xuất hiện nhiều hơn Mỗi ngày, phải dành trung bình 8 – 10 tiếng với chiếc màn hình máy tính và hầu như là ít khi ra ngoài nên khả năng giao tiếp của các lập trình viên cũng thường giảm
đi Có lẽ là nỗi khổ không lạ mấy của dân IT là việc bị bạn bè, người thân nhờ vả khi máy tính trục trặc, máy khởi động chậm, cài windows,… là chuyện mà lập trình viên nào cũng từng trải qua, không chỉ làm việc tại công ty mà họ còn phải giúp đỡ những người khác rất nhiều dẫn đến quá tải công việc Mắt và da của nhân viên IT là một trong những chỗ nguy hiểm nhất bởi vì ánh sáng xanh của màn hình máy tính và các thiết bị điện tử không tốt cho sức khỏe mà dân IT phải tiếp xúc với máy tính thường xuyên và liên tục mỗi ngày làm cho da có nguy cơ bị bệnh và khiến bạn có thể nhanh già hơn nếu không được chăm sóc cẩn thận Ngoài ra, không tập luyện thể dục thể thao thường xuyên cũng có thể khiến
cơ thể dễ mắc bệnh hơn mà nhiều minh chứng khoa học đã cho thấy người làm việc với máy tính quá nhiều có nguy cơ bị vô sinh cao hơn so với những ngành nghề khác
Trang 11Tuy nhiên, thời gian vừa qua là nỗi ám ảnh cực lớn đối với Nghĩa, vì bạn vừa mới
ra trường nhưng dịch Covid-19 ập đến khiến mọi kế hoạch của Nghĩa bị vỡ tan Thật may mắn, khi bạn được nhận là cộng tác viên của một công ty IT ở TP.HCM, nhưng do tình hình dịch bệnh nên bạn phải làm việc tại nhà bằng hình thức online Như chúng ta đã biết, việc sử dụng máy tính làm việc cả ngày sẽ ảnh hưởng đến mắt và đầu sẽ bị đau, điều này ảnh hưởng vô cùng lớn đến sức khỏe khi làm việc quá lâu Ngoài ra, dẫn đến việc stress trong công việc, não sẽ mệt mỏi, hoạt động kém, người ủ rũ, rã rời, lười vận động Không tự tin trong công việc, dễ quên, ngại tiếp xúc với người thân và bạn bè, khó chịu với sự ồn ào, kèm theo đó tự nhốt mình trong phòng làm việc khiến cho không gian phòng nóng lên và không có nhiều khí oxi đi vào trong, làm cho môi trường không khí ngột ngạt dẫn đến trong phòng có nhiều vi khuẩn gây hại Nghĩa đang lo lắng liệu rằng, tình trạng này kéo dài quá lâu sẽ ảnh hưởng to lớn đến mức nào đối với sức khỏe của bạn
ấy, có những biện pháp nào sẽ cải thiện tốt môi trường hiện tại hay không?
6 Xác định giải pháp kinh doanh
Design challenge: Làm thế nào trong vòng 2 năm 50% người dân Việt Nam có một
không gian sống xanh (cây cảnh mini) để cải thiện tính thẩm mỹ của căn phòng (ngôi nhà), hỗ trợ giảm stress sau những giờ học tập và làm việc mệt mỏi trong khi không gian sống chật hẹp, không có nhiều thời gian chăm sóc cây xanh?
6.1 Sử dụng các kỹ thuật SCAMPER, POEMS, cảm hứng tương tự, phá hủy - tái tạo để brainstorm các ý tưởng cho giải pháp
SCAMPER DEFINITIONS
SUBSTITUTE - Bán phân bón cho cây cảnh- Bán cây cảnh vỉa hè
- Bán quà lưu niệm thiên nhiên
COMBINE - Kết hợp bán cây cảnh và cung cấp gói dịch vụ chăm sóccây cảnh
- Kết hợp bán bón phân và bán cây cảnh
- Kết hợp lập hội nhóm giao lưu giữa các khách hàng và website chia sẻ kinh nghiệm trồng cây cảnh mini
Trang 12- Kết hợp trang trí của hàng theo hướng nhẹ nhàng, thanh mắt và mở nhạc thiên nhiên
ADAPT - Thay đổi địa điểm cửa hàng- Thay đổi nhân viên thiết kế chậu cây cảnh
- Thay đổi kiến thức nuôi trồng và chăm sóc cây
- Thay đổi các tiện ích trong gói dịch vụ chăm sóc cây cảnh
- Thay đổi chính sách marketing
MODIFY - Điều chỉnh lại dịch vụ chăm sóc khách hàng- Điều chỉnh thời gian lên các bài chia sẻ kinh nghiệm
chăm sóc cây cảnh trên website
- Điều chỉnh lại cơ cấu nhân viên
- Điều chỉnh thời gian làm việc của nhân viên
PUT TO OTHER
USES
- Sử dụng giá sách thay cho giá đựng những chậu cây cảnh
- Sử dụng chậu sứ/gốm/thủy tinh thay cho chậu nhựa
ELIMINATE - Loại bỏ các nhân viên kém chất lượng- Loại bỏ những loại cây cảnh khó chăm sóc
REVERVE - Sắp xếp lại quy trình giới thiệu và chăm sóc khách hàng- Sắp xếp lại thứ tự ưu tiên của các công việc
POEMS DEFINITIONS
PEOPLE - Sinh viên- Lao động phổ thông: công nhân, buôn bán nhỏ…
- Lao động trí thức: nhân viên văn phòng, kỹ sư, bác sĩ, lập trình viên, giáo viên…
- Người về hưu
OBJECTS - Mua cây xanh trang trí bàn làm việc- Đăng kí gói chăm sóc cây cảnh cho người bận rộn
- Hiểu được bản thân mình cần gì để cải thiện chất lượng sống
- Tìm hiểu các kiến thức chăm sóc cây cảnh mini
- Sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp căn phòng của mình
Trang 13ENVIRONMENT - Dịch Covid diễn ra phức tạp- Hiệu ứng nhà kính
- Ô nhiễm không khí
- Không gian sống ngột ngạt
MEDIA/MESSAGES - Các thiết bị thông minh: điện thoại, laptop, ipad- Công nghệ: mạng internet, website
SERVICES - Dịch vụ chăm sóc cây cảnh cho người bận rộn- Thiết kế chậu cây cảnh đẹp mắt
- Website, hội, nhóm chia sẻ kinh nghiệm chăm sóc cây cảnh
6.2 Gom nhóm các ý tưởng cho giải pháp
SCAMPER DEFINITIONS
SUBSTITUTE - Bán phân bón cho cây cảnh- Bán cây cảnh vỉa hè
- Bán quà lưu niệm thiên nhiên
COMBINE - Kết hợp bán cây cảnh và cung cấp gói dịch vụ chăm sóccây cảnh
- Kết hợp bán bón phân và bán cây cảnh
- Kết hợp lập hội nhóm giao lưu giữa các khách hàng và website chia sẻ kinh nghiệm trồng cây cảnh mini
- Kết hợp trang trí của cửa hàng theo hướng nhẹ nhàng, thanh mát và mở nhạc thiên nhiên
ADAPT - Thay đổi địa điểm cửa hàng- Thay đổi nhân viên thiết kế chậu cây cảnh
- Thay đổi kiến thức nuôi trồng và chăm sóc cây
- Thay đổi các tiện ích trong gói dịch vụ chăm sóc cây cảnh
- Thay đổi chính sách marketing
MODIFY - Điều chỉnh lại dịch vụ chăm sóc khách hàng- Điều chỉnh thời gian lên các bài chia sẻ kinh nghiệm
chăm sóc cây cảnh trên website
- Điều chỉnh lại cơ cấu nhân viên
- Điều chỉnh thời gian làm việc của nhân viên