TÓM TẮT NỘI DUNG HỌC PHẦN Học phần Tâm lý học đại cương cung cấp cho người học những kiếnthức cơ bản về tâm lý học bao gồm: đối tượng, nhiệm vụ, phương phápnghiên cứu của tâm lý học, bả
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA PHÁP LUẬT HÌNH SỰ
HIỆU TRƯỞNG PHÊ DUYỆT
(LƯU HÀNH NỘI BỘ)
Hà Nội - 2021
Trang 2BẢNG TỪ VIẾT TẮT
BT Bài tậpBTN Bài tập nhómCĐR Chuẩn đầu raCLO Chuẩn đầu ra của học phầnCTĐT Chương trình đào tạo
GV Giảng viênGVC Giảng viên chínhKTĐG Kiểm tra đánh giá
LT Lí thuyếtLVN Làm việc nhóm
NC Nghiên cứuNxb Nhà xuất bảnPGS Phó giáo sư
SV Sinh viên
TC Tín chỉTNC Tự nghiên cứu
TS Tiến sĩ
KHOA PHÁP LUẬT HÌNH SỰ
BỘ MÔN TÂM LÝ HỌC
Trang 3Bậc đào tạo: Cử nhân ngành Luật
Tên học phần: Tâm lý đại cương
Số tín chỉ: 02
Loại học phần: Tự chọn
1 THÔNG TIN VỀ GIẢNG VIÊN
1 TS GVC Chu Văn Đức - Trưởng bộ môn Tâm lý học
Văn phòng Bộ môn Tâm lý học
Phòng A309 - Trường Đại học Luật Hà Nội
Số 87 Nguyễn Chí Thanh, Đống Đa, Hà Nội
Trang 4Giờ làm việc: 8h00-17h00 hàng ngày (trừ thứ bảy, chủ nhật và ngày lễ)
2 CÁC HỌC PHẦN TIÊN QUYẾT: Không
3 TÓM TẮT NỘI DUNG HỌC PHẦN
Học phần Tâm lý học đại cương cung cấp cho người học những kiếnthức cơ bản về tâm lý học bao gồm: đối tượng, nhiệm vụ, phương phápnghiên cứu của tâm lý học, bản chất tâm lý người, lĩnh vực ý thức và vôthức, các quá trình nhận thức, chú ý, hoạt động, hành động, xúc cảm - tìnhcảm, ý chí và nhân cách; giúp sinh viên hình thành kỹ năng phân tích tâm
lý và hành vi, các kỹ năng tư duy, kỹ năng giải quyết vấn đề, kỹ năng kiểmsoát cảm xúc v.v, là tiền đề để sinh viên thành công trong cuộc sống cũngnhư vận dụng hiệu quả kiến thức tâm lý học vào thực tiễn nghề nghiệp tươnglai
4 NỘI DUNG CHI TIẾT CỦA HỌC PHẦN
Vấn đề 1 Tâm lý học là một ngành khoa học
1.1 Sơ lược lịch sử tâm lý học
1.2 Bản chất của hiện tượng tâm lý
1.3 Chức năng của tâm lý
1.4 Phân loại hiện tượng tâm lý
1.5 Đối tượng và nhiệm vụ nghiên cứu của tâm lý học
1.6 Các nguyên tắc và phương pháp nghiên cứu của tâm lý học
Trang 52.2.2 Các hiện tượng vô thức
2.2.3 Mối quan hệ giữa ý thức và vô thức
4.4 Quá trình động cơ hoá
4.5 Sai lệch hành vi: vi phạm pháp luật và tội phạm
6.3 Các đặc điểm đặc trưng của tình cảm
6.4 Các quy luật của xúc cảm và tình cảm
Trang 67.3 Hành động ý chí
7.4 Ý chí trong lĩnh vực pháp lý
Vấn đề 8 Nhân cách
8.1 Một số khái niệm
8.2 Đặc điểm của nhân cách
8.3 Cấu trúc của nhân cách
8.4 Quá trình hình thành và phát triển nhân cách
K1: Hiểu được hệ thống khái niệm cơ bản của khoa học tâm lý và các
phương pháp nghiên cứu trong tâm lý học; nguồn gốc nảy sinh, hìnhthành và phát triển tâm lý, ý thức;
K2: Phân tích được bản chất của hoạt động - hành động- hành vi và các
mặt trong đời sống tâm lý con người: nhận thức; chú ý; xúc cảm - tìnhcảm; ý chí
K3: Hiểu rõ bản chất và phân tích được các thuộc tính tâm lý tạo nên cấu
trúc nhân cách; các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành, phát triển vàhoàn thiện nhân cách
Về kĩ năng
S4: Phát triển khả năng tư duy; rèn luyện trí nhớ, trí thông minh, tính sáng
tạo, phương pháp học tập hiệu quả và kĩ năng nghiên cứu tài liệu một cáchkhoa học; kỹ năng làm việc nhóm
S5: Hình thành kỹ năng kiểm soát các xúc cảm; kỹ năng giải quyết vấn đề,
kỹ năng ứng xử,
S6: Hình thành, phát triển kĩ năng nhận diện các hiện tượng tâm lý và áp
dụng các tri thức đã học để giải quyết các vấn đề thực tiễn
Về năng lực tự chủ, tự chịu trách nhiệm
T7: Hình thành hứng thú, động cơ đúng đắn trong học tập; ý thức chủ
động, tích cực trong việc tự học, tự nghiên cứu của cá nhân;
Trang 7T8: Nâng cao ý thức trách nhiệm cá nhân đối với các hoạt động của nhóm,
1A1 Nêu được quan
điểm duy tâm và duy vật
về tâm lý
1A2 Nêu đựợc phân loại
và chức năng của hiện
1A4 Nêu được các lĩnh
vực cơ bản của tâm lý
1B1 Phân tích được
bản chất của hiệntượng tâm lý theoquan điểm của chủnghĩa duy vật biệnchứng
1B2 Phân biệt được
3 loại hiện tượngtâm lý
1C2 Đánh giá
được vai trò củatâm lý học trongcuộc sống, tronghọc tập và tronglĩnh vực pháp lý
1C3 Vận dụng
Trang 8học, ý nghĩa của tâm lý
học trong lĩnh vực pháp
lý và trong cuộc sống
1A5 Nêu được luận
điểm cơ bản của tâm lý
lý học
1.B4 Phân tích được
luận điểm cơ bảncủa tâm lý học hoạtđộng, tâm lý họchành vi, phân tâmhọc, tâm lý học nhânvăn
được các phươngpháp nghiên cứucủa tâm lý học
2A1 Nêu được khái
niệm, đặc điểm, cấu trúc,
các cấp độ của ý thức,
quá trình xuất hiện ý
thức
2A2 Nêu được khái
niệm vô thức và liệt kê
được các hiện tượng vô
vô thức trong lĩnhvực pháp lý
2C1 Nêu được
quan điểm cánhân về bản chất
và vai trò của vôthức và ý thứctrong đời sốngtâm lý và hành vicủa con người
2C2 Lý giải được
những vấn đề liênquan đến ý thức
và vô trong họctập, lĩnh vực phápluật và đời sống
3.
Chú ý
3A1 Nêu được khái
niệm, vai trò, 5 thuộc
3B2 Phân tích được
ưu điểm và hạn chếcủa từng thuộc tínhchú ý
3B3 Phân tích được
ưu điểm và hạn chếcủa mỗi loại chú ý
3C1 Biết cách
rèn luyện chú ý
3C2 Biết sử
dụng tri thức vềchú ý trong họctập và cuộc sống
4.
Hoạt
4A1 Trình bày được các
khái niệm: hoạt động,
4B1 Phân biệt được
hoạt động, hành
4C1 So sánh
được khái niệm
Trang 94A3 Nhận diện được
quá trình động cơ hoá
4A4 Nêu được khái
niệm và các loại sai lệch
4B3 Phân tích được
2 nhóm yếu tố trongquá trình động cơhoá
5A1 Nêu được khái
niệm cảm giác, tri giác;
các loại cảm giác, tri giác
5A2 Trình bày được 3
quy luật của cảm giác, 5
đặc điểm của tri giác, vai
trò của tri giác trong hoạt
động học tập và cuộc
sống
5A3 Nêu được khái
niệm, đặc điểm của tư
duy, các thao tác, các
loại tư duy; khái niệm,
đặc điểm của tưởng
5A5 Trình bày được vai
trò của cảm giác, tri giác,
tư duy, tưởng tượng và
5.B2 Phân biệt được
cảm giác với tri giác
5B5 Phân biệt được
tư duy với tưởngtượng
5B6 Phân tích được
5 cách sáng tạo củatưởng tượng
5B7 Phân biệt được
4 quá trình nhớ
5C1.Biết vận
dụng tri thức vềcác quy luật củacảm giác tronghọc tập và cuộcsống
5C2 Biết vận
dụng tri thức vềcác quy luật củatri giác trong họctập và cuộc sống
5C3 Biết vậndụng tri thức về
tư duy, tưởngtượng và trí nhớtrong học tập vàcuộc sống
5C4 Rèn luyện
được các kỹ năng
tư duy: tư duyphê phán, tư duysáng tạo, tư duytích cực tronghọc tập và cuộcsống
6.
Xúc
cảm và
6A1 Nêu được khái
niệm, vai trò và đặc điểm
của xúc cảm - tình cảm
6B1 Phân biệt được
xúc cảm với tìnhcảm
6C1 Đánh giá
được ý nghĩa củaxúc cảm, tình
Trang 106A4 Nêu được khái niệm,
vai trò và cấu trúc của trí
6C2 Vận dụng
được các đặctrưng và quy luậtcủa xúc cảm, tìnhcảm trong họctập và cuộc sống
6C3 Biết cách
rèn luyện trí tuệxúc cảm
7.
Ý chí
7A1 Nêu được khái
niệm, vai trò của ý chí
7A2 Nêu được 6 phẩm
chất ý chí
7A3 Nêu được khái
niệm, cấu trúc và 3 giai
7B2 Phân biệt được
hành động ý chí vớihành động khác
7B3 Phân tich được
cấu trúc 3 giai đoạncủa hành động ý chí
7C1 Đánh giá
được vai trò của ýchí trong tronghọc tập và đờicuộc sống
7C2 Biết cách
rèn luyện ý chí
7C3 Biết tạo
động lực tronghọc tập và cuộcsống
8.
Nhân
cách
8A1 Nêu được khái niệm,
đặc điểm và cấu trúc của
nhân cách
8A2 Trình bày được quan
điểm của phân tâm học về
cấu trúc của nhân cách
8A3 Nêu được khái
8A5 Trình bày được
khái niệm, cấu trúc và
đặc điểm của tính cách
8A6 Trình bày được
8B1 Phân biệt được
các khái niệm: conngười cá nhân, cátính, nhân cách
8B2 Phân tích được
cấu trúc nhân cách
8B3 Phân tích được
các dấu hiệu đặctrưng tâm lý của 4kiểu khí chất cơ bản
8B4 Phân tích được
các nhân tố ảnhhưởng đến sự hìnhthành và phát triểnnhân cách
8C2 Đánh giá
được vai trò củacác nhân tố trong
sự hình thành vàphát triển nhâncách
8C3 Đưa ra được
quan điểm riêngcủa mình về conđường rèn luyệnnhân cách
Trang 141 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình tâm lý học đại cương, Nxb.
Công an nhân dân, Hà Nội, 2018, 2019
2 Nguyễn Quang Uẩn (chủ biên), Giáo trình tâm lý học đại cương, Nxb.
Đại học Sư phạm, Hà Nội, 2013
5 T Harv Eker (2015), Bí mật tư duy triệu phú, Nxb Tp.HCM
6 Robert S.Felman (2003), Những điều trọng yếu trong tâm lý học, Nxb.
Trang 15* Sách
1 Bùi Kim Chi – Phan Công Luận (2010), Tâm lý học đại cương
-Hướng dẫn trả lời lý thuyết, giải bài tập tình huống và trắc nghiệm,
Nxb Chính trị - hành chính, Hà Nội, 2010
2 Vũ Dũng (chủ biên), Từ điển tâm lý học, Nxb Khoa học xã hội, Hà
Nội, 2000
3 Trần Trọng Thủy (chủ biên), Bài tập thực hành tâm lý học, Nxb Đại
học quốc gia, Hà Nội, 2002
4 Đặng Thị Vân (chủ biên, 2016), Giáo trình Tâm lý học nghề nghiệp,Nxb Đại học Nông nghiệp, Hà Nội
5 Đặng Thị Vân (chủ biên, 2016), Giáo trình Kỹ năng giao tiếp, Nxb Đạihọc Nông nghiệp, Hà Nội
6 Đặng Thị Vân (chủ biên, 2016), Sáng tạo trong học tập của sinh viênHọc viện nông nghiệp Việt Nam- Một số vấn đề lý luận và thực tiễn-Nxb Đại học Nông nghiệp, Hà Nội
Trang 16- Các hình thức kiểm tra đánh giá.
- Giới thiệu và giao các loại BT: cánhân (hoặc nhóm), học kì
- Phân nhóm, cử trưởng nhóm;
- Đọc đề cương học phần
- Chuẩn bị câu hỏi về đềcương và các tài liệu họctập
Lý
thuyết 1 2 - Phân tích được bản chất củahiện tượng tâm lý theo quan điểm
của chủ nghĩa duy vật biện chứng
- Phân biệt được 3 loại hiện tượng
tâm lý
- Phân tích được nội dung của cácphương pháp nghiên cứu cơ bảncủa tâm lý học
* Đọc:
- Giáo trình tâm lý họcđại cương, Trường Đạihọc Luật Hà Nội, Nxb.Công an nhân dân, HàNội, 2019, Chương I vàII
- Giáo trình tâm lý học
Trang 17- Phân tích được luận điểm cơ bảncủa Tâm lý học hoạt động, tâm lýhọc hành vi, phân tâm học, tâm lýhọc nhân văn.
đại cương, NguyễnQuang Uẩn (chủ biên),Nxb Đại học Sư phạm,
Hà Nội 2013, Chương I,III (tr 7 – 49)
- Phân tích 5 thuộc tính của chú ý
- Phân biệt được 5 loại chú ý: chú
ý không chủ định, chú ý có chủđịnh, chú ý sau chủ định, chú ýbên trong và bên ngoài
- Giáo trình tâm lý họcđại cương, Trường Đạihọc Luật Hà Nội, Nxb.Công an nhân dân, HàNội, 2019, Chương II,III
- Giáo trình tâm lý họcđại cương, NguyễnQuang Uẩn (chủ biên),Nxb Đại học Sư phạm,
Hà Nội 2013, Chương III(tr 42 – 66)
KTĐG Nhận bài tập nhóm
Tự NC 1 Nghiên cứu tài liệu chuẩn bị cho giờ thảo luận
Tư vấn - Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương pháp học
tập; chỉ dẫn khai thác các nguồn tài liệu.
- Thời gian: Được thông báo ở buổi đầu kỳ học
- Địa điểm: Văn phòng Bộ môn tâm lý (Phòng A309)
Trang 18- Giáo trình tâm lý học đạicương, Nguyễn QuangUẩn (chủ biên), Nxb Đạihọc Sư phạm, Hà Nội
2013, Chương III 49) IV, tr(.67-78)
(tr.42-* Tóm tắt những nộidung chính trong tài liệu.LVN 1 Thảo luận vấn đề theo nhóm
Seminar1 1 - Bản chất tâm lý người
- Phương pháp tìm hiểu tâm lý vàhành vi
- Các trường phái cơ bản trong tâm
lý học hiện đại
- Phân tích được luận điểm cơ bảncủa Tâm lý học hoạt động, tâm lýhọc hành vi, phân tâm học, tâm lýhọc nhân văn
- Nhận diện hiện tượng được ý thức,hiện tượng chưa được ý thức
- Mối quan hệ giữa ý thức và vô
thức trong đời sống tâm lý và hành
vi của con người
- Phát triển, khai thác tiềm năng vô
- Suy nghĩ, phát biểu ýkiến về câu hỏi hay tìnhhuống do giảng viên đưara
Seminar2 1 - Nêu được quan điểm của cá nhân
về vai trò của chú ý đối với nhữngngười hoạt động trong nghề luậtnói chung và người tiến hành tốtụng nói riêng
- So sánh được chú ý không chủ
định với chú ý có chủ định Từ đó,chỉ ra được các điều kiện ảnh
- Chuẩn bị câu hỏi vàtình - Đọc tài liệu, nêucâu hỏi, nêu thắc mắc
- Suy nghĩ, phát biểu ýkiến về câu hỏi, thắcmắc của bạn khác
- Suy nghĩ, phát biểu ýkiến về câu hỏi hay tình
Trang 19hưởng đến sự duy trì chú ý.
- So sánh khái niệm hành vi, hànhđộng
- Nêu quan điểm riêng của cá nhân
về cơ chế của quá trình động cơhoá
huống do giảng viên đưara
Tự NC 1 Nghiên cứu tài liệu và làm BT nhóm
Tư vấn - Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương pháp học
tập; chỉ dẫn khai thác các nguồn tài liệu.
- Thời gian: Theo thông báo ở buổi học đầu tiên
- Địa điểm: Văn phòng Bộ môn tâm lý (Phòng A309)
thuyết 2 - Phân tích 5 đặc điểmcủa tư duy
- Phân biệt được tư duy
với tưởng tượng
- Phân tích các cách sángtạo hình ảnh mới trongtưởng tượng
- Phân biệt 4 quá trìnhnhớ Đặc biệt là phân biệtđược 3 hình thức tái hiện
* Đọc:
- Giáo trình tâm lý học đại cương,Trường Đại học Luật Hà Nội,Nxb Công an nhân dân, Hà Nội
2019, Chương V
- Giáo trình tâm lý học đại cương,Nguyễn Quang Uẩn (chủ biên),Nxb Đại học Sư phạm, Hà Nội
2013, Chương IV, tr.67-115
- Giáo trình tâm lý học đại cương,Nguyễn Quang Uẩn (chủ biên),Nxb Đại học Sư phạm, Hà Nội,
2013, Chương VI (tr.79-94)
* Tóm tắt những nội dung chínhtrong tài liệu
Tự NC 1 Nghiên cứu tài liệu và làm BT nhóm
LVN 1 Thảo luận vấn đề theo nhóm
Trang 20Seminar 1 1 - So sánh được cảm giác và
- Chuẩn bị câu hỏi và tình - Đọctài liệu, nêu câu hỏi, nêu thắc mắc
- Suy nghĩ, phát biểu ý kiến vềcâu hỏi, thắc mắc của bạn khác
- Suy nghĩ, phát biểu ý kiến vềcâu hỏi hay tình huống do giảngviên đưa ra
Seminar 2 1 - Phân tích được sự khác
biệt giữa tư duy và tưởngtượng;
- Phân tích được các cáchsáng tạo hình ảnh mớitrong tưởng tượng;
- Chứng minh được trínhớ là quá trình chuyểntiếp từ hoạt động nhậnthức cảm tính đến hoạtđộng nhận thức lý tính vàngược lại
- Rút ra được phương pháphọc tập một cách có hiệuquả cho cá nhân
- Đọc tài liệu, nêu câu hỏi, nêuthắc mắc
- Suy nghĩ, phát biểu ý kiến vềcâu hỏi, thắc mắc của bạn khác
- Suy nghĩ, phát biểu ý kiến về câuhỏi hay tình huống do giảng viênđưa ra
Tư vấn - Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương pháp học tập;
chỉ dẫn khai thác các nguồn tài liệu.
- Thời gian: Theo thông báo ở buổi học đầu tiên
- Địa điểm: Văn phòng Bộ môn tâm lý (Phòng A309)
Trang 21trí tuệ cảm xúc.
- Phân tích được khái niệm ýchí, nội dung của từng phẩmchất ý chí
- Phân biệt được hành động ýchí với hành động khác
- Phân tích được cấu trúc 3giai đoạn của hành động ýchí; các phẩm chất ý chí biểuhiện trong mỗi giai đoạnhành động ý chí
VII
- Giáo trình tâm lý học đạicương, Nguyễn Quang Uẩn(chủ biên), Nxb Đại học Sưphạm, Hà Nội, 2013, Chương
V (tr 116 – 147)
* Tóm tắt những nội dungchính trong tài liệu
Tự NC 1 Nghiên cứu tài liệu và làm BT nhóm
Seminar 1 1 - Đánh giá được ý nghĩa của
xúc cảm, tình cảm trong đờisống hàng ngày
- Vận dụng được các đặctrưng và quy luật của xúccảm, tình cảm trong đời sống
- Đọc tài liệu, nêu câu hỏi, nêuthắc mắc
- Suy nghĩ, phát biểu ý kiến vềcâu hỏi, thắc mắc của bạnkhác
- Suy nghĩ, phát biểu ý kiến vềcâu hỏi hay tình huống dogiảng viên đưa ra
Tự NC 1 Nghiên cứu tài liệu và làm BT lớn
Seminar 2 1 - Đánh giá được vai trò của ý
chí nói chung và từng phẩmchất ý chí nói riêng trong đớisống
- Nhận diện được các loạihành động ý chí qua tìnhhuống thực tế
- Biết vận dụng một số biệnpháp rèn luyện ý chí
- Đọc tài liệu, nêu câu hỏi, nêuthắc mắc
- Suy nghĩ, phát biểu ý kiến vềcâu hỏi, thắc mắc của bạnkhác
- Suy nghĩ, phát biểu ý kiến vềcâu hỏi hay tình huống dogiảng viên đưa ra
KTĐG Nộp BT nhóm vào giờ seminar 2
Tư vấn - Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương pháp học
tập; chỉ dẫn khai thác các nguồn tài liệu.