Slide bài giảng thị trường chứng khoán

Chương I: Những vấn đề cơ bản về thị trường chứng khoán1.1 Khái niệm, đặc điểm và các chủ thể tham gia TTCK 1.1.1 Cơ sở hình thành thị trường chứng khoán Mâu thuẫn trong quan hệ cung

Giảng viên : LÊ ĐỨC TỐ

Bộ môn : Ngân hàng – Chứng khoán

THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

• Chương 1: Những vấn đề cơ bản về thị trường chứng

• Chương 5: Đầu tư và phâ n tích đầu tư chứng khoán

• Chương 6: Quản lý nhà nước về TTCK

Môn học bao gồm 6 chương:

Môn học bao gồm 6 chương:

Kết cấu môn học:

Tài liệu tham khảo:

Chương I: Những vấn đề cơ bản về thị trường chứng khoán

1.1 Khái niệm, đặc điểm và các chủ thể tham gia TTCK

1.1.1 Cơ sở hình thành thị trường chứng khoán

Mâu thuẫn trong quan hệ cung cầu vốn tiền tệ : người có vốn nhàn rỗi không gặp được người có nhu cầu cần vốn

Sự xuất hiện của các chứng khoán: trái phiếu chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp, cổ phiếu….

Hàng hóa là những Được đặc trương bởi

những định chế tài

Hoạt động mua bán thông qua người môi

TTCK gần với thị trường cạnh tranh Về cơ bản là thị

1.1.2 Khái niệm và đặc điểm(tiếp)

Các kênh luân chuyển vốn qua TTTC

Trong kênh tài chính gián tiếp

Trong kênh tài chính trực tiếp

Trung gian tài chính Người

cung vốn

Người cầu vốn

Trung gian tài chính

Người cung vốn

Người cầu vốn Vốn

Phí

Tổ chức phát hành: huy động

vốn và cung cấp hàng hóa cho thị trường

Tổ chức phát hành: huy động

vốn và cung cấp hàng hóa cho thị trường

Nhà đầu tư chứng khoán:

mua bán chứng khoán vì lợi nhuận

Nhà đầu tư chứng khoán:

mua bán chứng khoán vì lợi nhuận

Người kinh doanh

Người kinh doanh

Người cung

Người cung

Người quản lý và giám sát thị trường: cơ quan

quản lý nhà nước,

sở giao dịch, hiệp hội các nhà KDCK

Người quản lý và giám sát thị trường: cơ quan

quản lý nhà nước,

sở giao dịch, hiệp hội các nhà KDCK

1.1.3 Các chủ thể tham gia trên TTCK

Theo đối tượng giao dịch

Kiểm tra:

 1 Các chủ thể tham gia thị trường chứng khoán? Vai trò từng chủ thể? Chủ thể nào đóng

vai trò quan trọng nhất?

 2 Giải quyết tình huống sau:

Công ty SABECO thực hiện phát hành cổ phiếu lần đầu ra ngoài công chúng vào ngày

2/8/2016 với giá phát hành là 75.000 đ/cp, số lượng 832 triệu cổ phiếu Vậy Công ty Thu bn tiền? Theo sổ sách kế toán ghi nhận bao nhiêu tiền? Điều kiện để SABECO phát hành cổ phiếu là gì?

Vai trò việc phát hành đối với Thị trường, với NĐT và với SABECo như thế nào?

Sau 1 tháng : - Giá tăng lên 150.000 LN của Nhà đầu tư ? SAB được bao nhiêu tiền?

Khi giá cổ phiếu tăng hoặc cổ phiếu giảm, công ty phát hành được gì và mất gì?

Hỗ trợ như thế nào cho SAB trong việc phát hành?

Hỗ trợ cho nhóm đầu tư như thế nào

Doanh thu, lợi nhuận như thế nào

Thị trường chứng chỉ quỹ

Thị trường thứ cấp

Thị trường thứ cấp

Thị trường sơ cấp

Thị trường sơ cấp

1.2.2 Theo giai đoạn vận động của chứng khoán

Là thị tr ườn

g p hát hàn

h c

ác c hứn

g k hoán m

ới ( lần đầ

u đ ược ph

át h ành

và đưa vào lư

u th ông )

Khái niệm

•

Tạo vố

n c

ho

tổ chứ

c p hát hàn h

•

Chu yển hó

a các ng uồn vố

n n hàn rỗ

i tro

ng côn

g c hún

g v

ào t ron

g đ

ầu tư

Vai trò

•

Chứ

ng kho

án v

ừa

là côn

g c

ụ h

uy độn

g v

ốn vừa

là côn

g c

ụ đ

ầu tư si

nh lời

•

Chủ th

ể g iao dị ch:

Mộ

t b

ên là các tổ ch

ức phát hàn

h, m

ột bên

là các nh

à đầ

u tư

•

Thị trư ờng sơ cấp làm tăn

g v

ốn cho nền ki

nh tế

Đặc điểm

Thị trường sơ cấp

Là thị tr ườn

g d iễn ra cá

c gi

ao d ịch mu

a bán các ch ứng kh oán đã đư

ợc phát hàn

h trên th

ị

trư ờng sơ cấp

Khái niệm

•

Thự

c h iện vi

ệc di ch uyển qu yền sở hữ

u c hứn

g k hoá

n g iữa cá

c nh

à đầu tư

Vai trò

•

Chứ

ng kho

nh lời

•

Chủ th

ể g iao dị ch: c

ứ cấ

p k hôn

g l

àm tăn

g v

ốn cho nền ki

nh tế

Đặc điểm

Thị trường thứ cấp

A) Thị trường chứng khoán không có

A) Thị trường giao ngay:

mua bán theo giá thỏa thuận khi ký hợp đồng, thanh toán sau đó một hai ngày theo luật định

A) Thị trường giao ngay:

mua bán theo giá thỏa thuận khi ký hợp đồng, thanh toán sau đó một hai ngày theo luật định

B) Thị trường kỳ hạn:

giao dịch theo giá thỏa thuận khi ký hợp đồng, thanh toán sau những

B) Thị trường kỳ hạn:

giao dịch theo giá thỏa thuận khi ký hợp đồng, thanh toán sau những

1.2.4 Theo thời hạn thanh toán

1.3 Chức năng, vai trò của TTCK

Tập trung huy động vốn cho nền kinh tế

Điều tiết các nguồn vốn trong nền kinh tế

Kênh huy động, tập trung và luân chuyển vốn

Kích thích cạnh tranh, nâng cao hiệu quả hđ

Đa dạng hóa hình thức đầu tư và huy động vốn

Thúc đẩy hội nhập kinh tế

Tạo môi trường giúp chính phủ thực hiện cs kt

Đánh giá hiệu quả hoạt động doanh nghiệp

Tập trung huy động vốn cho nền kinh tế

Điều tiết các nguồn vốn trong nền kinh tế

Kênh huy động, tập trung và luân chuyển vốn

Kích thích cạnh tranh, nâng cao hiệu quả hđ

Đa dạng hóa hình thức đầu tư và huy động vốn

Thúc đẩy hội nhập kinh tế

Tạo môi trường giúp chính phủ thực hiện cs kt

Đánh giá hiệu quả hoạt động doanh nghiệp

o tú

ng thị

trư ờng Tha

o tú

ng thị

trư ờng

•

Đầu cơ ch ứng kh oán

•

Chèn ép,

cá lớn nuốt

cá bé

•

Tin đồn thấ

t th iệt , kh ông ch ính xác

Gia

o d ịch n

ội

gián Gia

o d ịch n

ội

gián

•

Lợi dụ

ng v iệc biết th ông tin nội bộ

•

Cá nhân sau đư

ợc coi

là biết th ông ti n: t hành vi

ên H ĐQ

T, B

an g iám đốc, B

an kiểm soát , cổ đông

lớn…

khác

ên tà

i kh oản khách hàng

•

Làm tr

ái lệnh đặt m ua, đặt bán của nhà đ

ầu tư

1.3.3 Các khía cạnh tiêu cực của TTCK

1.4.1 Điều kiện về kinh tế

1.4.2 Điều kiện về pháp lý

1.4.3 Điều kiện về nhân lực

1.4.4 Điều kiện về cơ sở vật chất kỹ thuật

1.4 Điều kiện hình thành và

phát triển TTCK 1.4 Điều kiện hình thành và

phát triển TTCK

2.1.1 Khái niệm và phân loại

“Chứng khoán là bằng chứng xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối với tài sản hay phần vốn của tổ chức phát hành Chứng khoán có thể được thể hiện dưới hình thức chứng chỉ hoặc bút toán ghi sổ hoặc

Chương II: CHỨNG KHOÁN

2.1 Chứng khoán và đặc trưng cơ bản của chứng khoán

ng

kho

án vố n

Chứ

ng

kho

án vố n

•Xác nhậ

n quy

ền và lợi ích hợp p háp của ngư

t hà nh

•

Cổ phi ếu, chứ

ng c

hỉ qu ỹ

Chứ

ng

khoán nợ

Chứ

ng

khoán nợ

•Xác nhậ

n quy

ền và lợi ích hợp p háp của ngư

•Trá

i p hiế u

Chứ

ng

kho

án p hái

sin h

Chứ

ng

kho

án p hái

sin h

•

Có nguồn gốc t

ừ c hứng kho

án gốc

và c

ó m

ối l iên

hệ c hặt chẽ với chứ

ng kho

án g ốc

•Quy

ền c họn m

ua, q uyề

n c họn bán , hợp đồ

ng tư ơng l ai

2.1.1 Khái niệm và phân loại(tiếp)

Chứ

ng khoá

n ghi danh: gh

i tê

n ngườ

i s

ở hữu

•

Chứ

ng khoá

n vô danh: không gh

i tê

n người sở hữu, phổ bi

ến và

chuyển nhượng dễ dàng

Theo khả năng chuyển

p ổn định

p biến đổi

Theo đặc điểm thu nhập

Tính sinh lợi: khả năng

mang lại thu nhập cho người

sở hữu chứng khoán, khác nhau đối với từng loại chứng khoán

Tính sinh lợi: khả năng

mang lại thu nhập cho người

sở hữu chứng khoán, khác nhau đối với từng loại chứng khoán

Tính rủi ro: rủi ro thị trường, rủi ro lạm phát, rủi ro vỡ nợ……

Tính rủi ro: rủi ro thị trường, rủi ro lạm phát, rủi ro vỡ nợ……

Ý nghĩa và mối liên hệ giữa các đặc trưng ?

2.1.2 Các đặc trưng cơ bản của CK

Nhà đầu tư thông minh – Ben Graham

Nhà đầu tư thông minh – Ben Graham

Tâm lý thị trường chứng khoán – Geogre Selden

Tâm lý thị trường chứng khoán – Geogre Selden

Flash boys – Cuộc nổi dậy ở phố Wall – Micheal Lewis

Cách sách hay cần đọc về chứng khoán

(Phần 1)

Cách sách hay cần đọc về chứng khoán

(Phần 1)

2.2 1 Trá

i p hiế

u hiế i p Trá .1 2.2

u

•

2.2.1 1 Kh

ái n iệm

: “

Trá

i p hiế

u là

loạ

i c hứ

ng k hoán xác

nhận quy

ủa n gườ

i s

ở hữu đối với một

phần vốn n

ợ của

tổ c hức phá

t h ành”

•

Trá

i ph iếu là

loạ

i c hứn

g k hoán qu

y đị

nh n ghĩ

a v

ụ c

ủa ng ười

phát hàn

h tr

ả c

ho ngư

ời n ắm gi

ữ c hứng kh oán m

ột k hoả

n ti

ền

nhất địn

h b

ao gồm

cả k hoả

n n

ợ vay ban đ

ầu v

à lãi tr ong một

kho ảng thời gi

an n hất định

2.2 Các loại chứng khoán

Trái chủ Mệnh giá Giá phát hành Thị giá trái phiếu Thời hạn trái phiếu

Kỳ trả lãi

Một số thuật ngữ liên quan:

o thờ

i hạ n

•Tín phi

ếu kho bạc

•Trá

i p hiếu kho b ạc

•Côn

g trá

i qu

ốc g ia

•The

o m

ục đ ích

•Côn

g trá

i qu

ốc g ia, trá

i p hiế

u c ông trì

nh …

Trái phiếu chính phủ và chính

quyền địa phương: bù đắp khoản

chi của ngân sách, tài trợ cho các

dự án chính phủ

Trái phiếu chính phủ và chính

quyền địa phương: bù đắp khoản

chi của ngân sách, tài trợ cho các

dự án chính phủ

•

Trá

i phiế

u đảm bảo

•

Trá

i phiế

u khôn

g đảm bảo

•

Trá

i phiế

u cầm cố

•

Trá

i phiế

u được bả

o lãnh

•

Trá

i phiế

u chuy

ển đổi2.2.1.3 Phân loại trái phiếu

* Theo chủ thể phát hành:

Theo phương thức trả lãi:

Theo phương thức trả lãi:

• Trái phiếu trả lãi trước

• Trái phiếu trả lãi định kỳ

• Trái phiếu trả lãi sau

Căn cứ trái phiếu có kèm phiếu lãi hay không

Căn cứ trái phiếu có kèm phiếu lãi hay không

• Trái phiếu có kèm phiếu trả lãi

• Trái phiếu không kèm phiếu trả lãi

Theo tính chất lãi suất:

Theo tính chất lãi suất:

• Trái phiếu lãi suất cố định

• Trái phiếu có lãi suất thả nổi

Phân loại trái phiếu (tiếp)

Lãi suất của trái phiếu

Lãi suất hiện hành

Tiền lãi TP/năm

Lãi suất hiện hành = -

Thị giá

nghĩa.

Lãi suất của trái phiếu

Lãi suất hoàn vốn

lượng tiền bỏ ra mua TP ở hiện tại => là thước đo mức sinh lời của TP có tính đến yếu tố thời gian và giá mua TP

Pm

Lãi suất của trái phiếu

Lãi suất đáo hạn

Là lãi suất hoàn vốn trung bình của một TP, nếu mua TP đó vào thời điểm hiện tại và giữ trái phiếu cho tới ngày đến hạn thanh toán

C C C C F n 1 F

Pm = - + - + … + - + - + - = C ∑ +

(1+y)1 (1+y)2 (1+y)n-1 (1+y)n (1+y)n t=1 (1+y)t (1+y)n

Trong đó: i1, i2 : mức lãi suất lựa chọn (i2> i1 và i2- i1≤ 1%)

y = i1 +

NPV1 (i2 –i1) /NPV1/ + /NPV2/

Lãi suất của trái phiếu

Lãi suất đáo hạn (tiếp)

trường TP ở các nước, lãi suất đáo hạn của những TP chủ yếu được niêm yết hàng ngày và được công bố trên các phương tiện thông tin đại chúng.

tháng trả lãi một lần Tổng mệnh giá TP là 1 triệu USD Hiện nay (sau 3 năm lưu hành trên thị trường) TP của Tập đoàn Tàu thuỷ có giá thị trường là 110 USD.

bằng mức lãi suất danh nghĩa hay không?

Lãi suất trái phiếu

Ví dụ về tính lãi suất đáo hạn

(110)

Lãi suất của trái phiếu

Lãi suất đáo hạn (tiếp)

2.2.2 Cổ phiếu

nhận quyền sở hữu và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối với tài sản hoặc phần vốn của công ty

cổ phần.

Thông thường cổ đông được chia cổ tức hàng năm

Cổ đông có thể tự do mua bán chuyển nhượng cổ phiếu

Cổ đông có thể tự do mua bán chuyển nhượng cổ phiếu

Được quyền tham gia ĐHCĐ và ứng cử, bầu

cử vào hội đồng quản

Được quyền chia tài sản cuối cùng khi công ty giải thể

2.2.2.1 Đặc điểm

Cổ ph iếu th ườn g: đ

ược hưởng cá

c quyề

n lợ

i thông thường

•

Đặc đi ểm :

•

Quy

ền của cổ đô

ng phổ thông ??

ếu

?

•

Thị giá

•

Giá tr

ị s

ổ sách

Theo quyền lợi mà cổ phiếu mang

lại:

Theo quyền lợi mà cổ phiếu mang

lại:

2.2.2.2 Phân loại cổ phiếu

Cổ phi

ếu

ưu đãi

: xác nhận

quyền sở hữ

u v

à đư

ợc hưở

ng n hững

ưu đãi

nhất đị nh

•

Đặc đi ểm:

•

Cổ tức đượ

c x

ác địn

h tr ước và đư

ợc nhận tr ước

cổ đ ông th ường

•

Sự tích lũ

y cổ tức

•

Khô

ng đ ược hưởng qu yền

bỏ phiếu

Theo quyền lợi mà cổ phiếu mang

lại (tiếp):

Theo quyền lợi mà cổ phiếu mang

lại (tiếp):

2.2.2.2 Phân loại cổ phiếu (tiếp)

Theo tích lũy cổ tức

CP ưu đãi tích lũy

CP ưu đãi không tích lũy

Theo quyền lợi bổ

CP ưu đãi có thể mua lại: công ty

phát hành mua lại với giá đã xác định

trước

CP ưu đãi có thể mua lại: công ty

phát hành mua lại với giá đã xác định

trước

CP ưu đãi có thể chuyển đổi:

chuyển đổi thành

cổ phiếu thường

CP ưu đãi có thể chuyển đổi:

chuyển đổi thành

cổ phiếu thường

Một số loại cổ phiếu ưu đãi cổ tức

Giá trị sổ sách của cổ phiếu thường (NAV)

Trong đó:

Tôi đã kiếm 2 triệu USD từ

TTCK như thế nào? – Nocolas Darvas

Tôi đã kiếm 2 triệu USD từ

TTCK như thế nào? – Nocolas Darvas

Bước đi ngẫu nhiên trên phố Wall – Burton

Bước đi ngẫu nhiên trên phố Wall – Burton

Những nguyên tắc nền tảng trong kinh doanh chứng khoán – Jonh Boik

Những nguyên tắc nền tảng trong kinh doanh chứng khoán – Jonh Boik

Cổ phiếu thường, lợi nhuận phi thường – Phillip

Cổ phiếu thượng hạng:

• Của các công ty lớn, có tên tuổi , ổn định, có tiềm lực tài chính lớn

• Giá không tăng nhanh, ít mất giá, cổ tức ổn định và tăng trưởng đều

Cổ phiếu thượng hạng:

• Của các công ty lớn, có tên tuổi , ổn định, có tiềm lực tài chính lớn

• Giá không tăng nhanh, ít mất giá, cổ tức ổn định và tăng trưởng đều

Cổ phiếu tăng trưởng:

Cổ phiếu tăng trưởng:

• Công ty có DT, thị phần tăng nhanh hơn tốc độ nền KT và ngành

• Cổ tức thấp, thậm chí không có

Cổ phiếu phòng vệ:

Cổ phiếu phòng vệ:

• Có sức ổn định trong thời kỳ KT suy thoái

• Mức chi trả cổ tức ổn định kể cả suy thoái hay nền kinh tế ổn định

Cổ phiếu thu nhập: mức chi trả lãi cao hơn bình thường

Cổ phiếu chu kỳ, cổ phiếu thời vụ

Cổ phiếu thu nhập: mức chi trả lãi cao hơn bình thường

Cổ phiếu chu kỳ, cổ phiếu thời vụ

2.2.2.2 Phân loại cổ phiếu (tiếp)

- Theo trạng thái công ty phát hành

• Ghi tên người sở hữu

2.2.2.3 Phân loại cổ phiếu (tiếp)

- Theo khả năng chuyển nhượng

Cổ phi

ếu đơn

phi ếu

Cổ phi

ếu đơn

phi ếu

•

1 c

ổ p hiế

u tươn

g đ ương

một ph iếu bầ u

•

Áp dụn

g D

N ít cổ đô ng

Cổ p hiếu

đa

phi ếu

Cổ p hiếu

đa

phi ếu

•

Số phi

ếu bầu

ít hơn số ph iếu đa

ng lưu hà nh

•

DN qu

á lớn , số lư ợng cổ đô

ng quá nh iều

Cổ p hiế

u

lưỡ

ng phi ếu

Cổ p hiế

u

lưỡ

ng phi ếu

•

Cổ đôn

g đ ược ph

ân

bổ hai lo

ại p hiế

u b ầu

2.2.2.2 Phân loại cổ phiếu (tiếp)

- Theo quyền tham gia biểu quyết

2.2.3 Chứng chỉ quỹ đầu tư

 Quỹ đầu tư chứng khoán: hình thành từ vốn góp nhà đầu tư để đầu tư vào chứng khoán theo hình thức:

Thành lập như công ty cổ phần và phát hành cổ phần ra công chúng

Bán chứng chỉ quỹ ra công chúng

Quỹ đại chúng: thực hiện việc chào bán CCQ ra công

Quỹ đóng: là quỹ đại chúng, CCQ đã bán ra công chúng

không được mua lại theo yêu cầu NĐT

Quỹ đóng: là quỹ đại chúng, CCQ đã bán ra công chúng

không được mua lại theo yêu cầu NĐT

Quỹ mở: CCQ có thể mua lại theo yêu cầu NĐT, được

Một số quỹ đóng của Việt Nam

2.2.4 Chứng khoán phái sinh

công ty cổ phần giành cho các cổ đông hiện hữu

Nội dung cơ bản của quyền mua:

2.2.4.1 Quyền mua cổ phần (tiếp)

R =

Trong đó: P0 là giá cổ phiếu trước ngày giao dịch không hưởng quyền

F là giá mua cổ phiếu theo quyền

m là số cổ phiếu đang lưu hành

n là số cổ phiếu phát hành mới

* R = P0 – P1 => P1= P0 - R

Tỷ lệ mua cổ phiếu mới theo quyền

Ví dụ

Phát hành thêm cổ phiếu với tỷ lệ 4:1 Giá cổ phiếu trước ngày giao dịch không hưởng quyền mua

cổ phần là 30.000 đ Giá mua theo quyền là 15.000đ/cp

Hãy tính:

2.2.4.2 Chứng quyền

 Là loại chứng khoán được phát hành cùng với đợt phát hành trái phiếu hay cổ phiếu ưu đãi, cho phép người sở hữu chứng quyền được mua trước một lượng cổ phiếu thường theo mức giá xác định trước, trong thời gian nhất định.

Có thời gian hiệu lực dài, từ 5 – 10 năm

Giá mua cổ phiếu ghi trên quyền cao hơn giá cổ phiếu trên thị trường vào thời điểm hiện tại

Người nắm giữ chứng quyền không có quyền của một cổ đông

Ví dụ về chứng quyền:

hạn 10 năm và mệnh giá là 1 tỷ đồng Lãi suất là 8%/năm Mỗi trái phiếu được kèm theo 1.500 chứng quyền và mỗi chứng quyền được mua 10 cổ phiếu FPT với giá tối thiếu bằng 105% so với giá bình quân của 7 ngày giao dịch liên tiếp trước ngày chào bán trái phiếu (80.000 đ) Thời hạn mua cổ phần theo quyền là năm thứ 3 và 4 kể từ ngày phát hánh trái phiếu.

=> Có nên mua cổ phiếu theo chứng quyền không ?