PowerPoint Presentation Học phần Luật Tài Chính Chủ đề Tổng quan về thị trường chứng khoán Giảng viên TS Nguyễn Thị Thu Hương Nhóm thực hiện Nhóm Nội Dung Chương 1 Chương 2 Chương 3 NHỮNG NÉT CHUNG VỀ THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN PHÁP LUẬT VỀ THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN THỰC TIỄN VÀ MỘT SỐ ĐỀ XUẤT HOÀN THIỆN NHỮNG NÉT CHUNG VỀ THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN Vài nét tổng quan ngắn gọn về sự hình thành và phát triển của thị trường chứng khoán 1 1 Trên thế giới Thế kỉ XV các thương gia tụ tập tại các quán phiên chợ N.
Trang 1Học phần Luật Tài Chính Chủ đề: Tổng quan về thị trường chứng
khoán Giảng viên: TS Nguyễn Thị Thu Hương
Nhóm thực hiện: Nhóm
Trang 2Nội Dung
Trang 3NHỮNG NÉT CHUNG VỀ THỊ TRƯỜNG CHỨNG
KHOÁN
Trang 4- Thế kỉ XV các thương gia tụ tập tại các quán phiên chợ…
- Năm 1453 Phiên chợ đầu tiên họp tại Vanber (Bỉ) …
- Năm 1547, mậu dịch thị trường dời tới thành phố Anver (Bỉ)
- Lịch sử phát triển của TTCK có nhiều thăng trầm
- Thế kỉ XVIII thị trường CK phát triển nhanh chóng tại Anh; Pháp; Đức; Ý…
Trang 5 SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
TẠI VIỆT NAM
SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
TẠI VIỆT NAM
- Bắt đầu vào thời điểm ngày 28-11-1996
- 2 năm sau đó, ngày 11-7-1998, thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được khai sinh theo Nghị định số 48/CP của Chính phủ Đồng thời, Chính Phủ cũng ký quyết định thành lập Trung tâm Giao dịch Chứng khoán, đặt cơ sở tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh
- Ngày 28-7-2000, Trung tâm Giao dịch Chứng khoán TP.HCM chính thức đi vào hoạt động với 2 mã cổ phiếu giao dịch đầu tiên là REE và SAM
- Ngày 8/3/2005 Trung tâm Giao dịch chứng khoán (TTGDCK) Hà Nội cũng chính thức ra mắt, trở thành trung tâm niêm yết của các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
- Trong giai đoạn đầu tiên (2000 – 2005), đây là giai đoạn chập chững bước những bước đầu tiên
- Năm 2006-2007 thị trường chứng khoán có những bước khởi sắc
- Năm 2008 do ảnh hưởng của tài chính trong nước,thị trường chứng khoán bị ảnh hưởng
- Hiện nay thị trường chứng khoán từng bước hoàn thiện và phát triển…
Trang 6Khái niệm; đặc điểm của thị trường chứng
khoán
1.2
Trang 7KHÁI NIỆM Thị trường
Quan điểm 3
Cho rằng "Thị trường
chứng khoán là thị trường cổ phiếu"
Trang 8• Theo quan điểm của TS Bạch Đức Hiển: “Thị trường chứng khoán là một bộ
phận quan trọng của thị trường vốn, hoạt động của nó nhằm huy động những nguồn vốn tiết kiệm nhỏ trong xã hội tập trung thành nguồn vốn lớn tài trợ dài hạn cho các doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế và Nhà nước để phát triển sản xuất, tăng trưởng kinh tế hay cho các dự án đầu tư”
• Theo quan điểm của PGS TS Lê Thị Thu Thủy: “Thị trường chứng khoán là một
loại thị trường vốn trung và dài hạn, nơi diễn ra các hoạt động phát hành, trao đổi, mua, bán, chuyển nhượng chứng khoán nhằm mục đích lợi nhuận”.
Định nghĩa
chung
Định nghĩa
chung
• Theo cách hiểu thông thường, thị trường chứng khoán được
hiểu đơn giản là nơi trao đổi, mua bán các chứng khoán hay các giấy tờ có giá Việc trao đổi mua bán này được thực hiện theo những quy tắc ấn định trước
• Theo góc độ pháp lý, thị trường chứng khoán là một loại thị
trường của thị trường vốn, nơi diễn ra các hoạt động phát hành, trao đổi và chuyển nhượng chứng khoán và nhằm một cái mục đích lợi nhuận
Trang 9ĐẶC
ĐIỂM
ĐẶC
ĐIỂM
Đối tượng giao dịch trên thị trường chứng khoán
là chứng khoán - hàng hóa đặc biệt
Là nguồn tài chính trực tiếp, chủ sở hữu (gồm người có khả năng cung ứng vốn và người cần vốn) đều trực tiếp tham gia thị trường, không có bên trung gian về tài chính
Là thị trường gần với thị trường cạnh tranh hoàn hảo, tất
cả mọi người đều được tự do tham gia vào thị trườngTrong thị trường chứng khoán, việc bảo vệ quyền
và lợi ích của các chủ thể được đặt lên trên hếtThị trường chứng khoán cơ bản là một thị trường liên tục, sau khi các chứng khoán được phát hành trên thị trường sơ cấp, nó có thể được mua bán nhiều lần trên thị trường thứ cấp
Đặc tính hấp dẫn nhất đối với các nhà đầu của thị trường chứng khoán là khả năng thanh toán
Trang 10Vai trò/chức năng của thị trường chứng khoán
Vai trò/chức năng của thị trường chứng khoán
1.3
Trang 11sự luân chuyển vốn nhịp nhàng giữa người thừa vốn và người thiếu
kinh tế
VAI TRÒ
Trang 12CHỨC
NĂNG
Các chức năng của thị trường chứng khoán
khác
Các chức năng chung áp dụng đối với bất kỳ một thị trường hàng hóa
Chức năng phân
phối lại
Chức năng bảo hiểm rủi ro về giá
Trang 131.4 Phân loại thị trường chứng khoán
Căn cứ theo đối tượng giao dịch
Căn cứ theo đối tượng giao dịch
Trang 141 Các nguyên tắc chung (Tôn trọng
quyền tự do mua, bán, kinh doanh và
dịch vụ của tổ chức, cá nhân trên thị
trường; Tự chịu trách nhiệm về rủi ro;
Tuân thủ quy định của pháp luật)
1 Các nguyên tắc chung (Tôn trọng
quyền tự do mua, bán, kinh doanh và
dịch vụ của tổ chức, cá nhân trên thị
trường; Tự chịu trách nhiệm về rủi ro;
Tuân thủ quy định của pháp luật)
2 Các nguyên tắc riêng (Công bằng,
công khai, minh bạch và bảo vệ quyền và
lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư chứng
khoán)
2 Các nguyên tắc riêng (Công bằng,
công khai, minh bạch và bảo vệ quyền và
lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư chứng
năm 2019
Trang 15PHÁP LUẬT VỀ THỊ TRƯỜNG CHỨNG
KHOÁN
Trang 162.1 Chủ thể của thị trường chứng khoán
khoán (Khoản 16
Điều 4 Luật Chứng khoán 2019).
- Nhà đầu tư có thể chia làm 2 loại:
+ Nhà đầu tư cá nhân
+ Nhà đầu tư chuyên nghiệp
- Nhà đầu tư là tổ
chức, cá nhân tham gia đầu tư trên thị trường chứng
khoán (Khoản 16
Điều 4 Luật Chứng khoán 2019).
- Nhà đầu tư có thể chia làm 2 loại:
+ Nhà đầu tư cá nhân
+ Nhà đầu tư chuyên nghiệp
- Cơ quan quản lý
nhà nước đối với thị
khoán là nhân tố
quan trọng đảm bảo thị trường chứng khoán hoạt động một cách trật tự, công bằng, đúng PL
- Mô hình cơ quan quản lý nhà nước đối với thị trường chứng khoán có những điểm khác nhau ở từng quốc gia [….]
- Các tổ
ứng dịch vụ thị trường chứng
khoán
+ Công ty chứng khoán+ Công ty quản lý quỹ+ Các ngân hàng thương mại
Trang 172.2
Trang 18 Khái niệm Chào bán chứng khoán dưới
góc độ pháp lý là hoạt động phát hành
chứng khoán gắn liền với quá trình chứng
khoán được chuyển từ tổ chức phát hành
sang nhà đầu tư theo trình tự, thủ tục luật
định
Bản chất của chào bán chứng khoán
chính là huy động nguồn vốn
Chào bán chứng khoán có vai trò quan
trọng đối với chủ thể chào bán và cả nền
kinh tế
Gồm: Chào bán chứng khoán ra công
chúng và Chào bán chứng khoán riêng lẻ
Khái niệm Chào bán chứng khoán dưới
góc độ pháp lý là hoạt động phát hành
chứng khoán gắn liền với quá trình chứng
khoán được chuyển từ tổ chức phát hành
sang nhà đầu tư theo trình tự, thủ tục luật
định
Bản chất của chào bán chứng khoán
chính là huy động nguồn vốn
Chào bán chứng khoán có vai trò quan
trọng đối với chủ thể chào bán và cả nền
kinh tế
Gồm: Chào bán chứng khoán ra công
chúng và Chào bán chứng khoán riêng lẻ
Pháp luật về Chào bán chứng khoán
Trang 19 Pháp luật về chào bán chứng khoán ra công chúng
Pháp luật về chào bán chứng khoán ra công chúng
Khái niệm: Là chào bán
chứng khoán cho một số
lượng lớn nhà đầu tư không
kể nhà đầu tư chuyên nghiệp
ra công chúng (doanh nghiệp nhà
nước cổ phần hóa; công ty trách nhiệm hữu hạn chuyển đổi thành công ty cổ phần; các quỹ đầu tư chứng khoán đại chúng và các công ty chứng khoán…)
Trình tự, thủ tục chào bán chứng khoán ra công chúng
(Điều 41, NĐ số 155/2020 NĐ-CP) quy định
- Đăng ký chào bán chứng khoán
Trang 20 Pháp luật về Chào bán chứng khoán riêng lẻ
Pháp luật về Chào bán chứng khoán riêng lẻ
Khái niệm
(Khoản 20 Điều 4 Luật chứng
khoán 2019)
Chào bán chứng khoán riêng lẻ là
việc chào bán chứng khoán không
thuộc trường hợp quy định tại
điểm a khoản 19 Điều này và theo
một trong các phương thức sau
đây:
a) Chào bán cho dưới 100 nhà
đầu tư, không kể nhà đầu tư
chứng khoán chuyên nghiệp;
b) Chỉ chào bán cho nhà đầu tư
chứng khoán chuyên nghiệp.
Chủ thể phát hành chứng khoán riêng lẻ
Được chia làm hai nhóm:
- Chủ thể chịu sự điều chỉnh của luật chứng khoán.
- Chủ thể chịu sự điều chỉnh của luật doanh nghiệp.
Trình tự thủ tục chào bán chứng khoán riêng lẻ
(Điều 48, NĐ số 155/2020/ NĐ-CP)
Trang 21Pháp luật về đăng ký; Lưu ký; Bù trừ và thanh toán
chứng khoán
Hệ thống cơ quan Đăng ký, Lưu ký, Bù trừ, Thanh toán chứng khoán tại VN
• Luật chứng khoán năm 2019 quy định: Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam là cơ quan đảm nhiệm chức năng đăng ký, lưu ký, bù trừ, thanh toán chứng khoán
• Chức năng của tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán:
+ Tổ chức thực hiện đăng ký, lưu ký, bù trừ, thanh toán chứng khoán;
+ Giám sát hoạt động đăng ký, lưu ký, bù trừ và thanh toán giao dịch chứng khoán trên thị trường chứng khoán theo quy định của pháp luật chứng khoán;
+ Các chức năng khác
• Nhiệm vụ: […]
• Cơ cấu tổ chức (Do Thủ tướng Chính phủ quyết định)
Gồm: Hội đồng thành viên, Tổng giám đốc, Ban kiểm soát và các phòng, ban nghiệp
vụ chuyên môn
• Các thành viên của Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán (Khoản 1 điều 56 Luật chứng khoán năm 2019) gồm: Thành viên lưu ký; Thành viên bù trừ
Trang 22 Hoạt động Đăng ký, Lưu ký, Bù Trừ và Thanh toán chứng khoán
• Đăng ký chứng khoán: là ghi nhận quyền sở hữu,
các quyền khác và nghĩa vụ liên quan của người nắm giữ chứng khoán bằng hệ thống thông tin lưu giữ trong các tài khoản lưu ký chứng khoán
• Lưu ký chứng khoán: Khoản 34 điều 4 Luật chứng
khoán 2019 quy định: Lưu ký chứng khoán là việc nhận ký gửi, bảo quản, chuyển giao chứng khoán cho khách hàng, giúp khách hàng thực hiện các quyền liên quan đến chứng khoán lưu ký
• Bù trừ chứng khoán, thanh toán chứng khoán:
Bù trừ và thanh toán chứng khoán là hoạt động của Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán nhằm xác định kết quả giao dịch của khách hàng trên tài khoản lưu ký chứng khoán
Trang 232.3 Quy định pháp luật về xử lý vi phạm trong
hoạt động của thị trường chứng khoán
Trang 24THỰC TIỄN VÀ MỘT SỐ ĐỀ
XUẤT HOÀN THIỆN
Trang 25Thứ nhất, là xu hướng quốc tế hóa thị trường
chứng khoán
Thứ hai, là xu hướng gia tăng các nhà đầu tư
chuyên nghiệp
Thứ ba, xu hướng chứng khoán hóa các nguồn
vốn trên thị trường chứng khoán
3.1 Thực tiễn xu hướng phát triển của các thị
trường trên thế giới hiện nay
3.1 Thực tiễn xu hướng phát triển của các thị
trường trên thế giới hiện nay
Thứ tư, xu hướng phát triển mạnh mẽ thị trường
chứng khoán phái sinh
Trang 263.2 Thực tiễn phát triển thị trường chứng khoán ở Việt Nam hiện nay
Những điều kiện để phát triển thị trường
chứng khoán ở Việt Nam hiện nay (Điều
kiện kinh tế; Điều kiện pháp lý; Điều kiện
nhân lực)
Những thành tựu mà thị trường chứng khoán Việt Nam đạt được:
• Huy động được nguồn vốn nhất định cho NSNN; các trung gian tài chính làm tốt vai trò môi giới mua bán chứng khoán trên thị trường tập trung;
• Hoạt động của thị trường chứng khoán góp phần thúc đẩy tiến trình cổ phần hóa doanh nghiệp NN và áp dụng thông
lệ tốt nhất cho quản trị công ty;
• Thị trường giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội tạo ra một kênh huy động và luân chuyển vốn mới , phục vụ có hiệu quả hoạt động phát hành cổ phiếu và trái phiếu, tổ chức thành công các thị trường giao dịch thứ cấp hiện tại ; công bằng và minh bạch)
Những hạn chế:
• Thị trường chứng khoán Việt Nam đang
có ít chứng khoán được giao dịch cả về
số lượng và giá trị.
• Hiện nay các công ty chứng khoán đang
bị thua lỗ vì có quá ít chứng khoán giao
dịch cả về số lượng và giá trị.
• Việt Nam vẫn chưa có thị trường chứng
khoán phi chính thức để các công ty vừa
và nhỏ tham gia.
• Hệ thống pháp luật về thị trường chứng
khoán chưa được hoàn thiện, …
Trang 27Đề xuất hoàn thiện pháp luật thị trường chứng khoán ở VN
Thứ ba, đề xuất sửa đổi, bổ sung
(nếu có) trong giai đoạn 2028 - 2030
với phạm vi điều chỉnh rộng hơn, phù
hợp với các thông lệ và chuẩn mực
quốc tế.
Thứ tư, hoàn thiện quy định hướng
dẫn về sự tham gia của nhà đầu tư
nước ngoài trong các công ty đại
chúng, công ty niêm yết; về tự do hóa
tài khoản vốn, kiểm soát vốn đầu tư
gián tiếp nước ngoài…
Thứ ba, đề xuất sửa đổi, bổ sung
(nếu có) trong giai đoạn 2028 - 2030
với phạm vi điều chỉnh rộng hơn, phù
hợp với các thông lệ và chuẩn mực
quốc tế.
Thứ tư, hoàn thiện quy định hướng
dẫn về sự tham gia của nhà đầu tư
nước ngoài trong các công ty đại
chúng, công ty niêm yết; về tự do hóa
tài khoản vốn, kiểm soát vốn đầu tư
gián tiếp nước ngoài…
Thứ năm, ban hành các văn bản
quy phạm pháp luật liên quan đến
tổ chức và hoạt động của thị trường trái phiếu chính phủ và trái phiếu doanh nghiệp
Thứ sáu, nghiên cứu và ban hành
các quy định về phát hành trái phiếu xanh, nhà đầu tư trái phiếu xanh làm căn cứ để triển khai và khuyến khích phát hành trái phiếu xanh cho các dự án xanh, dự án bảo vệ môi trường.
Thứ bảy, nên chuyển sang mô hình
đa sở hữu.
Thứ tám, hoàn thiện hạ tầng công
nghệ, tổ chức xúc tiến đầu tư, hướng dẫn tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài tham gia đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
Thứ năm, ban hành các văn bản
quy phạm pháp luật liên quan đến
tổ chức và hoạt động của thị trường trái phiếu chính phủ và trái phiếu doanh nghiệp
Thứ sáu, nghiên cứu và ban hành
các quy định về phát hành trái phiếu xanh, nhà đầu tư trái phiếu xanh làm căn cứ để triển khai và khuyến khích phát hành trái phiếu xanh cho các dự án xanh, dự án bảo vệ môi trường.
Thứ bảy, nên chuyển sang mô hình
đa sở hữu.
Thứ tám, hoàn thiện hạ tầng công
nghệ, tổ chức xúc tiến đầu tư, hướng dẫn tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài tham gia đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam.