Kỹ thuật nuôi cá mú

Dac diem phan bo * Phan bo theo dia ly: giong ca Mu Epinephilus co khoang 30 loai phan bo rong d cac vung nhiet ddi va can Nhiet Ddi, tif Dong Phi, An Do tdi Indonesia, Philippines, Nh

NGUYEN THI THANH - PHAM THI DUNG

Viet Nam co nhieu tiem nang thuan led d i phat

triin nghe nuoi ca biin Theo Tong cue Thiiy san (2017) tong dien tick nuoi trong hai san khoang

V

244.190ha Trong do, dien tick nuoi vung bai trieu ven biin 153.300 ha (chiem 62% dien tick co kha nang nuoi biin); dien tick nuoi vung vung, vinh, eo ngach

va ven dao la 79.790 ha (33%); nuoi vung biin hd ll.lOOha (5%) Tuy nhien cho den nam 2015, dien tich nuoi biin ca nude mdi dat 40.102ha, san luong 308.587 tan trong do san lupng ca biin edn kha khiem ton khoang 30.000 tan.

Ca mu la mot trong nhung loai ca biin co gia tri kinh te cao Chung dupe nuoipho bien dcac nude chau

A nhu Trung Qudc, Nhat Ban, Malaysia, Singapore, Thai Lan Thit ca Mu thorn ngon, giau dinh dudng, la dac san dupe tieu thu tai cac nha hang d dang ca song

va la mat hangxuat khau co gia tri Nhung nam gan day nghe nuoi ca Mu d nude ta dang phat triin manh

va dem lai hieu qua kinh te cao cho nong ngu dan ven bien Nam 2016, dien tick ca bien nuoi ao/dam dat 6.300ha va 1.164.643m3 long, san luong 28.293 tan trong do san htong ca Mu nuoi chiem ty le lent nhatxap

xi 50%, ca gid 30% va ca vuoc 7 - 8%.

Be nuoi ca Mu mot each hieu qua, han che dich benh xay ra, dem lai hieu qua kinh te, thi viec nam vung cac bien phap ky thuqt trong quy trinh uong nuoi

la rat can thiet Vi vqy chung toi bien soon cuon sach nay dua tren cosd tong hop tai lieu, cimg vdi mot so ket qua nghien cdu cua nhom tac gjui ve loai ca Mil dang duoc nuoi pho bien d Viet Nam.

Mac du nhom tac gid da het site cd gang trong qua trinh bien socm, tuy nhien khong trdnh khoi nhitng thieu sot, nhom tac gid rat mong nhan duoc su gop y cua ban doc de cuon sach duck: hodn thien tot hon Xin tran trong cam on!

NgheAn, thang 9 nam 2018

NHOM TAC GlA

tap trung nhieu loai d vung bien Thai Binh Duong

Nude ta co tdi 30 loai ca Mu, trong do co 7 loai dUOc

Ua chuong vi co gia tri cao, dat tieu chuan xuat khau

la: ca Mu vach (E brunneus), ca Mu cham to ong

(E merra), ca Mu do (Epinephelus akaara), ca Mu

cham nau (E coioides), ca Mu cao (E megachir), ca

Mu den (E heeberi) va ca Mu md (E tauvina).

1 Phan loai va hinh thai

He thong phan loai:

Nganh dong vat co xUdng song Vetebrata

Lop ca xuong: Ostei chthyes

Bo ca vuoc: Peciformes

KYTH U A TN U O I CA MU

Ho: Serranidae

Giong: Epinephelus

Loai: Epinephelus spp

Ten tieng Viet: ca Mu hoac ca song

Ten tieng Anh: grouper

Hinh 1 Hinh thdi ngoai cua ca Mu

Tren the giofi co hcfn 400 loai ca Mu, da so cac

loai thuoc giong Epinephelus 0 Viet Nam, da phat

hien co hon 30 loai ca Mu trong do co mot so loai hien dang dupe nuoi thucfng pham kha pho bien

CHUdNG 1 DAC DIEM SINH HOC CUA CA MU

(E bleekeri) (E.fuscoguttatus)

(E coioides) (E lanceolatus)

Ca mu chuot Ca mu diem gai

(Cromileptes altivelis) (E malabaricus)

(E.akaara) (E tauvina)

Hinh 2 Mot so loai ca Mu dang ditoc nuoi thuctng pham

& Viet Nam

(Nguon dnh: www.fishbase.org)

E tauvina

0t

Dau va than ca mau xam nhat hoac mau

nau vdi cac cham tron khac nhau tit mau

do gach md den mau nau toi, trung tam cham trong co mau toi hdn ria ngoai,

co mot vet den ludt tren lung, chieu dai thuefng gap tit 50 - 75cm

E bleekeri

Than hinh thoi dep ben chieu dai than bang 3,0 - 3,5 lan chieu cao, mieng

rong, rang sac nhon ca the co mau nau

duoi co mau toi md, cac cham co mau

do cam, cham phan bo deu tren co the, kich thude cham bang nhau, cd ldn nhat 76cm, thudng gap cd 30 - 50cm

CHliONG 1 OAC DIEM SINH HOC CCA CA MU

2 Dac diem phan bo

* Phan bo theo dia ly: giong ca Mu (Epinephilus)

co khoang 30 loai phan bo rong d cac vung nhiet ddi

va can Nhiet Ddi, tif Dong Phi, An Do tdi Indonesia,

Philippines, Nhat Ban, Trung Quoc, Hong Kong, Bac

Uc va mot so nude thuoc Dong Nam A khac 0* Viet Nam ca Mu phan bo d hau het cac vung bien tit Bac vao Nam Tuy tifng vung bien ma co cac loai ca co

su phan bo khac nhau Loai E coioides phan bo ca d vung bien phia Nam va phia Bac, loai E akaara phan

bo chu yeu d cac vung bien phia Bac, loai E tauvina phan bo td Bac vao Nam, loai E jus cogustatus chu

yeu d doc vinh Bac Bo

* Phan bo theo sinh thai: ca Mu la loai song day, thudng song d cac hoc da, cac ang, vung ven bd quanh cac dao co ran da san ho, thudng d do sau tif 10 - 30m chu yeu song d do sau tif 1 -100 m, noi chat day la da ran san ho hoac day cat bun thuoc cac vung nude can trong cac dam, vinh ngoai khdi Ca mu thudng an sau trong cac hoc da de rinh moi, khi den mua sinh san thi chung mdi ket cap vdi nhau tai bai de Ngoai tu nhien ca con thudng bat dupe d cac vung nude nong, bai trieu va vung ngap man

KYTH U A TN U O I CA MU

3 Dac diem moi trUifng song

Moi trudng song cua ca Mu thay doi tuy theo loai Ca song khong tap trung thanh dan, phan bo chu yeu d vung bien am Mua he ca thudng tap trung

d vung nddc nong gan bd, mua dong chung di chuyen

ra vung nude sau co cac ran san ho, chung di cu vdi cu

li ngan Pham vi nhiet do thich hop tit 22 - 28°C thich hop nhat la trf 25 - 28°C, d nhiet do 18°C ca bat dau

it an, d nhiet do 15°C, ca gan nhu ngdng hoat dong Khoang pH thich Ung la 7,0 - 9,0 tuy nhien thich hop nhat la 7,5 - 8,5 Ca chiu dung dupe do man rong tif

11 - 41%o

4 Dinh dudng va sinh trUdng

* Dinh dudng: Ca mu thuoc nhom ca du, an moi dong vat, thudng san moi d noi yen tmh Khi thieu thuc an chung co the tan cong lan nhau, con ldn an con be Ca mu de trufng, ca con mdi nd ra an dong vat phu du, ca ldn co td 8 - 12cm, an dong vat song nhu ca con, tom, tep ca Mu rat it khi an moi da chet va moi chim d day Thutc an cua ca Mu thay doi tuy theo tung giai doan phat trien cua ca, luc nho ca an au trung

giap xac, au trung Artemia, Copepoda, au trung dong vat than mem, giai doan ca huong ca an Copepoda,

Artemia trudng thanh, ca tap bam nho, Moina khi

CHUdNG 1 OAC DIEM SINH HOC COA CA MU

ca lefn thdc an chu yeu la ca tap, giap xac nho Khau phan an 3 - 5% khoi lUdng cd the, trong thdc an can

bo sung them cac khoang chat, vitamin de cho ca nhanh thanh thuc va co chat lUdng trdng tot

* Sinh trdoing:

Trong tu nhien, chieu dai ca dao dong tit 20 -

30cm, cdc dai 50cm (ca Mu cham to ong - E merra),

cung co loai chieu dai td 40 - 90cm, cue dai la 150cm

(mu vach - E brunneus) Trong thefi gian nuoi tit 8

den 10 thang ca dat dude khoi lUdng khoang tif 500 den 700g/con

Giong ca Mu co nhieu loai va toe do tang truefng cua moi loai cung khac nhau Nhin chung ca Mu co the chia lam 2 nhom: nhom co toe do tang trUdng nhanh va nhom co toe do tang trUdng cham

Nhom tang trUdng nhanh bao gom: ca Mu md; ca

Mu cham nau; ca Mu me (E malabaricus) Nhom

ca nay tang trudng 6 3 nam dau, sau 3 - 4 nam chieu dai binh quan dat tir 50 - 70cm, khoi lUdng tir 4 - 7kg

Td nam thd 4 trd di, toe do tang trUoing cham dan lai.Nhom tang trudng cham hdn bao gom: ca Mu soc

ngang (E fasciatus), ca Mu sau soc (E sexfasciatus)

Nhdng loai ca nay co toe do tang trUdng nhanh 6 1 - 2

KYTH U A TN U O I CA MU

nam dau sau do cham dan lai, ca danh bat ldn nhat cung chi dat tdi kfch thudc toi da tit 35 - 40cm

5 Sinh san va phat trien

Ca mu de trdng noi, co hat dau d trong te bao trufng Mua de cua ca Mu vung phia Bac vao tif thang

5 den thang 1 Vung mien Thing vao tit thang 12 den

thang 3 Ca mu thuoc nhom ca chuyen gidi tinh due cai, khi con nho deu la ca cai, khi 16n deu la ca due

Vi nhu ca Mu m6, khi kich cd dudi 50cm deu la ca cai, khi dat 70cm trd len chuyen thanh ca due Ca

mu thanh thuc va sinh san duoc trong tu nhien va nhan tao Ca sinh san theo chu ky mat trang Ca mu

cd the de quanh nam, nhung tap trung vao nhung thang lanh, nhiet do thap vi the tifng vung khac nhau mua vu xuat hien ca giong cung khac nhau SuEc sinh san cua ca kha cao, moi con cai cd the de tit vai tram ngan den vai trieu trung

* Su chuyen doi gidi tinh d ca Mu: d ca Mu cd

su chuyen doi gidi tinh, thudng khi nho da so ca Mu

la con cai, ldn len chuyen thanh con due thdi gian chuyen doi gidi tinh tuy theo loai

Cl loai E akaara chuyen doi gidi tinh tit luc tuoi 4+ trd len, loai E tauvina, E coioides chuyen doi gidi

tinh luc chieu dai co the tit 65 den 75cm Tuy nhien

CHLfdNG 1 OAC DIEM SINH HQC CUA CA MU

cung co nhutng con gicfi tmh phat trien true tiep tijf nho den 16n ma khong qua chuyen doi gicfi tinh

* Tuoi va kich thude thanh thuc: tuoi thanh thuc

cf ca Mu co su khac nhau giuta cac loai: Tuoi thanh thuc lan dau cua ca Mu cham do la 2+ vefi ca cai va

4+ vdi ca due O ca Mu E tauvina, E coioides, E

malabaricus ca cai thanh thuc d tuoi 4+ va ca due cf

tuoi 7+

* He so thanh thuc: he so thanh thuc va she sinh

san cua loai E malabaricus dat cao nhat khi buong

trdng cf giai doan IV th 2,5 - 7,9%, sure sinh san cua

loai E tauvina, E coioides, E malabaricus tif 0,13 - 3,18 trieu trufng/kg ca cai Loai E malabaricus co sure

sinh san la 0,6 -1,9 trieu trutng/kg ca cai

* Mua vu sinh san cua ca Mu thay doi tuy theo

loai, tuy theo vung dia ly u Dai Loan loai E tauvina,

E coioides, E malabaricus de tu nhien trong ao

dat tut thang 3 -10, cf Trung Quoc tut thang 4 -10, cf

Philippines E coioides hau nhu de quanh nam.

* Suf de trutng: trdng ca Mu chin muoi co mau vang refm, co dudng kinh tut 0,4 - 0,5 mm, ca thuefng

de vao ban dem theo chu ky trang, thofi diem 3 ngay truefe hoac sau trang tron va trang non, trung vdi khi thuy trieu len Trurng ca co giot dau de noi trong

K YTH U A TN U O I CA MU

nubc Cf moi trubng c6 do man 30%o va nhiet do 26 -

30°C, DO>5mg/l thi sau khoang 15 - 25 gib triing se

nb ra ca bot

* Sir phat trien cua ca bot: ca bot sau 1 ngay tuoi dai 2,18 mm, mieng dong, chita co sac to, khoi noan hoang van con Sau 3 ngay tuoi mieng mb va bat dau

an thufc an ngoai khi dat 12 ngay tuoi dai 3,57 mm, mieng, mat va ong tieu hoa bat dau hoan thien va bat dau phat trien sac to than, sau 18 ngay tuoi thi dai 5 - 8 mm gai ciing thur 2 dai Giai doan nay ca rat nhay cam vbi cac dieu kien ben ngoai va co ty le hao hut rat ldn Ca 54 ngay tuoi dai 16,5 mm cac vay dude hoan chinh, hinh dang giong ca trubng thanh

K Hinh 3 Cac giai doan phat trien phoi

cua ca Mu diem gai (E.malabaricus):

Giai doan 2 te bao (A), 4 16 bao (B), 8 te bao (C), 16 te bao (D), phoi dau (E), phoi vi (F), xuat hien the phoi (G), dong

16 phoi (H), xuat hien diem mat va dot co (I, H, K), sap no

(L) Nguon: Leu va ctv (2005).

CHlidNG 1 OAC DIEM SINH HOC CUA CA MU

Hinh 4 Cac giai doan au trung

cua ca Mu diem gai (E malabaricus).

A: au trung mdi nd, 1,92 mm chieu dai toan than (TL); B: au trung hai ngay sau khi nd, 2,74 mm TL; C: 3 ngay sau khi nd, 2,8 mm TL; D: 9 ngay sau khi d, 4.14 mm TL; E: 14 ngay sau nd, 5,38 mm TL; F: 20 ngay sai khi nd: 7.15 mm; G: 30 ngay sau nd, 22.05 mm TL; H: 40 ngay sau nd, 33,16 mm Nguon: Leu va ctv (2005)

6 Cac hinh thiifc nuoi dtftfc ap dung

Hien co 2 hinh thufc (he thong) nuoi chrnh doi vdi ca Mu, do la nuoi trong ao va nuoi long tren bien Moi hinh thuc nuoi deu co nhiing diem Uu/ nhudc rieng; Hinh thutc nuoi d ao it rui ro hdn do thien tai, bao gio gay ra, chi phi lao dong, nhan cong thap hdn, Trong khi do, nuoi ca long lai cho san lildng ca nuoi ldn hdn, chi phi de xd ly moi trtldng vung nuoi it hdn

Mo hinh nuoi ca Mu hien tai d mot so vung ven bien la nuoi quang canh, tan dung dien tich mat nude

KYTH U A TN U O I CA MU

san co de canh tac, nguon ca giong khong dupe kiem soat chat, thutc an tit nhien (ca tap) khong on dinh, nhan cong gia dinh khong dupe dao tao ky thuat, to chute san xuat manh mun, nho le, nen san pham tao

ra mdi chi dap ling ditpc nhu cau tieu thu tai cho Tuy nhien, mot so it cong ty co von dau til mlcfc ngoai (Marine Farm tai Khanh Hoa; An Hai tai Phu Yen)

dang nuoi ca Mu d quy mo cong nghiep Cac cong ty

nay co ke hoach va chien lupc san xuat va kinh doanh

ro rang, thi trudng huerng tcri la xuat khau Cong nghe nuoi cua cac cong ty nay la nuoi long tren bien 6 quy

mo cong nghiep, cong nhan lam viec doi hoi co tay nghe, kien thutc ve nuoi trong thuy san va an toan lao dong, ve sinh an toan thuc pham

CHU0N G 2

KY THUAT IflfNG CA MU GIONG

Hien c 6 3 hinh thuc udng ca Mu bot len ca giong: Udng tham canh trong cac trai san xuat giong, uong quang canh trong ao dat va Udng ca trong cac long noi Nguon ca bot th 2 nguon la trt sinh san nhan tao

va thu gom ngoai tu nhien

1 ITtfng ca giong tham canh trong trai san xuat

Ca dUdc Udng trong cac he thong be xi mang, the tfch 30 - 50 m3 nude

Mat do Udng: 15 - 20 con/lit

Ca bot mdi nci ra trong hai ngay dau thi khong cho an Tit ngay Udng thuf ba trcf di cho ca bot an au trung hau, ha va luan trung (20 - 40 con/ml) Moi ngay cho an 5 cu vao 5 - 6 gib, 9 -10 gib, 13 -14 gib,

17 -18 gib va 22 - 23 gib

K YTH U A TN U O I CA MU

TCf ngay 12 den ngay 22 cho ca an au trung artemia bung du 3 - 4 con/ml sau do tang 7 - 1 0 con/ml (ngay cho an 5 cu)

Th ngay 20 - 35 cho ca an artemia trudng thanh (lieu luong 10 -12 con/ml), ngay cho an 5 cu

Til ngay 35 den ngay 60 cho ca an artemia trudng thanh va dong vat phu du nhu: Copepoda, Moina

ca tuoi nghien nho hay thuc an tong hdp D e ca 16n nhanh, cho ca an artemia trudng thanh da ducfc lam giau bang axit beo (SELCO) Ngay cho an 5 cu

Ca giong UOng duoc 2 thang tuoi co chieu dai 20

- 30 mm, khoi lucfng 5 -10 g co the xuat ban cho nuoi

thuong pham.

CHtfdNG 2 KY THUAT UONG CA MU GIONG

Hinh 6 Ca mu giong

Trong dieu kien Udng tif ca bot den ca giong, ca dude Udng 6 dieu kien han che toi da viec trao doi nude vdi moi trifdng ben ngoai Ca dildc Udng treng

he th6ng lgc sinh hoc - tuan hoan nude, cung vdi viec cung cap them ham lildng oxy hoa tan, nen co the itdng ca d mat do cao hdn so vdi he thong Udng trong

ao ngoai trdi Do dude Udng trong dieu kien quan ly tot cac yeu to dau vao, nen da loai bo dude cac mam benh thong thudng doi vdi ca giong

2 Udng ca giong quang canh trong ao dat

Ca bot ducfc Udng trong ao dat co dien tich trt 100

- 2000m2 ao td giai doan mdi nd Thdc an tUdi song (rotifer, copepoda) cho au trung dude gay nuoi tu nhien trong ao bang bot ca, bot dau nanh, bot cam gao nen

KYTH U A TN U O I CA MU

chi phi re Mat do ca itdng td 300 - 500 con/m2 Tuy nhien, viec quan ly chat lUdng moi trudng ao Udng co y nghia quyet dinh tdi chat lUdng ca giong Thuc te cho thay, ca giong thudng nhiem ky sinh triing hoac giun san neu moi trudng ao nuoi khong ditqc cai tao, diet tap, tay trung ky trade khi sd dung de uong ca

3 Udng ca giong cd nho trong cac long noi

Udng ca giong nho co chieu dai 7,5 - 10cm trong long co kich thude mat ludi day Vdi hinh thde Udng nay vda giup ca lam quen vdi moi trudng tu nhien,

vifa Udng ca de dat den kich cd phu hdp so vdi kich

cd tui ludi long nuoi thudng pham.

Mat do ca Udng thudng td 30 - 50 con/m3, va tien hanh phan cd 1 tuan/lan Thdi gian Udng trong long keo dai td 3 den 4 tuan Khi ca dat cd 18 - 20cm, chuyen sang long cd mat ludi ldn hdn de tiep tuc nuoi thudng pham

4 Quan ly, cham soc ca Mu giong khai thac td

CHtfdNG 2 KY THUAT IfCJNG CA MU GIONG

- Hau au trung co kich cd nho hdn 2,5cm;

Hinh 7 Phan cd cd giong thu gom tit ttf nhien

Ca giong sau khi phan cd dUOc tarn bang node ngot td 15 - 30 phut de diet cac vi sinh vat co hai, sau

do duoc van chuyen ve long uong neu d co ly gan Nhdng con ca bj thudng can duoc tach rieng tha trong

be hoac long de chung hoi phuc lai mdi chuyen di

KYTH U A TN U O I CA MU

ca Mu giong

Day la benh thUcfng gap trong giai doan UOng tb

ca bot len ca giong Loai ky sinh trung thudng gay chet

ca nuoi hang loat la do mot so loai ngoai ky sinh trung

banh xe thuoc giong Trichodina, vi tri ky sinh la d da,

mang, vay Cd the cua trung co dang hinh chop, nhin mat ben giong nhu cai chuong, mat bung giong cai dia, dla co chda 1 vong rang gom nhieu rang nho sap xep

khit nhau Xung quanh ca the co nhieu long to phan bo,

long to luon rung chuyen lam cho co the van dong rat linh hoat Luc van dong trung quay tron lat qua lat lai giong nhu banh xe nen con duoc goi la trung banh xe

Hinh 8 Ky sinh trung tren mang cd Mu

CHl/dNG 2 KY THUAT UONG CA MU GIONG

Hinh 9 Hinh thai ngoai cua Trichodina

Trung banh xe sinh san vo tinh bang each phan doi, hoat dong sinh san thndng dien ra quanh nam Sau khi rdi ccf the ca, chung co the song ttf do trong mfdc ditpc tir 1 den 1,5 ngay Day la nguyen nhan chu yeu de trung banh xe co the de dang lay lan tit ca the nay sang ca the khac

Khi ca bi benh nang, mot so lrtdng ldn KST bam gan kin be mat cua mang khien ca bi ngat do khong lay du lupng oxy hoa tan de cung cap cho co the Ngoai ra, KST con pha huy cau true cua mang nen mang ngay cang mat dan chute nang ho hap

Quan sat ca benh cho thay ca co bieu hien bat thudng nhu bdi khong co dinh hildng, bdi nhanh, quay bat nhieu, da chuyen mau xam, thudng noi len mat nude va bo an Tien hanh lay mau benh pham 6 mang hoac dich nhay tren da, soi tudi tren kinh hien

vi co do phong dai tit 100 den 200 lan se quan sat ro hinh thai cua KST (Hinh 9)

Khi ca co bi nhiem KST, can tien hanh tarn nude ngot trong thdi gian 10 -15 phut, tuy theo tinh trang sdc khoe cua ca Tam tit 2 - 3 ngay lien tuc de loai bo

ky sinh trnng ky sinh tren ca Ngoai ra co the dung formalin vdi nong do 150ppm tarn cho ca trong thdi gian 15 - 20 phut, tuy theo tinh trang sbe khoe ca va cung tien hanh tarn tb 2 - 3 ngay lien tiep de loai bo toan bo ky sinh trung

6 Lua chon va dinh lUtfng ca giong & trai san xuat

6.1 L u a chon cd giong

Yeu cau ca Mu giong phai khoe manh, dong deu

CHlfdNG 2 KY THUAT lidNG CA MU GIONG

ve kich cd, khong bi xay xat, khong bi di hinh va khong mang cac mam benh Do ca Mu la loai ca dut,

an thit dong loai nen ca giong phai tien hanh phan

cd dong deu de han che chung an thit lan nhau (ca

16n an ca be) trade khi tien hanh nuoi thitdng pham

Mat khac, kich cd ca dong deu se dam bao cho ca co

cd hoi dude bat moi nhit nhau, giam ty le phan dan trong qua trinh nuoi

6.2 Binh lifting cd giong

Ca giong difdc dinh lUdng bang each dem tdng

ca the hoac can mau ( 1 - 2 kg/mau), dem so lUdng ca

trong mau, sau do quy doi ra so lUdng tren cd sd tong

khoi lUdng mau dude can Litu y viec lay mau de can phai dude tien hanh ngau nhien va phai dUdc tien hanh toi thieu 3 lan, sau do tinh trung binh giua cac lan can mau

7 Ky thuat van chuyen ca giong

7.1 Phifting phap van chuyen km

Van chuyen kin thudng dUdc tien hanh vdi ca giong co kich c6 ve chieu dai nho hdn 5cm Ca dUdc cho vao cac tui nylon the tich tir 2 den 20 lit, v6i mat

d6 dao dong tir 20 - 60 con/1, tuy vao kich cd ca Nude

bien da Ioc sach dude cho vao khoang 1/3 the tich

KY THUAT NUOl CA MU

cua tui, sau do cho ca giong vao va bdm cang khf oxy nguyen chat, chiem cho the tfch con lai cua tui Tui sau do dude nen cang de oxy dude khuyech tan trong nude va dude dat vao thung xop hoac thung carton xep len phudng tien van chuyen

Tuy thuoc vao khoang each co the van chuyenbang xe may, xe oto hoac may bay trong thdi gian chophep tit 10 - 15 gib Trong thbi gian van chuyen keodai, can tien hanh thay nude mdi trong tui hoac bosung them oxy nguyen chat vao tui van chuyen Nhiet

do phu hop cho van chuyen bang phudng phap kinnen trong khoang tb 23 - 25°C va gib nhiet do on dinh

trong suot quang dudng va thdi gian van chuyen

7.2 Phuefng p h a p van chuyen h&

Phudng phap nay dude ap dung doi vdi ca giong kich cd ve chieu dai ldn hdn 5cm PhUdng tien van chuyen ca giong la oto hoac tau thuy Xe oto cd thiet

bi bao on, on dinh nhiet do d mdc 22 - 24°C de van chuyen ca dudng dai Tuy nhien, ca giong dude van chuyen bang tau thuy se an toan hdn, mat do cao hdn, ca giong khoe hdn so vdi van chuyen bang oto

- Doi vdi van chuyen bang tau thuy: mat do ca van chuyen dao dong tb 1000 -1300 con/m3 vdi ca cd

cd chieu dai tb 15 - 20cm; mat do tb 1400 -1500 con/

do ca phu hop, thi node trong be can ditdc thay mdi

70 - 80% sau moi 8 - 10 gid de han che ca bi gay doc (NH3, N 0 2) do cac san pham thai cua chung trong thdi gian van chuyen Viec srf dung vien khd NH3 cung can dildc luu y de nang cao hieu qua van chuyen ca giong

Mot luu y nuta la trude khi van chuyen, nen bo doi ca trong thdi gian td 6 - 10 gid de han che chat thai phat sinh va gay tress doi vdi ca do bi sufc ep

KY THUflT NUOI CA MU TRONG AO DAM

thtftfng pham

Dia diem xay dung ao dam:

- Nam trong vung quy hoach cho phat trien nuoi trong thuy san

- Nguon nude bien: trong sach, titdng doi it phu

sa, do man tren 25%o va on dinh quanh nam, xa cufa

song va khong bi anh hitdng bai nude phu sa va cac nguon nude 6 nhiem (nude thai cong nghiep, nong nghiep, sinh hoat )

- Can co nguon nude ngot thuan tien de dieu chinh do man, ve sinh trang thiet bi, sinh hoat, thuan hoa ca con khi chuyen ca con den vung nuoi co do man thap

K YTH U A TN U O I CA MU

- Giao thong thuan lpi, gan thi trudng cung cap

ca giong, gan khu vuc phan bo hoac nuoi ca bo me

- Tiep can dupe nguon dien ludi de dang

Vung dupe chon de xay dung ao nuoi ca Mu nen:

- Tranh dupe dong chay manh, bao lut hoac bun lang dong

- Khi hau va thdi tiet trong khu vUc nuoi can phai chu y vi chung anh hudng true tiep den chat lupng nUpc Khong nen xay dung ao P nhiing noi co nhiet

do va do man thay doi dot ngot

- Nguon nude bien trong sach, co chat lupng tot, day du de dap utng nhu cau toi da cho viec nuoi ca,

xa khu khu cong nghiep, nong nghiep va khu dan cu, can co nguon nude ngot day du de dung trong sinh hoat va phong trd mot so benh cho ca

* Cac chi tieu moi trudng nude nuoi ca Mu nhu sau:

CHLfdNG 3 KY THUAT NUOI CA MU TRONG AO DAM

- Bien do trieu: vung nuoi ca bien nen co bien do trieu vifa phai khoang tijf 2 - 3m, dam bao du de cap nude vao ao khi nude len va thao can nude ao khi trieu xuong

- Bia hinh: vi trf nuoi se co nhieu thuan ldi neu nhu lap duoc ban do dia hinh, dieu do giup giam chi phi trong qua trinh dieu hanh va phat trien san xuat

- Chat dat noi xay dung ao phai co chat luong tot, dat ao nuoi ca tot nhat la dat set, nen tranh dat

co axit hoac hoa chat B at vung nuoi ca nen co do nghieng va do cao, tranh xoi mon, sap bd hoac ngap lut Khi nude thuy trieu len phai vao ao nuoi it nhat

la 0,8 m de de thay nude

- Giao thong: nen chon dia diem co giao thong thuan loi, giam chi phi san xuat, tang gia tri srf dung cua san pham

- Ngoai ra, con co cacyeu to khac cung anh hudng den viec lifa chon dia diem nuoi nhu: kha nang ve lao dong, tro giup ky thuat, kha nang ve thi trudng va dieu kien xa hoi

2 Cac hinh thife nuoi ca Mu trong ao dam

Co hai hinh thde duoc ap dung de nuoi ca Mu trong ao dam:

k y t h u A t n u o i c a m u

* Hinh thtic nuoi don: la hinh thufc chi nuoi mot

doi tucfng ca Mu, hinh thufc nuoi nay co nhieu dieu bat loi, nuoi ca hoan toan phu thuoc vao thufc an

bo sung Viec suf dung hoan toan thufc an vien cong nghiep se tang chi phi nuoi Thufc an ca tap khong on dinh, co nhieu thcfi diem ca tap han che va dat

* Hinh thtic nuoi ghep: day la hinh thufc nuoi ket

hop giuta mot loai lam thufc an va ca Mu nuoi chinh trong ao Viec lua chon loai ca lam thufc an cho ca

Mu se phu thuoc vao kha nang sinh san lien tuc cua chung, nham dat duoc so liJOng du de giuf on dinh nguon thufc an cho ca Mu trong suot thdi gian nuoi Loai ca nay phai la loai sit dung true tiep thufc an tu nhien trong ao va khong canh tranh vcifi ca Mu ve tinh an: chu yeu ngudi ta dung hai loai la ca ro phi van

(O niloticus) va ca ro phi den (O mosambicus).

3 Thiet ke va xay dufng ao nuoi

Ao nuoi thubfng co dien tich tit 1000 -10.000 m2,

do sau tut 1,2 -1,7 m Moi ao phai co cong cap nude va cong thoat nude rieng biet Giuta cac ao phai thiet ke

he thong kenh cap, kenh thoat rieng Kenh cap phai tranh xa kenh thoat de tranh sut 6 nhiem tuan hoan Day ao bang phang va hoi nghieng ve cong thoat de

CHLfCJNG 3 KY THUAT NUOI CA MU TRONG AO OAM

thuan lofi cho viec thao can ao, cai tao ao va xif ly moi trudng nude trong qua trinh nuoi

4 Cai tao ao nuoi

4.1 D o i xdi ao nuoi dan

- Ao ditqc thao can nilcfc va tay don day

- Tu siia bd bao, lap hang hoc

- Loai bo cac tap chat va can ba, phori kho den ndt chan chim

- Bon voi C aC 03 v6i lieu litdng 0,1 - 0,2 kg/m2

- Phoi ao dam: 5 - 7 ngay

- Mac lildi chan ca tap

- Lay nude qua tui loc, dat mUc nude 1,5m vao ao

- Diet tap va diet khuan

- Gay mau nude

- Bo sung che pham sinh hoc

- Tha giong

Neu day ao co nhiem phen tiem nang thi phai sif dung phuong phap cai tao udt: dung bdm ap luemanh xjt nude de rda troi phen, bon voi de nang pH va do kiem cua nude Luqng voi dung tit 0,3 - 0,5 kg/m2

KY THUAT NUOI CA MU

4 2 D o i v&i ao nuoi ghep

Tien hanh cai tao nhif ao nuoi ddn Sau khi cai tao ao xong thi tien hanh bon phan hUu cO v6i lieu luong 0,1 - 0,2 kg/m2 Sau thcfi gian bon phan th 5 - 7 ngay, thuc vat phu du da phat trien trong ao thi tha

ca Ro phi vao (tha ca Ro phi vcfi mat do 1 - 2 con/m2,

ty le due cai 1:3) de lam thde an cho ca Mu Sau thcfi gian 1 - 2 thang khi thay ca ro phi con xuat hien trong

ao nuoi thi tha ca Mu giong

5 Chon va tha ca giong

- Co the tha ca giong duefe thu gom tu nhien co

5 - 7cm hoac giong c6 ldn 10 - 15cm, hay co the chon

ca giong til sinh san nhan tao

Htnh 10 Chon ca Mu giong 5.1 Tieu chuan chon ca M u giong

Ca mu giong duoc lua chon dam bao kich co phai dong deu, khoe manh, ca khong bi xay xat,

CHUdNG 3 KY THUAT NUOI CA MU TRONG AO DAM

khong benh tat, khong di hinh, ca c6 mau sac tit nhien (Hinh 10)

Cach van chuyen va dong goi ca: Trade khi van chuyen, ca can dudng trong be co cho tru an va sue khi lien tuc, khong cho ca an 24 gib trade khi van chuyen Ben canh do, can phong benh ca bang each tam ca trong nude ngot sach tit 10 -15 phut hoac tam

ca trong nadc pha thuoc tim (KM n04) co nong do tif

10 - 15ppm Dung cac bao nhita plastic vuong co day bang de dong ca Do vao bao nadc bien sach dadc va lam lanh d nhiet do tut 20 - 22°C

Dong ca van chuyen vdi mat do nha sau: Ca khoang 2,5cm dong vdi mat do 100 -150 con/lit nadc;

ca cd 5cm, mat do dong 30 - 50 con/lit nadc; ca cd 7cm, mat do dong 1 0 -1 5 con/lit nadc Tien hanh bom oxy trade khi buoc chat mieng tui lai Sau do cho tui ca giong vao thung xop va de cac bao nude

da xung quanh lam mat ca Dung bang keo dan kin thung va xep thung len xe

Nen van chuyen ca bang xe cd dieu hoa nhiet

do Ca van chuyen den dia diem nuoi tot nhat vao thdi diem luc sang sdm hoac chieu toi Den noi, dem thung ca vao trong phong cd anh sang md, nhe nhang

K YTH U A TN U O I CA MU

md thung, tranh ca giat minh Can bang nhiet do, do man trong 10 -15 phut trudc khi tha ca xuong ao

5.2 Thuan ditdn g va x it ly ca gion g tnt&c khi tha

Hinh 11 Thuan hoa ca giong tntdc khi tha

Thuan hoa nhiet do va do man: nhiet do va do man giua tui van chuyen ca voi moi trudng nuoi thudng co su chenh lech lcfn (3 - 5°C va > 5% o), dac biet la mua he Neu tha ca tu: moi trudng van chuyen sang moi trudng ao nuoi se lam cho ca bi soc dot ngot, nen de bi yeu hoac chet Vi vay, viec thuan hoa tao cho ca lam quen, thich Ung dan vdi moi trudng ngoai trudc khi tha la viec lam can thiet Thdi gian thuan hoa thudng keo dai it nhat la 30 phut (tuy theo mufc

chenh lech nhiet do va do man) bang viec cho trao doi nude td td giua tui van chuyen vdi moi trudng ao nuoi

CHU0NG 3 KY THUAT NUOI CA MU TRONG AO DAM

Neu do man 6 cac trai san xuat giong va d cac

ao nuoi khong co su chenh lech dang ke (< 5 % o ) thi chi can tha cac dung cu dung ca giong xuong ao nuoi ngam td 30 - 60 phut cho nhiet do nude ao va trong cac dung cu can bang nhau roi md mieng bao cho nude ao vao tu td Neu ca khoe chung se boi nguoc dong va tu boi ra ngoai, neu ca khong boi ra thi cho nude vao day bao va nhan chim bao trong nude ao, doc nguoc day bao cho ca giong boi ra tit td

Ca mu giong trong trai san xuat thudng song trong do muoi cao, khi dua ra nuoi trong ao nuoi thudng co do man thap nen phai thuan dudng ca va ket hop xd ly ca de nang cao ty le song va tranh su lay lan mam benh td trai san xuat sang ao nuoi duoc tien hanh nhu sau:

- Chuyen ca vao mot be hoac giai bang bat nilon

dat trong ao UOng.

- Cap them nude d ao UOng vao td td, cong viec

nay lam trong mot ngay hay lau hon, tuy thuoc vao su chenh lech ve do man cua trai giong va nude ao nuoi.

5.3 X it ly ca giong trtf&c khi tha

Tam nuoc ngot: ca giong trude khi tha vao ao nuoi, can tien hanh tarn nude ngot trong thdi gian td

Mu giong xuong ao v6i mat do 8 -10 con/m2.

- V6i ca Mu den, ca Mu cham nau la nhom ca dut, co the an thit lan nhau khi thieu moi do do chi

nen tha d mat do thita: kich c6 ca 5 - 10cm/ con tha

tu 1 - 3 con/m2

Thdi gian tha giong: thuctng tha vao thcfi diem mat trcfi, chenh lech nhiet do khong khi vdi nhiet do nude thap Thcfi diem tha tot nhat la tit 7 den 8 gief hoac tif 16 gid den 17 gift

O giai doan giong cd nho, ca ducfc phan cd va san tfhua 2 tuan/lan nham tao suf dong deu ve kich cd ca

va mat do nuoi phu hop theo tufng giai doan.

6 Cham soc va quan ly ca Mu thuftfng pham

6.1 Quan ly thitc an

Lua chon thufc an: hien nay trong nuoi ca Mu co

3 loai thutc an dang duoc suf dung la ca tap, thdc an cong nghiep va thufc an che bien

(1) Ca tap: day la loai thdc an ua thich cua ca

va duoc suf dung kha rong rai trong nuoi ca Mu hien nay Tuy nhien nguon thufc an ca tap cho ca Mu rat kho kiem soat duoc chat luong thufc an dong thdi vuta

de gay dich benh Nguon thufc an ca tap khong chu dong, dac biet vao thdi diem khong thuan loi cho viec khai thac tif nhien, nen ca co the bi doi Ca mu la loai

ca dut va an tap thien ve dong vat, co tap tinh an lan nhau Trong qua trinh nuoi khong cung cap du nhu cau thufc an thi ca 16n se an ca be hOn, nhat la khi

ca con nho Ben canh do, luong thufc ca tap duoc suf dung Ion (he so chuyen doi thufc an FCR, tuf 5 - 8) Day la nguon phat sinh 6 nhiem moi trudng nude va day, dan den nguy co ve dich benh cho ca nuoi

_CHUONG 3 KY THUAT NUOI CA MU TRONG AO DAM _

KYTH U A TN U O I CA MU

Hinh 12 Ca tap lam th&c an cho ca Mu

(2) Thufc an cong nghiep: han che chide sit 6 nhiem moi tritdng hdn ca tap va gia thanh cao hdn

so v6i nguon thutc an la ca tap Sit dung thitc an cong nghiep co thanh phan dinh ditdng bo sung dap ufng

nhu cau dinh duong cua ca d titng giai doan phat

trien cua ca Litdng thutc an sit dung it, he so chuyen doi thufc an - FCR chi dao dong tit 1,4 -1,6 nen han che ditcfc nguy cd gay 6 nhiem moi tntdng vung nuoi Gia thufc an on dinh, nen ngitdi nuoi co the chu dong tinh toan dude thdi diem xuat ca hoac xac dinh quy

mo dau tu phu hdp

40

CHLfCfNG 3 KY THUAT NUOI CA MU TRONG AO DAM

Hinh 13 Thvlc an cong nghiep cho ca Mu

Bang 2 So sank hieu qua sit dung thtic an cong nghiep

Chi tieu Thufc an

cong nghiep Ca tap

Tinh chu dong Chu dong Theo mua

He so chuyen doi thufc

Thanh phan dinh duong

phu hcfp theo giai doan

phat trien ca

Phu hpp Khong

phu hppAnh hifcfng 6 nhiem moi

tnJdng nuoi

It bianh huong

Anh hucfng nhieu