Bài giảng Viêm họng cấp

ĐẠI CƯƠNG▪Là tình trạng viêm nhiễm của niêm mạc họng ▪Cửa ngõ của đường ăn và đường thở nên dễ nhiễm khuẩn ▪Họng là một ống cơ màng nối từ vòm họng đến miệng thực quản ▪Biểu mô tế bào ga

VIÊM HỌNG CẤP

ĐẠI CƯƠNG

▪Là tình trạng viêm nhiễm của niêm mạc họng

▪Cửa ngõ của đường ăn và đường thở nên dễ nhiễm khuẩn

▪Họng là một ống cơ màng nối từ vòm họng đến miệng thực quản

▪Biểu mô tế bào gai, nhiều tầng

▪Giàu tổ chức liên kết và bạch huyết (vòng bạch huyết Waldeyer)

▪Chức năng: nuốt, thở, phát âm, nghe, bảo vệ

GIẢI PHẪU

NGUYÊN NHÂN

▪Virus (60-80%): adenovirus, rhinovirus, RSV, cúm, á cúm, EBV,…

▪Vi khuẩn (20-40%): phần lớn là bội nhiễm sau viêm họng do virus

▪Liên cầu tan máu β nhóm A: nguyên nhân vi khuẩn quan trọng nhất, thường gặp nhất

▪H influenzae, S aureus, M catarrhalis

▪Vi khuẩn kị khí

LÂM SÀNG

▪Toàn thân

▪Sốt

▪Ớn lạnh, đau người

▪Cơ năng

▪Đau họng

▪Có thể ho, khàn tiếng, chảy mũi, tắc mũi

▪Thực thể

▪Họng đỏ, tăng xuất tiết, rất bóng

▪Amidan thường sưng to, đỏ, bề mặt có thể có mủ trắng

▪Sưng hạch góc hàm

LÂM SÀNG

CẬN LÂM SÀNG

▪Công thức máu

▪Bạch cầu tăng (do nguyên nhân vi khuẩn)

▪Các xét nghiệm chẩn đoán GAS (Group A streptococcal)

▪Nuôi cấy: môi trường BAP (blood agar plate)

▪Test nhanh tìm kháng nguyên liên cầu: RADT (rapid antigen-detection test)

▪Định lượng ASLO

TIẾN TRIỂN

▪Do nguyên nhân virus: thường kéo dài 3-5 ngày thì tự khỏi

▪Do nguyên nhân vi khuẩn: thường kéo dài hơn

CHẨN ĐOÁN

▪Chẩn đoán xác định: thường dựa vào lâm sàng

▪Chẩn đoán nguyên nhân:

▪Quệt dịch họng nuôi cấy để định danh vi khuẩn

▪RADT

▪Định lượng ASLO

CHẨN ĐOÁN

❖Thang điểm Centor

CÁC THỂ LÂM SÀNG

▪Viêm họng mủ trắng thông thường

▪Viêm họng có giả mạc

▪Luôn phải nghĩ đến viêm họng do bạch hầu

▪Thực thể: giả mạc dày, bám chắc bề mặt amidan, trụ trước, có thể lan ra toàn bộ niêm mạc họng Hạch cổ sưng to, đau

▪Chẩn đoán xác định: quệt cấy giả mạc tìm vi khuẩn bạch hầu

CÁC THỂ LÂM SÀNG

▪Viêm họng loét

▪Viêm họng Vincent: do xoắn khuẩn Vincent Viêm họng 1 bên với các vết loét ở amidan, giả mạc màu vàng xám, không dính

▪Loét họng do giang mai: hiếm gặp, thứ phát sau giang mai sinh dục

▪Viêm họng trong bệnh về máu: tăng bạch cầu đơn nhân, suy tủy, lymphoma Cần nghĩ đến khi viêm họng kèm với chảy máu, viêm lợi chảy máu

BIẾN CHỨNG

▪Tại chỗ: viêm tấy hoặc abces quanh amidan, viêm tấy hoặc abces các khoảng liên họng, abces thành sau họng, viêm tấy hoại tử vùng cổ

▪Lân cận: viêm tai giữa, viêm mũi xoang, viêm thanh khí phế quản, viêm phổi

▪Xa: viêm thận, viêm khớp, viêm tim, nhiễm trùng huyết

ĐIỀU TRỊ

▪Kháng viêm: dạng men, corticoid

▪Giảm đau: paracetamol

▪Kháng sinh khi viêm họng do vi khuẩn: β-lactam, macrolide

▪Sục họng bằng các dung dịch NaCl 0,9%, Natri Bicarbonat,…

PHÒNG BỆNH

▪Nâng cao sức đề kháng, mức sống, môi trường trong sạch, phòng hộ lao động

▪Bỏ thuốc lá, rượu bia, vệ sinh răng miệng tốt

▪Tiêm chủng đầy đủ

▪Điều trị các bệnh viêm mũi xoang, viêm amidan

▪Điều trị sớm, theo dõi tốt viêm họng để tránh biến chứng

ĐIỀU TRỊ

CẢM ƠN ĐÃ LẮNG NGHE!