Bài giảng Bệnh nhiễm não mô cầu

1 .ĐỊNH NGHĨA: Nhiễm trùng huyết và viêm màng não mủ do não mô cầu là hai biến chứng nặng hay gặp nhất của vi khuẩn này.. + Nếu không, vi khuẩn sẽ sinh sôi nảy nở tạo nên nhiễm trùng h

BỆNH NHIỄM NÃO MÔ CẦU

MỤC TIÊU:

1. Chẩn đoán sớm và chuyển kịp thời những

bệnh nhân nhiễm não mô cầu nặng

2. Biết cách điều trị và phòng bệnh não mô

cầu cho nhân dân

1 ĐỊNH NGHĨA:

 Nhiễm trùng huyết và viêm màng não mủ

do não mô cầu là hai biến chứng nặng hay gặp nhất của vi khuẩn này.

 Nhiễm não mô cầu có tiến triển nhanh, có thể gây tử vong nhanh chóng trong vòng

24 giờ.

2.TÁC NHÂN GÂY BỆNH:

 Dựa trên bản đồ gen, não

mô cầu được xếp vào nhóm

β- proteobacterium

 Não mô cầu được xếp thành

các nhóm huyết thanh tùy

thuộc vào tính kháng

nguyên của polysaccharide

của vỏ, phản ánh cấu trúc

khác nhau của các

carbohydrate Có 5 nhóm

huyết thanh

(A,B,C,Y,W135) hay gặp

3.DỊCH TỄ HỌC :

thể tồn tại hàng tháng

+ Sống chung nhà với người đã mắc bệnh hay đang mang vi khuẩn

+ Nhà hay cơ quan chật chội

+ Hút thuốc lá chủ động hay thụ động

+ Tiền sử có nhiễm trùng hô hấp gần đây

4 BỆNH NGUYÊN:

bào nhầy → thành

mạch → máu:

+ Nếu cơ thể có sẵn

kháng thể đặc hiệu, vi

khuẩn sẽ bị tiêu diệt

ngay

+ Nếu không, vi khuẩn

sẽ sinh sôi nảy nở tạo

nên nhiễm trùng huyết

và theo máu đến các

nơi khác trong cơ thể

4 BỆNH NGUYÊN:

 Nhiễm não mô cầu còn tùy thuộc vào cơ địa bệnh nhân:

+ Đa số đều có kháng thể chống não mô cầu

+ Những người có hệ miễn dịch không toàn vẹn

thường dễ nhiễm não mô cầu: thiếu một thành

phần bổ thể ( từ C5 –C9), thiếu proverdine, giảm γ – globulin máu, cắt lách

5 LÂM SÀNG:

 99% biểu hiện nhiễm não mô cầu là nhiễm trùng huyết, viêm màng não mủ hay phối hợp cả hai

5.1 Nhiễm trùng huyết:

 Khởi bệnh đột ngột với:

+ Sốt cao

+ Buồn nôn ,nôn

+ Nổi ban là triệu chứng quan trọng có thể dạng dát sẩn, xuất huyết hay mảng bầm máu

5.1 Nhiễm trùng huyết:

 Nhiễm trùng huyết ác

tính:

+ Chiếm 10 -20 %

+ Tiến triển nặng rất

nhanh : các ban xuất

huyết lan rộng thành

mảng bầm máu, sốc,

DIC và suy đa cơ

quan

+ Tỷ lệ tử vong cao:

50-60%

 Nhiễm trùng huyết mạn:

+ Chiếm 1-2%

+ Gồm những đợt sốt hồi quy, ban dát

sẩn,đau khớp kéo dài Giữa các đợt bệnh

nhân gần như bình thường

+ Nếu không điều trị có thể dẫn đến nặng

5.2 Viêm màng não:

 Thường kết hợp với

nhiễm trùng huyết

 Hầu hết các bệnh

nhân đều xuất hiện

các triệu chứng điển

hình của viêm màng

não

6 CẬN LÂM SÀNG:

 Phân lập vi khuẩn trong máu,dịch não tủy, dịch khớp, dịch ở các xoang và ngay trong ban xuất huyết

 PCR tìm DNA vi khuẩn: nhạy nhưng đắt tiền

 Công thức máu: BC tăng cao chủ yếu BC đa nhân trung tính

7 ĐIỀU TRỊ:

không cần chờ kết quả

100mg/kg/24h TM

TM

20-40mg/kg/8h TTM

8 PHÒNG BỆNH:

viêm màng não do vi khuẩn não mô cầu tuýp A và tuýp C gây nên Lịch tiêm như sau:

+ Tiêm vắc xin não mô cầu AC được thực hiện ở trẻ

em từ 2 tuổi trở lên;

+ Trường hợp trẻ từ 6 tháng tuổi đã tiếp xúc với

người bệnh thì nên tiêm luôn để được phòng

tránh kịp thời;

+ Sau 3 - 5 năm thì nên tiêm nhắc lại để duy trì tác dụng hiệu quả của vắc xin

8 PHÒNG BỆNH:

- Tiêm vắc xin não mô cầu BC

Tiêm   vắc xin não mô cầu giúp ngăn chặn vi khuẩn não mô cầu tuýp B và tuýp C gây

nên tình trạng bệnh

+ Trẻ từ 6 tháng tuổi cho đến người lớn

dưới 45 tuổi đều có thể thực hiện mũi tiêm này;

+ Mỗi trẻ cần tiêm 2 mũi và mỗi mũi nên

cách nhau khoảng 6 - 8 tháng.

8 PHÒNG BỆNH:

 Kháng sinh phòng bệnh : cho người tiếp xúc gần với người bệnh < 1m trong 8 giờ, người sống cùng

1 tuần trước và 1 ngày sau phát bệnh, nhân viên

y tế

+ Rifampicin 600 mg/viên: Người lớn 600mg x 2 lần/ ngày x 2 ngày ,trẻ em >= 1 tháng 10mg/kg/lần x

2 lần/ngày x 2 ngày, trẻ em<1 tháng 5mg/kg/lần

x 2 lần/ngày x 2 ngày

+ Ciprofloxacin 500 mg/ viên liều duy nhất

+ Azithromycin 500 mg uống liều duy nhất

+ Phụ nữ có thai : dùng Ceftriaxone 250 mg TB 1

lần duy nhất , trẻ em < 15 tuổi 125 mg

9 CÂU HỎI LƯỢNG GIÁ:

1.Trình bày các triệu chứng nhiễm não mô cầu

2.Điều trị nhiễm não mô cầu

3.Phòng bệnh nhiễm não mô cầu như thế nào

Thank you !