Bai 9 Tu dong nghia (1)

Slide 1 CÁ NGỰA MẬT MÃ NGỰA MÃ XA NGẮM THÁC NÚI LƯ Nắng rọi Hương Lô khói tía bay, Xa trông dòng thác trước sông này Nước bay thẳng xuống ba nghìn thước, Tưởng dải Ngân Hà tuột khỏi mây (Lí Bạch) 1 Tì[.]

CÁ NGỰA

MẬT MÃ

NGỰA

XA NGẮM THÁC NÚI LƯ

Nắng rọi Hương Lô khói tía bay,

Xa trông dòng thác trước sông này.

Nước bay thẳng xuống ba nghìn thước,

Tưởng dải Ngân Hà tuột khỏi mây.

(Lí Bạch)

1 Tìm đồng nghĩa với từ “rọi, trông”:

- “rọi”

chiếu, soi, tỏa…

Hướng luồng ánh sáng vào một điểm

-“trông”

nhìn, nhòm, ngắm, liếc…

Dùng mắt nhìn để nhận biết

=> Các từ trong mỗi nhóm từ trên có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau.

2 Trông

Nhìn để nhận biết

Coi sóc, giữ gìn cho yên ổn

Thảo luận theo nhóm

Nhóm 1 1. năm học

2 nhà thơ

3 mổ xẻ

Tìm từ đồng nghĩa với các từ cho trước

Nhóm 2 1. máy thu thanh

Đồng nghĩa với từ

Hán Việt

Đồng nghĩa

với từ mượn gốc

Ấn - Âu

1.So sánh nghĩa của từ quả và trái trong hai ví dụ sau:

- Rủ nhau xuống bể mò cua,Đem về nấu quả mơ chua trên rừng

(Trần Tuấn Khải)

- Chim xanh ăn trái xoài xanh,

Ăn no tắm mát đậu cành cây đa

quả, trỏi : Là bộ phận của cõy do bầu nhụy

- Nghĩa giống nhau

- Khụng phõn biệt sắc thỏi

Từ đồng nghĩa

hoàn toàn

hi sinh, bỏ mạng

( chết )

hi sinh

Chết vì nghĩa vụ, lí t ởng cao đẹp (sắc thái kính trọng )

bỏ mạng

Chết vô ích (sắc thái khinh bỉ) Sắc thỏi nghĩa khỏc nhau

Từ đồng nghĩa không hoàn toàn

1 Thử thay các từ đồng nghĩa quả và trái, bỏ mạng và hi sinhtrong các ví dụ dưới đây và rút ra nhận xét ?

- Trước sức tấn công như vũ bão và tinh thần chiến đấu dũng cảm tuyệt vời của quân Tây Sơn, hàng vạn quân Thanh đã hi sinh

- Công chúa Ha-ba-na đã bỏ mạng anh dũng, thanh kiếm vẫn

cầm tay

Đem về nấu trái mơ chua trên rừng

(Trần Tuấn Khải)

- Chim xanh ăn quả xoài xanh,

Ăn no tắm mát đậu cành cây đa

(Ca dao)

-> Quả và trái có thể thay thế cho nhau vì sắc thái ý nghĩa giống nhau

-> Hi sinh và bỏ mạng không thể thay thế cho nhau vì có sắc

thái ý nghĩa khác nhau

Không phải bao giờ các từ đồng nghĩa có thể thay thế cho nhau.

2.Tại sao đoạn trích trong Chinh phụ ngâm khúc lấy tiêu đề là

Sau phút chia li mà không phải là Sau phút chia tay ?

Vì: Chia li : xa nhau lâu dài có khi là mãi mãi (vĩnh biệt) không

có ngày gặp lại Vì kẻ đi trong bài thơ này là ra trận nơi sự sống

và cái chết luôn kề cận nhau Nó cũng vừa mang sắc thái cổ xưa

và diễn tả được cảnh ngộ sầu bi của người chinh phụ

- Chia tay: Xa nhau có tính chất tạm thời, thường là sẽ gặp

lại nhau trong một khoảng thời gian

=> Khi nói cũng như khi viết, cần cân nhắc để chọn trong số các từ đồng nghĩa những từ thể hiện đúng thực tế khách

quan và sắc thái biểu cảm.

Bài tập 4 (SGK/115)

Tìm từ đồng nghĩa thay thế các từ in đậm trong các câu sau đây:

- Món quà anh gửi, tôi đã đưa tận tay chị ấy rồi.

- Bố tôi đưa khách ra đến cổng rồi mới trở về.

- Cậu ấy gặp khó khăn một tí đã kêu.

trao tiễn

Bài tập 5 / 116 Phân biệt nghĩa của các từ trong các nhóm từ đồng nghĩa sau: - cho, tặng, biếu

kẹo

Cho:

người trao vật có ngôi thứ cao

hơn hoặc ngang bằng người nhận.

Tặng:

người trao vật không phân biệt

ngôi thứ với người nhận vật được trao, thường để khen ngợi, khuyến khích, tỏ lòng quí mến.

Biếu:

người trao vật có ngôi thứ thấp

hơn hoặc ngang bằng người nhận, tỏ sự kính trọng.

Bài tập 6 / 116 Chọn từ thích hợp điền vào các câu dưới đây:

b.ngoan cường, ngoan cố

a.thành tích, thành quả.

-Thế hệ mai sau sẽ được hưởng của công cuộc đổi mới hôm nay -Trường ta đã lập nhiều để chào mừng ngày Quốc khánh 2/9.

-Bọn địch chống cự đã bị quân ta tiêu diệt

- Ông đã giữ vững khí tiết cách mạng

-Lao động là thiêng liêng, là nguồn sống, nguồn hạnh phúccủa mỗi người

c nhiệm vụ, nghĩa vụ

thành tích

thành quả

ngoan cố ngoan cường nghĩa vụ

d giữ gìn/bảo vệ

- Em Thúy luôn luôn quần áo sạch sẽ

- Tổ quốc là sứ mệnh của quân đội

giữ gìn Bảo vệ

-Thầy hiệu trưởng đã giao cụ thể cho lớp em trong đợt tuyên

truyền phòng chống ma túy

nhiệm vụ

Bài tập 8 / 117 Đặt câu với mỗi từ: bình thường, tầm thường; kết quả, hậu quả

- Anh ấy sức khỏe bình thường.

- Hắn chỉ là một kẻ tầm thường.

- Kết quả hai đội hòa nhau 0-0.

- Kẻ làm ác sẽ có ngày gánh lấy hậu quả.

Bài 9: Chữa các từ dùng sai in đậm trong các câu sau:

-Ông bà cha mẹ đã lao động vất vả, tạo ra các thành quả

=> Hưởng thụ

-Trong xã hội ta không ít người sống ích kỉ, không giúp đỡ

bao che cho người khác.