Bai 10 Tu trai nghia (1)

GREEN EARTH KIỂM TRA BÀI CŨ Thế nào là từ đồng nghĩa ? Từ đồng nghĩa được chia thành mấy loại? Đó là những loại nào? Chân, đầu, núi Cổ, áo, khăn Chạy, sức, đồng hồ Ăn, xơi, chén A B D C A Sai rồi ! B[.]

KIỂM TRA BÀI CŨ

- Thế nào là từ đồng nghĩa ?

- Từ đồng nghĩa được chia

thành mấy loại? Đó là những

loại nào?

Chân, đầu, núi.

Khóc > < Cười

Em có nhận xét gì về hai hình ảnh dưới đây:

TỪ TRÁI NGHĨA

* Ngữ liệu 1:

a Dịch thơ: Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh.

Đầu giường ánh trăng rọi,

Ngỡ mặt đất phủ sương.

Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,

Cúi đầu nhớ cố hương.

b Dịch thơ: Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

Trẻ đi , già trở lại nhà,

Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu.

Gặp nhau mà chẳng biết nhau.

Trẻ cười hỏi: “Khách từ đâu đến làng?”

a Cảm nghĩ trong đêm

thanh tĩnh

Đầu giường ánh trăng rọi,

Ngỡ mặt đất phủ sương.

Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,

Cúi đầu nhớ cố hương…

b Ngẫu nhiên viết nhân

buổi mới về quê Trẻ đi, già trở lại nhà, Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu.

Gặp nhau mà chẳng biết nhau,

Trẻ cười hỏi: “Khách từ đâu đến làng?.

* Các cặp từ trái nghĩa :

-> ngẩng – cúi: trái nghĩa về

hoạt động của người theo

hướng lên, xuống.

-> Trẻ - già : trái nghĩa về tuổi tác; đi - trở lại trái nghĩa về hoạt động, về sự di chuyển.

=>Từ trái nghĩa là những từ có nghĩa trái ngược nhau.

Tìm từ trái nghĩa với các từ trên để tạo

thành các cặp từ trái nghĩa tương ứng ?

*Ngữ liệu 2:rau già, cau già

=> “ già ” là một từ nhiều nghĩa.

-> trái nghĩa về tính chất của sự vật.

=> Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều cặp từ trái nghĩa khác nhau.

*Nhận xét:

Tác dụng của các cặp từ trái nghĩa trong bài thơ

“Hồi hương ngẫu thư” của Hạ Tri Chương:

- trẻ - già ; đi – trở lại : tạo phép đối -> câu thơ nhịp nhàng, cân xứng -> khái quát ngắn gọn quãng đời xa quê quá dài, quá lâu của

nhà thơ, dẫn đến sự thay đổi về tuổi tác,

diện mạo và làm trào dâng bao cảm xúc

trong giây phút trở về của tác giả

đầu - đuôi

nhắm - mở

khóc - cười

ĐÇu voi ®u«i

chuét

đầu - đuôi

nhắm - mở

Mắt nhắm mắt mở

khóc - cười

Kẻ khóc người cười

*Nhận xét:

Tác dụng của các cặp từ trái nghĩa được sử

dụng trong các thành ngữ:

- Sử dụng trong thể đối,

-Tạo các hình tượng tương phản, gây ấn tượng mạnh, làm cho lời nói thêm sinh động.

Bài tập vận dụng:

Ví dụ : A cúi ( đầu) thì B ngẩng(đầu)

Tìm từ trái nghĩa tương ứng với hành động?

* Kết luận:

Từ trái nghĩa sử dụng trong thể đối, tạo các hình tượng tương phản, gây ấn tượng mạnh, làm cho lời nói thêm sinh động

Bài 1: Tìm những từ trái nghĩa trong các câu ca dao, tục ngữ sau:

- Chị em như chuối nhiều tàu,

Tấm lành che tấm rách, đừng nói nhau nhiều lời.

- Số cô chẳng giàu thì nghèo, Ngày ba mươi Tết thịt treo trong nhà.

- Ba năm được một chuyến sai Áo ngắn đi mượn, quần dài đi thuê.

- Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, Ngày tháng mười chưa cười đã tối.

2 Bài 2: Tìm từ trái nghĩa với những

từ in đậm sau ?

tươi

cá tươihoa tươi

cá ươnhoa héo

yếu ăn yếu

học lực yếu

Bài tập 3: Thi : Ai nhanh hơn?

- Chân cứng đá ….

- Có đi có ….

- Gần nhà ngõ

- Mắt nhắm mắt ….

- Chạy sấp chạy ….

- Vô thưởng vô ….

- Bên …… bên khinh

- Buổi …… buổi cái

- Bước thấp bước ….

- Chân ướt chân ….

phạt

ngửa lại

đực

Bài tập vận dụng:

Ví dụ : A cúi ( đầu) thì B ngẩng(đầu)

Tìm từ trái nghĩa tương ứng với hành động?

3 Bài 4: Viết một đoạn văn ngắn về 3 Bài 4:

tình cảm quê hương, có sử dụng từ trái nghĩa.

Quê hương! Hai tiếng thân thương ấy luôn in

đậm trong lòng tôi Quê hương tôi với những con người chân chất, dù nghèo về vật chất nhưng lại giàu về tình người Trong cuộc sống

dù còn nhiều khó khăn,vất vả nhưng họ luôn biết chia sẻ với những nghĩa cử cao đẹp “lá

cùng giúp nhau vươn lên để gia đình ấm no, quê hương giàu mạnh…

Tìm từ trái nghĩa trong bài hát sau:

GỢI MỞ VỀ NHA

-Tìm các cặp từ trái nghĩa được sử dụng để tạo hiệu quả diễn đạt trong một số văn bản đã học.

-Chuẩn bị bài: Lập dàn ý cho đề bài: Luyện nói văn biểu

cảm về sự vật, con người

CHÚC CÁC THẦY CÔ GIÁO MẠNH KHỎE, CÁC EM HỌC SINH CHĂM

NGOAN, HỌC TỐT !