ngu van 6-Tuan 2

Có ngoại xâm thì chống ngoại xâm Có nội thù thì vùng lên đánh bại Để đất nước này là đất nước của nhân dân Đất nước của nhân dân, đất nước của ca dao thần thoại Truyền thuyết Thánh Gióng

Ngày soạn: 22/08/2018

Tuần 2

Tiết 5THÁNH GIÓNG

* Kĩ năng bài dạy:

- Đọc hiểu văn bản truyền thuyết theo đặc trưng thể loại Thực hiện thao tác

phân tích một vài chi tiết nghệ thuật kì ảo trong văn bản Nắm bắt tác phẩmthông qua hệ thống các sự việc được kể theo trình tự thời gian

4 Định hướng phát triển năng lực

- Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề (phát hiện và phân tích được vẻ

đẹp tác phẩm), năng lực sáng tạo, năng lực sử dụng ngôn ngữ; năng lực hợp táckhi thực hiện nhiệm vụ được giao trong nhóm; năng lực giao tiếp trong việc lắngnghe tích cực, thể hiện sự tự tin chủ động trong việc chiếm lĩnh vẻ đẹp tác phẩmvăn chương

* Tích hợp giáo dục đạo đức: giá trị sống TRÁCH NHIỆM, HẠNH PHÚC,ĐOÀN KẾT, YÊU THƯƠNG, HỢP TÁC, TÔN TRỌNG, TRUNG THỰC,KHIÊM TỐN

- Giáo dục tình yêu quê hương, đất nước, tự hào về những tấm gương anh hùngbiết hi sinh vì dân tộc từ đó thể hiện bằng hành động, việc làm góp phần xâydựng quê hương

* Tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh: quan niệm của Bác: Nhân dân chính là nguồngốc sức mạnh để bảo vệ TổQuốc

- Tích hợp GDANQP: Cách sử dụng sáng tạo vũ khí tự tạo của nhân dân trongchiến tranh: gậy tre, chông tre,…

B CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

- GV: Nghiên cứu cuốn Chuẩn kiến thức kĩ năng, Sách giáo khoa Ngữ văn 6,sách giáo viên Ngữ văn 6 Soạn giáo án, máy chiếu, tranh ảnh minh họa

- HS: Đọc, tóm tắt, kể chuyện, soạn bài theo các câu hỏi trong SGK, nắm được

các chi tiết kì ảo và ý nghĩa trong truyện, liên hệ được với các nhân vật lịch sửanh hùng chống giặc ngoại xâm

C PHƯƠNG PHÁP- KĨ THUẬT DẠY HỌC

- Phương pháp: Thuyết trình, nhóm, đàm thoại, phát hiện và giải quyết vấn đề

- Kĩ thuật hỏi và trả lời, động não, chia nhóm, đặt câu hỏi.

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC VÀ GIÁO DỤC

1 Ổn định tổ chức (1’)

6b /2018

2 Kiểm tra bài cũ: (3’)

? Kể tóm tắt truyền thuyết “Bánh chưng, bánh giầy” và nêu ý nghĩa của truyện

+ Từ đấy nước ta chăm nghề trồng trọt, chăn nuôi, làm bánh Chưng, bánh Giầy vào ngày Tết.

- ý nghĩa của truyện:

+ Giải thích nguồn gốc sự vật (hai loại bánh).

+ Đề cao lao động, đề cao nghề nông.

+ Thờ kính Trời, Đất, tổ tiên của nhân dân ta.

+ Ước mơ có được một vị vua giỏi, đất nước thái bình

Sinh ra trong cuộc sống hoà bình song chúng ta luôn tự hào về lịch sử dântộc trong hơn 4000 lịch sử dựng nước và giữ nước Đó là lịch sử của đất nước

Có ngoại xâm thì chống ngoại xâm

Có nội thù thì vùng lên đánh bại

Để đất nước này là đất nước của nhân dân Đất nước của nhân dân, đất nước của ca dao thần thoại

Truyền thuyết Thánh Gióng trong bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu hơn về sức sống quật cường của cha anh trong những năm tháng lịch sử chống giặc ngoại xâm.

B Hoạt động hình thành kiến thức mới

? Nêu các đặc trưng của thể loại này?

HS: Nhắc lại khái niệm

Hoạt động 2

- Thời gian: 20 phút

- Mục tiêu: Hướng dẫn học sinh đọc và tìm hiểu

giá trị của văn bản.

- Sứ giả: Giọng đĩnh đạc, trang nghiêm

- Đoạn cả làng nuôi Gióng: Giọng háo hức phấn

khởi

- Đoạn Gióng cưỡi ngựa sắt đánh giặc: cần đọc với

giọng đọc khẩn trương, mạnh mẽ, nhanh, gấp

- Đoạn Gióng về trời: Giọng chậm, nhẹ, thanh

thản, xa vời, huyền thoại

* Kể: Kể kĩ đoạn Gióng đánh giặc

H Chú ý các chú thích trong SGK

? qua phần đọc và chuẩn bị ở nhà em hãy tóm tắt

I Tìm hiểu chung

- Thể loại truyền thuyết

II Đọc - hiểu văn bản

1 Đọc - tìm hiểu chúthích

2 Tóm tắt, bố cục

lại nội dung truyện.

HS: Tóm tắt ngắn gọn

+Ngày xưa có đôi vợ chồng già mãi mà chưa có

con

+ ra đồng ướm chân vào vết chân lạ ,về nhà thụ

thai và sinh ra cậu bé

+lạ thay đứa bé lên 3 mà vẫn không biết nói

,cười ,đi ,đứng,nhưng khi nghe tin có sứ giả tìm

người tài cứu nước thì đứa bé cất tiếng nói đầu tiên

với sứ giả

+ từ hôm gặp sứ giả đứa bé lớn nhanh lạ thường

+Trong lúc đất nước lâm nguy và sứ giả đem

những vật dụng do cậu bé yêu cầu ,cậu bé đã tham

gia đánh giặc và giành thắng lợi ,

+ cậu bé sau khi giết giặc xong đã bay về trời,vua

và nhân dân nhớ công ơn lên đã lập đền thờ

? Văn bản chia ra làm 4 đoạn, em hãy tìm ra từng

đoạn?

Hs trình bày

+ Đoạn 1: “Từ đầu nằm đấy” -> Sự ra đời của

Gióng

+ Đoạn 2: Tiếp cứu nước” -> Gióng đòi đi dánh

giặc, cả làng nuôi Gióng để đánh giặc.

+ Đoạn 3: Tiếp về trời” -> Gióng đánh thắng

HS: các nhân vật: 2 vợ chồng già,Thánh gióng,sứ

giả, Vua,bà con làng xóm… Nhân vật chính là

Thánh Gióng

? Theo dõi trong văn bản em thấy chi tiết nào kể

về sự ra đời của Gióng? Sự ra đời này như thế có

gì kỳ lạ không?

+ Sự ra đời bình thường:

- Có cha mẹ, gđ,

- Mặt mũi khôi ngô

+ Kì lạ: - mang thai: ướm vào vết chân

- sinh ra: đặt đâu nằm đấy

? Vì sao nhân dân muốn sự ra đời của Gióng kì lạ

HS: Để về sau Gióng là người anh hùng Bởi theo

quan niệm của nhân dân, đã là bậc anh hùng thì

phi thường kì lạ trong mọi biểu hiện kể cả khi mới

sinh ra

? Tuy ra đời kì lạ, nhưng Gióng lại là con của một

bà mẹ nông dân chăm chỉ làm ăn, ăn ở phúc đức.

Em nghĩ gì về nguồn gốc của Gióng?

HS: Gióng dù là thần thánh cũng được sinh ra từ

bà mẹ bình thường, là con của người nông dân

lương thiện

- Gióng gần gũi với mọi người

- Gióng là người anh hùng của nhân dân

? Câu nói đầu tiên của Gióng là câu nói nào? Với

ai trong hoàn cảnh nào?

HS: - Tiếng nói đầu tiên:

+ Tiếng nói đòi đi đánh giặc

+ Hoàn cảnh: tổ quốc lâm nguy

- Sau 3 năm im lặng, câu nói đầu tiên là nói với sứ

giả đòi đi đánh giặc, trong hoàn cảnh đất nước lâm

nguy vì nạn ngoại xâm

? Tiếng nói đầu tiên của Gióng là tiếng nói đòi đi

đánh giặc: “Ta sẽ phá tan lũ giặc này” tiếng nói đó

có ý nghĩa gì?

HS: lời nói thể hiện: mong muốn đánh giặc, niềm

tin chiến thắng

- Lòng yêu nước là tình cảm lớn nhất, thường trực

nhất của Gióng cũng là của nhân dân ta, ý thức lớn

nhất là ý thức về vận mệnh dân tộc

GV: Câu nói của Gióng toát lên niềm tin chiến

thắng, đồng thời thể hiện sức mạnh tự cường của

dân tộc ta

? Gióng đòi ngựa sắt, roi sắt, áo giáp sắt để đánh

giặc Điều này có ý nghĩa gì?

GV: Trước nhu cầu bức thiết của chiến tranh, nhân

dân ta đã sáng tạo ra trăm kiểu vũ khí, từ đơn giản

tới phức tạp khiến cho kẻ thù phải khiếp sợ Từ

bẫy chông, gậy tre, chông tre,…rồi sau này đến

lựu đạn, mìn, bom,…

? Đúng yêu cầu của Gióng, vua lập tức cho rèn

ngựa sắt, roi săt, áo giáp săt Điều này có ý nghĩa

gì?

HS: - Đánh giặc là ý chí đoàn kết toàn dân từ vua

đến tôi

- Gióng là thể hiện ý chí sức mạnh của nhân dân

? Truyện kể rằng từ sau hôm gặp sứ giả Gióng lớn

nhanh như thổi Có gì kì lạ trong cách lớn lên của

Gióng?

HS: Gióng ăn mấy cũng không no, áo mặc xong đã

căng đứt chỉ

? Trong dân gian còn truyền tụng những câu ca về

sức ăn uống phi thường của Gióng.

- Bảy nong cơm, ba nong cà

Uống một hơi nước cạn đà khúc sông.

Điều đó nói lên suy nghĩ và ước mong gì của nhân

HS: - Cha mẹ Gióng làm việc nuôi con

- Dân làng góp gạo nuôi chú bé

Đất nghèo nuôi những anh hùng

Chìm trong máu chảy lại vùng đứng lên

Đạp quân thù xuống đất đenSúng gươm vứt bỏ lại hiền như xưa

(Nguyễn Đình Thi)

? Như vậy Gióng lớn lên bằng cơm gạo của cả

làng Theo em điều đó có nghĩa gì?

HS: - Anh hùng Gióng thuộc về nhân dân, sức

mạnh dũng sĩ của Gióng được nuôi dưỡng bằng

những cái bình thường giản dị

- Sức mạnh của Gióng là sức mạnh của cả cộng

đồng

- TG xuất thân bình dịnhưng cũng rất thần kì –

- Chàng lớn nhanh mộtcách kì diệu trong hoàncảnh đất nước có giặcxâm lược,

- Cùng nhân dân đánhgiặc giữ nước và lậpchiến công phi thường

GV Ngày nay ở hội Gióng nhân dân vẫn tổ chức

cuộc thi nấu cơm, hái cà nuôi Gióng -> Đây là

hình thức tái hiện quá khứ giàu ý nghĩa

? Truyện kể cậu bé Gióng đã trở thành tráng sĩ

đánh giặc như thế nào?

HS kể tóm tắt:

+ Gióng ăn mấy cũng không no, áo mặc xong đã

căng đứt chỉ

+ hai VC phải nhờ bà con làng xóm gom góp gạo

nuôi vì ai cũng mong chú giết giặc cơus nước

? Em nghĩ gì về cái vươn vai thần kì của Gióng?

HS: - Là cái vươn vai phi thường (theo quan niệm

của nhân dân người anh hùng là người khổng lồ

phi thường)

- Là ước mong của nhân dân về người anh

hùng đánh giặc

GV:- Là cái vươn vai của cả dân tộc

- Thể hiện sức sống mãnh liệt và kì diậu của dân

tộc khi gặp khó khăn

- Là một yếu tố thần kí trong truyện dân gian ->

thể hiện sức mạnh đoàn kết của toàn dân khi tổ

quốc bị đe doạ

? Theo em chi tiết “roi sắt gãy Tráng sĩ bèn nhổ

những cụm tre cạnh đường quật vào giặc” có ý

nghĩa gì?

-HS: Gióng đánh giặc bằng cả những vũ khí thô sơ

bình thường nhất - cả quê hương sát cánh cùng

Gióng

Ôi Việt Nam xứ sở lạ lùng

Đến em thơ cũng hoá những anh hùng

Đến ong dại cũn hoá thành chiến sĩ

Và hoa trái cũng biến thành vũ khí

- Thể hiện tinh thần tiến công mãnh liệt của người

anh hùng

? Em có suy nghĩ gì về hình ảnh: sau khi thắng

giặc, Gióng bay thẳng về trời?

HS: - Sự ra đi phi thường

- Gióng là người có công đánh giặc nhưng

không màng dnah vọng

- Gióng ra đi để lại dấu tích cho quê hương Nhân

dân yêu mến trân trọng muốn giữ mãi hình ảnh

người anh hùng nên đã để Gióng về trời, về với cõi

vô biên bất tử

b Sức sống của ThánhGióng trong lòng dân tộc

- TG bay về tròi, trở vềvới cõi vô biên bất tử

GV: Hình tượng Gióng là hình tượng được bất tử

hoá - Gióng bay lên trời - hoá thân vào non sông

đất nước

? Hình tượng Gióng gợi cho em những suy nghĩ gì

về quan niệm và ước mơ của nhân dân?

HS: Gióng là hình mẫu lí tưởng của nhân dân về

người anh hùng đánh giặc: vừa thật vĩ đại, vừa thật

bình dị

- Thánh Gióng là hình ảnh khổng lồ rực rỡ nhất

tượng trưng cho tình yêu nước của nhân dân ta, từ

buổi đầu lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân

tộc

* Tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh: Quan niệm của

Bác: Nhân dân chính là nguồn gốc sức mạnh để

bảo vệ Tổ Quốc

GV: Gióng là hình mẫu lí tưởng của nhân dân về

người anh hùng đánh giặc cứu nước, tượng trưng

sức mạnh của nhân dân Trong thời hiện đại, Bác

Hồ là người hiểu rõ điều đó nhất, nhân dân chính

là nguồn gốc sức mạnh để bảo vệ tổ quốc Sinh

thời, Bác Hồ đã luôn nhắc nhở, giáo dục cán bộ,

chiến sĩ phải hiểu rõ: nhân dân là nền tảng, là gốc

rễ sinh ra quân đội Muốn quân đội vững mạnh thì

phải dựa vào cái gốc, cái nền tảng ấy: "Gốc có

vững, cây mới bền/ Xây lầu thắng lợi trên nền

- Phương pháp: Thuyết trình, đàm thoại, phát

hiện và giải quyết vấn đề, nhóm.

- Kĩ thuật: Động não, đặt câu hỏi, hỏi và trả lời,

chia nhóm.

GV giao nhiệm vụ thảo luận nhóm

Nhóm 1: Khái quát nội dung và nêu ý nghĩa của

truyện?

Nhóm 2: Hình tượng Thánh Gióng được tạo ra

- Dấu tích chiến công vẫncòn mãi

bằng nhiều yếu tố thần kì? Với em chi tiết nào là

đẹp nhất? Vì sao?

HS: Thảo luận -> đại diện trình bày

GV:Chốt bằng nội dung ghi nhớ

C Hoạt động luyện tập

- Thời gian: 5 phút

- Mục tiêu: Luyện tập vận dụng.

- Hình thức tổ chức: Cá nhân

- Phương pháp: Thuyết trình, đàm thoại, phát

hiện và giải quyết vấn đề.

- Kĩ thuật: Động não, đặt câu hỏi.

* Tích hợp giáo dục đạo đức: Giáo dục tình yêu

quê hương, đất nước; tự hào về những tấm gương

anh hùng biết hi sinh vì dân tộc từ đó thể hiện

bằng hành động, việc làm góp phần xây dựng quê

hương

GV trình chiếu một số hình ảnh liên quan đến nhân

vật

? Hình ảnh nào của Gióng là hình ảnh đẹp nhất

trong tâm trí em?Vì sao?

- HS bộc lộ

? Sau khi học xong văn bản này, em vận dụng

được điều gì vào cuộc sống?

- HS kể cụ thể những hành động, việc làm góp

phần xây dựng quê hương

? Theo em tại sao hội thi thể thao trong nhà

trường phổ thông lại mang tên “Hội khoẻ Phù

Đổng”?

b Nghệ thuật

- Chi tiết nghệ thuật kì

ảo, phi thường

- Cách thức xâu chuỗinhững sự kiện lịch sửtrong quá khứ và hình

ảnh thiên nhiên đất nước.

c Ghi nhớ (SGK-tr23)

III Luyện tậpBài 1 (trang 24 sgk ngữvăn 6 tập 1)

Sau khi roi sắt gãyThánh Gióng nhổ bụi tre

để diệt giặc:

- Chi tiết này thể hiện sựứng biến kịp thời, thôngminh của Thánh Gióngtrong khi diệt giặc

- Sức mạnh, tinh thầnkiên cường có thể khiếncon người ta làm nhiềuđiều phi thường

Bài 2 (trang 24 sgk ngữvăn 6 tập 1)

Hội thi thể thao trongnhà trường mang tênHội khỏe Phù Đổng:

- Là hội thi biểu dươngsức khỏe, lấy ý nghĩa từtruyền thuyết đánh giặcngoại xâm của ThánhGióng

- Giáo dục về lòng yêunước, ý thức bảo vệquốc gia cho thế hệ trẻ

4 Củng cố : (2’)

GV : Hệ thống lại nội dung bài học

5 Hướng dẫn học bài và soạn bài mới: (3’)

- Viết đoạn văn trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa của hình tượng nhân vật Thánh Gióng

- Hoàn thành các bài tập trong vở bài tập và SBT Ngữ văn

- Soạn bài “Sơn Tinh, Thủy Tinh” ( Đọc, tóm tắt nội dung, trả lời câu hỏi SGK)

? Truyện gắn với thời đại nào trong lịch sử dân tộc?

? Nhân dân xưa đã kể lại truyện theo trình tự ntn ? Đây là phương thức biểu đạt nào?

? Truyện có thể chia thành mấy đoạn? Nội dung?

? Truyện có những nhân vật nào, ai là nhân vật chính ?Em hiểu thế nào là nhân vật chính?

? Vì sao tên hai vị thần trở thành tên truyện ?

? Vua Hùng kén rể trong hoàn cảnh nào ? Thế là ST,TT đến xin cầu hôn SS,

TT được gthiệu ntn? Nhận xét của em về 2 n/vật?

? Trước 2 vị thần, vua cha đã đưa ra điều kiện gì? Hãy tìm những chi tiết tưởng tượng kỳ lạ trong đoạn truyện?

? Có ý kiến cho rằng: việc đưa ra lễ vật chứng tỏ vua Hùng đã ngầm chọn ST Theo em có đúng ko? Vì sao? Tại sao có sự thiên vị này?

? Kết quả ntn?

? HS nêu ý chính của đoạn 2, quan sát hình/ H32? Bức tranh miêu tả cảnh gì ? Hãy mô tả lại bức tranh bằng ngôn ngữ?

?Đoạn này đã sử dụng nghệ thuật gì? Tác dụng?

? Ý nghĩa tượng trưng của 2 n/ vật ST, TT là gì ?) Nhận xét về cuộc giao tranh

và kết quả ?) Việc Sơn Tinh thắng có ý nghĩa gì?

E RÚT KINH NGHIỆM:

………

………

………

_ Ngày soạn: 22/08/2018 Tiết 6 TỪ MƯỢN A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1 Kiến thức: - Hiểu được thế nào là từ mượn: khái niệm; nguồn gốc của từ mượn; nguyên tắc mượn từ trong tiếng Việt - Biết được vai trò của từ mượn trong hoạt động giao tiếp và tạo lập văn bản

- Biết cách sử dụng từ mượn trong nói và viết phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp

2 Kĩ năng:

* Kĩ năng bài dạy:

- Nhận diện được các từ mượn trong văn bản; Xác định đúng nguồn gốc củacác từ mượn.Viết đúng,và sử dụng có hiệu quả từ mượn trong nói và viết

- Sử dụng từ điển để hiểu nghĩa của từ mượn

- Yêu tiếng Việt nhưng cũng trân trọng những vốn ngôn ngữ mượn khác

4 Định hướng phát triển năng lực

- Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề (phát hiện và phân tích được vẻ

đẹp tác phẩm), năng lực sáng tạo, năng lực sử dụng ngôn ngữ; năng lực hợp táckhi thực hiện nhiệm vụ được giao trong nhóm; năng lực giao tiếp trong việc lắngnghe tích cực, thể hiện sự tự tin chủ động trong việc chiếm lĩnh vẻ đẹp tác phẩmvăn chương

* Tích hợp giáo dục đạo đức: Giáo dục tinh thần hợp tác quốc tế tích cực, yêutiếng Việt nhưng cũng trân trọng những vốn ngôn ngữ mượn khác GD giá trịsống: ĐOÀN KẾT, HỢP TÁC, TÔN TRỌNG, YÊU THƯƠNG, HÒA BÌNH,

TỰ DO

B CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

- GV: Nghiên cứu cuốn Chuẩn kiến thức kĩ năng, Sách giáo khoa Ngữ văn 6,sách giáo viên Ngữ văn 6 Soạn giáo án

- HS: Soạn bài theo các câu hỏi trong SGK.

C PHƯƠNG PHÁP- KĨ THUẬT DẠY HỌC

- Phương pháp: Thuyết trình, vấn đáp, phát hiện và giải quyết vấn đề, thực hành

có hướng dẫn, nhóm

- Kĩ thuật đặt câu hỏi, động não, chia nhóm.

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC VÀ GIÁO DỤC

Câu 1: xác định số lượng tiếng trong câu sau: Em là HS lớp 6b.từ đó rút ra

nhận xét vai trò của tings trong câu

Câu 2: Thế nào là từ đơn và từ phức? Cho ví dụ

* Gợi ý:

Câu 1 : Em/ là/ HS /lớp 6b/=> tiếng là đơn vị nhỏ nhất để tạo nên câu