V Các vấn đề môi trường toàn cầuV.1 Các vấn đề môi trường toàn cầu V.2 Nguyên nhân và định hướng chung để giải quyết các vấn đề môi trường Nội dung 2: Tài nguyên thiên nhiên I.Tài nguyê
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN THI VẤN ĐÁP CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN
VÀ MÔI TRƯỜNG
Nội dung kiến thức ôn thi vấn đáp
Phần I Kiến thức Môi trường đại cương trong khoa học môi trường
Nội dung 1: Tổng quan về khoa học môi trường
I Tổng quan về khoa học môi trường
I.1 Sơ lược lịch sử khoa học môi trường
I.2 Đối tượng và nhiệm vụ của Khoa học môi trường
I.3 Các trường phái quan điểm chính về bảo vệ môi trường
II Các khái niệm, phân loại, chức năng về môi trường
II.1 Các khái niệm chính về môi trường, ô nhiễm -suy thoái môi trường
II.2 Phân loại môi trường
II.3 Các chức năng cơ bản của môi trường
III Các khái niệm, phân loại, chức năng về tài nguyên thiên nhiên
III.1 Các khái niệm chính về tài nguyên thiên nhiên, suy thoái tài nguyên thiên nhiên
III.2 Phân loại tài nguyên thiên nhiên
III.3 Các chức năng cơ bản của tài nguyên thiên nhiên
IV Các khái niệm, phân loại, chức năng về hệ sinh thái
IV.1 Các khái niệm chính về hệ sinh thái
IV.2 Phân loại, cấu trúc và chức năng của hệ sinh thái
IV.3 Sự chuyển hóa vật chất trong hệ sinh thái
IV.4 Một số quy luật cơ bản của hệ sinh thái
IV.5 Cân bằng sinh thái
IV.6 Các chu trình sinh địa hóa
Trang 2V Các vấn đề môi trường toàn cầu
V.1 Các vấn đề môi trường toàn cầu
V.2 Nguyên nhân và định hướng chung để giải quyết các vấn đề môi trường
Nội dung 2: Tài nguyên thiên nhiên
I.Tài nguyên nước
I.1 Khái niệm, đặc điểm, phân loại, chức năng tài nguyên nước
I.2 Hiện trạng và nguyên nhân suy thoái, cạn kiệt tài nguyên nước của Việt Nam
và thế giới
I.3 Định hướng quản lý sử dụng và bảo vệ tài nguyên nước bền vững
II Tài nguyên đất
II.1 Khái niệm, đặc điểm, phân loại, chức năng tài nguyên đất
II.2 Hiện trạng và nguyên nhân suy thoái tài nguyên đất của Việt Nam và thế giới II.3 Định hướng quản lý sử dụng và bảo vệ tài nguyên đất bền vững
III Tài nguyên sinh học
III.1 Khái niệm, đặc điểm, phân loại, chức năng của tài nguyên sinh học
III.2 Hiện trạng và nguyên nhân suy thoái tài nguyên sinh học của Việt Nam và thế giới
III.4 Định hướng quản lý sử dụng và bảo vệ tài nguyên sinh học
IV Tài nguyên khoáng sản và năng lượng
IV.1 Khái niệm, đặc điểm, phân loại, chức năng tài nguyên khoáng sản và năng lượng
IV.2 Hiện trạng và nguyên nhân suy thoái, cạn kiệt tài nguyên khoáng sản và năng lượng (không tái sinh) của Việt Nam và thế giới
IV.3 Đặc điểm và thách thức của nguồn năng lượng tái sinh và vĩnh cửu
IV.4 Định hướng quản lý sử dụng khoáng sản và năng lượng hiệu quả và bền vững
V Tài nguyên khí hậu
V.1 Khái niệm tài nguyên khí hậu
Trang 3V.2 Khai thác tài nguyên khí hậu phục vụ xây dựng, y học và nông nghiệp
Nội dung 3: Ô nhiễm môi trường
I Ô nhiễm môi trường nước
I.1 Khái niệm, phân loại ô nhiễm môi trường nước
I.2 Nguồn gây ô nhiễm môi trường nước
I.3 Các nhân gây ô nhiễm môi trường nước
I.4 Hiện trạng ô nhiễm môi trường nước mặt, nước ngầm và biển
I.5 Hậu quả của ô nhiễm môi trường nước
I.6 Giải pháp ngăn chặn và giảm nhẹ ô nhiễm nước
II Ô nhiễm không khí
II.1 Khái niệm ô nhiễm môi trường không khí
II 2 Các nguồn gây ô nhiễm không khí
II.3 Các tác nhân gây ô nhiễm không khí
II.4 Hiện trạng ô nhiễm không khí của Việt Nam và thế giới
II.5 Hậu quả của ô nhiễm không khí
II6 Giải pháp ngăn chặn và giảm nhẹ ô nhiễm không khí
III Ô nhiễm môi trường đất
III.1 Khái niệm ô nhiễm môi trường đất
III.2 Các nguồn gây ô nhiễm môi trường đất
III.3 Các tác nhân gây ô nhiễm môi trường đất
III.4 Hậu quả của ô nhiễm đất
III.5 Giải pháp ngăn chặn và giảm nhẹ ô nhiễm đất
IV Chất thải rắn và ô nhiễm môi trường
IV.1 Khái niệm, phân loại chất thải rắn
IV.2 Nguồn và đặc điểm chất thải rắn
IV 3 Hiện trạng ô nhiễm môi trường từ chất thải rắn
Trang 4IV 4 Giải pháp ngăn chặn và giảm nhẹ ô nhiễm môi trường do chất thải rắn
Nội dung 4: Môi trường và các vấn đề xã hội
I Quan hệ dân số, nghèo đói và các vấn đề môi trường
II Quản lý môi trường
II 1 Khái niệm
II 2 Luật và chính sách bảo vệ môi trường
II 3 Công cụ kinh tế
II 4 Các công cụ quản lý môi trường khác
III Phát Triển Bền Vững
III 1 Khái niệm phát triển bền vững
III 2 Tranh luận về phát triển bền vững
Phần II Kiến thức Cơ sở Địa lý tự nhiên
Nội dung I: Các khái niệm về địa lý - đối tượng nghiên cứu
I.1 Địa lý học là một hệ thống các khoa học
I.1.1 Địa lý học hiện đại I.1.2 Cấu trúc của khoa học Địa lý I.1.3 Quan hệ giữa khoa học Địa lý và các ngành khoa học khác I.2 Đối tượng nghiên cứu của Địa lý tự nhiên
I.3 Sự phân chia lớp vỏ địa lý - không gian Địa lý
I.4 Các phương pháp nghiên cứu của Địa lý tự nhiên
I.4.1 So sánh, mô tả kết hợp với khảo sát thực địa I.4.2 Bản đồ và viễn thám
I.4.3 Phương pháp địa vật lý I.4.4 Phương pháp địa hóa học I.4.5 Phương pháp cổ địa lý I.4.6 Phương pháp toán học I.4.7 Phương pháp phân tích hệ thống
Nội dung II: Trái đất trong hệ mặt trời
II.1 Trái đất trong hệ mặt trời và trong hệ ngân hà - Các giả thiết về nguồn gốc của Trái đất, mặt trời và các hành tinh
Trang 5II.2 Hình dạng và kích thước của Trái đất
II.3 Cấu tạo của Trái đất
II.4 Sự vận động chung của Trái đất và các hệ quả của sự vận động này
II.4.1 Vận động tự quay quanh trục của Trái đất II.4.2 Vận động của Trái đất quanh mặt trời II.4.3 Vận động của hệ Trái đất - mặt trăng
Nội dung III: Thạch quyển
III.1 Khái niệm
III.2 Thành phần và cấu tạo của thạch quyển
III.3 Các đặc điểm chung về sự phân bố của các lục địa và đại dương trên trái đất III.4 Các dạng địa hình chính trên vỏ trái đất - địa hình
lục địa, ven biển và địa hình đáy đại dương
III.5 Thổ nhưỡng - sự tạo thành lớp đất trồng trọt
III.6 Tác động của con người đến thạch quyển
Nội dung IV: Khí quyển
IV.1 Khái niệm
IV.2 Thành phần và cấu tạo của khí quyển
IV.3 Bức xạ mặt trời
IV.4 Hoàn lưu chung của khí quyển
IV.5 Nước trong khí quyển
IV.6 Thời tiết và khí hậu
IV.7 Giá trị của khí quyển và tác động của con người đến khí quyển
IV.5: Biển đổi khí hậu
Nội dung V: Thủy quyển
V.1 Khái niệm
V.2 Thành phần và cấu tạo của thủy quyển
V.3 Sự tuần hoàn của nước trên trái đất
V.4 Nước trên lục địa - nước trên mặt đất, nước dưới mặt đất - nước ngầm
V.5 Nước trong các biển và đại dương
V.6 Giá trị của thủy quyển và tác động của con người đến thủy quyển
Nội dung VI: Sinh quyển
VI.1 Thành phần và cấu tạo của sinh quyển
VI.2 Sự phân bố sinh vật trên trái đất
Trang 6VI.3 Vai trò của con người trong sinh quyển
VI.4 Giá trị của sinh quyển đối với lớp vỏ địa lý
Nội dung VII: Sự phát triển của lớp vỏ cảnh quan
VII.1 Các định nghĩa
VII.2 Đặc trưng của các kiểu cảnh quan phổ biến
VII.3 Tương tác giữa con người với cảnh quan
Nội dung VIII: Các quy luật Địa lý chung của Trái đất
VIII.1 Tính thống nhất và toàn vẹn
VIII.2 Tuần hoàn vật chất và năng lượng
VIII.3 Tính nhịp điệu
Tài liệu tham khảo Kiến thức Môi trường đại cương trong khoa học môi trường:
[1] Lê Văn Khoa và nnk, 2007, Khoa học môi trường, NXB Giáo dục
[2] G.Tyler Miller, 2007, Living in the environment, Thomson Learning
[3] Hoàng Hưng, 2005, Con người và môi trường, NXB ĐHQG HN HCM.
[4] Lưu Đức Hải, 2007, Cơ sở khoa học môi trường, NXB ĐHQG HN
Tài liệu tham khảo Kiến thức Cơ sở Địa lý tự nhiên:
[1] Nguyễn Vi Dân, Nguyễn Cao Huần, Trương Quang Hải (2005), Cơ sở Địa lý tự nhiên, NXB
Đại học Quốc gia Hà Nội
[2] Lưu Đức Hải, Trần Nghi (2008), Giáo trình khoa học trái đất, NXB Giáo dục, Hà Nội [3] Nguyễn Thục Nhu, Đặng Duy Lợi, Lê Thị Hợp (2008), Cơ sở địa lý tự nhiên, Đại học Huế [4] Robert E Gabler, James F Petersen, L Michael Trapasso (2007), Essentials of Physical Geography, Eighth edition, Canada.
TRƯỞNG KHOA
(ký, ghi rõ họ tên)