Tuy nhiên trong bài toán hình không gian t ng h p ta có th tính kho ng cách thông qua th tích.
Trang 1
MEGABOOK S 4 MÔN TOÁN
Th i gian làm bài: 180 phút, không k th i gian phát đ
Câu 1 (2,0 đi m) Cho hàm s 4 2 5
3
x
y x (C)
b) Gi s M C có hoành đ a Tìm a đ ti p tuy n c a C t i M c t C t i 2 đi m phân bi t khác
M
Câu 2 (1,0 đi m) Gi i ph ng trình 1 2 s i n c o s
t a n c o t 2 c o t 1
Câu 3 (1,0 đi m) Tìm tích phân
4
0
c o s 2
1 s in 2 c o s
4
x
Câu 4 (1,0 đi m)
1
z i
i z
4
z z
l y ra 1 s Tính xác su t đ s đó chia h t cho 5
Câu 5 (1,0 đi m) Trong không gian v i h t a đ O x y z, cho hai đ ng th ng 1
:
y
2
:
y
3 0
Câu 6 (1,0 đi m) Cho hình chóp S A B C. có đáy A B C là tam giác vuông cân t i A ai m t ph ng S A B và
S A C c ng vuông góc v i m t ph ng đáy A B C, cho B C a 2 , m t bên S B C t o v i đáy A B C m t
Câu 7 (1,0 đi m) Trong m t ph ng v i h t a đ O x y, cho tam giác A B C có đ nh A1; 5 Tâm đ ng tròn
; 3 2
K
giác
Câu 8 (1,0 đi m) Gi i h ph ng trình
2
1
2
x y R,
Câu 9 (1,0 đi m) Cho các s th c x y z, , th a mãn 0 x y z, , 1 Ch ng minh
x x y y zz x y z y z x zx y
H T
H NG D N GI I Câu 1.a
Trang 2- S bi n thiên:
+ Chi u bi n thiên: 3
3
x y
x
y x , suy ra hàm s đ ng bi n trên các kho ng 3 ; 0 và 3 ;
y x , suy ra hàm s ngh ch bi n trên các kho ng ; 3 và 0 ; 3 + C c tr : àm s đ t c c đ i t i 5
0 ,
2
C D
+ Gi i h n: lim ; lim
+ B ng bi n thiên
'
y 0 0 0
y
2
5
2
2
- th :
+ th hàm s c t tr c O x t i đi m 5 ; 0 , 1; 0 , 1; 0 , 5 ; 0
0 ; 2
2 ; , 2 ;
Câu 1.b Vì M C nên 4 2 5
a
'a 2 6
a
y a a x a a
2
1
a
Trang 3
K t lu n: 3
1
a
a
Nh n xét: tìm đi m M C đ ti p tuy n t i M c t C t i hai đi m phân bi t khác n a ta l p ph ng trình ti p tuy n , cho giao v i hàm s bi n lu n nghi m
Nh c l i ki n th c và ph ng pháp:
A x y y là '
y f x xx y
a
- Do M C nên ph ng trình hoành đ giao đi m s có ch c ch n x a
0
a
x a
g a
Bài toán k t thúc
Bài t p t ng t :
a Cho hàm s 4 2
b Cho hàm s 2 3 2 5
1 1 ; 1 , 2 2 ; 2
3 ; 1
3
m m
Câu 2 i u ki n s in c o s 0
c o t 1
x
s i n c o s 2 c o s s i n
c o s s i n 2 s i n
s in 0 l
2
2
x
3
2 l
c o s
3 2
2 4
x
2 ; 4
Z
Nh n xét: Gi i ph ng trình l ng giác b ng cách thay các công th c t ng c a m t cosin , công th c góc
nhân đôi L u ý ki m tra đi u ki n đ lo i nghi m (n u c n)
Nh c l i ki n th c và ph ng pháp:
t a n c o t 2 ; c o t 1
-Áp d ng công th c c o s c o sa b sin sina b c o sab, sin 2x 2 sinxc o sx
2
;c o sx c o s x k2
Trang 4- Ki m tra đi u ki n ta đ c nghi m c a ph ng trình
Bài toán k t thúc
Bài t p t ng t :
a Gi i ph ng trinh s i n 3 c o s 3
1 2 s i n 2
x
3
b Gi i ph ng trình c o s 2 3 c o t 2 s in 4
2
c o t 2 c o s 2
;
4
0
s i n c o s c o s s i n 2
s i n x c o s 2 s i n c o s s i n c o s
4
s i n c o s
s i n c o s
s i n c o s s i n c o s
d x
Nh n xét: Bài toán tính tích phân l ng giác v n d ng các công th c l ng giác c b n v i phép đ i bi n
s
Nh c l i ki n th c và ph ng pháp:
2
c o s 2 c o s s i n c o s s i n
1 s i n 2 s i n c o s
1
c o s c o s s i n
-S d ng đ i bi n s u sinx c o sx u' c o sx sinxnên Icó d ng u d u'2 1
C u u
Bài t p t ng t :
l n 2
3
1
x
e
áp s : I 1 ln 1 6
2
4
l n
e
e
d x I
2 4
I Câu 4.a G i s ph c z có d ng z x y i x y , R
1
z i
2
1
2
x
z i z i i
Nh n xét: Tìm s ph c w thông qua s ph c z th a mãn đi u ki n cho tr c ta tìm zr i suy ra w
Nh c l i k n th c và ph ng pháp:
-Hai s ph c b ng nhau khi và ch khi ph n th c và ph n o c a chúng t ng ng b ng nhau:
a c
a b i c d i
b d
Trang 5- t z x y i x y , R Thay vào đ ng th c 1 2
1
z i
i z
4
z z
thay z w
Bài toán k t thúc
Bài t p t ng t :
a Tìm s ph c z th a mãn 2
z z
áp s : z 0 ,z 2 ,z 1 3i
b Tìm ph n o c a s ph c z bi t 2
z i i ( thi tuy n sinh đ i h c kh i A-2010)
áp s : z 5 2i
Câu 4.b G i s t nhiên có 5 ch s khác nhau là a b c d e
Ch n a có 6 cách
Ch n 4 s còn l i có 4
6
6
6 A s
Trong các s trên, s chia h t cho 5 là:
6
5
6 5 5
4 6
5
0 , 3 0 6 6
P
A
Nh n xét: Bài toán tính xác su t v i s chia h t cho 5 Ta chú ý d u hi u s chia h t cho 5 và áp d ng công
Nh c l i ki n th c và ph ng pháp:
- G i s t nhiên có 5 ch s là a b c d e S chia h t cho 5 khi và ch khi t n c ng c a nó là 0 ho c 5
v i A là s tr ng h p thu n l i cho bi n c A,
Bài t p t ng t :
a Cho các s 0,1,2,3,4,5,6 Có bao nhiêu s t nhiên có 5 ch s khác nhau sao cho s đó chia h t cho
15 áp s : 222 s
b Cho các s 0,1,2,3,4,5,6 G i Alà t p h p các s g m 2 ch s khác nhau l p đ c t các s đó L y
áp s : 1
3
Câu 5 Gi s m t ph ng P có d ng: 2 2 2
A xB yC zD A B C Suy ra m t ph ng P có m t vecto pháp tuy n là ; ;
P
n A B C
Trên đ ng th ng d1 l y 2 đi m M1; 0 ; 1 , N 1; 1; 0
0
Nên P :A xB y2A B z AB 0
0
1 1 1 2 1
s in 3 0 2
2 3A 2B 3 5A 4A B 2B 2 1A 3 6A B 1 0B 0
Trang 6Ch n B 1, suy ra 1 8 1 1 4
2 1
0
Nh n xét: vi t đ c ph ng trình m t ph ng ch a đ ng th ng d1 và t o d2 m t góc , ta tìm
Nh c l i ki n th c và ph ng pháp:
-M t m t ph ng có vô s vector pháp tuy n
-M t ph ng b t kì có d ng t ng quát: A x B y C z D 0 v i 2 2 2
0
A B C
.
s i n
.
u n
u n
v i u d là vector ch ph ng
c a d , n P là vector pháp tuy n c a P
Áp d ng cho bài toán:
- Gi s m t ph ng P c n tìm có ph ng trình :A x B y C z D 0 Suy ra n P A B; ; C là m t vector
2
.
3 0 s i n 3 0
.
u n
- Ch n B A C, ta vi t đ c hai m t ph ng c n tìm
Bài toán k t thúc
Bài t p t ng t :
a Trong h tr c t a đ O x y z, cho hai m t ph ng P : 2x z 3 0 ; Q :x 2y 3z 4 0 Vi t ph ng
1 5
áp s : R : 2x 5y 4z 4 0
b Trong h tr c t a đ O x y z, vi t ph ng trình m t ph ng P đi qua hai đi m A2 ; 1; 3 ; B 1; 2 ; 1 và
1
y z
áp s : P : 1 0x 4yz 1 9 0
Câu 6 G i M là trung đi m c a c nh B C Ta có A B C vuông cân t i A nên
B C A M
B C S M d o S A B S A C S B C
Ta có
S A B S A C S A
S A B A B C S A A B C
S A C A B C
Và
S B C A B C B C
B C A M A B C S B C A B C S M A
B C S M S B C
t a n 6 0 t a n 6 0 3
S
A
C
B
M
Trang 7Và 2 2 . 2 3
3 1
3
S A B C
S B C
V
S
2
S B C
S S M B C S A A M B C S A B C a d A S B C
Nh n xét: tính kho ng cách t m t đi m t i m t m t ph ng ta tìm hình chi u đi m đó trên m t ph ng
Tuy nhiên trong bài toán hình không gian t ng h p ta có th tính kho ng cách thông qua th tích
Nh c l i ki n th c và ph ng pháp:
3
3 1
3
S A B C
S B C
V
S
Bài toán k t thúc
Bài t p t ng t :
a Cho hình chóp S A B C D. có đáy A B C Dlà hình thang 0
A B C B A D B A B C a A D a C nh
2
a
d G S C D
b Cho hình chóp S A B C D. có đáy là hình thang , 0
A B C B A D A B B C a A D a C nh bên
S C D vuông và tính kho ng cách t H t i m t ph ng S C D áp s : ,
3
a
d H S C D Câu 7 Ph ng trình đ ng tròn ngo i ti p A B C có tâm 5
; 3 2
K
2
R A K là:
2
2
3
2 1 2 5
y x
x y
G i t a đ c a D là nghi m c a h
2
2
3
x y
5
x y
5
5 1 2
;
2
x
D y
2 2
IC D IC B B C D IC A IA C C ID IC D cân t i D D C D I mà D C D B B C, là
nghi m c a h
2
2
2
1
1
4
3
x y
x
Trang 8
V y B C, có t a đ là 1; 1 , 4 ; 1
Nh n xét: Ta tìm t a đ các đ nh tam giác A B C b ng cách vi t ph ng trình đ ng tròn ngo i ti p C
Nh c l i ki n th c và ph ng pháp:
giao c a 3 đ ng phân giác 3 góc trong
; , ;
M a b N c d M N ac bd
Áp d ng cho bài toán:
- T đi m A K, ta l p ph ng trình đ ng tròn ngo i ti p tam giác A B C là C
D A I
-S d ng tính ch t góc
2 2
IC D IB C B C D IC A IA C C ID IC D cân t i D D C D I L i có
,
B C C D C D C B
B C C
Bài toán k t thúc
Bài t p t ng t :
a Trong h tr c t a đ O x y, cho tam giác A B C vuông t i A ng th ng B C: 3xy 3 0 Bi t
2 3 3 ; 0 , 2 3 3 ; 6 2 3
, 1 ; 0
2 3 1 ; 0 , 2 3 1 ; 6 2 3
B
b Trong h tr c t a đ O x y, cho tam giác đ u A B C ng tròn n i ti p tam giác có ph ng trình
; 2 2
M
áp s : A8 ; 0 , A 8 ; 4
Câu 8 ph ng trình t ng đ ng v i 22 3 2 21
C ng v theo v c a hai ph ng trình trên h , ta đ c
2
y x
2
2
2
( ; )
2
x y
Nh n xét: Ta tìm m i quan h gi a các n thay vào m t trong hai ph ng trình c a h đ gi i nghi m Coi
Nh c l i ki n th c và ph ng pháp:
Trang 9Ph ng pháp phân tích đa th c tìm m i quan h gi a x y,
2
y x
Bào toán k t thúc
Bài t p t ng t :
a Gi i ph ng trình 3 2 3 3
x x x x áp s : 3
2
x
b Gi i h ph ng trình
áp s : x y ; 1; 3 , 2 ; 0
c Gi i h ph ng trình 3 3
áp s : ; 2 ; 1 , 1; 4
2
Câu 9 Do các s x y z , , 0 ; 1 nên 2 2 2
xx y y z z x y z yzx z x y (*)
Khi đó x y ra các tr ng h p:
âm, nên b t đ ng th c luôn đúng
V y ba s x y z y; zx z; x y đ u là s d ng
Ta ch ng minh x y1 z x y z y z x (1)
(1) x y 1 2zz x y x y z x y z x y z 0 đúng, đ ng th c x y ra khi x y
T ng t ta c ng có, y z1 x yz x zx y (2);
và x z1 y xy z zx y (3)
Nh n xét: Bài toán ch ng minh b t đ ng th c d a trên c s xét các tr ng h p x y ra v i các bi n s D
Nh c l i ki n th c và ph ng pháp:
Th t th c hi n ch ng minh b t đ ng th c
x y z x x y y zz x x y y zz
+N u v ph i có m t sô âm thì b t đ ng th c đ c ch ng minh
+N u hai trong 3 s d ng z 1 ( Vô lí)
Trang 10-Ch ng minh x y1 z x y z y z x b ng phép bi n đ i t ng đ ng oàn toàn t ng t nhân các
v 3 b t đ ng th c x y1 z x y z y z x; y z 1 x y z x z x y; x z x y z z x y
Bài toán k t thúc
Bài t p t ng t :
a Cho các s th c x y z, , 0 ; 1 : x yy z zx 1 Ch ng minh r ng :
3 3 2
y
b Cho a b c, , là 3 c nh c a m t tam giác Ch ng minh r ng :
c a a b b c
c c a a a b b b c