Việc xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học đã được quan tâm thông qua việc tổ chức thực hiện các văn bản chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo về vấn đề này, việc xây dựng và triển khai bộ quy tắc ứng xử văn hóa trong trường học. Tuy nhiên bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn có những hạn chế về văn hóa ứng xử trong trường học. Những hạn chế nêu trên ngoài nhà trường, đội ngũ giáo viên và học sinh còn có phần trách nhiệm của các cơ quan quản lý, tổ chức có liên quan. Chính vì vậy, ngày 03/10/2018 Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1299/QĐ-TTg phê duyệt Đề án Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học giai đoạn 2018 – 2025. Sau khi có Quyết định ban hành Đề án, đã có nhiều văn bản chỉ đạo, triển khai thực hiện Đề án này. Tuy nhiên chưa có luận văn nghiên cứu về Tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học” để làm cơ sở cho việc triển khai thực hiện. Đặc biệt đối với tỉnh Lạng Sơn là một tỉnh miền núi, biên giới, vì vậy tôi đã chọn đề tài Tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học, giai đoạn 2018-2025” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn làm đề tài nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu: Tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn. Phạm vi nghiên cứu - Nội dung: tập trung vào vai trò của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn trong tổ chức thực hiện Đề án. - Về không gian: Trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn. - Về thời gian: giai đoạn 2019- 2020; giải pháp đề xuất đến năm 2025.
Trang 1VI THỊ LAN ANH
TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ ÁN "XÂY DỰNG VĂN HÓA ỨNG XỬ TRONG TRƯỜNG HỌC, GIAI ĐOẠN 2018-2025" CỦA CÔNG ĐOÀN NGÀNH GIÁO DỤC TỈNH LẠNG SƠN
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
HÀ NỘI - 2020
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
- -VI THỊ LAN ANH
TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ ÁN "XÂY DỰNG VĂN HÓA ỨNG XỬ TRONG TRƯỜNG HỌC, GIAI ĐOẠN 2018-2025" CỦA CÔNG ĐOÀN NGÀNH GIÁO DỤC TỈNH LẠNG SƠN
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã ngành: 8340410
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS ĐOÀN THỊ THU HÀ
HÀ NỘI - 2020
Trang 3Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật Tôicam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi tự thực hiện và không viphạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật.
Hà Nội, ngày tháng 10 năm 2020
Tác giả Luận văn
Vi Thị Lan Anh
Trang 4LỜI CÁM ƠN
Trước hết, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn người hướng dẫn khoa học:PGS TS Đoàn Thị Thu Hà đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo cho tác giả trongsuốt thời gian thực hiện luận văn
Tác giả xin chân thành cảm ơn tới Ban Giám hiệu Nhà trường, các thầy côgiáo của Khoa Khoa học Quản lý, Viện Đào tạo sau đại học Trường Đại học Kinh tếQuốc dân đã giúp đỡ, hướng dẫn tác giả trong quá trình học tập
Tác giả xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ và tạo điều kiện của Lãnh đạo Côngđoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn đã hết sức tạo điều kiện thời gian và hỗ trợ tàiliệu để tác giả hoàn thành luận văn này
Hà Nội, ngày tháng 10 năm 2020
Tác giả Luận văn
=
Vi Thị Lan Anh
Trang 5LỜI CAM ĐOAN
1.1.1 Văn hóa ứng xử trong trường học 71.1.2 Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học” 10
1.2 Tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh 12
1.2.1 Khái niệm và mục tiêu tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng
xử trong trường học” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh 121.2.2 Quá trình tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trongtrường học”của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh 121.2.3 Yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng
xử trong trường học” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh 18
1.3 Kinh nghiệm tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học” của một số Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh và bài học cho Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn 20
1.3.1 Kinh nghiệm của một số Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh 201.3.2 Bài học cho Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn 23
Trang 6CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ ÁN
“XÂY DỰNG VĂN HÓA ỨNG XỬ TRONG TRƯỜNG HỌC, GIAI ĐOẠN
2018- 2025” CỦA CÔNG ĐOÀN NGÀNH GIÁO DỤC TỈNH LẠNG SƠN 24
2.1 Giới thiệu Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn 24
2.1.1 Chức năng, nhiệm vụ của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn .24 2.1.2 Cơ cấu tổ chức của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn 25
2.1.3 Kết quả hoạt động chủ yếu của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2017- 2019 27
2.2 Các trường học trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn và kết quả thực hiện Đề án “Xây dựng Văn hóa ứng xử trường học” trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn 30
2.2.1 Các trường học trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn 30
2.2.2 Kết quả thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học” trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn 32
2.3 Thực trạng tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học, giai đoạn 2018-2025” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn 34
2.3.1 Thực trạng chuẩn bị triển khai Đề án 34
2.3.2 Thực trạng chỉ đạo thực hiện Đề án 47
2.3.3 Thực trạng kiểm soát thực hiện Đề án 54
2.4 Đánh giá thực trạng tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học, giai đoạn 2018 - 2025” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn 57
2.4.1 Ưu điểm trong tổ chức thực hiện 57
2.4.2 Hạn chế trong tổ chức thực hiện 58
2.3.3 Nguyên nhân của những hạn chế 60
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ ÁN “XÂY DỰNG VĂN HÓA ỨNG XỬ TRONG TRƯỜNG HỌC, GIAI ĐOẠN 2018-2025” CỦA CÔNG ĐOÀN NGÀNH GIÁO DỤC TỈNH LẠNG SƠN 63
Trang 7Giáo dục tỉnh Lạng Sơn đến năm 2025 63
3.1.1 Mục tiêu Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học, giai đoạn 2018-2025” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn đến năm 2025 63
3.1.2 Phương hướng hoàn thiện tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học, giai đoạn 2018-2025” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn đến năm 2025 63
3.2 Giải pháp hoàn thiện tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học, giai đoạn 2018-2025” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn đến 2025 64
3.2.1 Giải pháp hoàn thiện chuẩn bị triển khai 64
3.2.2 Giải pháp hoàn thiện chỉ đạo thực hiện 67
3.2.3 Giải pháp hoàn thiện kiểm soát thực hiện Đề án 69
3.2.4 Giải pháp khác 71
3.3 Kiến nghị 71
3.3.1 Kiến nghị với Công đoàn ngành Giáo dục Việt Nam 71
3.3.2 Khuyến nghị với các trường học trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn 72
KẾT LUẬN 73 TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Trang 8DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
1 CĐNGD Công đoàn ngành Giáo dục
6 HSSV Học sinh sinh viên
Trang 9Bảng 2.1 Cán bộ tại Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn 26
Bảng 2.2 Số trường học trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn năm 2019 31
Bảng 2.3: Kết quả thực hiện Đề án xây dựng Văn hóa ứng xử trường học trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn 33
Bảng 2.4: Cán bộ tổ chức thực hiện Đề án năm 2019 36
Bảng 2.5: Kế hoạch tuyên truyền Đề án 37
Bảng 2.6: Kế hoạch tập huấn cho cán bộ công đoàn trong các nhà trường 39
Bảng 2.7: Kế hoạch phổ biến xây dựng bộ quy tắc ứng xử trong trường học 40
Bảng 2.8: Kế hoạch vận động thực hiện văn hóa ứng xử trong trường học 42
Bảng 2.9: Kế hoạch tổ chức hội thảo nâng cao năng lực ứng xử sư phạm 43
Bảng 2.10: Kế hoạch phát hiện, tôn vinh, biểu dương tập thể, cá nhân điển hình thực hiện tốt văn hóa ứng xử 44
Bảng 2.11: Kết quả tập huấn cán bộ công đoàn ngành giáo dục 45
Bảng 2.12: Kết quả điều tra tổ chức công đoàn các trường học trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn về công tác chuẩn bị triển khai Đề án 46
Bảng 2.13: Thực trạng tuyên truyền Đề án 47
Bảng 2.14: Thực trạng phổ biến xây dựng bộ quy tắc ứng xử trường học 48
Bảng 2.15: Kết quả vận động thực hiện văn hóa ứng xử trong trường học 49
Bảng 2.16: Kết quả triển khai hội thảo “Nâng cao năng lực ứng xử sư phạm - đạo đức nhà giáo - quản trị nhà trường” tháng 12/2019 51
Bảng 2.17: Kết quả phát hiện, tôn vinh, biểu dương cá nhân điển hình thực hiện tốt văn hóa ứng xử 52
Bảng 2.18: Khen thưởng tập thể và cán bộ công đoàn cơ sở 53
Bảng 2.19: Kết quả điều tra tổ chức công đoàn các trường học trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn về công tác chỉ đạo thực hiện Đề án 53
Bảng 2.20: Kết quả kiểm soát thực hiện Đề án 56
Bảng 2.21: Kết quả điều tra tổ chức công đoàn các trường học trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn về kiểm soát thực hiện Đề án 57
SƠ ĐỒ Sơ đồ 2.1: Cơ cấu tổ chức của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn 26
Sơ đồ 2.2 Cơ cấu bộ máy triển khai Đề án của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn 35
Trang 10TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
- -VI THỊ LAN ANH
TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ ÁN "XÂY DỰNG VĂN HÓA ỨNG XỬ TRONG TRƯỜNG HỌC, GIAI ĐOẠN 2018-2025" CỦA CÔNG ĐOÀN NGÀNH GIÁO DỤC TỈNH LẠNG SƠN
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã ngành: 8340410
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
HÀ NỘI - 2020
Trang 11MỞ ĐẦU
Lý do chọn đề tài
Việc xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học đã được quan tâm thông quaviệc tổ chức thực hiện các văn bản chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo về vấn đềnày, việc xây dựng và triển khai bộ quy tắc ứng xử văn hóa trong trường học Tuynhiên bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn có những hạn chế về văn hóa ứng
xử trong trường học Những hạn chế nêu trên ngoài nhà trường, đội ngũ giáo viên
và học sinh còn có phần trách nhiệm của các cơ quan quản lý, tổ chức có liên quan
Chính vì vậy, ngày 03/10/2018 Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyếtđịnh số 1299/QĐ-TTg phê duyệt Đề án Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường họcgiai đoạn 2018 – 2025 Sau khi có Quyết định ban hành Đề án, đã có nhiều văn bảnchỉ đạo, triển khai thực hiện Đề án này Tuy nhiên chưa có luận văn nghiên cứu về
Tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học” để làm cơ sởcho việc triển khai thực hiện Đặc biệt đối với tỉnh Lạng Sơn là một tỉnh miền núi,biên giới, vì vậy tôi đã chọn đề tài Tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng
xử trong trường học, giai đoạn 2018-2025” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnhLạng Sơn làm đề tài nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong
trường học” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
Phạm vi nghiên cứu
- Nội dung: tập trung vào vai trò của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh LạngSơn trong tổ chức thực hiện Đề án
- Về không gian: Trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn
- Về thời gian: giai đoạn 2019- 2020; giải pháp đề xuất đến năm 2025
Trang 12CHƯƠNG 1
CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ ÁN
XÂY DỰNG VĂN HÓA ỨNG XỬ TRONG TRƯỜNG HỌC CỦA
CÔNG ĐOÀN NGÀNH GIÁO DỤC TỈNH
1.1 Văn hóa ứng xử trong trường học và Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học”
Khái niệm văn hóa ứng xử trong trường học:
Văn hóa ứng xử trong trường học là hệ thống các giá trị, chuẩn mực điềuchỉnh mối quan hệ giữa các cá nhân với nhau, cá nhân với cộng đồng trong môitrường giáo dục, được thể hiện qua thái độ, hành vi, ngôn ngữ theo những chuẩnmực văn hóa, đạo đức được xã hội thừa nhận và được nhà trường quy định
Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học”
Mục tiêu chung của đề án là “tăng cường xây dựng văn hóa ứng xử trongtrường học nhằm tạo chuyển biến căn bản về ứng xử văn hóa của cán bộ quản lý,nhà giáo, nhân viên, học sinh, sinh viên để phát triển năng lực, hoàn thiện nhâncách, lối sống văn hóa; xây dựng văn hóa trường học lành mạnh, thân thiện; nângcao chất lượng giáo dục đào tạo; góp phần xây dựng con người Việt Nam: yêunước, nhân ái, nghĩa tình, trung thực, đoàn kết, cần cù, sáng tạo”
Chủ thể quyết định đề án là Thủ tướng Chính phủ; cơ quan thường trực quản
lý thực hiện đề án là Bộ Giáo dục và Đào tạo Đối tượng của đề án: các trường học,cán bộ quản lý, nhà giáo, nhân viên, học sinh, cán bộ Công đoàn Giáo dục, ĐoànThanh niên, Hội Sinh viên, Đội Thiếu niên
1.2 Tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh
Nội dung của tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong
trường học” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh gồm
Chuẩn bị triển khai: Xác định bộ máy; Lập kế hoạch thực hiện; Tập huấn; Ra
văn bản
Chỉ đạo thực hiện Đề án: Tuyên truyền, vận động; Triển khai các kế hoạch;
Trang 13Kinh phí; Phối hợp
Kiểm soát thực hiện đề án: Kiểm tra, Đánh giá thực hiện
Yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trongtrường học” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Gồm: 1) Yếu tố thuộc Công đoànngành Giáo dục tỉnh; 2) Yếu tố thuộc trường học và học sinh; 3) Yếu tố khác
1.3 Kinh nghiệm tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học” của một số Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh và bài học cho Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
Luận văn nêu các kinh nghiệm của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Bà
Rịa-Vũng Tàu và Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Yên Bái, từ đó rút ra bài học choCông đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ ÁN “XÂY DỰNG VĂN HÓA ỨNG XỬ TRONG TRƯỜNG HỌC, GIAI ĐOẠN 2018- 2025”
CỦA CÔNG ĐOÀN NGÀNH GIÁO DỤC TỈNH LẠNG SƠN
2.1 Giới thiệu Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
Sơ đồ 2.1: Cơ cấu tổ chức của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
Nguồn: Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
Chủ tịch Công đoàn (chuyên trách)
Phó Chủ tịch Công đoàn
(kiêm nhiệm)
Chuyên viên là cán bộ chuyên trách
Kế toán kiêm nhiệm)
28 cán bộ công đoàn kiêm nhiệm
Trang 14Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn quản lý, chỉ đạo trực tiếp 41 côngđoàn cơ sở trực thuộc gồm: 27 trường trung học phổ thông, 07 trường PTDTNT-THCS, 03 trường PTDTNT – THCS&THPT, 02 trung tâm giáo dục thường xuyên,
01 trường chuyên nghiệp và công đoàn cơ quan Sở Giáo dục và Đào tạo (GDĐT)
Kết quả hoạt động chủ yếu của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2017- 2019
Thứ nhất, công tác chăm lo cho cán bộ, nhà giáo và người lao động; Thứ hai
là đại diện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng cho cán bộ, nhà giáo vàngười lao động; Thứ ba là vận động tham gia các chương trình hỗ trợ giáo dục; Thứ
tư là công tác tham gia quản lý, xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, ổn định;Thứ năm là công tác tuyên truyền, vận động; nâng cao chất lượng đội ngũ
CBNGNL, chú trọng năng lực nghề nghiệp, đạo đức nhà giáo; Thứ sáu, tổ chức các
phong trào thi đua, các cuộc vận động và công tác thi đua khen thưởng
2.2 Các trường học trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn và kết quả thực hiện Đề án
“Xây dựng Văn hóa ứng xử trường học” trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn
2.2.1 Các trường học trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn
Bảng 2.2 Số trường học trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn năm 2019
Trang 152.2.2 Kết quả thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học” trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn
Bảng 2.3: Kết quả thực hiện Đề án xây dựng Văn hóa ứng xử trường học trên
địa bàn tỉnh Lạng Sơn
1 Xây dựng và thực hiện Bộ QTƯX Trường 440 692 693
2
Cán bộ quản lý, nhà giáo, nhân
viên, HS, SV được tuyên truyền,
phổ biến, học tập các vấn đề liên
quan đến văn hóa ứng xử, môi
trường văn hóa trong gia đình, nhà
trường và cộng đồng
Lượtngười
40.880
78.5
62 157.124
3
Cán bộ Công đoàn trong nhà trường
được bồi dưỡng nâng cao năng lực
ứng xử văn hóa
Lượtngười
4.590
thiện, góp phần xây dựng môi
trường văn hóa trong nhà trường
Nguồn: Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
2.3 Thực trạng tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học, giai đoạn 2018-2025” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
2.3.1 Thực trạng chuẩn bị triển khai Đề án
- Bộ máy tổ chức thực hiện Đề án
Cơ cấu bộ máy tổ chức thực hiện Đề án
Trang 16Sơ đồ 2.2 Cơ cấu bộ máy thực hiện Đề án của Công đoàn ngành Giáo dục
tỉnh Lạng Sơn Bảng 2.4: Cán bộ tổ chức thực hiện Đề án năm 2019
Nguồn: Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
- Lập kế hoạch thực hiện Đề án Các kế hoạch đã lập gồm
+ Kế hoạch tuyên truyền Đề án
+ Kế hoạch tập huấn cho cán bộ công đoàn trong nhà trường
+ Kế hoạch phổ biến xây dựng bộ quy tắc ứng xử trong trường học
+ Kế hoạch vận động thực hiện văn hóa ứng xử trong trường học
+ Kế hoạch tổ chức hội thảo nâng cao năng lực ứng xử sư phạm
+ Kế hoạch phát hiện, tôn vinh, biểu dương tập thể, cá nhân điển hình thựchiện tốt văn hóa ứng xử
- Ban hành các văn bản hướng dẫn: Đây là hoạt động triển khai chưa tốt của
Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn Qua gần 2 năm thực hiện Đề án, Côngđoàn chưa ban hành được những văn bản hướng dẫn cần thiết cho thực hiện Đề án,
UBKT Công đoàn
Ban Chấp hành Công đoàn
Ban Thường vụ
Công đoàn
Đại hội Công đoàn
Trang 17ngoài các văn bản của UBND tỉnh và Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lạng Sơn
- Tập huấn cán bộ triển khai Đề án
Bảng 2.11: Kết quả tập huấn cán bộ công đoàn ngành giáo dục
2 Tập huấn các nghiệp vụ xây dựng đời sống văn hóa cơ sở cho cán bộ công
đoàn các trường học
3
Tập huấn kỹ năng sử dụng mạng xã hội
trong công tác tuyên truyền, vận động
thực hiện văn hóa ứng xử cho cán bộ
công đoàn các trường
4 Tập huấn kỹ năng tuyên truyền vận động và tổ chức các hoạt động văn hóa
ứng xử cho cán bộ công đoàn các trường
Trang 182 Đăng bài trên trang web của
Công đoàn ngành Giáo dục VN bài 0 02 01 02 01 02
3 Gửi công văn tới công đoàn cơ
sở về triển khai Đề án CV 01 01 01 01 02 02
4 Tổ chức hội nghị phổ biến Đề án
cho cán bộ công đoàn cơ sở cuộc 01 02 01 02 02 01
Nguồn: Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
- Phổ biến xây dựng bộ quy tắc ứng xử trong trường học
Bảng 2.13: Thực trạng phổ biến xây dựng bộ quy tắc ứng xử trường học
1 Phổ biến vai trò, nội dung của
bộ QTƯX tại các trường học buổi 440 300 693 500 693 693
Trang 19- Triển khai kế hoạch vận động thực hiện văn hóa ứng xử trường học
Bảng 2.14: Kết quả vận động thực hiện văn hóa ứng xử trong trường học
1
Phát động cuộc thi viết với chủ
đề “Thầy cô trong mắt em”
trong giáo viên và HS các
trường
Bài viết có chất lượng nhất gửi
thi vòng chung khảo cấp tỉnh Bài 0 0 10 05 10
mẫu trong mọi hoạt động của
trường, nêu cao tinh thần trách
nhiệm, tận tụy với công việc
Tỷ lệ CB,GV có trang phục phù
3
Tổ chức sinh hoạt công đoàn
các chuyên đề về nâng cao
năng lực ứng xử sư phạm, đạo
đức nhà giáo, văn hóa học
đường
Số buổi sinh hoạt chuyên đề buổi 550 693 601 693 629 693
4 Tỷ lệ Cán bộ giáo viên tham gia % 88,5 100 89,2 100 93 100
Tổ chức quán triệt nội dung quy
tắc ứng xử trong trường học
Trang 20trong các tiết học chính khóa,
hoạt động giáo dục ngoài giờ lên
lớp, hoạt động trải nghiệm, ngoại
khóa
Số lượt tổ chức quán triệt Lượt 693 693 693 693 693 693
Tỷ lệ HS, SV được quán triệt nội
dung QTƯX trong trường học % 100 100 100 100 100 100
Số trường học đăng ký tham gia
Số trường thực hiện tốt phong
trào xây dựng trường học xanh -
sạch - đẹp - an toàn - thân thiện
Trường 0 0 291 400 340 693
Nguồn: Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
- Triển khai kế hoạch nâng cao năng lực ứng xử sư phạm- đạo đức nhà giáo- quản trị nhà trường tổ chức
Trang 21Bảng 2.15: Kết quả triển khai hội thảo “Nâng cao năng lực ứng xử sư phạm
-đạo đức nhà giáo- quản trị nhà trường” tháng 12/2019
hiện
Kế hoạch
Cán bộ UBND Huyện và các phòng chuyên môn Lượt 11 17
Cán bộ quản lý các trường học Lượt 250 250
3 Số chuyên đề về văn hóa ứng xử trường học trình
bày tại Hội thảo
Chuyênđề
4 Số chuyên đề về quản lý trường học trình bày tại
5 Số ý kiến góp ý, chia sẻ, thảo luận tại Hội thảo Ý kiến 08 08
Nguồn: Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
- Triển khai kế hoạch phát hiện, tôn vinh, biểu dương tập thể, cá nhân điển hình thực hiện tốt văn hóa ứng xử
Bảng 2.16: Kết quả phát hiện, tôn vinh, biểu dương cá nhân điển hình thực
hiện tốt văn hóa ứng xử
2 Tôn vinh, khen thưởng kịp thời các tấm gương nhà giáo điển hình (khen thưởngcấp tỉnh, cấp Bộ)
Nguồn: Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
Trang 22- Tạo động lực cho cán bộ Công đoàn trong triển khai Đề án
Bảng 2.17: Khen thưởng tập thể và cán bộ công đoàn cơ sở
2018-2019
Năm học 2019-2020
1 Khen thưởng tập thể trường học có thành
tích xuất sắc trong hoạt động Công đoàn
2 Khen thưởng cán bộ công đoàn các trường CB 15 29
3 Khen thưởng cá nhân cán bộ, giáo viên có
thành tích xuất sắc trong hoạt động Công đoàn
4 Khen thưởng tập thể cán bộ công đoàn
ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
Nguồn: Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
2.3.3 Thực trạng kiểm soát thực hiện Đề án
Kết quả kiểm soát thực hiện Đề án:
- Về vận động xây dựng bộ quy tắc ứng xử trường học: Qua đợt kiểm tra đầunăm 2020: Trường mầm non xã Hoàng Việt (Văn Lãng) và Trường Tiểu học xãThiện Kỵ (Hữu Lũng) chậm xây dựng bộ quy tắc ứng xử trường học Công đoànngành có văn bản đôn đốc xây dựng gửi đến Công đoàn Trường Mầm non xãHoàng Việt (Văn Lãng) và Trường Tiểu học xã Thiện Kỵ (Hữu Lũng)
- Về vận động thực hiện bộ quy tắc ứng xử trường học: Qua kiểm tra: TrườngTHPT Hòa Bình và Đồng Đăng chưa tổ chức tiết học vận động thực hiện quy tắcứng xử cho học sinh tại các lớp
- Vận động viết bài “thầy cô trong mắt em”: Trường THPT Vân Nham và Vũ Lễchưa có bài viết, clip về chủ đề này gửi Công đoàn ngành Công đoàn ngành có vănbản đôn đốc xây dựng gửi đến công đoàn trường để nhắc nhở thực hiện phong tràocông đoàn phát động
2.4 Đánh giá thực trạng tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng
xử trong trường học, giai đoạn 2018 - 2025” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
Bên cạnh những ưu điểm, luận văn đã nêu các hạn chế chủ yếu:
Chuẩn bị triển khai đề án: Bộ máy tổ chức thực hiện phối hợp chưa chặt chẽ;
Trang 23Cán bộ chuyên trách và cán bộ không chuyên trách còn hạn chế năng lực tổ chức thựchiện Đề án; việc sử dụng, bố trí cán bộ công đoàn không chuyên trách gặp nhiều khókhăn; Trong lập kế hoạch triển khai Đề án chưa rõ kinh phí thực hiện Các kế hoạchcòn khá hạn chế về nội dung và hình thức thực hiện các hoạt động; Công đoàn ngành
Giáo dục tỉnh hiện chưa có những văn bản để hướng dẫn
Chỉ đạo thực hiện Đề án: Nội dung tuyên truyền đề án không còn hợp lý; Chưa
chỉ đạo đôn đốc kịp thời, chưa tổ chức được các hình thức đa dạng; Hoạt động nângcao năng lực ứng xử sư phạm- đạo đức nhà giáo- quản trị nhà trường chưa đa dạng.Nội dung nâng cao năng lực ứng xử sư phạm- đạo đức nhà giáo chưa phong phú;Hoạt động phát hiện, tôn vinh, biểu dương chưa thực hiện thường xuyên, kịp thời;Đãi ngộ đối với cán bộ công đoàn chưa thật xứng đáng
Kiểm soát thực hiện Đề án
Kiểm soát thực hiện Đề án xây dựng văn hóa ứng xử trường học vẫn chưađánh giá những thành tựu đạt được trong triển khai Đề án Do thời gian thực hiệnngắn, Công đoàn ngành Giáo dục Tỉnh chưa đánh giá tác động của Đề án đến hành
vi ứng xử văn hóa trong cán bộ, nhà giáo, học sinh, sinh viên các trường
Nguyên nhân của những hạn chế được cho là cả chủ quan và khách quan Nguyên nhân thuộc Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn đó là: Lãnh
đạo Công đoàn chưa thật sâu sát với thực hiện Đề án ở các công đoàn cơ sở; Hệthống thông tin theo dõi hành vi ứng xử văn hóa của cán bộ, giáo viên, HS, SV tạicác trường; Kinh phí cho hoạt động công đoàn từ nguồn xã hội hóa còn ít, chưa có dựtoán kinh phí riêng cho tổ chức thực hiện Đề án này; Kiểm tra thực hiện Điều lệ củaCông đoàn Việt Nam ở Công đoàn ngành Giáo dục Tỉnh vẫn mang tính chiếu lệ
Trang 24CHƯƠNG 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC THỰC HIỆN
ĐỀ ÁN “XÂY DỰNG VĂN HÓA ỨNG XỬ TRONG TRƯỜNG HỌC, GIAI ĐOẠN 2018-2025” CỦA CÔNG ĐOÀN NGÀNH GIÁO DỤC
TỈNH LẠNG SƠN 3.1 Mục tiêu tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học, giai đoạn 2018-2025” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn đến năm 2025
- Có ít nhất 95% cán bộ quản lý, nhà giáo, nhân viên, cán bộ Công đoànGiáo dục, Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên, Đội Thiếu niên trong nhà trường đượcbồi dưỡng nâng cao năng lực ứng xử văn hóa và có năng lực tốt về tổ chức giáo dụcvăn hóa ứng xử trong trường học
- Có ít nhất 95% trường học đạt tiêu chuẩn xanh, sạch, đẹp, an toàn, lànhmạnh, thân thiện, góp phần xây dựng môi trường văn hóa trong nhà trường
3.2 Giải pháp hoàn thiện tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học, giai đoạn 2018-2025” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn đến 2025
3.2.1 Giải pháp hoàn thiện chuẩn bị triển khai
- Hoàn thiện bộ máy tổ chức thực hiện đề án
- Đổi mới lập kế hoạch thực hiện Đề án
- Tăng cường ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện Đề án
- Tập huấn cán bộ thực hiện Đề án
3.2.2 Giải pháp hoàn thiện chỉ đạo thực hiện
- Tăng cường tuyên truyền Đề án
- Đẩy mạnh thực hiện kế hoạch vận động văn hóa ứng xử trong trường học
- Tăng cường tổ chức thực hiện kế hoạch nâng cao năng lực ứng xử sưphạm- đạo đức nhà giáo - quản trị nhà trường tổ chức
- Tăng cường triển khai kế hoạch phát hiện, tôn vinh, biểu dương tập thể, cánhân điển hình thực hiện tốt văn hóa ứng xử
Trang 25- Tăng cường tạo động lực cho cán bộ Công đoàn trong triển khai Đề án
3.2.3 Giải pháp hoàn thiện kiểm soát thực hiện Đề án
Nội dung kiểm soát cần trọng điểm, trọng tâm hơn
3.2.4 Giải pháp khác
KẾT LUẬN
Qua nghiên cứu thực trạng tổ chức thực hiện Đề án Xây dựng văn hóa ứng
xử trong trường học giai đoạn 2018 – 2025 của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh
Lạng Sơn, học viên đã rút ra được những hạn chế và đề xuất một số giải pháp tăngcường tổ chức thực hiện Đề án Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học đến năm
2025 Một số giải pháp như sau:
+ Tăng cường phối hợp của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh với Sở GD và
ĐT, Phòng GD và ĐT của các huyện, Trung tâm Truyền thông – Văn hóa, LĐLĐ
các huyện, thành phố trong tổ chức thực hiện Đề án;
+ Bố trí các cán bộ công đoàn có năng lực quản lý tốt, hiểu biết đề án và các
nhiệm vụ thực hiện đề án;
+ Xây dựng kế hoạch cụ thể, rõ ràng cho thực hiện Đề án hàng năm
+ Để công đoàn cơ sở các trường thực hiện tốt Đề án, Công đoàn ngành Giáo
dục tỉnh cần ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện các hoạt động ở các côngđoàn cơ sở
+ Tăng cường tập huấn cho cán bộ Công đoàn ngành cả cán bộ chuyên trách
và không chuyên trách trong thời gian tới;
+ Đẩy mạnh tuyên truyền thực hiện văn hóa ứng xử;
+ Đẩy mạnh thực hiện kế hoạch vận động thực hiện văn hóa ứng xử trongtrường học
+ Tăng cường tạo động lực cho cán bộ Công đoàn trong triển khai Đề án + Đánh giá cần làm rõ hiệu lực của Đề án (xác định kết quả thực hiện văn
hóa ứng xử với các mục tiêu mà UBND tỉnh đã ban hành trong kế hoạch thực hiện
Đề án); đánh giá hiệu quả Đề án (kinh phí thực hiện Đề án với kết quả thu được).
Trang 26TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
- -VI THỊ LAN ANH
TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ ÁN "XÂY DỰNG VĂN HÓA ỨNG XỬ TRONG TRƯỜNG HỌC, GIAI ĐOẠN 2018-2025" CỦA CÔNG ĐOÀN NGÀNH GIÁO DỤC TỈNH LẠNG SƠN
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã ngành: 8340410
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS ĐOÀN THỊ THU HÀ
HÀ NỘI - 2020
Trang 27MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong những năm qua, cùng với việc thực hiện chương trình giáo dục, cácnhà trường đã thực hiện nhiều phong trào thi đua, cuộc vận động như: “Dạy tốt, họctốt”, “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, “Dân chủ - Kỷ cương -Tình thương - Trách nhiệm”, “Mỗi thầy, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học
và sáng tạo”, “Xây dựng trường học xanh - sạch - đẹp” Việc xây dựng văn hóaứng xử trong trường học đã được quan tâm thông qua việc tổ chức thực hiện các vănbản chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo về vấn đề này Bộ đã tổ chức hội thảo đánhgiá và chỉ đạo các cơ sở giáo dục tăng cường xây dựng môi trường văn hóa trongtrường học, tập trung vào việc xây dựng và triển khai bộ quy tắc ứng xử văn hóa trongtrường học, tổ chức các hoạt động văn hóa cho học sinh, sinh viên, rà soát, lựa chọncác khẩu hiệu phù hợp treo trong khuôn viên nhà trường Môi trường văn hóa trongmột số trường học đã có chuyển biến tốt cả về cảnh quan, cơ sở vật chất và các mốiquan hệ ứng xử văn hóa trong nhà trường, đồng thời đã nhận được sự quan tâm, phốihợp của gia đình, chính quyền địa phương, tổ chức, đoàn thể, cộng đồng xã hội
Bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn có những hạn chế về văn hóa ứng
xử trong trường học Một số giáo viên vi phạm đạo đức nghề nghiệp, có những phátngôn, hành động thiếu chuẩn mực, gây nên những bức xúc cho học sinh, phụ huynhhọc sinh và xã hội Tình trạng bạo lực học đường, ứng xử thiếu văn hóa trong họcsinh có xu hướng gia tăng, tạo ra sự lo ngại của xã hội và các nhà quản lý về môitrường văn hóa học đường thiếu lành mạnh Những hạn chế nêu trên ngoài nhàtrường, đội ngũ giáo viên và học sinh còn có phần trách nhiệm của các cơ quanquản lý, tổ chức có liên quan như:
Hoạt động tuyên truyền, phổ biến vẫn mang nặng tính hành chính, hình thức,thiếu sự chủ động tham gia từ phía các đối tượng được tuyên truyền Đội ngũ cán bộthực hiện công tác tuyên truyền văn hóa trong trường học còn hạn chế về số lượng,chưa thường xuyên được tập huấn, bồi dưỡng thích hợp về kiến thức và kỹ năngtruyền đạt
Trang 28Nội dung chương trình môn học Đạo đức, Giáo dục công dân, giáo dục lýluận chính trị hiện nay còn nặng về lý thuyết, chưa chú ý thực hành, vận dụng kiếnthức vào thực tiễn văn hóa ứng xử trong trường học Phương pháp và hình thức giáodục chậm đổi mới, ít hấp dẫn; tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ tổ chức xây dựng vănhóa học đường còn thiếu, nên nhiều nơi còn lúng túng trong việc bồi dưỡng, tậphuấn chuyên môn Tổ chức các hoạt động rèn luyện kỹ năng sống, giáo dục đạođức, lối sống văn hóa cho HSSV chưa phù hợp, ít chú trọng đến những giá trị nhânvăn, truyền thống Một bộ phận nhà giáo chưa quan tâm đến giáo dục văn hóa ứng
xử cho HSSV, chủ yếu chú trọng về chuyên môn và nội dung môn học chính khóa.Việc tổ chức các phong trào thi đua, cuộc vận động của ngành Giáo dục ở một sốđịa phương, cơ sở giáo dục còn nặng về hình thức, chưa đi vào chiều sâu, vì vậychưa mang lại hiệu quả thiết thực
Sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội, đặc biệt là đối với các tổchức đoàn thể trong trường học thiếu chặt chẽ, chưa có cơ chế để phát huy vai tròcủa Công đoàn, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong việc xây dựng văn hóa ứng xửtrong trường học Giáo dục văn hóa ứng xử trong gia đình chưa được quan tâmđúng mức
Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật về đạo đức, lối sống, văn hóa ứng
xử trong các nhà trường chưa được hoàn thiện Cơ sở vật chất và các thiết chế vănhóa cơ sở cho hoạt động giáo dục, vui chơi, giải trí của học sinh, sinh viên cònnhiều khó khăn bất cập và chưa được đầu tư thỏa đáng; thiếu môi trường rèn luyện
kỹ năng sống, văn hóa ứng xử
Công tác quản lý, đặc biệt là khâu giám sát, kiểm tra, đánh giá về công tácgiáo dục đạo đức, lối sống, xây dựng và thực hiện văn hóa ứng xử của các cấp quản
lý giáo dục chưa tốt, các văn bản về công tác này chưa thực sự đi vào thực tiễn
Chính vì vậy, ngày 03/10/2018 Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyếtđịnh số 1299/QĐ-TTg phê duyệt Đề án Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường họcgiai đoạn 2018 – 2025 Sau khi có Quyết định ban hành Đề án, đã có nhiều văn bảnchỉ đạo, triển khai thực hiện Đề án này Tuy nhiên chưa có luận văn nghiên cứu về
Trang 29Tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học” để làm cơ sởcho việc triển khai thực hiện Đặc biệt đối với tỉnh Lạng Sơn là một tỉnh miền núi,biên giới, vì vậy tôi đã chọn đề tài Tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng
xử trong trường học, giai đoạn 2018-2025” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnhLạng Sơn làm đề tài nghiên cứu
2 Tổng quan nghiên cứu
Thúy Quỳnh và Nguyên Khôi (2019) với bài báo “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học”, đăng trên Báo Nhân dân ngày 24/09/2019 Bài viết đã nêu lên
tầm quan trọng của xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học và cho rằng trongnhững năm qua, văn hóa ứng xử trong nhà trường được ngành giáo dục quan tâm vàchú trọng Tuy nhiên, tình trạng vi phạm đạo đức nhà giáo, ứng xử thiếu văn hóacủa một bộ phận học sinh, sinh viên (HSSV) vẫn xảy ra ở một số địa phương, gâybức xúc trong dư luận Vì vậy, ngành giáo dục cần có những giải pháp cụ thể để vănhóa ứng xử đi vào nền nếp và phát huy hiệu quả trong nhà trường
Hoàng Quốc Đạt (2018), “Quản lý xây dựng văn hóa nhà trường trung học
cơ sở thành phố Hồ Chí Minh”, Luận án tiến sĩ tại Học viện Khoa học Xã hội- Viện
Hàn lâm Khoa học Xã hội Luận án đã tổng kết và chỉ ra những ưu điểm hạn chếtrong Quản lý xây dựng văn hóa nhà trường trung học cơ sở thành phố Hồ ChíMinh, đồng thời đề xuất các giải pháp cho vấn đề này
Hoàng Thị Ánh Tuyết (2017), Luận văn thạc sỹ Quản lý Giáo dục với đề tài
“Quản lý văn hóa nhà trường ở Trường THPT Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay” Luận văn đã nghiên cứu và đến xuất các giải pháp
xây dựng văn hóa và thực hiện văn hóa nhà trường tại Trường THPT Đoan Hùng,tỉnh Phú Thọ Luận văn cũng đề xuất các kiến nghị với Phòng Giáo dục và Đào tạo,Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Phú Thọ các điều kiện để quản lý tốt văn hóa ứng
Trang 30thực trạng văn hóa doanh nghiệp tại Công ty TNHH Luxoft Việt Nam, đánh giáthành công và những hạn chế, từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện văn hóa doanhnghiệp tại Công ty
Luận văn thạc sĩ “Quản lý văn hóa ứng xử học đường ở trường Tiểu học Lê Quý Đôn, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội” Đã xây dựng cơ sở lý luận về việc quản lý
văn hóa ứng xử học đường, làm rõ thực trạng quản lý văn hóa ứng xử học đường ởtrường Tiểu học Lê Quý Đôn, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội Từ đó luận văn đề xuất
và khảo nghiệm một số biện pháp quản lý văn hóa ứng xử học đường ở trường Tiểu
học Lê Quý Đôn, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội
Cho đến nay, tác giả nhận thấy chưa có đề tài nào nghiên cứu sâu về tổ chứcthực hiện Đề án Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học
3 Mục tiêu nghiên cứu
- Xác định khung nghiên cứu cho tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng vănhóa ứng xử trong trường học” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh
- Phân tích thực trạng tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xửtrong trường học giai đoạn 2018- 2025” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh LạngSơn
- Đề xuất giải pháp hoàn thiện tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóaứng xử trong trường học” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu: Tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng
xử trong trường học” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Nội dung: Tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trongtrường học” được tiếp cận theo các nội dung của quá trình thực hiện chính sáchcông, trong đó tập trung vào vai trò của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơntrong tổ chức thực hiện Đề án
- Không gian: Trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn
- Thời gian: thực trạng giai đoạn 2019-2020; giải pháp đề xuất đến 2025
Trang 315 Phương pháp nghiên cứu
* Sơ cấp: thông qua phương pháp phát phiếu điều tra
- Mục đích: có thêm thông tin khách quan về thực trạng tổ chức thực hiện Đề
án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học” và những gợi ý về giải pháp
- Đối tượng điều tra: chủ tịch công đoàn các trường học trên địa bàn tỉnhLạng Sơn: Phát ra 70 phiếu và thu nhận được 58 phiếu điều tra
- Nội dung điều tra: đánh giá của các trường về tổ chức thực hiện Đề án củaCông đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn (Xem Phụ lục: Mẫu phiếu điều tra)
- Phiếu trả lời nhận được gồm có 20 phiếu từ các trường mầm non, 20phiếu từ các trường trung học cơ sở, 10 phiếu trường trường học phổ thông, 08phiếu cho các trung tâm Mức độ đánh giá cho mỗi câu hỏi là: Yếu, Tương đốiyếu, Trung bình, Khá, Tốt (tương ứng với số điểm được cho từ 1 đến 5 điểm)
Các yếu tố ảnh
hưởng đến tổ chức
thực hiện Đề án
- Yếu tố thuộc cơ
quan công đoàn
- Chuẩn bị triển khaithực hiện Đề án
- Chỉ đạo thực hiện
- Kiểm soát thực hiện
Mục tiêu
- Góp phần nâng cao chấtlượng giáo dục và xâydựng con người có vănhóa
- Tạo chuyển biến căn bản
về văn hóa ứng xử của cán
bộ, giáo viên và học sinh,sinh viên
- Xây dựng môi trường vănhóa trường học lành mạnh,thân thiện
Trang 32b Xử lý dữ liệu
Xử lý các thông tin, số liệu thu được qua bảng số liệu để có cái nhìn tổngquan, chi tiết về thực trạng tổ chức thực hiện Đề án của Công đoàn ngành Giáo dụctỉnh Lạng Sơn Số liệu qua các phiếu điều tra được xử lý qua phần mềm Excel
6 Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, Luận văn gồm: Chương 1: Cơ sở khoa học về tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóaứng xử trong trường học” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh
Chương 2: Phân tích thực trạng tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóaứng xử trong trường học giai đoạn 2018- 2025” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnhLạng Sơn
Chương 3: Phương hướng và giải pháp tổ chức triển khai thực hiện Đề án
“Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học giai đoạn 2018- 2025”
Trang 33CHƯƠNG 1
CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ ÁN XÂY DỰNG VĂN HÓA ỨNG XỬ TRONG TRƯỜNG HỌC
CỦA CÔNG ĐOÀN NGÀNH GIÁO DỤC TỈNH
1.1 Văn hóa ứng xử trong trường học và Đề án “Xây dựng văn hóa ứng
xử trong trường học”
1.1.1 Văn hóa ứng xử trong trường học
1.1.1.1 Khái niệm văn hóa ứng xử trong trường học
Để đi đến khái niệm văn hóa ứng xử trong trường học, chúng ta sẽ bắt đầu
từ các khái niệm văn hóa và văn hóa ứng xử nói chung
Văn hóa là một phạm trù rộng lớn bao gồm mọi lĩnh vực của đời sống conngười, do đó tồn tại rất nhiều khái niệm về văn hóa dưới các hệ quy chiếu khácnhau Theo cách hiểu phổ thông nhất “Văn hóa là tổng thể những giá trị vật chất và
tinh thần do con người sáng tạo ra trong quá trình lịch sử” (Hoàng Phê, Từ điển tiếng Việt 1992, NXB Đà Nẵng)
Văn hóa ứng xử là một bộ phận của văn hóa nói chung và cũng có rất nhiềutác giả đã đưa ra khái niệm này Giáo trình Cơ sở văn hóa Việt Nam, NXB Giáodục, định nghĩa “Văn hóa ứng xử là tập hợp những nét đẹp thể hiện qua các thái độ,hành động phân xử, thế ứng xử, đối ứng với một thái độ, hành vi khác thể hiện triết
lý sống, các lối sống, lối suy nghĩ, lối hành động của một cá nhân, một cộng đồngngười trong việc ứng xử và giải quyết những mối quan hệ giữa con người với tự
nhiên, với xã hội từ nhỏ đến lớn” (Trần Ngọc Thêm, 2012) Trong bài “Văn hóa ứng
xử và hành vi ứng xử có văn hóa trong học sinh” đăng trên Báo Giáo dục Thànhphố Hồ Chí Minh ngày 26-1- 2019, có nêu “Văn hóa ứng xử là một biểu hiện củagiao tiếp, là sự phản ứng của con người trước sự tác động của người khác với mìnhtrong một tình huống nhất định được thể hiện qua thái độ, hành vi, cử chỉ, cách nói
năng của con người nhằm đạt kết quả tốt trong mối quan hệ giữa con người với
nhau Văn hóa ứng xử chính là những đặc điểm tính cách của cá nhân được thể hiện
Trang 34Văn hóa ứng xử trong trường học là hệ thống các giá trị, chuẩn mực điều chỉnh mối quan hệ giữa các cá nhân với nhau, cá nhân với cộng đồng trong môi trường giáo dục, được thể hiện qua thái độ, hành vi, ngôn ngữ theo những chuẩn mực văn hóa, đạo đức được xã hội thừa nhận và được nhà trường quy định.
1.1.1.2 Đặc điểm của văn hóa ứng xử trong trường học
- Văn hóa ứng xử trong trường học là hệ thống các giá trị chung được chia sẻ
và được mọi thành viên trong trường học thừa nhận Hệ thống giá trị cốt lõi này
là chất keo dính xã hội gắn kết các thành viên, tạo nên bản sắc, truyền thống củamỗi nhà trường trong quan hệ ứng xử giữa thầy và trò, giữa đồng nghiệp và giữahọc sinh với nhau, cũng như trong quan hệ ứng xử giữa trường học với xã hộinói chung
- Văn hóa ứng xử trong trường học thường tồn tại đan xen với hệ thống quyphạm pháp luật của nhà nước và thể chế của nhà trường như là những chuẩn mựcchi phối suy nghĩ và hành động của mỗi cán bộ, giáo viên và học sinh Chẳng hạn
Trang 35một hành động nào đó của giáo viên, học sinh ở trường đều được xem xét đúng, sai,hợp lý hợp tình trên cơ sở kết hợp chặt chẽ 2 yếu tố: một là pháp luật, nội quy, quychế của trường và hai là chuẩn mực văn hóa ứng xử trong trường học.
- Văn hóa ứng xử trong trường học chịu ảnh hưởng rất lớn từ truyền thốngvăn hóa ứng xử của dân tộc, tiêu biểu là các truyền thống hiếu học, “uống nước nhớnguồn”, “không thầy đố mày làm nên”, “tôn sư trọng đạo”, “học thầy không tày họcbạn”, v.v Đó là những nét đẹp trong văn hóa ứng xử của người Việt Nam, đượchình thành, gìn giữ và phát triển rõ nhất trong môi trường học đường
- Văn hóa ứng xử trường học có tính động, nghĩa là các giá trị của nó theothời gian có thể có sự thay đổi để phù hợp với thời hiện đại Đặc điểm này xuất phát
từ đối tượng trong trường học là học sinh (đều rất trẻ), là cán bộ giáo viên (đều cóhọc thức), nên họ rất năng động, thích cái mới Ví dụ như văn hóa ứng xử của mộthọc sinh ngày nay đòi hỏi phải có kiến thức, có thái độ ứng xử và hành động đúng,nhưng cũng đòi hỏi phải sáng tạo để hành động có kết quả và hiệu quả cao, đónggóp vào sự phát triển của xã hội
1.1.1.3 Vai trò của văn hóa ứng xử trong trường học
- Văn hóa ứng xử trong trường học là yếu tố nền tảng cơ bản của môi trườnggiáo dục để hình thành, rèn luyện nhân cách học sinh trong suốt cả quá trình học tập
và làm việc của một đời người Đối với mỗi học sinh, việc học tập và phát triển vănhóa ứng xử từ khi còn rất nhỏ, khi đang ngồi trên ghế nhà trường giúp định hìnhnhững giá trị căn bản của nhân cách con người, nuôi dưỡng tình cảm thày – trò, bạn
bè cho học sinh, tạo môi trường tâm lý và động lực để họ học tốt, cho đến sau nàykhi họ trở thành những người lao động thực sự có khả năng giao tiếp tốt, có hành viứng xử đẹp, sẵn sàng hợp tác với đồng nghiệp một cách thân thiện và hiệu quả
- Văn hóa ứng xử trong trường học đề cập đến các giá trị, chuẩn mực văn hóa,đạo đức, nó cho biết cái gì là tốt, cái gì là xấu, cái gì nên làm và không nên làm, qua
đó điều chỉnh nhận thức, thái độ, hành vi, tác phong, lời nói của giáo viên, học sinhtrong môi trường học đường cũng như trong giao tiếp với mọi người xung quanh.Một con người sẽ không thể trở thành người có ích, thậm chí người bình thường
Trang 36xử với những người xung quanh mình Trường học là nơi truyền tải kiến thức chocon người, song cũng phải là nơi giáo dục con người cách ứng xử chuẩn mực vớinhững người xung quanh Khi mỗi thành viên trong trường học đều ứng xử vớinhau một cách có văn hóa sẽ tạo ra môi trường tâm lý giáo dục tích cực, góp phầnnâng cao kết quả hoạt động của nhà trường cũng như của mỗi thành viên
- Văn hóa ứng xử trong trường học góp phần quan trọng để xây dựng trườnghọc thân thiện và cải thiện hình ảnh của nhà trường Rõ ràng là, văn hóa ứng xử chính
là tấm gương phản chiếu mối quan hệ giữa các thành viên, thể hiện bản sắc văn hóa củamỗi nhà trường, nhìn vào đó xã hội có thể đánh giá đó là trường học có môi trườnggiáo dục và bầu không khí tâm lý như thế nào, có đáng tin cậy hay không
1.1.2 Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học”
1.1.2.1 Căn cứ, mục tiêu, chủ thể và đối tượng của Đề án
Căn cứ của Đề án
Các căn cứ của Đề án gồm: Luật Tổ chức chính phủ, Luật Giáo dục, Chươngtrình hành động của Chính phủ về phát triển văn hóa con người Việt Nam, các kếhoạch khác của Chính phủ về phát triển văn hóa
Mục tiêu Đề án
Mục tiêu của Đề án là “tăng cường xây dựng văn hóa ứng xử trong trườnghọc nhằm tạo chuyển biến căn bản về ứng xử văn hóa của cán bộ quản lý, nhà giáo,nhân viên, học sinh, sinh viên để phát triển năng lực, hoàn thiện nhân cách, lối sốngvăn hóa; xây dựng văn hóa trường học lành mạnh, thân thiện; nâng cao chất lượng
Trang 37giáo dục đào tạo; góp phần xây dựng con người Việt Nam: yêu nước, nhân ái, nghĩa
tình, trung thực, đoàn kết, cần cù, sáng tạo” (Thủ tướng CP, 2018).
Mục tiêu cụ thể của Đề án được xác định cho giai đoạn cụ thể gồm:
- Mục tiêu xây dựng và thực hiện bộ quy tắc ứng xử trong trường học theoquy định quy tắc ứng xử do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành;
- Mục tiêu cán bộ quản lý, nhà giáo, nhân viên, học sinh, sinh viên đượctuyên truyền, phổ biến, học tập các vấn đề liên quan đến văn hóa ứng xử, môitrường văn hóa trong gia đình, nhà trường và cộng đồng;
- Mục tiêu cán bộ quản lý, nhà giáo, nhân viên, cán bộ Công đoàn Giáo dục,Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên, Đội Thiếu niên trong nhà trường được bồi dưỡngnâng cao năng lực ứng xử văn hóa và có năng lực tốt trong tổ chức giáo dục văn hóaứng xử trong trường học
- Mục tiêu trường học đạt tiêu chuẩn xanh, sạch, đẹp, an toàn, lành mạnh,thân thiện, góp phần xây dựng môi trường văn hóa trong nhà trường
Chủ thể và đối tượng của Đề án
Chủ thể quyết định Đề án là Thủ tướng Chính phủ; cơ quan thường trực quản
lý thực hiện Đề án là Bộ Giáo dục và Đào tạo Đối tượng của Đề án: các trườnghọc, cán bộ quản lý, nhà giáo, nhân viên, học sinh, cán bộ Công đoàn Giáo dục,Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên, Đội Thiếu niên
1.1.2.2 Giải pháp cơ bản và nguồn lực của Đề án
Giải pháp cụ thể qua các nhiệm vụ trong đề án:
- Tuyên truyền nâng cao nhận thức về xây dựng văn hóa ứng xử trong
trường học.
- Xây dựng và thực hiện quy tắc ứng xử trong trường học.
- Đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục văn hóa ứng xử trong
trường học.
- Nâng cao năng lực ứng xử văn hóa và năng lực giáo dục văn hóa ứng xử.
- Tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong xâydựng văn hóa ứng xử
Trang 38Nguồn lực của đề án
- Nguồn chi thường xuyên sự nghiệp giáo dục, đào tạo và dạy nghề hàng
năm theo phân cấp ngân sách nhà nước
- Nguồn thu của các cơ sở giáo dục, đào tạo và dạy nghề.
- Kinh phí huy động từ nguồn xã hội hóa và các nguồn kinh phí hợp pháp khác.
1.2 Tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh
1.2.1 Khái niệm và mục tiêu tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh
Tổ chức thực hiện Đề án Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học là mộthoạt động của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh, là nhiệm vụ đưa các nội dung Đề
án vào thực tiễn Giáo trình Chính sách công của Trường Đại học Kinh tế Quốcdân (2010) đã định nghĩa “tổ chức thực thi chính sách kinh tế - xã hội là quátrình biến các chính sách thành những kết quả trên thực tế thông qua các hoạtđộng có tổ chức trong bộ máy nhà nước, nhằm hiện thực hoá những mục tiêu màchính sách đã đề ra”
Kế thừa khái niệm trên, có thể hiểu: Tổ chức thực hiện Đề án Xây dựng vănhóa ứng xử trong trường học của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh là quá trình đưa
Đề án vào thực tiễn, làm cho những kết quả dự kiến của Đề án trở thành thực tế quacác hoạt động có tổ chức của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh phối hợp với các sở,ban ngành và đơn vị có liên quan, nhằm hiện thực hoá những mục tiêu mà Đề ánXây dựng văn hóa ứng xử trong trường học đã đề ra
Tổ chức thực thi Đề án của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh gồm 3 giai đoạn:
- Chuẩn bị triển khai Đề án
- Chỉ đạo triển khai Đề án
- Kiểm soát sự thực hiện Đề án
1.2.2 Quá trình tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học”của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh
1.2.2.1 Chuẩn bị triển khai
Các công việc phải làm trong giai đoạn này là:
Bộ máy tổ chức thực hiện Đề án
Trang 39Việc tổ chức thực hiện đề án của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh được BanChấp hành, Ban Thường vụ và UBKT Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh đảm nhiệm.Nhiệm vụ là tổ chức các hoạt động thuộc quyền hạn của Công đoàn ngành Giáo dụctỉnh trong thực hiện Đề án xây dựng văn hóa ứng xử với vị trí là cơ quan phối hợptrong thực hiện Đề án
Để thực hiện tốt công tác tổ chức thực hiện Đề án, Công đoàn ngành Giáodục tỉnh phải có bộ máy có năng lực tốt, phối hợp tích cực giữa các cán bộ chuyêntrách công đoàn và cán bộ không chuyên trách
Các cán bộ công đoàn phải đảm bảo có năng lực quản lý tốt, hiểu biết đề án
và các nhiệm vụ thực hiện đề án, hiểu biết vai trò, nhiệm vụ của các cơ quan trongthực hiện Đề án, nắm vững các nghiệp vụ công đoàn đặc biệt là tuyên truyền vậnđộng, tổ chức hội nghị công đoàn
Lập kế hoạch thực hiện Đề án
Nhiệm vụ của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh trước hết là lập kế hoạch triểnkhai Đề án trong phạm vi trách nhiệm là cơ quan phối hợp với Sở Giáo dục và Đàotạo tỉnh trong thực hiện Đề án
Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh cần lập các kế hoạch: kế hoạch truyêntruyền đề án; kế hoạch tập huấn cho cán bộ công đoàn trong các nhà trường; kếhoạch phổ biến xây dựng bộ quy tắc ứng xử trong trường học; kế hoạch vậnđộng thực hiện văn hóa ứng xử trong trường học: tuyên truyền, phổ biến, học tậpcác vấn đề liên quan đến văn hóa ứng xử, môi trường văn hóa trong gia đình, nhàtrường và cộng đồng; kế hoạch nâng cao năng lực ứng xử sư phạm- đạo đức nhàgiáo - quản trị nhà trường: các kế hoạch bồi dưỡng nâng cao năng lực ứng xửvăn hóa; kế hoạch phát hiện, tôn vinh, biểu dương tập thể, cá nhân điển hình thựchiện tốt văn hóa ứng xử
Các kế hoạch thực hiện nêu trên được lập dựa trên các căn cứ: nội dung đề
án, kế hoạch triển khai đề án của Sở Giáo dục và Đào tỉnh và kế hoạch, chươngtrình hoạt động chung của Công đoàn ngành Giáo dục cấp trung ương Việc lập kếhoạch phải trên cơ sở phối hợp chặt chẽ với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh và những
cơ quan phối hợp liên quan khác
Trang 40Ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện Đề án
Đây là công việc hết sức quan trọng để hướng dẫn về mặt pháp lý và chuyênmôn nghiệp vụ đầy đủ cho các công đoàn cơ sở và các Liên đoàn Lao động huyện,thành phố
Các văn bản mà Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh cần ban hành là: văn bảnphổ biến về Đề án, kế hoạch của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh; văn bản cụ thể về kếhoạch triển khai Đề án; văn bản hướng dẫn cho công đoàn cơ sở
Các văn bản khi ban hành phải đảm bảo sự kịp thời, chính xác và đầy đủthông tin cho công tác triển khai Đề án của công đoàn cơ sở, đồng thời phải đảmbảo về thẩm quyền và thống nhất với các văn bản ban hành thuộc quyền của SởGiáo dục và Đào tỉnh; của Công đoàn ngành Giáo dục trung ương
Tập huấn cho cán bộ thực hiện Đề án
Công tác tập huấn cho cán bộ thực hiện Đề án của Công đoàn ngành Giáo
dục tỉnh là hoạt động cần thực hiện ngay khi có kế hoạch thực hiện Đề án, nhằmđáp ứng nhu cầu nhân lực cho thực hiện đề án của đơn vị
Đối tượng tập huấn là cán bộ Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh và cán bộ côngđoàn ngành cơ sở trực thuộc, cán bộ Liên đoàn Lao động huyện
Mục tiêu tập huấn cán bộ công đoàn là tăng cường năng lực trong thực hiệncác hoạt động triển khai đề án
Nội dung tập huấn: nghiệp vụ công đoàn nói chung, kỹ năng tuyên truyềnvận động văn hóa ứng xử trường học, kỹ năng tổ chức hội nghị điển hình tiên tiến,
kỹ năng viết bài, kỹ năng sử dụng các phương tiện truyền thông trong công tác vậnđộng.v.v