Luận văn thạc sỹ - Tổ chức thực hiện Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất của chính quyền tỉnh Đắk Lắk

1. Lý do chọn đề tài Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII đã xác định con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của nước ta và nêu lên phương hướng, mục tiêu đến năm 2020 nước ta trở thành một nước công nghiệp. Quan điểm này được cụ thể hoá ở Nghị quyết Trung ương 2 (Khoá VIII): “Muốn tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá thắng lợi phải phát triển mạnh sự nghiệp giáo dục và đào tạo, phát huy nguồn lực con người, yếu tố của sự phát triển nhanh và bền vững”. Trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, Đảng ta cũng đã khẳng định “Giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu”. Con người vừa là chủ thể lại vừa là sản phẩm của giáo dục đào tạo, thông qua giáo dục đào tạo chúng ta xây dựng được nguồn nhân lực có tính chất quyết định trong các nguồn lực đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước. Trong công cuộc đổi mới hiện nay, chúng ta đang thực hiện đẩy nhanh tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, hội nhập kinh tế quốc tế, nguồn lực con người vốn đã quan trọng lại càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao. Việc này chỉ có thể có được nhờ nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo. Nghị quyết Trung ương 8 (Khóa XI) của Ban chấp hành Trung ương Đảng một lần nữa khẳng định "Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân. Đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội". Xác định được vai trò và tầm quan trọng của giáo dục và đào tạo, trong những năm qua Đảng và Nhà nước đã dành sự quan tâm rất lớn đến sự nghiệp giáo dục đào tạo. Bên cạnh các chương trình, dự án đầu tư cho giáo dục từ nguồn ngân sách Nhà nước, các dự án phát triển giáo dục và đào tạo từ nguồn vốn vay ưu đãi của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) đã góp phần quan trọng trong việc phát triển sự nghiệp giáo dục và đào tạo của nước ta, đặc biệc là đối với các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn. Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất, sử dụng nguồn vốn vay của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), với mục tiêu hỗ trợ nhằm giảm thiểu thiệt thòi của những nhóm đặc biệt khó khăn, nâng cao chất lượng giáo dục vùng dân tộc và những vùng khó khăn nhất, góp phần thực hiện các mục tiêu chiến lược của Chính phủ về phổ cập GDTHCS, giảm đói nghèo và giảm bớt khoảng cách phát triển giữa các vùng, các dân tộc. Dự án bao gồm 4 thành phần chính là: Thành phần I: Tăng cường cơ hội tiếp cận và công bằng trong GDTHCS đối với nhóm học sinh dân tộc thiểu số, học sinh nữ và học sinh nghèo; Thành phần II: Tăng cường chất lượng và tính phù hợp của giáo dục trung học vùng khó khăn; Thành phần III: Thử nghiệm cách tiếp cận mới trong việc hỗ trợ tăng cường công bằng và cơ hội tiếp cận giáo dục trung học cho trẻ em nữ, dân tộc thiểu số và trẻ em nghèo và Thành phần IV: Tăng cường năng lực quản lý, lập kế hoạch GDTHCS vùng khó khăn. Thực hiện Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất, trong những năm qua tỉnh Đắk Lắk đã có nhiều hoạt động tích cực trong công tác tổ chức thực hiện Dự án. Đảng bộ, chính quyền và các tổ chức trong hệ thống chính trị của tỉnh đã quan tâm đến việc xây dựng bộ máy, đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của nhân dân về những lợi ích mà Dự án sẽ mang lại cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo nói riêng và sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nói chung. Công tác kiểm tra, giám sát cũng được chú trọng, qua đó kịp thời có các giải pháp thực hiện đảm bảo tiến độ và xây dựng được các kế hoạch thực hiện hàng năm phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Do đó, việc thực hiện Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất tại tỉnh Đắk Lắk đã đạt được những kết quả khả quan, cơ bản đảm bảo được tiến độ và các mục tiêu đề ra. Tuy nhiên, công tác tổ chức thực hiện Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk vẫn còn bộc lộ những hạn chế, yếu kém như: công tác chuẩn bị triển khai Dự án chưa đạt yêu cầu; chỉ đạo triển khai Dự án chưa đạt được mục tiêu, kiểm soát sự thực hiện Dự án chưa được chặt chẽ, công tác tuyên truyền còn chưa được thực hiện đầy đủ đến tất cả các đối tượng được hưởng thụ Dự án, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan cấp tỉnh và các địa phương chưa tốt, việc đánh giá Dự án chưa được quan tâm Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất là một chủ trương, chính sách đúng đắn của Đảng và Nhà nước. Tuy nhiên, một chính sách đúng đắn mới là “điều kiện cần” để đưa chính sách vào cuộc sống, tổ chức thực hiện chính sách mới là “điều kiện đủ” để đạt được các mục tiêu của chính sách. Chính vì vậy, tôi chọn đề tài: “Tổ chức thực hiện Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất của chính quyền tỉnh Đắk Lắk” làm đề tài nghiên cứu luận văn tốt nghiệp thạc sỹ quản lý kinh tế và chính sách, nhằm đóng góp một phần vào khuyến nghị hoàn thiện công tác tổ chức thực hiện Dự án trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk trong giai đoạn tiếp theo. 2. Tổng quan nghiên cứu Giáo dục và đào tạo là một bài toán đa mục tiêu, trong bất cứ giai đoạn lịch sử nào, thể chế chính trị nào, giáo dục và đào tạo đều có vai trò đặc biệt quan trọng. Do vậy, đây là vấn đề rất được các cấp, các ngành, các tổ chức và mọi người đều quan tâm. Đã có rất nhiều đề tài nghiên cứu về giáo dục và đào tạo của tỉnh Đắk Lắk. Tuy nhiên, các đề tài chủ yếu tập trung vào nghiên cứu thực trạng và giải pháp quản lý tài chính trong ngành giáo dục từ nguồn ngân sách nhà nước, giải pháp nâng cao xã hội hóa giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên các cơ sở giáo dục của Sở GD&ĐT và các trường học, như: Luận văn thạc sỹ quản lý giáo dục "Thực trạng và giải pháp quản lý tài chính trong các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột" của Nguyễn Hải Thanh – Trường Đại học sư phạm Hà nội (năm 2012); Luận văn thạc sỹ quản lý giáo dục "Xã hội hóa giáo dục các trường trung học phổ thông trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk" của Lê Văn Trực – Trường Đại học sư phạm Hà nội (năm 2009); Luận văn thạc sỹ quản lý giáo dục "Phát triển đội ngũ giáo viên của các trung tâm giáo dục thường xuyên trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk" của Phạm Trịnh – Trường Đại học sư phạm Hà nội (năm 2009). Bên cạnh đó, cũng đã có một số đề tài nghiên cứu về tổ chức thực thi chính sách, chương trình, dự án, như: Luận văn thạc sỹ quản lý kinh tế và chính sách "Tổ chức thực thi chính sách giải quyết việc làm cho thanh niên theo nguồn vốn quỹ quốc gia về việc làm tại Tỉnh đoàn Hải Dương" của Nguyễn Thị Trang – Trường Đại học Kinh tế Quốc dân (năm 2013); Luân văn thạc sỹ kinh tế nông nghiệp "Nghiên cứu tình hình thực thi chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp ở huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh" của Nguyễn Hoàng Hải – Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội; Luận văn thạc sỹ kinh tế “Hoàn thiện cơ chế quản lý kinh phí Ngân sách Nhà nước thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia giáo dục, đào tạo (Qua thực tiễn tại tỉnh Thái Nguyên)” của Hoàng Xuân Việt – Trường Đại học Kinh tế Quốc dân (năm 2011); Luận văn thạc sỹ kinh doanh và quản lý "Tổ chức thực thi Chương trình mục tiêu Quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn của Chính quyền tỉnh Hải Dương" của Nguyễn Thị Thu Hương – Trường Đại học Kinh tế Quốc dân (năm 2014) Qua tham khảo và nghiên cứu, tác giả thấy chưa có đề tài nào nghiên cứu về tổ chức thực hiện dự án sử dụng vốn vay của Ngân hàng Phát triển Châu Á theo qui trình tổ chức thực thi chính sách. Xuất phát từ thực tế nêu trên, đây là vấn đề cần thiết mà tôi quan tâm và chọn làm đề tài nghiên cứu cho luận văn tốt nghiệp thạc sĩ quản lý kinh tế và chính sách. 3. Mục tiêu nghiên cứu - Xác định được khung nghiên cứu về tổ chức thực hiện Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất của chính quyền cấp tỉnh. - Phân tích được thực trạng tổ chức thực hiện Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất của chính quyền tỉnh Đắk Lắk; xác định được điểm mạnh, điểm yếu về tổ chức thực hiện Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất của chính quyền tỉnh Đắk Lắk và nguyên nhân của các điểm yếu. - Đề xuất được các giải pháp hoàn thiện tổ chức thực hiện Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất của chính quyền tỉnh Đắk Lắk. Các câu hỏi nghiên cứu đặt ra là: - Tổ chức thực hiện Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất của chính quyền cấp tỉnh nhằm mục tiêu gì? - Quá trình tổ chức thực hiện Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất của chính quyền cấp tỉnh bao gồm các nội dung cơ bản nào? Chịu ảnh hưởng của các yếu tố nào? - Tổ chức thực hiện Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất của Chính quyền tỉnh Đắk Lắk trong thời gian qua có các điểm mạnh, điểm yếu nào? Nguyên nhân của các điểm yếu đó? - Để đạt được mục tiêu của Dự án, Chính quyền tỉnh Đắk Lắk cần tập trung hoàn thiện các nội dung nào trong tổ chức thực hiện Dự án đến năm 2020? 4. Phạm vi nghiên cứu - Về đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu tổ chức thực hiện Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất của Chính quyền tỉnh Đắk Lắk theo cách tiếp cận quy trình tổ chức thực thi chính sách. - Về không gian: Tập trung nghiên cứu tổ chức thực hiện Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất của chính quyền tỉnh Đắk Lắk trên địa bàn các huyện: Ea Súp, Buôn Đôn, Krông Năng, Ea H’leo, Lắk, Ea Kar và M’Đrắk. - Về thời gian: Dữ liệu về thực trạng tổ chức thực hiện Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất của chính quyền tỉnh Đắk Lắk được thu thập từ năm 2008 đến năm 2014, các giải pháp được đề xuất đến năm 2020.

NGUYỄN ĐỨC THƯỞNG

TỔ CHỨC THỰ`C HIỆN DỰ ÁN GIÁO DỤC TRUNG HỌC

CƠ SỞ VÙNG KHÓ KHĂN NHẤT CỦA CHÍNH QUYỀN

TỈNH ĐĂK LĂK

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ VÀ CHÍNH SÁCH

Người hướng dẫn khoa học:

PGTS NGUYỄN THỊ LỆ THỦY

HÀ NỘI - 2015

Tôi xin cam đoan bản luận văn này tốt nghiệp này là công trình nghiên cứucủa riêng tôi, được thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS Nguyễn Thị Lệ Thúy Các

dữ liệu, kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực, các tài liệu trích dẫn cónguồn gốc rõ ràng kết quả đóng góp của luận văn là mới và chưa được công bố ơcông trình khác

Tác giả luận văn

Để hoàn thành luận văn này, tác giả xin được bày tỏ lòng biết ơn và kínhtrọng sâu sắc đến các thầy, cô Khoa khoa học quản lý, Ban giám hiệu, Viện Đào tạosau đại học Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội, các cơ quan: Sơ GD&ĐT, SơTài chính, Cục Thống kê, Kho bạc nhà nước tỉnh Đắk Lắk Đặc biệt là TS NguyễnThị Lệ Thúy, người đã tận tình hướng dẫn và truyền đạt cho tôi những kiến thức vàkinh nghiệm quí báu trong suốt quá trình thực hiện luận văn tốt nghiệp.

Chắc chắn luận văn không tránh khỏi một số hạn chế và thiếu sót Tác giả rấtmong nhận được sự góp ý của các quí thầy cô giáo và quí bạn đọc để đề tài nghiêncứu được hoàn thiện

Trân trọng cám ơn./

Tác giả luận văn

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

HĐND : Hội đồng nhân dân

GD&ĐT : Giáo dục và Đào tạo

GDTHCS : Giáo dục trung học cơ sơ

ĐHKTQD : Đại học Kinh tế Quốc dân

ODA : Hỗ trợ phát triển chính thứcADB : Ngân hàng phát triển Châu Á

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 115

HÌNH:

Hình 1.1: Vị trí trường THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân Error:

Reference source not foundHình 1.2: Sơ đồ các giai đoạn của quá trình tổ chức thực hiện dự án giáo dục

THCS vùng khó khăn nhất của chính quyền cấp tỉnh Error: Referencesource not found

Hình 2.1: Bộ máy tổ chức thực hiện Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất của

Chính quyền tỉnh Đắk Lắk Error: Reference source not foundHình 2.2: Quy trình xây dựng kế hoạch thực hiện Dự án GDTHCS vùng khó

khăn nhất giai đoạn 2008-2014 của Chính quyền tỉnh Đắk Lắk Error:Reference source not found

Hình 2.3: Sơ đồ quản lý nguồn vốn vay ADB của Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất

Error: Reference source not foundHình 2.4: Sơ đồ mối quan hệ phối hợp giữa một số cơ quan thực hiện Dự án

GDTHCS vùng khó khăn nhất của tỉnh Đắk Lắk Error: Referencesource not found

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII đã xác định con đường đi lên chủ nghĩa

xã hội của nước ta và nêu lên phương hướng, mục tiêu đến năm 2020 nước ta trơthành một nước công nghiệp Quan điểm này được cụ thể hoá ơ Nghị quyết Trungương 2 (Khoá VIII): “Muốn tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá thắng lợi phảiphát triển mạnh sự nghiệp giáo dục và đào tạo, phát huy nguồn lực con người, yếu

tố của sự phát triển nhanh và bền vững”

Trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, Đảng ta cũng đãkhẳng định “Giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu” Con người vừa là chủ thể lạivừa là sản phẩm của giáo dục đào tạo, thông qua giáo dục đào tạo chúng ta xâydựng được nguồn nhân lực có tính chất quyết định trong các nguồn lực đáp ứng yêucầu phát triển của đất nước Trong công cuộc đổi mới hiện nay, chúng ta đang thựchiện đẩy nhanh tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, hội nhập kinh tếquốc tế, nguồn lực con người vốn đã quan trọng lại càng trơ nên quan trọng hơn baogiờ hết, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao Việc này chỉ có thể có được nhờnâng cao chất lượng giáo dục đào tạo

Nghị quyết Trung ương 8 (Khóa XI) của Ban chấp hành Trung ương Đảngmột lần nữa khẳng định "Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệpcủa Đảng, Nhà nước và của toàn dân Đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển, được

ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội"

Xác định được vai trò và tầm quan trọng của giáo dục và đào tạo, trongnhững năm qua Đảng và Nhà nước đã dành sự quan tâm rất lớn đến sự nghiệp giáodục đào tạo Bên cạnh các chương trình, dự án đầu tư cho giáo dục từ nguồn ngânsách Nhà nước, các dự án phát triển giáo dục và đào tạo từ nguồn vốn vay ưu đãicủa Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) đã góp phần quan trọng trong việc pháttriển sự nghiệp giáo dục và đào tạo của nước ta, đặc biệc là đối với các vùng có điềukiện kinh tế - xã hội khó khăn

Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất, sử dụng nguồn vốn vay của Ngân hàngPhát triển Châu Á (ADB), với mục tiêu hỗ trợ nhằm giảm thiểu thiệt thòi của nhữngnhóm đặc biệt khó khăn, nâng cao chất lượng giáo dục vùng dân tộc và những vùng

khó khăn nhất, góp phần thực hiện các mục tiêu chiến lược của Chính phủ về phổcập GDTHCS, giảm đói nghèo và giảm bớt khoảng cách phát triển giữa các vùng,các dân tộc Dự án bao gồm 4 thành phần chính là: Thành phần I: Tăng cường cơhội tiếp cận và công bằng trong GDTHCS đối với nhóm học sinh dân tộc thiểu số,học sinh nữ và học sinh nghèo; Thành phần II: Tăng cường chất lượng và tính phùhợp của giáo dục trung học vùng khó khăn; Thành phần III: Thử nghiệm cách tiếpcận mới trong việc hỗ trợ tăng cường công bằng và cơ hội tiếp cận giáo dục trunghọc cho trẻ em nữ, dân tộc thiểu số và trẻ em nghèo và Thành phần IV: Tăng cườngnăng lực quản lý, lập kế hoạch GDTHCS vùng khó khăn.

Thực hiện Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất, trong những năm qua tỉnhĐắk Lắk đã có nhiều hoạt động tích cực trong công tác tổ chức thực hiện Dự án.Đảng bộ, chính quyền và các tổ chức trong hệ thống chính trị của tỉnh đã quan tâmđến việc xây dựng bộ máy, đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức củanhân dân về những lợi ích mà Dự án sẽ mang lại cho sự nghiệp giáo dục và đào tạonói riêng và sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nói chung Công tác kiểm tra,giám sát cũng được chú trọng, qua đó kịp thời có các giải pháp thực hiện đảm bảotiến độ và xây dựng được các kế hoạch thực hiện hàng năm phù hợp với điều kiệnthực tế của địa phương Do đó, việc thực hiện Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhấttại tỉnh Đắk Lắk đã đạt được những kết quả khả quan, cơ bản đảm bảo được tiến độ

và các mục tiêu đề ra

Tuy nhiên, công tác tổ chức thực hiện Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhấttrên địa bàn tỉnh Đắk Lắk vẫn còn bộc lộ những hạn chế, yếu kém như: công tácchuẩn bị triển khai Dự án chưa đạt yêu cầu; chỉ đạo triển khai Dự án chưa đạt đượcmục tiêu, kiểm soát sự thực hiện Dự án chưa được chặt chẽ, công tác tuyên truyềncòn chưa được thực hiện đầy đủ đến tất cả các đối tượng được hương thụ Dự án, cơchế phối hợp giữa các cơ quan cấp tỉnh và các địa phương chưa tốt, việc đánh giá

Dự án chưa được quan tâm

Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất là một chủ trương, chính sách đúngđắn của Đảng và Nhà nước Tuy nhiên, một chính sách đúng đắn mới là “điều kiệncần” để đưa chính sách vào cuộc sống, tổ chức thực hiện chính sách mới là “điềukiện đủ” để đạt được các mục tiêu của chính sách Chính vì vậy, tôi chọn đề tài:

“Tổ chức thực hiện Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất của chính quyền tỉnh Đắk Lắk” làm đề tài nghiên cứu luận văn tốt nghiệp thạc sỹ quản lý kinh tế và

chính sách, nhằm đóng góp một phần vào khuyến nghị hoàn thiện công tác tổ chứcthực hiện Dự án trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk trong giai đoạn tiếp theo

2 Tổng quan nghiên cứu

Giáo dục và đào tạo là một bài toán đa mục tiêu, trong bất cứ giai đoạn lịch

sử nào, thể chế chính trị nào, giáo dục và đào tạo đều có vai trò đặc biệt quan trọng

Do vậy, đây là vấn đề rất được các cấp, các ngành, các tổ chức và mọi người đềuquan tâm Đã có rất nhiều đề tài nghiên cứu về giáo dục và đào tạo của tỉnh ĐắkLắk Tuy nhiên, các đề tài chủ yếu tập trung vào nghiên cứu thực trạng và giải phápquản lý tài chính trong ngành giáo dục từ nguồn ngân sách nhà nước, giải phápnâng cao xã hội hóa giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên các cơ sơ giáo dục của SơGD&ĐT và các trường học, như: Luận văn thạc sỹ quản lý giáo dục "Thực trạng vàgiải pháp quản lý tài chính trong các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Buôn

Ma Thuột" của Nguyễn Hải Thanh – Trường Đại học sư phạm Hà nội (năm 2012);Luận văn thạc sỹ quản lý giáo dục "Xã hội hóa giáo dục các trường trung học phổthông trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk" của Lê Văn Trực – Trường Đại học sư phạm Hànội (năm 2009); Luận văn thạc sỹ quản lý giáo dục "Phát triển đội ngũ giáo viên củacác trung tâm giáo dục thường xuyên trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk" của Phạm Trịnh –Trường Đại học sư phạm Hà nội (năm 2009)

Bên cạnh đó, cũng đã có một số đề tài nghiên cứu về tổ chức thực thi chínhsách, chương trình, dự án, như: Luận văn thạc sỹ quản lý kinh tế và chính sách "Tổchức thực thi chính sách giải quyết việc làm cho thanh niên theo nguồn vốn quỹ quốcgia về việc làm tại Tỉnh đoàn Hải Dương" của Nguyễn Thị Trang – Trường Đại họcKinh tế Quốc dân (năm 2013); Luân văn thạc sỹ kinh tế nông nghiệp "Nghiên cứu tìnhhình thực thi chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp ơ huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh"của Nguyễn Hoàng Hải – Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội; Luận văn thạc sỹ kinh

tế “Hoàn thiện cơ chế quản lý kinh phí Ngân sách Nhà nước thực hiện Chương trìnhmục tiêu Quốc gia giáo dục, đào tạo (Qua thực tiễn tại tỉnh Thái Nguyên)” của HoàngXuân Việt – Trường Đại học Kinh tế Quốc dân (năm 2011); Luận văn thạc sỹ kinhdoanh và quản lý "Tổ chức thực thi Chương trình mục tiêu Quốc gia nước sạch và vệ

sinh môi trường nông thôn của Chính quyền tỉnh Hải Dương" của Nguyễn Thị ThuHương – Trường Đại học Kinh tế Quốc dân (năm 2014)

Qua tham khảo và nghiên cứu, tác giả thấy chưa có đề tài nào nghiên cứu về

tổ chức thực hiện dự án sử dụng vốn vay của Ngân hàng Phát triển Châu Á theo quitrình tổ chức thực thi chính sách Xuất phát từ thực tế nêu trên, đây là vấn đề cầnthiết mà tôi quan tâm và chọn làm đề tài nghiên cứu cho luận văn tốt nghiệp thạc sĩquản lý kinh tế và chính sách

3 Mục tiêu nghiên cứu

- Xác định được khung nghiên cứu về tổ chức thực hiện Dự án GDTHCSvùng khó khăn nhất của chính quyền cấp tỉnh

- Phân tích được thực trạng tổ chức thực hiện Dự án GDTHCS vùng khókhăn nhất của chính quyền tỉnh Đắk Lắk; xác định được điểm mạnh, điểm yếu về tổchức thực hiện Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất của chính quyền tỉnh Đắk Lắk

và nguyên nhân của các điểm yếu

- Đề xuất được các giải pháp hoàn thiện tổ chức thực hiện Dự án GDTHCSvùng khó khăn nhất của chính quyền tỉnh Đắk Lắk

Các câu hỏi nghiên cứu đặt ra là:

- Tổ chức thực hiện Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất của chính quyềncấp tỉnh nhằm mục tiêu gì?

- Quá trình tổ chức thực hiện Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất của chínhquyền cấp tỉnh bao gồm các nội dung cơ bản nào? Chịu ảnh hương của các yếu tố nào?

- Tổ chức thực hiện Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất của Chính quyềntỉnh Đắk Lắk trong thời gian qua có các điểm mạnh, điểm yếu nào? Nguyên nhâncủa các điểm yếu đó?

- Để đạt được mục tiêu của Dự án, Chính quyền tỉnh Đắk Lắk cần tập trunghoàn thiện các nội dung nào trong tổ chức thực hiện Dự án đến năm 2020?

4 Phạm vi nghiên cứu

- Về đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu tổ chức thực hiện Dự án GDTHCSvùng khó khăn nhất của Chính quyền tỉnh Đắk Lắk theo cách tiếp cận quy trình tổchức thực thi chính sách

- Về không gian: Tập trung nghiên cứu tổ chức thực hiện Dự án GDTHCS

vùng khó khăn nhất của chính quyền tỉnh Đắk Lắk trên địa bàn các huyện: Ea Súp,Buôn Đôn, Krông Năng, Ea H’leo, Lắk, Ea Kar và M’Đrắk.

- Về thời gian: Dữ liệu về thực trạng tổ chức thực hiện Dự án GDTHCS vùngkhó khăn nhất của chính quyền tỉnh Đắk Lắk được thu thập từ năm 2008 đến năm

2014, các giải pháp được đề xuất đến năm 2020

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Khung nghiên cứu

5.2 Quy trình nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu đề tài dự kiến áp dụng phương pháp nghiên cứuđịnh tính kết hợp với nghiên cứu định lượng theo các bước sau:

Bước 1: Nghiên cứu lý luận và xác định khung nghiên cứu về tổ chức thựchiện Dự án giáo dục THCS vùng khó khăn nhất của chính quyền cấp tỉnh Phươngpháp xây dựng khung lý thuyết: theo phương pháp phân tích hệ thống, phương pháptổng hợp và mô hình hóa

Dự án

Chỉ đạo thực hiện Dự án

Giám sát, đánh giá sự thực hiện Dự án

Mục tiêu tổ chức thực hiện Dự án

Hỗ trợ thực hiện các mục tiêu về phổ cập giáo dục THCS

Nâng cao chất lượng giáo dục vùng khó khăn, vùng dân tộc, khắc phục tình trạng phát triển không đồng đều giữa các vùng, các dân tộc

Bước 2: Thu thập dữ liệu thứ cấp thông qua các số liệu báo cáo, đánh giácủa chính quyền tỉnh Đắk Lắk để phân tích thực trạng giáo dục THCS trên địa bàntỉnh Đắk Lắk, thực trạng công tác tổ chức thực hiện Dự án của Chính quyền tỉnhĐắk Lắk giai đoạn 2008-2014 Các phương pháp thực hiện chủ yếu là phương phápthống kê, so sánh số liệu qua các năm.

Bước 3: Đánh giá tổ chức thực hiện dự án qua đánh giá thực hiện các mụctiêu; phân tích các điểm mạnh, điểm yếu theo nội dung tổ chức thực hiện Dự án củaChính quyền tỉnh Đắk Lắk Phương pháp đánh giá: theo phương pháp so sánh, đốichiếu dựa trên các tiêu chí đã xây dựng

Bước 4: Phân tích những nguyên nhân cơ bản dẫn đến những điểm yếutrong tổ chức thực hiện Dự án Chính quyền tỉnh Đắk Lắk Phương pháp phân tích:dựa trên cơ sơ các yếu tố ảnh hương đến công tác tổ chức thực hiện Dự án, để xácđịnh được nguyên nhân cơ bản dẫn đến những điểm yếu trong tổ chức thực hiện

Dự án của Chính quyền tỉnh Đắk Lắk

Bước 5: Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện tổ chức thực hiện Dự án giáodục THCS vùng khó khăn nhất của chính quyền tỉnh Đắk Lắk đến năm 2020 dựatrên những điểm mạnh, điểm yếu, đồng thời đề xuất một số điều kiện để thực hiệngiải pháp dựa trên những nguyên nhân đã xác định

6 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mơ đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3chương:

Chương 1 Cơ sơ lý luận về tổ chức thực hiện dự án GDTHCS vùng khó

khăn nhất của chính quyền cấp tỉnh

Chương 2 Phân tích thực trạng tổ chức thực hiện Dự án GDTHCS vùng khó

khăn nhất của Chính quyền tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2008-2014

Chương 3 Giải pháp hoàn thiện tổ chức thực hiện Dự án GDTHCS vùng

khó khăn nhất của Chính quyền tỉnh Đắk Lắk đến năm 2020

Trong sách "Giáo dục học" của nhà giáo dục học Xô Viết A.Ilinna chorằng "Giáo dục là một quá trình truyền thụ kinh nghiệm lịch sử - xã hội cho cácthế hệ mới, nhằm chuẩn bị cho họ bước vào cuộc sống xã hội và bước vào laođộng sản xuất".

Ở Việt Nam, Giáo sư Hà Thế Ngữ cũng đưa ra khái niệm tương tự về giáodục, đó là "Giáo dục là quá trình đào tạo con người có mục đích, nhằm chuẩn bị chocon người tham gia đời sống xã hội, tham gia lao động sản xuất bằng cách tổ chứcviệc truyền thụ và lĩnh hội những kinh nghiệm lịch sử - xã hội loài người"

Như vậy, theo nghĩa chung nhất có thể khái niệm Giáo dục là quá trình truyền đạt và lĩnh hội những tri thức, kỹ năng, kỹ sảo và kinh nghiệm, nhằm chuẩn

bị cho con người bước vào lao động, sản xuất và sinh hoạt xã hội Giáo dục là nhu cầu tất yếu của xã hội loài người, đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển của con người trong xã hội.

1.1.1.2 Giáo dục trung học cơ sở

Trong hệ thống giáo dục quốc dân hiện nay, theo Luật Giáo dục của ViệtNam năm 2005, giáo dục THCS nằm trong bậc giáo dục trung học (gồm: giáo dụctiểu học, giáo dục THCS và giáo dục THPT) Giáo dục THCS được thực hiện trongbốn năm học, từ lớp sáu đến lớp chín, học sinh vào học lớp sáu phải hoàn thànhchương trình tiểu học, có tuổi là mười một tuổi Giáo dục THCS là cấp học nối liềngiữa giáo dục tiểu học và giáo dục THPT Học sinh ơ độ tuổi THCS với đặc điểmtâm lý cơ bản là đang trong giai đoạn trơ thành người lớn Đây là đặc điểm khiếncho những người làm công tác giáo dục ơ cấp học THCS phải có những phẩm chất,năng lực riêng biệt

Hình 1.1: Vị trí trường THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân

Mục tiêu của giáo dục THCS nhằm giúp học sinh củng cố và phát triểnnhững kết quả của giáo dục tiểu học; có học vấn phổ thông ơ trình độ cơ sơ vànhững hiểu biết ban đầu về kỹ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học trung học phổthông, trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động

Yêu cầu về nội dung, phương pháp của giáo dục THCS là phải củng cố, pháttriển những nội dung đã học ơ tiểu học, bảo đảm cho học sinh có những hiểu biếtphổ thông cơ bản về tiếng Việt, toán, lịch sử dân tộc; kiến thức khác về khoa học xãhội, khoa học tự nhiên, pháp luật, tin học, ngoại ngữ; có những hiểu biết cần thiếttối thiểu về kỹ thuật và hướng nghiệp

Nhiệm vụ của giáo dục THCS là: Thực hiện các mục tiêu, chương trình và kếhoạch giáo dục do Bộ GD&ĐT ban hành; tổ chức giáo dục hướng nghiệp và dạynghề cho học sinh; tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ,thể dục thể thao, phổ biến khoa học, bảo vệ môi trường, tuyên truyền pháp luật;thực hiện việc dạy chữ, dạy người, bồi dưỡng nhân tài cho xã hội

Giáo dục

mầmnon

Giáo dục tiểu học

Giáo dục THCS

Giáo dục THPT

Giáo dục CĐ-ĐH

Dạy nghề THCN

1.1.2 Đặc điểm GDTHCS vùng khó khăn nhất

1.1.2.1 Vùng khó khăn nhất

Trong quản lý nhà nước, việc xác định các vùng khó khăn nhất để áp dụngcác chủ trương, chính sách và có kế hoạch đầu tư phát triển phù hợp với điều kiện cụthể Từ đó, có kế hoạch chỉ đạo, động viên, hướng dẫn nhân dân địa phương đẩy nhanhtốc độ phát triển kinh tế - xã hội thu hẹp khoảng cách giữa các vùng, miền trong cảnước Theo quy định trong các chính sách liên quan đến vùng, miền hiện nay thì vùng

khó khăn nhất là những vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn, có tỷ lệ hộ nghèo và tỷ lệ người dân tộc thiểu số cao, trình độ dân trí thấp.

Theo kết quả thống kê của Bộ GD&ĐT và các báo cáo đánh giá của cácchuyên gia trong và ngoài nước thì chất lượng giáo dục của các vùng, miền có sựchênh lệch rất lớn Các vùng có chất lượng giáo dục thấp, có điều kiện phát triểngiáo dục vẫn còn nhiều khó khăn tập trung chủ yếu ơ các vùng Miền núi phía Bắc,Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long, đây cũng chính là các vùng có điềukiện kinh tế - xã hội khó khăn nhất so với cả nước

Tuy nhiên, do nguồn kinh phí có hạn, để lựa chọn các huyện, tỉnh hương thụ

Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất, Bộ GD&ĐT đã tổ chức các cuộc hội thảo,thành phần tham gia gồm các chuyên gia trong và ngoài nước, các nhà chuyên môn

và quản lý, đại diện các địa phương và tất cả đều đánh giá cần xác định các vùng cóđiều kiện phát triển giáo dục khó khăn nhất dựa trên các số liệu và chỉ số ảnh hươngđến điều kiện phát triển giáo dục

Có 11 tiêu chí được lựa chọn để xác định các tỉnh khó khăn nhất, gồm: (1) hệ

số giáo dục Gini của tỉnh; (2) chỉ số thực hiện mục tiêu thiên niên kỉ của tỉnh; (3)mức thu nhập bình quân theo đầu người của tỉnh; (4) tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh (5) tỷ

lệ xã thuộc chương trình 135 của Chính phủ (6) tỷ lệ phòng học tạm thời THCS củatỉnh; (7) tỷ lệ nhập học tinh và thô THCS, THPT của tỉnh; (8) tỷ lệ phòng học kiên

cố trên tổng số phòng học của tỉnh; (9) tỷ lệ xã đạt phổ cập THCS của tỉnh; (10)mức đầu tư XDCB và thiết bị cho giáo dục bình quân tính theo học sinh từ cácChương trình, dự án của mỗi tỉnh; (11) tỷ lệ lớp/phòng học ơ THCS của tỉnh

Kết quả đánh giá 64 tỉnh/thành theo các tiêu chí trên đã lựa chọn được 17tỉnh khó khăn nhất tham gia Dự án

Có 8 tiêu chí đánh giá để lựa chọn các huyện được hương thụ Dự án trong số

17 tỉnh đã được lựa chọn, gồm: (1) tỷ lệ hộ nghèo của huyện; (2) tỷ lệ trẻ 11-14 tuổicủa huyện chưa học THCS; (3) tỷ lệ trẻ em nữ 11-14 tuổi của huyện chưa họcTHCS; (4) tỷ lệ nhập học thô ơ THCS của huyện; (5) tỷ lệ xã trong huyện chưa cótrường THCS; (6) khoảng cách trung bình từ nhà đến trường THCS của huyện; (7)

tỷ lệ lớp/phòng học ơ THCS; (8) tỷ lệ phòng học ơ THCS cần phải thay thế

Kết quả đã lựa chọn được 103 huyện xếp đầu danh sách thuộc 17 tỉnh khókhăn nhất được hương thụ Dự án

Như vậy, khái niệm "vùng khó khăn nhất" trong phạm vi Dự án này là các vùng

có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn, có tỷ lệ hộ nghèo và tỷ lệ người DTTS cao, có chất lượng giáo dục thấp và điều kiện phát triển giáo dục khó khăn.1.1.2.2 Đặc điểm GDTHCS vùng khó khăn nhất:

Tại cuộc hội thảo do Bộ GD&ĐT tổ chức vào tháng 8 năm 2007, dựa trên sốliệu thống kê của Bộ GD&ĐT từ năm 2000-2006 và kết quả khảo sát tại 64tỉnh/thành của các chuyên gia trong và ngoài nước tham gia thiết kế đề xuất Dự án

đã đưa ra các đánh giá về thực trạng GDTHCS, như sau:

- Một là: Mạng lưới trường, lớp đã phát triển đều khắp cả nước, hầu hết các

xã/phường đều có trường THCS đáp ứng nhu cầu theo học THCS Qui mô học sinhTHCS cả nước tăng chậm và dần ổn định ơ những vùng giáo dục phát triển Tuynhiên, các huyện thuộc vùng khó khăn vẫn thiếu trường, lớp nghiêm trọng trong khiquy mô học sinh THCS lại tăng mạnh;

- Hai là: Tỷ lệ huy động trẻ đi học thuộc các vùng khó khăn, vùng nhiều

người DTTS, nhóm những gia đình nghèo (khu vực Tây Bắc, Tây Nguyên, ĐBSCửu Long) thấp hơn nhiều so với mức trung bình của cả nước, trong đó tỷ lệ huyđộng học sinh nữ thấp hơn nhiều so với học sinh nam

- Ba là: Chất lượng GDTHCS chưa cao thể hiện ơ tỷ lệ học sinh hoàn thành

cấp học và tỷ lệ chuyển cấp thấp Hiệu quả giáo dục thấp với tỷ lệ học sinh THCS

bỏ học cao Chất lượng và hiệu quả giáo dục đặc biệt thấp ơ vùng khó khăn, cóđông người là DTTS sinh sống là một thách thức lớn cho mục tiêu nâng cao dân trí,thu hẹp khoảng cách tiếp cận giáo dục, đảm bảo công bằng xã hội, thực hiện phổcập giáo dục THCS

- Bốn là: Phòng học không thiếu trên phạm vi toàn quốc nhưng thiếu nhiều ơ

những vùng khó khăn Những vùng Tây Bắc, Tây Nguyên và ĐBS Cửu Long có số

lượng lớn phòng học bán kiên cố, phòng học tạm cần được đầu tư đặc biệt để thaythế nhằm đáp ứng những điều kiện tối thiểu cho học tập của học sinh Các phònghọc bộ môn, phòng ơ nội trú cho học sinh, nhà ơ công vụ cho giáo viên, nhà vệsinh cần được quan tâm đầu tư để đảm bảo triển khai có chất lượng chương trình,sách giáo khoa mới ơ những vùng khó khăn Ngoài kinh phí hỗ trợ mua sắm đủ thiết

bị, phương tiện dạy học tối thiểu, cần có những hỗ trợ khác như tập huấn giáo viên

sử dụng thiết bị trong giảng dạy, hướng dẫn bảo quản thiết bị, cải tiến hoặc thiết kếcác mẫu thiết bị giảng dạy cho phù hợp với nội dung, chương trình và đặc điểmriêng của vùng khó

- Năm là: Trên phạm vi toàn quốc giáo viên THCS không thiếu nhưng ơ

những vùng khó khăn, giáo viên không những vẫn thiếu nhiều mà còn yếu vềchuyên môn nghiệp vụ, ít kinh nghiệm trong công tác tổ chức dạy học, thiếu kỹnăng sư phạm đặc biệt là kỹ năng dạy học cho đối tượng học sinh người DTTS Độingũ cán bộ quản lý giáo dục cấp trường và phòng GD&ĐT còn hạn chế trong côngtác quản lý so với yêu cầu đổi mới và phân cấp của ngành

- Sáu là: Hoàn thành phổ cập giáo dục THCS vào năm 2010 là hiện thực đối

với đa số địa phương trong cả nước nhưng lại là một nhiệm vụ hết sức khó khăn đốivới các huyện vùng sâu, vùng xa và vùng dân tộc thiểu số Cần có sự hỗ trợ đặc biệtđối với các xã, các huyện khó khăn nhất để thực hiện phát triển giáo dục, huy độngtrẻ đến trường và động viên trẻ học hết cấp học

Từ những đánh giá trên, có thể khái quát đặc điểm chung của giáo dục THCS

vùng khó khăn nhất là: thiếu trường, lớp nghiêm trọng trong khi quy mô học sinh THCS lại tăng mạnh; tỷ lệ huy động trẻ đi học thấp, trong đó tỷ lệ huy động học sinh nữ thấp hơn nhiều so với học sinh nam; hiệu quả giáo dục thấp với tỷ lệ học sinh THCS bỏ học cao; thiếu phòng học, phòng bộ môn, phòng nội trú cho học sinh, nhà công vụ giáo viên và tỷ lệ phòng bán kiên cố, phòng tạm chiếm số lượng lớn; giáo viên không những vẫn thiếu nhiều mà còn yếu về chuyên môn nghiệp vụ, ít kinh nghiệm trong công tác tổ chức dạy học, thiếu kỹ năng sư phạm; đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục cấp trường và phòng GD&ĐT còn hạn chế trong công tác quản lý; hoàn thành phổ cập GDTHCS vào năm 2010 một nhiệm vụ hết sức khó khăn.

1.1.3 Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất

1.1.3.1 Mục tiêu của Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất

Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất sử dụng nguồn vốn vay của ADB là mộtcông cụ hỗ trợ trong việc thực hiện Chiến lược quốc gia về phát triển giáo dục và đào tạo.

* Mục đích của Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất: Hỗ trợ nhằm giảmthiểu thiệt thòi của những nhóm đặc biệt khó khăn, nâng cao chất lượng giáo dụcvùng dân tộc và những vùng khó khăn nhất, góp phần thực hiện các mục tiêu chiếnlược của Chính phủ về phổ cập GDTHCS, giảm đói nghèo và giảm bớt khoảng cáchphát triển giữa các vùng, các dân tộc

* Mục tiêu của Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất:

- Phổ cập GDTHCS, bình đẳng giới và chính sách đối với các nhóm đốitượng đặc biệt khó khăn

- Nâng cao chất lượng giáo dục vùng khó khăn, vùng dân tộc, góp phần khắcphục tình trạng phát triển không đồng đều giữa các vùng, các dân tộc

1.1.3.2 Các thành phần thuộc Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất

* Thành phần 1: Bao gồm các hoạt động đầu tư xây dựng cơ sơ vật chất và

cung cấp trang thiết bị cho các trường THCS

* Thành phần 2: Đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực giáo viên ơ các

1.2.1 Khái niệm tổ chức thực hiện dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất của chính quyền cấp tỉnh

Sau khi một dự án phát triển được hoạch định, dự án đó cần được tổ chứcthực hiện để đưa vào cuộc sống Đây là quá trình nhằm biến dự án thành những hoạtđộng và những kết quả trong thực tế Như vậy, tổ chức thực hiện dự án là quá trìnhbiến dự án thành những kết quả trên thực tế thông qua các hoạt động có tổ chứctrong bộ máy nhà nước, nhằm hiện thực hóa những mục tiêu mà chính sách đề ra

Theo cách tiếp cận này thì tổ chức thực hiện dự án GDTHCS vùng khó khănnhất của chính quyền cấp tỉnh là quá trình biến dự án GDTHCS vùng khó khănnhất thành những kết quả trên thực tế thông qua các hoạt động có tổ chức trong bộmáy chính quyền cấp tỉnh, nhằm hiện thực hóa những mục tiêu mà dự án GDTHCSvùng khó khăn nhất đã đề ra

Tổ chức thực hiện dự án là quá trình liên tục gồm 3 giai đoạn chính: Giaiđoạn chuẩn bị thực hiện dự án là đảm bảo các hình thái cơ cấu, đặc biệt là cơ cấu tổchức và nguồn nhân lực để thực hiện dự án Giai đoạn chỉ đạo thực hiện dự án làtriển khai dự án, đưa dự án vào đời sống Giai đoạn kiểm soát sự thực hiện dự án làgiám sát, đo lường, đánh giá sự thực hiện, phát hiện những vấn đề nảy sinh trongthực tế, duy trì hệ thống thông tin phản hồi về dự án, nhằm điều chỉnh hành độngcác bên có liên quan một cách phù hợp, kịp thời và đưa ra các khuyến nghị cho cácchủ thể dự án để tiếp tục hoàn thiện, đổi mới

1.2.2 Mục tiêu tổ chức thực hiện dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất của chính quyền cấp tỉnh

1.2.2.1 Mục tiêu tổng quát

Hỗ trợ giảm thiểu thiệt thòi của những nhóm đặc biệt khó khăn, giảm đóinghèo, giảm bớt khoảng cách phát triển giữa các vùng, các dân tộc

1.2.2.2 Mục tiêu chung

- Phổ cập giáo dục THCS tại các vùng khó khăn nhất

- Nâng cao chất lượng giáo dục vùng khó khăn nhất, vùng dân tộc, góp phầnkhác phục tình trạng không đồng đều giữa các vùng, các dân tộc

1.2.2.3 Mục tiêu cụ thể

* Thành phần 1:

- Tăng cường cơ sơ vật chất cho các trường THCS nhằm tăng cơ hội tiếp cậnbình đẳng đối với GDTHCS ơ những xã khó khăn, cải thiện môi trường học tập, đápứng yêu cầu tăng qui mô học sinh, hạn chế tình trạng bỏ học

- Tăng cường các điều kiện dạy và học.

* Thành phần 2: Nâng cao năng lực giáo viên tại các trường THCS.

* Thành phần 4: Nâng cao năng lực lập kế hoạch, năng lực quản lý cho cán

bộ quản lý của phòng GD&ĐT và hiệu trương các trường THCS

Các mục tiêu nói trên được cụ thể hóa thông qua các chỉ tiêu ơ bảng 1.1 dưới đây:

Bảng 1.1: Các chỉ tiêu cụ thể hóa mục tiêu của dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất

- Tăng cường cơ sơ vật chất cho

các trường THCS - Số trường được ĐTXD- Số phòng học được ĐTXD

- Số phòng thư viện được ĐTXD

- Số phòng thí nghiệm được ĐTXD

- Số phòng nội trú học sinh ĐTXD

- Số phòng công vụ giáo viên được ĐTXD

- Số nhà bếp được ĐTXD

- Số công trình vệ sinh được ĐTXD

- Tăng cường điều kiện dạy và

học - Số thiết bị được cung cấp:+ Số bàn, ghế giáo viên phòng học

+ Số bàn, ghế học sinh+ Số bảng chống lóa+ Số bàn thủ thư phòng thư viện

+ Số Giá sách phòng thư viện+ Số bàn, ghế phòng thư viện+ Số bàn, ghế thí nghiệm giáo viên+ Số bàn, ghế thí nghiệm học sinh+ Số tủ đựng dụng cụ thí nghiệm+ Số giường phòng nội trú học sinh+ Số tủ cá nhân cho học sinh nội trú+ Số bàn, ghế phòng nội trú học sinh+ Số giường phòng công vụ giáo viên+ Số tủ phòng công vụ giáo viên+ Số tủ phòng công vụ giáo viên+ Bàn, ghế phòng công vụ giáo viên.

+ Thiết bị nhà bếp+ Máy tính để bàn + Máy in lazer+ Modeml internet+ Máy tính xách tay+ Máy chiếu projecter+ Máy chiếu vật thể

+ Ti vi LCD 32 inch và đầu đĩa DVD+ Bộ tăng âm và loa

+ Máy photocopy + Máy ảnh kỹ thuật số + Máy quay kỹ thuật số

* Thành phần 2:

- Nâng cao năng lực giáo viên

tại các trường THCS - Tổng số lượt giáo viên được tập huấn

* Thành phần 3:

- Đảm bảo điều kiện lương thực

cho trẻ em DTTS, trẻ em nghèo

- Số trường THCS được nhận hỗ trợ gạo

- Số học sinh được nhận hỗ trợ gạo

- Nâng cao năng lực lập kế

hoạch, năng lực quản lý cho cán

bộ quản lý phòng giáo dục và

hiệu trương các trường THCS

- Tổng số cán bộ quản lý được tập huấn

Nguồn: Tổng hợp từ báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất

1.2.3 Nội dung tổ chức thực hiện dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất của chính quyền cấp tỉnh

Tổ chức thực hiện dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất của chính quyền cấptỉnh là quá trình triển khai Dự án trên địa bàn tỉnh thành những kết quả thực tếthông qua các hoạt động có tổ chức trong bộ máy chính quyền tỉnh nhằm nâng caochất lượng và hiệu quả giáo dục, giảm đói nghèo và giảm bớt khoảng cách pháttriển giữa các vùng, các dân tộc

Quá trình tổ chức thực hiện dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất của chínhquyền cấp tỉnh bao gồm những nội dung sau:

Hình 1.2: Sơ đồ các giai đoạn của quá trình tổ chức thực hiện dự án giáo dục THCS

vùng khó khăn nhất của chính quyền cấp tỉnh

Nguồn: Giáo trình Chính sách kinh tế-xã hội, ĐHKTQD năm 2012 và tổng hợp của tác giả

- Xây dựng bộ máy tổ chức thực hiện dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất của chính quyền cấp tỉnh

- Lập các kế hoạch triển khai thực hiện dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất

- Ra các văn bản hướng dẫn triển khai thực hiện dự

- Phối hợp với các cơ quan liên quan

- Đàm phán và giải quyết xung đột

- Xây dựng và vận hành hệ thống dịch vụ hỗ trợ

- Xây dựng hệ thống thông tin phản hồi

- Tiến hành giám sát, đánh giá sự thực hiện dự án

- Điều chỉnh chương trình, kế hoạch

- Đưa ra các sáng kiến hoàn thiện, đổi mới

Giai đoạn 3:

Giám sát và đánh giá sự thực hiện

dự án

Như vậy, quá trình tổ chức thực hiện dự án GDTHCS vùng khó khăn nhấtcủa chính quyền cấp tỉnh là quá trình đưa Dự án vào thực hiện thông qua hoạt độngcủa cơ quan hành chính cấp tỉnh Quá trình này gồm 3 giai đoạn: chuẩn bị thựchiện, chỉ đạo thực hiện, giám sát và đánh giá sự thực hiện.

1.2.3.1 Chuẩn bị thực hiện dự án

Nhiệm vụ của giai đoạn này là đảm bảo nguồn lực trong các hình thái cơ cấu,đặc biệt là cơ cấu tổ chức và nguồn nhân lực để triển khai chính sách

a) Xây dựng bộ máy tổ chức thực hiện dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất

Xây dựng bộ máy tổ chức thực hiện dự án là hoạt động quan trọng để tổ chứcthực hiện dự án thành công Bộ máy tổ chức thực hiện dự án phải đảm bảo về mặtchính trị, pháp luật và có sự tham gia của các sơ, ngành liên quan Đúng về cơ cấu,

đủ về số lượng và có năng lực đáp ứng yêu cầu thực hiện dự án trên địa bàn tỉnh

* Cơ cấu tổ chức bộ máy thực hiện dự án của chính quyền cấp tỉnh:

Cơ cấu tổ chức bộ máy thực hiện dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất củachính quyền cấp tỉnh bao gồm các cơ quan thuộc chính quyền và các cơ quan liênquan có mối quan hệ phối hợp với nhau, chịu trách nhiệm thực hiện những nhiệm

vụ nhất định trong quá trình thực hiện dự án giáo dục THCS vùng khó khăn nhấttrên địa bàn tỉnh

Cơ cấu tổ chức thực hiện dự án của chính quyền cấp tỉnh bao gồm: HĐNDtỉnh, UBND tỉnh và các cơ quan chuyên môn của tỉnh (các sơ, ban, ngành), Banquản lý dự án tỉnh, UBND các huyện, Phòng GD&ĐT các huyện, các trường THCS

và các cơ quan liên quan khác, trong đó:

- HĐND tỉnh có nhiệm vụ: thông qua ngân sách thực hiện (nguồn ngân sáchđối ứng của tỉnh), giám sát sự thực hiện dự án

- UBND tỉnh có nhiệm vụ: Xây dựng và kiện toàn bộ máy tổ chức thực hiện

dự án; phê duyệt kế hoạch thực hiện, phê duyệt ngân sách đối ứng địa phương; chỉđạo các sơ, ngành phối hợp thực hiện dự án, chỉ đạo lồng ghép việc thực hiện cácchương trình, dự án trên địa bàn tỉnh; kiểm tra, giám sát việc thực hiện kế hoạch tạiđịa phương; tổ chức huy động các nguồn lực để thực hiện các chỉ tiêu của dự án

- Ban quản lý dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất các tỉnh: Ban quản lý dự ángiáo dục THCS vùng khó khăn nhất cấp tỉnh là đơn vị chịu trách nhiệm chính trongviệc chỉ đạo tổ chức triển khai thực hiện các hoạt động của dự án trên địa bàn tỉnh

- Sơ Giáo dục và Đào tạo: Là cơ quan chịu trách nhiệm chính trong tổ chức thựchiện các hoạt động của dự án tại tỉnh Sơ GD&ĐT chịu trách nhiệm: xây dựng kế

hoạch và tổ chức thực hiện các kế hoạch; chỉ đạo các phòng GD&ĐT, các trườngTHCS phối hợp và thực hiện dự án theo các nội dung được phân cấp, kiểm tra, đôn đốcthực hiện dự án; báo cáo tình hình thực hiện dự án với HĐND, UBND tỉnh, Ban quản

lý dự án trung ương, Bộ GD&ĐT và các các Bộ, ngành có liên quan theo qui định

- Sơ Nội vụ: Chủ trì tham mưu UBND tỉnh về nhân sự, cơ cấu bộ máy tổchức thực hiện Dự án ơ cấp tỉnh

- Sơ Kế hoạch và Đầu tư: Chủ trì thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư xâydựng công trình; thẩm định, trình UBND tỉnh phê duyệt kế hoạch đấu thầu dự ánxây dựng và mua sắm thiết bị; chủ trì tham mưu phân bổ vốn đối ứng nguồn ngânsách tỉnh

- Sơ Tài chính: Chủ trì tham mưu việc cân đối, bố trí vốn nguồn chi thườngxuyên hàng năm cho các hoạt động để thực hiện dự án; thẩm định và phê duyệtquyết toán dự án hoàn thành

- Sơ Xây dựng: Chủ trì tham mưu về quản lý dự án đầu tư, quản lý chấtlượng công trình xây dựng; thẩm định thiết kế và dự toán các công trình xây dựng

- Nhân sự thực hiện dự án:

Nhân sự thực hiện dự án là các cán bộ, công chức, viên chức của HĐND,UBND và các sơ, ngành thuộc bộ máy chính quyền cấp tỉnh, cán bộ chuyên môn củaPhòng Giáo dục và Đào tạo và lãnh đạo các trường THCS Nhân sự thực hiện dự ánphải có năng lực chuyên môn, các kỹ năng về lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, có nănglực đánh giá, giám sát sự thực hiện Dự án, năng lực quản lý sự thay đổi và đổi mới

b) Lập kế hoạch triển khai thực hiện dự án

Căn cứ vào quyết định phê duyệt dự án và các kế hoạch phát triển kinh tế

-xã hội của địa phương, các cơ quan trong bộ máy thực hiện dự án của chính quyềncấp tỉnh phải lập kế hoạch triển khai thực hiện dự án trên địa bàn tỉnh Kế hoạch cầnphải có các nội dung như: thời gian thực hiện, mục tiêu cụ thể cho từng giai đoạn vàcác công việc cần thực hiện Các kế hoạch cần lập theo thời gian là: Kế hoạch thựchiện dự án của các tỉnh trong giai đoạn 5 năm, kế hoạch thực hiện hàng năm Kếhoạch thực hiện dự án là một công cụ quan trọng để quản lý và thực hiện dự án

- Nội dung của kế hoạch thực hiện từng giai đoạn và kế hoạch thực hiện hàngnăm bao gồm:

+ Mục tiêu của dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất cho từng giai đoạn hoặcmục tiêu cụ thể hàng năm Mục tiêu phải được xác định cụ thể, xuất phát từ nhu cầucủa các đối tượng được hương thụ, tránh trường hợp đầu tư không đúng những nơi

có nhu cầu, công trình xây dựng xong không sử dụng hoặc sử dụng không đúngmục đích, như vậy sẽ không đạt hiệu quả cao và thiếu tính bền vững.

+ Giải pháp cụ thể trong từng kế hoạch: Trong kế hoạch cần xác định rõnhững công việc cụ thể cần phải thực hiện để hoàn thành được mục tiêu đề ra vàxác định nhu cầu kinh phí, các giải pháp để tổ chức thực hiện các công việc đó

- Các căn cứ để xây dựng kế hoạch:

+ Căn cứ vào kế hoạch tổng thể của dự án và các mục tiêu của dự án (đãđược Bộ GD&ĐT phê duyệt), kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, kế hoạch pháttriển giáo dục và đào tạo hàng năm và giai đoạn của tỉnh, điều kiện cụa thể của địaphương để xác định mục tiêu hàng năm và mục tiêu cho từng giai đoạn

+ Quy hoạch phát triển giáo dục và đào tạo của các tỉnh Đây là căn cứ quantrọng để lập kế hoạch thực hiện dự án, trong quy hoạch đã xác định các mục tiêuchiến lược và mục tiêu cụ thể của từng năm, từng giai đoạn

+ Các chính sách của địa phương, các định mức kinh tế kỹ thuật của nhà nước

- Quy trình xây dựng kế hoạch:

Trên cơ sơ kế hoạch của Ban quản lý dự án trung ương, Ban quản lý dự ánGDTHCS vùng khó khăn nhất của các tỉnh phối hợp với các sơ, ngành của tỉnh,UBND các huyện để xây dựng kế hoạch giai đoạn 2008-2014, giai đoạn 2015-2020

và kế hoạch hàng năm Kế hoạch hàng năm được xây dựng dựa trên kế hoạch giaiđoạn Cụ thể qui trình xây dựnh kế hoạch như sau:

+ Căn cứ vào kế hoạch tổng thể và mục tiêu của dự án, Ban quản lý dự ántỉnh hướng dẫn các trường lập kế hoạch gửi Phòng Giáo dục và Đào tạo tổng hợp vàbáo cáo UBND huyện, UBND huyện xem xét và trình Ban quản lý dự án tỉnh

+ Ban quản lý Dự án tỉnh tổng hợp kế hoạch của các huyện, cân đối giữa nhucầu và nguồn lực của tỉnh và nguồn kinh phí của dự án dự kiến phân bổ cho tỉnh,trên cơ sơ các mục tiêu của dự án, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, quyhoạch và kế hoạch phát triển giáo dục và đào tạo của tỉnh để xây dựng kế hoạchtừng giai đoạn và kế hoạch hàng năm trình Hội đồng nhân tỉnh thông qua và UBNDtỉnh phê duyệt

Ngoài các kế hoạch theo giai đoạn và kế hoạch hàng năm nói trên, chínhquyền các tỉnh còn phải lập các kế hoạch khác triển khai dự án, như:

- Kế hoạch truyền thông dự án

- Kế hoạch ngân sách cho thực hiện dự án

- Kế hoạch cung cấp các dịch vụ hỗ trợ triển khai dự án

- Kế hoạch giám sát và đánh giá sự thực hiện dự án.

c) Ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện dự án

Căn cứ các văn bản hướng dẫn của Bộ GD&ĐT và Ban quản lý Dự án Trungương, chính quyền cấp tỉnh có nhiệm vụ ban hành các văn bản triển khai thực hiện

dự án trên địa bàn tỉnh Các văn bản này là cơ sơ cho các cơ quan liên quan trong bộmáy tổ chức thực hiện dự án của tỉnh thực hiện Ngoài ra, Sơ GD&ĐT, Ban quản lý

dự án các tỉnh còn ban hành các văn bản hướng dẫn các huyện, Phòng GD&ĐT,trường THCS xây dựng kế hoạch, thực hiện từng nội dung cụ thể Các văn bản triểnkhai thực hiện dự án gồm: văn bản thành lập, ban hành qui chế hoạt động của Banquản lý dự án tỉnh; văn bản phê duyệt kế hoạch thực hiện dự án, phê duyệt danhmục đầu tư xây dựng; văn bản đôn đốc, chỉ đạo thực hiện; văn bản về giám sát,đánh giá kết quả thực hiện dự án; văn bản hướng dẫn xây dựng kế hoạch, hướngdẫn về lựa chọn cán bộ, giáo viên tham gia tập huấn, bồi dưỡng nâng cao năng lực;văn bản hướng dẫn về các tiêu chí lựa chọn học sinh nghèo, học sinh DTTS được ơnội trú và hương hỗ trợ gạo, học bổng; văn bản hướng dẫn tiếp nhận, bảo quản sửdụng công trình, trang thiết bị đảm bảo đúng mục đích và hiệu quả; văn bản hướngdẫn về giám sát đầu tư của cộng đồng, hướng dẫn truyền thông

d) Tập huấn triển khai dự án

Để trang bị cho cán bộ chịu trách nhiệm thực hiện dự án những kiến thức, kỹnăng cần thiết để tổ chức triển khai thực hiện dự án hiệu quả, Ban quản lý Dự ántỉnh tổ chức tập huấn, phổ biến cho tất cả các cán bộ chịu trách nhiệm thực hiện dự

án trên địa bàn tỉnh Nội dung chủ yếu của tập huấn là tập trung vào các kiến thức vềnghiệp vụ chuyên môn về lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch, kỹ năng quản lý dự án,

kỹ năng giám sát và đánh giá, kỹ năng xây dựng báo cáo, kiến thức về mua sắm đấuthầu, quản lý tài chính và xây dựng cơ bản, kỹ năng tổ chức truyền thông và các biệnpháp triển khai kế hoạch hiệu quả …

Các hình thức tổ chức tập huấn chủ yếu là: tổ chức các lớp tập huấn ngắn hạn,

tổ chức hội nghị, hội thảo, tham quan, học tập, trao đổi kinh nghiệm các mô hình thựchiện tốt dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất tại các địa phương trong và ngoài tỉnh đểnâng cao trình độ quản lý, trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ trong bộ máy tổchức thực hiện dự án

1.2.3.2 Chỉ đạo thực hiện dự án của chính quyền cấp tỉnh

Chỉ đạo thực hiện dự án là giai đoạn thứ hai của quá trình tổ chức thực hiện

dự án sau khi đã chuẩn bị các điều kiện cần thiết để đưa dự án vào thực tiễn Chỉ

đạo thực hiện dự án bao gồm các nội dung sau:

a) Truyền thông và tư vấn

Công tác truyền thông và tư vấn có vai trò đặc biệt quan trọng nhằm đảm bảothực hiện thành công các mục tiêu của dự án Mục tiêu của các hoạt động truyềnthông và tư vấn nhằm giúp cho các cơ quan, ban, ngành và cộng đồng người dânhiểu biết về nội dung và mục tiêu của dự án, để nhận được sự đồng thuận và hỗ trợcủa các cơ quan, ban, ngành và người dân trong việc tổ chức thực hiện dự án

Các hoạt động truyền thông chủ yếu là: tổ chức chiến dịch tuyên truyền đểphổ biến thông tin về nội dung, mục tiêu và ý nghĩa của dự án, tầm quan trọng của

dự án đối với sự phát triển giáo dục THCS ơ những vùng khó khăn nhất

b) Tổ chức thực hiện các kế hoạch triển khai dự án

Tổ chức thực hiện kế hoạch là quá trình tiến hành các hoạt động để thực hiện

và hoàn thành các kế hoạch đã lập ra Ban quản lý Dự án tỉnh sẽ chịu trách nhiệmchính trong việc thực hiện các kế hoạch của dự án GDTHCS vùng khó khăn nhấttrên địa bàn tỉnh, đó là các kế hoạch về đầu tư xây dựng cơ bản; kế hoạch cung cấptrang thiết bị; kế hoạch hỗ trợ gạo và tổ chức bữa ăn cho học sinh; kế hoạch đào tạo,tập huấn nâng cao năng lực giáo viên các trường THCS; kế hoạch tuyên truyền nângcao nhận thức của cộng đồng; kế hoạch nâng cao năng lực lập kế hoạch, năng lựcquản lý cho bán bộ quản lý và hiệu trương các trường THCS

Để thực hiện tốt các kế hoạch, đảm bảo về tiến độ, chất lượng và đúng mụctiêu, cần có các chế độ chính sách đãi ngộ, khuyến khích để tạo động lực cho cán

bộ, công chức trong bộ máy thực hiện dự án của chính quyền cấp tỉnh như: phụ cấpkiêm nhiệm, chế độ khen thương

sử dụng kinh phí để thực hiện và hoàn thành các kế hoạch đã đề ra

Nguồn vốn để thực hiện dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất gồm hai nguồnchính là vốn vay ADB và ngân sách nhà nước Do vậy việc quản lý và sử dụng

nguồn kinh phí thực hiện dự án của chính quyền cấp tỉnh phải tuân thủ theo các quiđịnh của ADB và theo Luật Ngân sách và các văn bản hướng dẫn thi hành LuậtNgân sách của Việt Nam.

d) Phối hợp hoạt động

Ban quản lý dự án GDTHCS vùng khó khăn các tỉnh là đơn vị chịu tráchnhiệm chỉ đạo thực hiện các hoạt động của dự án trên địa bàn tỉnh, Sơ GD&ĐT, cácphòng GD&ĐT và các trường THCS là các đơn vị trực tiếp thực hiện Tuy nhiên,trong quá trình triển khai thực hiện dự án liên quan đến nhiều cơ quan khác nhau,như: Sơ Kế hoạch và Đầu tư, Sơ Xây dựng, Sơ Tài chính, Kho bạc Nhà nước vàUBND các huyện Do vậy, dưới sự chỉ đạo của UBND tỉnh, Ban quản lý Dự án tỉnh,các cơ quan phải phối hợp chặt chẽ với nhau để thực hiện dự án đảm bảo tiến độ,chất lượng và hiệu quả Ngoài ra, các đơn vị chịu trách nhiệm thực hiện dự án còphối hợp với các tổ chức chính trị xã hội, đoàn thể trong quá trình triển khai thựchiện dự án

e) Đàm phán và giải quyết xung đột

Tổ chức thực hiện dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất của chính quyền tỉnh

sẽ nảy sinh các xung đột giữa cơ quan thực hiện với người dân và xung đột giữa cácđối tượng hương thụ với nhau Các xung đột đó có thể là xung đột trong việc giảiphóng mặt bằng để xây dựng công trình, sự cạnh tranh giữa các huyện để thu hútđược nhiều vốn đầu tư hơn, sự cạnh tranh giữa các trường nhằm nhận được nhiều sự

hỗ trợ của dự án hơn và sự xung đột có thể xảy ra giữa các giáo viên, học sinh trongphạm vi một trường Đặc biệt là trong điều kiện nguồn vốn của dự án hạn hẹp vàcác địa phương còn nhiều khó khăn, thiếu thốn

Các xung đột này có thể do những hạn chế của dự án hoặc do công tác khảosát, thu thập số liệu và lập kế hoạch chưa phù hợp, cũng có thể do việc tổ chức thựchiện chưa hợp lý Các xung đột này nếu không được giải quyết tốt sẽ ảnh hương tớikết quả thực hiện và các mục tiêu của dự án, đồng thời gây ra các mâu thuẫn trong

xã hội Chính quyền cấp tỉnh cần có những giải pháp để giải quyết xung đột đúngthẩm quyền hoặc đề xuất điều chỉnh kế hoạch hoặc biện pháp thực hiện nếu pháthiện chưa phù hợp

f) Xây dựng và vận hành hệ thống dịch vụ hỗ trợ

Việc thực hiện dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất của chính quyền cấp tỉnhcần phải gắn liền với các dịch vụ hỗ trợ cho các đối tượng của dự án Các dịch vụ

hỗ trợ bao gồm:

- Dịch vụ tư vấn đầu tư xây dựng, tư vấn đấu thầu, kiểm toán các khoản chi.Dịch vụ này do các đơn vị tư vấn thực hiện.

- Dịch vụ hỗ trợ trong các hoạt động thẩm tra, thẩm định thiết kế, dự toán,thẩm định dự án đầu tư xây dựng công trình, thẩm định kế hoạch lựa chọn nhà thầu,thẩm định quyết toán dự án hoàn thành Dịch vụ này do các cơ quan có thẩm quyềntrong bộ máy hành chính cấp tỉnh thực hiện theo qui định của Nhà nước

- Dịch vụ hỗ trợ, hướng dẫn các trường sử dụng thiết bị giảng dạy, ứng dụngCNTT trong quản lý Dịch vụ này do các cán bộ chuyên môn của Sơ, Phòng Giáodục và Đào tạo, cán bộ và giáo viên các trường thực hiện

- Dịch vụ hỗ trợ công tác truyền thông, tuyên truyền Dịch vụ này do cácphương tiện thông tin, truyền thông của địa phương thực hiện, đồng thời xây dựngcác nhóm tuyên truyền đến người dân ngay tại thôn, bản Các nhóm tuyên truyềnnày có thể là các cán bộ trong bộ máy chính quyền tỉnh, giáo viên các trường hayphối hợp với các tổ chức, đoàn thể trên địa bàn để thực hiện

Để việc tổ chức thực hiện dự án được thuận lợi, đảm bảo tiến độ và đạt đượccác mục tiêu đề ra thì hệ thống các dịch vụ hỗ trợ đóng một vai trò quan trọng, phảixây dựng được hệ thống dịch vụ hỗ trợ có chất lượng, đủ về số lượng và vận hànhhiệu quả

1.2.3.2 Giám sát và đánh giá sự thực hiện dự án

Các chủ thể giám sát dự án bao gồm HĐND tỉnh, UBND tỉnh, các sơ, ban,ngành chuyên môn như Sơ GD&ĐT, Sơ Kế hoạch và Đầu tư, Sơ Xây dựng, Sơ Tàichính, Kho bạc nhà nước, Thanh tra tỉnh Ngoài ra còn có sự giám sát của cộngđồng trong triển khai thực hiện dự án Mỗi chủ thể, cơ quan sẽ thực hiện phạm vịnhất định nhằm thực hiện mục tiêu của dự án một cách hiệu quả nhất Chính quyềncấp tỉnh phải thực hiện giám sát và đánh giá quá trình thực hiện các kế hoạch, cácmục tiêu của dự án hàng năm

Bên cạnh hoạt động giám sát và đánh giá kết quả thực hiện hàng năm, chínhquyền tỉnh cần xây dựng các kế hoạch kiểm tra thường xuyên, kế hoạch giám sátchuyên đề cụ thể Thông qua giám sát, đánh giá đảm bảo cho dự án được thực hiệnđúng tiến độ, đúng mục tiêu, đúng đối tượng tránh thất thoát, lãng phí và đạt hiệuquả cao, đồng thời có các biện pháp điều chỉnh, chỉ đạo kịp thời

Hoạt động giám sát và đánh giá sự thực hiện dự án của chính quyền cấp tỉnhbao gồm các nội dung sau:

a) Xây dựng hệ thống thông tin phản hồi

Để nắm bắt được tình hình thực hiện dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất,nắm bắt kịp thời những vướng mắc cần giải quyết để có biện pháp xử lý phù hợpcần xây dựng và vận hành hệ thống thông tin phản hồi từ các địa phương.

Những thông tin cần nắm bắt bao gồm: tiến độ, chất lượng các công trìnhxây dựng; tỷ lệ huy động học sinh đến trường; công tác tổ chức tập huấn, bồi dưỡngcán bộ, giáo viên; công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của cộng đồng; tìnhhình sử dụng cơ sơ vật chất, trang thiết bị; thông tin về kinh phí, nguồn nhân lựcthực hiện dự án

Có nhiều kênh thông tin để cơ quan thực hiện dự án tỉnh có thể thu thập, khaithác như: từ báo cáo định kỳ, báo cáo đột xuất của các trường, Phòng Giáo dục vàĐào tạo; báo cáo của các đơn vị tư vấn; thông qua các hoạt động kiểm tra trực tiếpcủa UBND tỉnh, các đoàn giám sát của HĐND tỉnh, đoàn đại biểu Quốc hội; các đợtthanh tra, kiểm tra của Thanh tra tỉnh, Sơ Xây dựng hay các cuộc tiếp xúc cử tri củalãnh đạo UBND tỉnh, lãnh đạo các sơ, ngành; thông qua các phương tiện thông tinđại chúng, mạng xã hội Ngoài ra còn có thể thu thập thông tin bằng cách thăm dò

ý kiến của giáo viên, lãnh đạo xã, cha mẹ học sinh tại các buổi tuyên truyền trựctiếp tại các thôn, bản

Thông tin về tổ chức thực hiện dự án có thể chắt lọc từ các báo cáo hàngtháng, báo cáo quý của các địa phương, báo cáo của các đơn vị tư vấn hoặc thôngqua các hoạt động kiểm tra của Ban quản lý dự án tỉnh, các cơ quan chuyên môn và

cơ quan quản lý

b) Giám sát sự thực hiện dự án

Giám sát sự thực hiện dự án là quá trình theo dõi việc thực hiện dự án ơ cấptỉnh, huyện và các trường, nhằm cung cấp thông tin cho đánh giá sự thực hiện dự áncủa chính quyền tỉnh Giám sát sự thực hiện dự án bao gồm:

- Giám sát hoạt động đầu tư xây dựng cơ sơ vật chất và cung cấp thiết bị tạicác trường THCS

- Giám sát hoạt động tập huấn, đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho cán

bộ quản lý và giáo viên

- Giám sát hoạt động tuyên truyền nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầmquan trọng của giáo dục

- Giám sát tình hình sử dụng cơ sơ vật chất, trang thiết bị được đầu tư xâydựng và cung cấp từ nguồn kinh phí của dự án

- Giám sát việc lựa chọn giáo viên được ơ nhà công vụ, học sinh được ơ nhà

nội trú và được hương các khoản hỗ trợ của dự án như học bổng, lương thực.

- Giám sát tình hình phân bổ vốn để thực hiện các hoạt động của dự án, tìnhhình giải ngân, thanh quyết toán

dự án và mục tiêu chiến lược của Chính phủ hay không

- Đánh giá thực hiện mục tiêu cụ thể của dự án:

Đánh giá thực hiện mục tiêu cụ thể là so sánh các kết quả đạt được với mụctiêu kế hoạch của dự án đề ra, có thể đánh giá qua các tiêu chí sau:

+ Số lượng phòng học, phòng bộ môn, phòng nội trú học sinh, phòng công

vụ giáo viên, số công trình vệ sinh được hoàn thành so với kế hoạch

+ Số thiết bị được cung cấp so với kế hoạch

+ Số trường, số học sinh được nhận hỗ trợ gạo so với kế hoạch

+ Số giáo viên được tập huấn nâng cao năng lực, đổi mới phương pháp dạyhọc so với kế hoạch

+ Số lượng cán bộ quản lý tập huấn nâng cao năng lực lập kế hoạch, nănglực quản lý so với kế hoạch

+ Số buổi tuyên truyền nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọngcủa việc học và phổ cập GDTHCS được thực hiện so với kế hoạch

- Đánh giá thực hiện mục tiêu chung của dự án:

Đánh giá thực hiện mục tiêu chung là so sánh các kết quả đạt được so vớimục tiêu chung của dự án đề ra, có thể đánh giá qua các tiêu chí sau:

- Số trường THCS

- Số trường đạt chuẩn quốc gia

- Tỷ lệ phòng học/lớp

rõ các nguyên nhân khách quan và chủ quan của các điểm yếu Đây chính lànhững tác nhân dẫn đến sự sai lệch trong tổ chức thực hiện dự án hoặc tronghoạch định dự án.

d) Điều chỉnh tổ chức thực hiện dự án

Trong quá trình triển khai thực hiện dự án sẽ có những yếu tố mới xuất hiện

và những yếu tố không còn phù hợp Qua các hoạt động giám sát, đánh giá sự thựchiện dự án có thể phát hiện ra những vấn đề trong tổ chức thực hiện chưa phù hợp,khi đó cần điều chỉnh một cách kịp thời

Các điều chỉnh có thể là: điều chỉnh kế hoạch, điều chỉnh thời gian, điềuchỉnh bộ máy, điều chỉnh văn bảm hướng dẫn, điều chỉnh giải pháp và công cụ thựchiện, điều chỉnh ngân sách

e) Đưa ra các sáng kiến hoàn thiện, đổi mới dự án

Tổ chức thực hiện dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất là một quá trình dài,trải qua nhiều năm Trong thời gian thực hiện dự án có những biến đổi từ thực tiễn

mà khi hoạch định chưa đánh giá, nhận thức được hết Do vậy, chính quyền cấp tỉnh

có thể đề xuất hoàn thiện và đổi mới dự án để phù hợp với yêu cầu của thực tiễnvừa đảm bảo nguyên tắc và mục tiêu đề ra

1.2.4 Điều kiện tổ chức thực hiện thành công dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất của chính quyền cấp tỉnh

1.2.4.1 Phải có dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất được hoạch định một cách tối ưu

Khâu hoạch định, thiết kế dự án có vai trò hết sức quan trọng trong việc tổ

chức thực hiện thành công dự án Dự án chỉ được thực hiện thành công, đạt đượccác mục tiêu đề ra và mang lại hiệu quả cao khi được hoạch định, thiết kế một cáctối ưu, đáp ứng được những nhu cầu cần thiết nhất cho các đối tượng hương thụ vàphù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

1.2.4.2 Có sự đồng thuận và quyết tâm của các nhà lãnh đạo chính quyền cấp tỉnh

Quá trình tổ chức thực hiện dự án sẽ không tránh khỏi những khó khăn,vướng mắc do nhiều yếu tố tác động, thậm chí có thể nảy sinh những xung đột vềquyền lợi giữa các bên liên quan Do đó, các nhà lãnh đạo của chính quyền cấp tỉnhcần có sự đồng thuận và quyết tâm cao, có thái độ kiên quyết và chỉ đạo sát sao đểgiải quyết xung đột, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc để thực hiện dự án đạthiệu quả cao nhất

1.2.2.3 Có tiềm lực tài chính đủ mạnh

Tỉnh phải có tiềm lực tài chính đủ mạnh để bố trí đủ và kịp thời nguồn kinhphí thuộc trách nhiệm của tỉnh theo kế hoạch, đồng thời chủ động trong việc bố trínguồn kinh phí cho các công việc phát sinh ngoài kế hoạch (nếu có) như: giải phóngmặt bằng, thăm dò địa chất, đầu tư bổ sung các hạng mục phụ trợ cần thiết

1.2.4.4 Sự ủng hộ của trường học và người dân

Đối tượng hương lợi trực tiếp của dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất là cáctrường THCS và học sinh ơ những vùng khó khăn nhất Do đó, nhận thức và thái độcủa cán bộ quản lý, giáo viên các trường THCS, cha mẹ học sinh và cộng đồng dân

cư đối với dự án có ảnh hương trực tiếp đến quá trình tổ chức thực hiện dự án củachính quyền cấp tỉnh Việc tổ chức thực hiện dự án chỉ có thể thành công nếu cán bộquản lý, giáo viên các trường có trách nhiệm, tâm huyết và tích cực tham gia, bêncạnh đó là sự sự tin tương, ủng hộ của cha mẹ học sinh và cộng đồng dân cư

Với đặc điểm chung của các vùng khó khăn nhất là dân cư đa số còn nghèo,

tỷ lệ người DTTS cao, trình độ dân trí thấp, hiểu biết còn hạn chế, chưa nhận thứcđược tầm quan trọng của giáo dục trong đời sống xã hội và có nhiều thủ tục lạc hậu

Tổ chức thực hiện dự án là một quá trình lâu dài, từ khâu đầu tư xây dựng cơ sơ vậtchất, cung cấp thiết bị, tài liệu để cải thiện điều kiện dạy học, sinh hoạt của giáoviên, học sinh, tổ chức bồi dưỡng nâng cao năng lực, trình độ của giáo viên đến việcnâng cao được nhận thức của cha mẹ học sinh, chính bản than các em học sinh vàthay đổi được các thủ tục văn hóa lạc hậu của người dân Để thực hiện được việc

này, đòi hỏi lãnh đạo các cấp chính quyền tỉnh và bộ máy tổ chức thực hiện dự ánphải có quyết tâm cao và kiên định với những mục tiêu đề ra.

1.3 Kinh nghiệm tổ chức thực hiện dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất của một số chính quyền cấp tỉnh và bài học cho Chính quyền tỉnh Đắk Lắk

1.3.1 Kinh nghiệm của Chính quyền tỉnh Kon Tum

Kon Tum là một tỉnh miền núi nằm ơ phía Bắc cao nguyên Trung bộ, có điềukiện tự nhiên, điều kiện kinh tế xã hội và kết cấu hạ tầng khó khăn nhất của khu vựcTây Nguyên Tuy nhiên, Kon Tum lại là một trong những tỉnh thực hiện dự ánGDTHCS vùng khó khăn nhất có hiệu quả Kinh nghiệm tổ chức thực hiện dự ánthành công của Kon Tum cụ thể là:

- Bộ máy tổ chức thực hiện dự án: Bên cạnh việc thành lập Ban quản lý dự

án tỉnh với cơ cấu nhân sự gồm những cán bộ có năng lực điều hành, năng lựcchuyên môn và có kinh nghiệm thực hiện các dự án tương tự Phân công rõ tráchnhiệm của từng thành viên, đồng thời chỉ đạo các thành viên phải có sự phối hợpchặt chẽ trong công việc Kon Tum còn thành lập Ban chỉ đạo thực hiện dự án vớithành phần gồm lãnh đạo UBND tỉnh, lãnh đạo các Sơ GD&ĐT, Kế hoạch và Đầu

tư, Tài chính, Xây dựng, Tài nguyên và Môi trường Trong đó Trương ban chỉ đạo làPhó chủ tịch UBND tỉnh phụ trách khối văn hóa – xã hội là người có nhiều nămcông tác trong ngành giáo dục và rất quan tâm đến sự nghiệp phát triển giáo dục vàđào tạo của tỉnh Các vướng mắc, khó khăn trong việc tổ chức thực hiện dự án đượcbáo cáo với Ban chỉ đạo và được giải quyết kịp thời

- Ban chỉ đạo thực hiện dự án tỉnh cũng đã chỉ đạo các ngành chủ động lồngghép dự án với các chương trình, kế hoạch của địa phương để triển khai đồng bộ,phát huy được hiệu quả cao nhất Ban chỉ đạo tỉnh cũng chỉ đạo UBND các huyệnphối hợp chặt chẽ và tạo những điều kiện thuận lợi nhất để Ban quản lý Dự án tỉnhthực hiện dự án theo đúng kế hoạch và mục tiêu Bên cạnh đó, Ban chỉ đạo tỉnh cònđóng vai trò của cơ quan giám sát trực tiếp để phát hiện những nội dung chưa phùhợp và chỉ đạo điều chỉnh kịp thời

- Công tác tập huấn cho cán bộ thực hiện dự án của tỉnh cũng được thực hiệntốt, Kon Tum đã tích cực cử các cán bộ thực hiện dự án của tỉnh tham gia các lớptập huấn triển khai thực hiện dự án do Ban quản lý dự án trung ương tổ chức và cáclớp tập huấn về chuyên môn, nghiệp vụ như quản lý đầu tư xây dựng, quản lý tài

chính, nghiệp vụ đấu thầu, do các Bộ, ngành và các dự án sử dụng vốn vay củaADB khác tổ chức.

- Công tác điều tra, khảo sát để lập kế hoạch thực hiện dự án cũng được cơquan thực hiện dự án của Kon Tum chú trọng nên rất thuận lợi cho việc triển khaithực hiện và hoàn thành kế hoạch và mục tiêu đề ra

1.3.2 Kinh nghiệm của Chính quyền tỉnh Gia Lai

Gia Lai cũng là một tỉnh miền núi nằm ơ trên khu vực Cao nguyên Trung bộ

có điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và kết cấu hạ tầng thuận tiện hơn so với tỉnhKon Tum và có nhiều đặc điểm giống với Đắk Lắk Trong việc tổ chức thực hiện dự

án GDTHCS vùng khó khăn nhất của Chính quyền tỉnh Gia Lai được đánh giá là đãđược hiệu quả cao trong các hoạt động về: đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lựccán bộ quản lý và giáo viên; tuyên truyền nâng cao nhận thức của cộng đồng Bêncạng đó còn có những hạn chế và chưa đạt hiệu quả cao trong các hoạt động về: đầu

tư xây dựng cơ sơ vật chất, quản lý và sử dụng cơ sơ vật chất, trang thiết bị sau khiđược đầu tư xây dựng, cung cấp; hoạt động về hỗ trợ lương thực cho học sinh

Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến việc thực hiện dự án của Chính quyền tỉnhGia Lai chưa đạt kết quả đồng bộ được đánh giá là do cơ cấu bộ máy và phân côngtrách nhiệm tổ chức thực hiện dự án của tỉnh Gia Lai cũng thành lập Ban quản lý

Dự án cấp tỉnh gồm các thành phần nhân sự theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT Tuynhiên, trách nhiệm thực hiện dự án chủ yếu là của Sơ GD&ĐT, các hoạt động của

dự án được giao cho các phòng, ban của Sơ GD&ĐT, các thành viên của Ban quản

lý dự án tỉnh thuộc các sơ, ngành khác hầu như không tham gia trong suốt quá trìnhthực hiện dự án Cụ thể: hoạt động đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cán bộquản lý và giáo viên, công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của cộng đồng đượcgiao cho Phòng giáo dục trung học; hoạt động đầu tư xây dựng cơ sơ vật chất đượcgiao cho Ban quản lý các dự án đầu tư xây dựng ngành giáo dục; hoạt động hỗ trợlương thực cho học sinh, công tác tài chính được giao cho Phòng Kế hoạch – Tàichính Trong đó:

- Gia Lai đã làm tốt công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cán bộquản lý và giáo viên Lựa chọn cán bộ và giáo viên cốt cán tham gia các lớp tậphuấn do Trung ương tổ chức để làm giảng viên, báo cáo viên tập huấn đại trà chocác trường là những người có năng lực chuyên môn cao, có khả năng thuyết trình,

có vị trí công tác ổn định, đảm bảo tham gia tất cả các đợt tập huấn Kế hoạch tậphuấn đại trà cho cán bộ quản lý và giáo viên các trường được xây dựng phù hợp,

nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất để cán bộ và giáo viên tham gia đầy đủ mà khôngảnh hương nhiều đến việc dạy học

- Công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của cộng đồng cũng được chútrọng và thực hiện đến các thôn, bản Tuy nhiên, nội dung tuyên truyền chủ yếu tậptrung vào nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của giáo dục đối với đờisống xã hội, cơ hội việc làm sau khi hoàn thành các cấp học mà chưa chú trọng vềphổ biến các nội dung và mục đích của dự án để người dân hỗ trợ giải quyết cácvướng mắc trong việc thực hiện đầu tư xây dựng cơ sơ vật chất như giải phóng mặtbằng, giám sát cộng đồng hay bảo vệ, quản lý và sử dụng cơ sơ vật chất được đầu tư

- Từ việc phân công cụ thể trách nhiệm thực hiện các hoạt động của dự áncho các phòng, ban Do đó kế hoạch thực hiện các hoạt động này cũng do cácphòng, ban xây dựng và không có sự phối hợp chặt chẽ nên có sự chồng chéo, chưađồng bộ, dẫn đến phải điều chỉnh khi thực hiện làm chậm tiến độ thực hiện

1.3.3 Bài học cho Chính quyền tỉnh Đắk Lắk

Đắk Lắk có nhiều điểm chung với Kon Tum và Gia Lai về điều kiện địa lý,

tự nhiên, trình độ dân trí, đặc điểm về kinh tế xã hội và các điều kiện phát triển giáodục Từ những kinh nghiệm tổ chức thực hiện dự án GDTHCS vùng khó khăn nhấtcủa Chính quyền tỉnh Kon Tum và Gia Lai để đạt được những thành công cũng nhưcòn những mặt hạn chế như đã nnêu ơ trên, có thể rút ra những bài học cho tỉnh ĐắkLắk để thực hiện tốt dự án GDTHCS vùng khó khăn nhất là:

- Xây dựng bộ máy tổ chức thực hiện dự án đủ mạnh cả về số lượng vàchất lượng, cơ cấu hợp lý Lựa chọn các cán bộ có trách nhiệm, nhiệt tình tâmhuyết, có năng lực quản lý, năng lực chuyên môn và có kinh nghiệm Phân công

rõ nhiệm vụ cho từng thành viên, đồng thời xây dựng qui chế làm việc của Banquản lý dự án tỉnh phù hợp đảm bảo có sự phối hợp chặt chẽ của các thành viên

- Cần tranh thủ được sự hỗ trợ và chỉ đạo tích cực của lãnh đạo UBNDtỉnh, lãnh đạo các sơ, ngành liên quan trong bộ máy chính quyền tỉnh nhằm giảiquyết những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện dự án,đồng thời tranh thủ được sự hỗ trợ của lãnh đạo các cấp huyện, xã và nhà trường,phát huy được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị vào tổ chức thựchiện dự án

- Chủ động lồng ghép các hoạt động của dự án với các chương trình, kếhoạch, dự án phát triển kinh tế xã hội, phát triển giáo dục và đào tạo tại địaphương như: kế hoạch phát triển kinh tế xã hội hàng năm và trung hạn của tỉnh,

kế hoạch phát triển giáo dục và đào tạo hàng năm và 5 nămm, qui hoạch phát

triển giáo dục và đào tạo đến năm 2020, đề án kiên cố hóa trường, lớp học vànhà công vụ giáo viên, chương trình mục tiêu quốc gia về GD&ĐT để tránhchồng chéo, thực hiện đồng bộ nhằm đạt các mục tiêu chung.

- Phát huy được vai trò của các thành viên trong Ban quản lý dự án tỉnhthuộc các Sơ: Kế hoạch và Đầu tư, Tài chính, Xây dựng để tạo được các điềukiện thuận lợi trong việc lập kế hoạch, bố trí ngân sách tỉnh, thẩm tra, thẩm địnhcác dự án đầu tư xây dựng, quyết toán dự án hoàn thành

- Chú trọng đến công tác lập kế hoạch thực hiện hàng năm, kế hoạch từnggiai đoạn, để xây dựng được kế hoạch phù hợp với điều kiện thực tế, khả thi và cótính logic, đảm bảo triển khai được đồng bộ, thông suốt Đồng thời phải thườngxuyên rà soát, đánh giá và chủ động điều chỉnh những nội dung chưa phù hợp

- Chú trọng công tác đào tạo, tập huấn về chuyên môn, nghiệp vụ, nângcao năng lực quản lý, điều hành cho các thành viên trong bộ máy tổ chức thựchiện dự án của chính quyền cấp tỉnh

- Đặc biệt chú trọng đến công tác truyền thông nâng cao nhận thức củacộng đồng về tầm quan trọng của giáo dục, về nội dung, mục tiêu và ý nghĩa của

dự án đối với các vùng khó khăn nhất bằng cách tổ chức tuyên truyền rộng rãi,hình thức tuyên truyền phong phú như: các phương tiện thông tin đại chúng, tổchức các buổi tuyên truyền gắn liền với các hoạt động văn hóa tại các thôn, bản,phát tờ rơi cho học sinh và người dân, dán áp phích tại trường học và những nơicông cộng

- Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và đánh giá thực hiện dự án,phát huy được và trò giám sát của các cơ quan giám sát tại địa phương như:HĐND các cấp, đoàn đại biểu Quốc hội, thanh tra tỉnh, thanh tra chuyên ngànhcủa các sơ và giám sát của cộng đồng

CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THỰC HIỆN DỰ ÁN

GIÁO DỤC THCS VÙNG KHÓ KHĂN NHẤT CỦA

CHÍNH QUYỀN TỈNH ĐẮK LẮK GIAI ĐOẠN 2008-2014

2.1 Tình hình phát triển kinh tế - xã hội và giáo dục đào tạo của tỉnh Đắk Lắk

2.1.1 Điều kiện tự nhiên, đặc điểm kinh tế - xã hội của tỉnh Đắk Lắk

2.1.1.1 Điều kiện tự nhiên

- Vị trí địa lý: Đắk Lắk nằm ơ vị trí trung tâm của vùng Tây Nguyên, phíaBắc giáp Gia Lai, phía Đông giáp Phú Yên và Khánh Hoà, phía Nam giáp LâmĐồng và Bình Phước, phía Tây giáp Campuchia, có diện tích tự nhiên là 13.062km2,

độ cao trung bình từ 400 – 800m so với mặt nước biển

- Địa hình: Địa hình dốc thoải, lượn sóng, khá bằng phẳng xen kẽ với cácđồng bằng thấp ven theo các sông chính và có hướng thấp dần từ Đông Nam sangTây Bắc

- Khí hậu: Khí hậu ơ tỉnh Đắk Lắk chia làm 2 mùa rõ rệt là mùa mưa và mùakhô Mùa mưa kéo dài từ tháng 5 đến tháng 10, chiếm tới hơn 90% lượng mưatrong năm, lượng mưa trung bình cả năm đạt 1600 - 1800 mm/năm Mùa khô kéodài từ tháng 11 đến tháng 4 với độ ẩm thấp kết hợp với gió Đông Bắc thổi mạnh,lượng bốc hơi lớn nên thường dẫn đến tình trạng khô hạn Khí hậu vừa mang tínhchất nhiệt đới gió mùa, vừa mang tính chất ôn đới của vùng cao nguyên với nềnnhiệt độ trong năm biến động không lớn Tháng 4 và tháng 5 có nhiệt độ cao nhấtkhoảng 27-30oC tháng 11 và tháng 12 có nhiệt độ thấp nhất khoảng 21-23oC Tổnggiờ nắng trong năm khá lớn, trung bình gần 2400 giờ/năm

- Tài nguyên:

Tài nguyên nước của Đắk Lắk khá phong phú nhưng phân bổ không đềugiữa các tháng trong năm Với hệ thống sông ngòi đa dạng, phân bố tương đối đồngđều trên các vùng, tiềm năng nước của Đắk Lắk tương đối lớn Tuy nhiên, do lưulượng nước tập trung vào mùa mưa nên nguy cơ gây ra lũ, lụt tạm thời khá lớn.Đồng thời, vào mùa khô, các sông hồ cạn nước nên lượng nước cung cấp cho sảnxuất khan hiếm

Tài nguyên phong phú nhất của Đắk Lắk là diện tích đất lớn, độ dốc nhỏ,chất đất tốt thích hợp với sinh trương của nhiều loại cây công nghiệp có giá trị kinh

tế như cà phê, cao su, chè, hồ tiêu và các loại cây ăn quả, cây công nghiệp ngắnngày khác Nhóm đất phù sa phân bố tập trung ven các sông suối trong tỉnh thuậnlợi cho canh tác lúa nước và hoa màu

Nguồn tài nguyên quý thứ hai của Đắk Lắk là rừng, diện tích đất có rừng củaĐắk Lắk là hơn 6.000km2 Rừng ơ Đắk Lắk phong phú và đa dạng, có tác dụngphòng hộ cao, có nhiều loại cây đặc sản vừa có giá trị kinh tế, vừa có giá trị nghiêncứu khoa học, có tác dụng phòng chống xói mòn đất, điều tiết nguồn nước và hạnchế thiên tai

- Đánh giá về điều kiện tự nhiên:

Có thể thấy, điều kiện tự nhiên của tỉnh Đắk Lắk có nhiều thuận lợi hơn khókhăn trong việc phát triển kinh tế - xã hội Thứ nhất, Đắk Lắk có diện tích đất nôngnghiệp khá lớn, rất thuận lợi cho trồng các loại cây công nghiệp lâu năm và cây ăntrái Thứ hai, với vị trí trung tâm của vùng Tây Nguyên, Đắk Lắk có điều kiện giaolưu thuận lợi với các tỉnh khác trong vùng Tây Nguyên Thứ ba, với độ cao so vớimặt nước biển không quá lớn, bề mặt đa số diện tích đất khá bằng phẳng, khí hậu ônhòa, Đắk Lắk có điều kiện phát triển cả nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ Thứ

tư, tài nguyên nước, đất, khoáng sản trên địa bàn tỉnh khá lớn, nếu khai thác hợp lý

có thể cung cấp nguồn lực cho tăng trương nhanh

Cùng với điều kiện thuận lợi, Đắk Lắk cũng gặp một số khó khăn về điềukiện thiên nhiên như hạn hán về mùa khô, mưa nhiều nên có thể gây ngập úng cục

bộ vào mùa mưa, xa các trung tâm kinh tế phát triển của đất nước, giao thôngđường bộ liên kết với các địa phương khác qua nhiều đèo, dốc, trên địa bàn tỉnhkhông có đường sắt và cảng biển

2.1.1.2 Dân số

Theo số liệu thống kê năm 2014, dân số tỉnh Đắk Lắk là 1,833 triệu người,trong đó, dân số đô thị chiếm 23%, nông thôn chiếm 77% Cộng đồng dân cư ĐắkLắk gồm 44 dân tộc, trong đó, người Kinh chiếm trên 70%, đồng bào các dân tộcthiểu số chiếm gần 30% dân số toàn tỉnh Mật độ dân số trung bình toàn tỉnh là 140người/km2, nhưng phân bố không đều trên địa bàn các huyện, tập trung chủ yếu ơthành phố Buôn Ma Thuột, thị trấn huyện lỵ, ven các trục quốc lộ Tỷ lệ tăng dân sốtrong những năm gần đây dù đã giảm nhưng vẫn còn khá cao, năm 2014 là 1,5%cao gấp 1,5 lần so với bình quân của cả nước Các huyện có mật độ dân số thấp và

tỷ lệ người DTTS cao chủ yếu là các huyện đặc biệt khó khăn như Ea Súp, BuônĐôn, Lắk, Krông Bông, M’Drắk, Ea Hleo và Krông Năng.

2.1.1.3 Đặc điểm kinh tế - xã hội

Trong 10 năm trơ lại đây, Đắk Lắk luôn có tốc độ tăng trương cao hơn tốc độtăng trương chung của cả nước Giai đoạn 2004-2013, tốc độ tăng trương bình quâncủa tỉnh là 8,96% Năm 2014 là 9,2%, kim ngạch xuất khẩu đạt 730 triệu USD, tăng20% so với năm 2013 Quy mô tổng sản phẩm xã hội của tỉnh Đắk Lắk năm 2014(theo giá năm 2010) là 37,7 nghìn tỷ đồng, lớn hơn 4 tỉnh còn lại của vùng TâyNguyên Cơ cấu kinh tế tỉnh Đắk Lắk chuyển dịch theo hướng tăng dần tỷ trọngcông nghiệp và dịch vụ Tuy nhiên, kinh tế của Đắk Lắk vẫn chủ yếu dựa vào nôngnghiệp, theo số liệu thống kê năm 2014 nông nghiệp chiếm 45%, công nghiệp vàxây dựng chiếm 16,7%, dịch vụ chiếm 38,3%

Thu nhập bình quân đầu người toàn tỉnh từ mức 815 USD/người năm 2010tăng lên 1457 USD/người năm 2014 Thu ngân sách của tỉnh năm 2014 đạt hơn 3,3nghìn tỷ đồng, trong khi tổng chi ngân sách là hơn 11,8 nghìn đồng Có thể thấynăng lực nội sinh của Đắk Lắk chưa cao, thu ngân sách chỉ đáp ứng khoảng 28%nhu cầu chi ngân sách của địa phương

Ngành nông nghiệp chủ lực của tỉnh là trồng cà phê, cao su, tiêu, điều, vàchăn nuôi gia súc Tuy nhiên, do công nghệ chế biến tinh sản phẩm cà phê, cao su củaĐắk Lắk chưa phát triển nên mặc dù sản lượng cà phê nhân và mủ cao su khá lớn,nhưng kim ngạch xuất khẩu do ngành cà phê và cao su đem lại chưa cao Ngành côngnghiệp chưa thực sự phát triển, chủ yếu chỉ mới phát triển một số ngành công nghiệpchế biến nông, lâm sản và ngành công nghiệp thủy điện Các ngành dịch vụ đã xuấthiện nhiều ơ Đắk Lắk trong những năm gần đây và đang phát triển theo xu hướng đadạng loại hình, mơ rộng mạng lưới và nâng cao chất lượng dịch vụ Tuy nhiên, tỷ trọngcủa các ngành dịch vụ trong cơ cấu kinh tế của tỉnh còn thấp

Tóm lại, so với các tỉnh khác trong vùng Tây Nguyên, Đắk Lắk có tiềm năng

và điều kiện phát triển kinh tế cao hơn, nhưng so với cả nước đang ơ mức độ trungbình thấp, thu nhập đầu người thấp hơn mức trung bình cả nước

2.1.2 Giáo dục và đào tạo của tỉnh Đắk Lắk

Trong những năm qua, cùng với sự phát triển về kinh tế xã hội, chính trị

-an ninh - quốc phòng được giữ vững và ổn định Đặc biệt là thực hiện có hiệu qủachương trình giảm nghèo, các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội,