Trong những năm qua, cùng với việc thực hiện chương trình giáo dục, các nhà trường đã thực hiện nhiều phong trào thi đua, cuộc vận động như: “Dạy tốt, học tốt”, “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, “Dân chủ - Kỷ cương - Tình thương - Trách nhiệm”, “Mỗi thầy, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo”, “Xây dựng trường học xanh - sạch - đẹp”... Việc xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học đã được quan tâm thông qua việc tổ chức thực hiện các văn bản chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo về vấn đề này. Bộ đã tổ chức hội thảo đánh giá và chỉ đạo các cơ sở giáo dục tăng cường xây dựng môi trường văn hóa trong trường học, tập trung vào việc xây dựng và triển khai bộ quy tắc ứng xử văn hóa trong trường học, tổ chức các hoạt động văn hóa cho học sinh, sinh viên, rà soát, lựa chọn các khẩu hiệu phù hợp treo trong khuôn viên nhà trường. Môi trường văn hóa trong một số trường học đã có chuyển biến tốt cả về cảnh quan, cơ sở vật chất và các mối quan hệ ứng xử văn hóa trong nhà trường, đồng thời đã nhận được sự quan tâm, phối hợp của gia đình, chính quyền địa phương, tổ chức, đoàn thể, cộng đồng xã hội. Bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn có những hạn chế về văn hóa ứng xử trong trường học. Một số giáo viên vi phạm đạo đức nghề nghiệp, có những phát ngôn, hành động thiếu chuẩn mực, gây nên những bức xúc cho học sinh, phụ huynh học sinh và xã hội. Tình trạng bạo lực học đường, ứng xử thiếu văn hóa trong học sinh có xu hướng gia tăng, tạo ra sự lo ngại của xã hội và các nhà quản lý về môi trường văn hóa học đường thiếu lành mạnh. Những hạn chế nêu trên ngoài nhà trường, đội ngũ giáo viên và học sinh còn có phần trách nhiệm của các cơ quan quản lý, tổ chức có liên quan như: Hoạt động tuyên truyền, phổ biến vẫn mang nặng tính hành chính, hình thức, thiếu sự chủ động tham gia từ phía các đối tượng được tuyên truyền. Đội ngũ cán bộ thực hiện công tác tuyên truyền văn hóa trong trường học còn hạn chế về số lượng, chưa thường xuyên được tập huấn, bồi dưỡng thích hợp về kiến thức và kỹ năng truyền đạt. Nội dung chương trình môn học Đạo đức, Giáo dục công dân, giáo dục lý luận chính trị hiện nay còn nặng về lý thuyết, chưa chú ý thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn văn hóa ứng xử trong trường học. Phương pháp và hình thức giáo dục chậm đổi mới, ít hấp dẫn; tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ tổ chức xây dựng văn hóa học đường còn thiếu, nên nhiều nơi còn lúng túng trong việc bồi dưỡng, tập huấn chuyên môn. Việc tổ chức các hoạt động rèn luyện kỹ năng sống, giáo dục đạo đức, lối sống văn hóa cho HSSV chưa phù hợp, ít chú trọng đến những giá trị nhân văn, truyền thống. Một bộ phận nhà giáo chưa quan tâm đến giáo dục văn hóa ứng xử cho HSSV, chủ yếu chú trọng về chuyên môn và nội dung môn học chính khóa. Việc tổ chức các phong trào thi đua, cuộc vận động của ngành Giáo dục ở một số địa phương, cơ sở giáo dục còn nặng về hình thức, chưa đi vào chiều sâu, vì vậy chưa mang lại hiệu quả thiết thực. Sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội, đặc biệt là đối với các tổ chức đoàn thể trong trường học thiếu chặt chẽ, chưa có cơ chế để phát huy vai trò của Công đoàn, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong việc xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học. Giáo dục văn hóa ứng xử trong gia đình chưa được quan tâm đúng mức. Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật về đạo đức, lối sống, văn hóa ứng xử trong các nhà trường chưa được hoàn thiện. Cơ sở vật chất và các thiết chế văn hóa cơ sở cho hoạt động giáo dục, vui chơi, giải trí của học sinh, sinh viên còn nhiều khó khăn bất cập và chưa được đầu tư thỏa đáng; thiếu môi trường rèn luyện kỹ năng sống, văn hóa ứng xử. Công tác quản lý, đặc biệt là khâu giám sát, kiểm tra, đánh giá về công tác giáo dục đạo đức, lối sống, xây dựng và thực hiện văn hóa ứng xử của các cấp quản lý giáo dục chưa tốt, các văn bản về công tác này chưa thực sự đi vào thực tiễn. Chính vì vậy, ngày 03/10/2018 Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1299/QĐ-TTg phê duyệt Đề án Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học giai đoạn 2018 – 2025. Sau khi có Quyết định ban hành Đề án, đã có nhiều văn bản chỉ đạo, triển khai thực hiện Đề án này. Tuy nhiên chưa có luận văn nghiên cứu về Tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học” để làm cơ sở cho việc triển khai thực hiện. Đặc biệt đối với tỉnh Lạng Sơn là một tỉnh miền núi, biên giới, vì vậy tôi đã chọn đề tài Tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học, giai đoạn 2018-2025” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn làm đề tài nghiên cứu.
Trang 1-o0o -VI THỊ LAN ANH
TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ ÁN "XÂY DỰNG VĂN HÓA ỨNG XỬ TRONG TRƯỜNG HỌC, GIAI ĐOẠN 2018-2025" CỦA CÔNG ĐOÀN NGÀNH GIÁO DỤC TỈNH LẠNG SƠN
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
Hà Nội - 2020
Trang 2-o0o -VI THỊ LAN ANH
TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ ÁN "XÂY DỰNG VĂN HÓA ỨNG XỬ TRONG TRƯỜNG HỌC, GIAI ĐOẠN 2018-2025" CỦA CÔNG ĐOÀN NGÀNH GIÁO DỤC TỈNH LẠNG SƠN
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã ngành: 834.04.10
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS ĐOÀN THỊ THU HÀ
Trang 4Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật Tôicam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi tự thực hiện và không viphạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật.
Tác giả Luận văn
Vi Thị Lan Anh
Trang 5Trước hết, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn người hướng dẫn khoa học:PGS TS Đoàn Thị Thu Hà đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo cho tác giả trongsuốt thời gian thực hiện luận văn.
Tác giả xin chân thành cảm ơn tới Ban giám hiệu Nhà trường, các thầy cô giáocủa Khoa Khoa học Quản lý, Viện Đào tạo sau đại học trường Đại học Kinh tếQuốc dân đã giúp đỡ, hướng dẫn tác giả trong quá trình học tập
Tác giả xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ và tạo điều kiện của Lãnh đạo Côngđoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn đã hết sức tạo điều kiện thời gian và hỗ trợ tàiliệu để tác giả hoàn thành luận văn này
Tác giả luận văn
Vi Thị Lan Anh
Trang 6LỜI CAM ĐOAN
1.1.1 Văn hóa ứng xử trong trường học 71.1.2 Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học” 10
1.2 Tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh 12
1.2.1 Khái niệm và mục tiêu tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng
xử trong trường học” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh 121.2.2 Quá trình tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trongtrường học”của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh 131.2.3 Yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng
xử trong trường học” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh 19
1.3 Kinh nghiệm tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học” của một số Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh và bài học cho Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn 21
1.3.1 Kinh nghiệm của một số Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh 211.3.2 Bài học cho Công đoàn ngành giáo dục tỉnh Lạng Sơn 24
Trang 72018- 2025” CỦA CÔNG ĐOÀN NGÀNH GIÁO DỤC TỈNH LẠNG SƠN 25
2.1 Giới thiệu Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn 25
2.1.1 Chức năng, nhiệm vụ của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn .25 2.1.2 Cơ cấu tổ chức của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn 27
2.1.3 Kết quả hoạt động chủ yếu của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2017- 2019 29
2.2 Các trường học trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn và kết quả thực hiện Đề án “Xây dựng Văn hóa ứng xử trường học” trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn 32
2.2.1 Các trường học trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn 32
2.2.2 Kết quả thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học” trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn 34
2.3 Thực trạng tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học, giai đoạn 2018-2025” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn 36
2.3.1 Thực trạng chuẩn bị triển khai Đề án 36
2.3.2 Thực trạng chỉ đạo thực hiện Đề án 48
2.4 Đánh giá thực trạng tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học, giai đoạn 2018 - 2025” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn 57
2.4.1 Đánh giá qua kết quả điều tra các tổ chức công đoàn cơ sở 57
2.3.2 Ưu điểm 58
2.4.3 Hạn chế 59
2.3.4 Nguyên nhân của những hạn chế 61
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ ÁN “XÂY DỰNG VĂN HÓA ỨNG XỬ TRONG TRƯỜNG HỌC, GIAI ĐOẠN 2018-2025” CỦA CÔNG ĐOÀN NGÀNH GIÁO DỤC TỈNH LẠNG SƠN 63
Trang 8Giáo dục tỉnh Lạng Sơn đến năm 2025 63
3.1.1 Mục tiêu Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học, giai đoạn 2018-2025” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn đến năm 2025 63
3.1.2 Phương hướng hoàn thiện tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học, giai đoạn 2018-2025” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn đến năm 2025 63
3.2 Giải pháp hoàn thiện tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học, giai đoạn 2018-2025” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn đến 2025 64
3.2.1 Giải pháp hoàn thiện chuẩn bị triển khai 64
3.2.2 Giải pháp hoàn thiện chỉ đạo thực hiện 67
3.2.3 Giải pháp hoàn thiện kiểm soát thực hiện Đề án 70
3.2.4 Giải pháp khác 71
3.3 Kiến nghị 72
3.3.1 Kiến nghị với Công đoàn ngành Giáo dục Việt Nam 72
3.3.2 Khuyến nghị với các trường học trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn 72
KẾT LUẬN 73 TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Trang 9TT Từ viết tắt Diễn giải
1 CĐNGD Công đoàn ngành Giáo dục
2 CĐCS Công đoàn cơ sở
3 LĐLĐ Liên đoàn Lao động
4 TTCP Thủ tướng Chính phủ
6 HSSV Học sinh sinh viên
Trang 10Bảng 2.1 Cán bộ tại Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn 28
Bảng 2.2 Số trường học trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn năm 2019 33
Bảng 2.3: Kết quả thực hiện Đề án xây dựng Văn hóa ứng xử trường học trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn 36
Bảng 2.4: Cán bộ tổ chức thực hiện Đề án năm 2019 38
Bảng 2.5: Kế hoạch tuyên truyền Đề án 40
Bảng 2.6: Kế hoạch tập huấn cho cán bộ công đoàn trong các nhà trường 41
Bảng 2.7: Kế hoạch phổ biến xây dựng bộ quy tắc ứng xử trong trường học 42
Bảng 2.8: Kế hoạch vận động thực hiện văn hóa ứng xử trong trường học 44
Bảng 2.9: Kế hoạch tổ chức hội thảo nâng cao năng lực ứng xử sư phạm 45
Bảng 2.10: Kế hoạch phát hiện, tôn vinh, biểu dương tập thể, cá nhân điển hình thực hiện tốt văn hóa ứng xử 46
Bảng 2.11: Kết quả tập huấn cán bộ công đoàn ngành giáo dục 47
Bảng 2.12: Thực trạng tuyên truyền đề án 48
Bảng 2.13: Thực trạng phổ biến xây dựng bộ quy tắc ứng xử trường học 49
Bảng 2.14: Kết quả vận động thực hiện văn hóa ứng xử trong trường học 51
Bảng 2.15: Kết quả triển khai hội thảo “Nâng cao năng lực ứng xử sư phạm - đạo đức nhà giáo- quản trị nhà trường” tháng 12/2019 52
Bảng 2.16: Kết quả phát hiện, tôn vinh, biểu dương cá nhân điển hình thực hiện tốt văn hóa ứng xử 53
Bảng 2.17: Khen thưởng tập thể và cán bộ công đoàn cơ sở 54
Bảng 2.18: Kết quả kiểm soát thực hiện Đề án 56
SƠ ĐỒ: Sơ đồ 2.1: Cơ cấu tổ chức của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn 28
Sơ đồ 2.2 Cơ cấu bộ máy triển khai Đề án của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn 37
Trang 12MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong những năm qua, cùng với việc thực hiện chương trình giáo dục, cácnhà trường đã thực hiện nhiều phong trào thi đua, cuộc vận động như: “Dạy tốt, họctốt”, “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, “Dân chủ - Kỷ cương -Tình thương - Trách nhiệm”, “Mỗi thầy, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học
và sáng tạo”, “Xây dựng trường học xanh - sạch - đẹp” Việc xây dựng văn hóaứng xử trong trường học đã được quan tâm thông qua việc tổ chức thực hiện cácvăn bản chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo về vấn đề này Bộ đã tổ chức hội thảođánh giá và chỉ đạo các cơ sở giáo dục tăng cường xây dựng môi trường văn hóatrong trường học, tập trung vào việc xây dựng và triển khai bộ quy tắc ứng xử vănhóa trong trường học, tổ chức các hoạt động văn hóa cho học sinh, sinh viên, ràsoát, lựa chọn các khẩu hiệu phù hợp treo trong khuôn viên nhà trường Môi trườngvăn hóa trong một số trường học đã có chuyển biến tốt cả về cảnh quan, cơ sở vậtchất và các mối quan hệ ứng xử văn hóa trong nhà trường, đồng thời đã nhận được
sự quan tâm, phối hợp của gia đình, chính quyền địa phương, tổ chức, đoàn thể,cộng đồng xã hội
Bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn có những hạn chế về văn hóa ứng
xử trong trường học Một số giáo viên vi phạm đạo đức nghề nghiệp, có những phátngôn, hành động thiếu chuẩn mực, gây nên những bức xúc cho học sinh, phụ huynhhọc sinh và xã hội Tình trạng bạo lực học đường, ứng xử thiếu văn hóa trong họcsinh có xu hướng gia tăng, tạo ra sự lo ngại của xã hội và các nhà quản lý về môitrường văn hóa học đường thiếu lành mạnh Những hạn chế nêu trên ngoài nhàtrường, đội ngũ giáo viên và học sinh còn có phần trách nhiệm của các cơ quanquản lý, tổ chức có liên quan như:
Hoạt động tuyên truyền, phổ biến vẫn mang nặng tính hành chính, hình thức,thiếu sự chủ động tham gia từ phía các đối tượng được tuyên truyền Đội ngũ cán bộthực hiện công tác tuyên truyền văn hóa trong trường học còn hạn chế về số lượng,
Trang 13chưa thường xuyên được tập huấn, bồi dưỡng thích hợp về kiến thức và kỹ năngtruyền đạt
Nội dung chương trình môn học Đạo đức, Giáo dục công dân, giáo dục lýluận chính trị hiện nay còn nặng về lý thuyết, chưa chú ý thực hành, vận dụng kiếnthức vào thực tiễn văn hóa ứng xử trong trường học Phương pháp và hình thức giáodục chậm đổi mới, ít hấp dẫn; tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ tổ chức xây dựng vănhóa học đường còn thiếu, nên nhiều nơi còn lúng túng trong việc bồi dưỡng, tậphuấn chuyên môn
Việc tổ chức các hoạt động rèn luyện kỹ năng sống, giáo dục đạo đức, lốisống văn hóa cho HSSV chưa phù hợp, ít chú trọng đến những giá trị nhân văn,truyền thống Một bộ phận nhà giáo chưa quan tâm đến giáo dục văn hóa ứng xửcho HSSV, chủ yếu chú trọng về chuyên môn và nội dung môn học chính khóa
Việc tổ chức các phong trào thi đua, cuộc vận động của ngành Giáo dục ởmột số địa phương, cơ sở giáo dục còn nặng về hình thức, chưa đi vào chiều sâu, vìvậy chưa mang lại hiệu quả thiết thực
Sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội, đặc biệt là đối với các tổchức đoàn thể trong trường học thiếu chặt chẽ, chưa có cơ chế để phát huy vai tròcủa Công đoàn, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong việc xây dựng văn hóa ứng xửtrong trường học Giáo dục văn hóa ứng xử trong gia đình chưa được quan tâmđúng mức
Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật về đạo đức, lối sống, văn hóa ứng
xử trong các nhà trường chưa được hoàn thiện
Cơ sở vật chất và các thiết chế văn hóa cơ sở cho hoạt động giáo dục, vuichơi, giải trí của học sinh, sinh viên còn nhiều khó khăn bất cập và chưa được đầu
tư thỏa đáng; thiếu môi trường rèn luyện kỹ năng sống, văn hóa ứng xử
Công tác quản lý, đặc biệt là khâu giám sát, kiểm tra, đánh giá về công tácgiáo dục đạo đức, lối sống, xây dựng và thực hiện văn hóa ứng xử của các cấp quản
lý giáo dục chưa tốt, các văn bản về công tác này chưa thực sự đi vào thực tiễn
Trang 14Chính vì vậy, ngày 03/10/2018 Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyếtđịnh số 1299/QĐ-TTg phê duyệt Đề án Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường họcgiai đoạn 2018 – 2025 Sau khi có Quyết định ban hành Đề án, đã có nhiều văn bảnchỉ đạo, triển khai thực hiện Đề án này Tuy nhiên chưa có luận văn nghiên cứu về
Tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học” để làm cơ sởcho việc triển khai thực hiện Đặc biệt đối với tỉnh Lạng Sơn là một tỉnh miền núi,biên giới, vì vậy tôi đã chọn đề tài Tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng
xử trong trường học, giai đoạn 2018-2025” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnhLạng Sơn làm đề tài nghiên cứu
2 Tổng quan nghiên cứu
Thúy Quỳnh và Nguyên Khôi (2019) với bài báo “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học”, đăng trên Báo Nhân dân ngày 24/09/2019 Bài viết đã nêu lên
tầm quan trọng của xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học và cho rằng trongnhững năm qua, văn hóa ứng xử trong nhà trường được ngành giáo dục quan tâm vàchú trọng Tuy nhiên, tình trạng vi phạm đạo đức nhà giáo, ứng xử thiếu văn hóacủa một bộ phận học sinh, sinh viên (HSSV) vẫn xảy ra ở một số địa phương, gâybức xúc trong dư luận Vì vậy, ngành giáo dục cần có những giải pháp cụ thể để vănhóa ứng xử đi vào nền nếp và phát huy hiệu quả trong nhà trường
Hoàng Quốc Đạt (2018), “Quản lý xây dựng văn hóa nhà trường trung học cơ
sở thành phố Hồ Chí Minh”, Luận án tiến sĩ tại Học viện Khoa học Xã hội- Viện
Hàn lâm Khoa học Xã hội
Hoàng Thị Ánh Tuyết (2017), Luận văn thạc sỹ Quản lý Giáo dục với đề tài
“Quản lý văn hóa nhà trường ở Trường THPT Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay” Luận văn đã nghiên cứu và đến xuất các giải pháp
xây dựng văn hóa và thực hiện văn hóa nhà trường tại Trường THPT Đoan Hùng,tỉnh Phú Thọ Luận văn cũng đề xuất các kiến nghị với Phòng Giáo dục và Đào tạo,Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Phú Thọ các điều kiện để quản lý tốt văn hóa ứng
xử nhà trường
Trang 15Vũ Hoàng Khiêm (2013) với đề tài “Hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp tại Công ty TNHH Luxoft Việt Nam”, Luận văn thạc sĩ tại trường Đại học Kinh tế TP
Hồ Chí Minh Đã xác định cơ sở lý luận và thực tiễn của văn hóa doanh nghiệp, nêuthực trạng văn hóa doanh nghiệp tại Công ty TNHH Luxoft Việt Nam, đánh giáthành công và những hạn chế, từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện văn hóa doanhnghiệp tại Công ty
Luận văn thạc sĩ “Quản lý văn hóa ứng xử học đường ở trường Tiểu học Lê Quý Đôn, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội” Đã xây dựng cơ sở lý luận về việc quản lý
văn hóa ứng xử học đường, làm rõ thực trạng quản lý văn hóa ứng xử học đường ởtrường Tiểu học Lê Quý Đôn, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội Từ đó luận văn đề xuất
và khảo nghiệm một số biện pháp quản lý văn hóa ứng xử học đường ở trường Tiểu
học Lê Quý Đôn, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội
Cho đến nay, tác giả nhận thấy chưa có đề tài nào nghiên cứu sâu về tổ chứcthực hiện Đề án Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học
3 Mục tiêu nghiên cứu
- Xác định khung nghiên cứu cho tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng vănhóa ứng xử trong trường học” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh
- Phân tích thực trạng tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xửtrong trường học” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
- Đề xuất giải pháp hoàn thiện tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóaứng xử trong trường học” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu: Tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng
xử trong trường học” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
4.2 Phạm vi nghiên cứu :
- Nội dung: Tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trongtrường học” được tiếp cận theo các nội dung của quá trình thực hiện chính sáchcông, trong đó tập trung vào vai trò của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơntrong tổ chức thực hiện Đề án
Trang 16- Về không gian: Trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn.
- Về thời gian: Nghiên cứu trong giai đoạn 2019- 2020; giải pháp đề xuất đếnnăm 2025
5 Phương pháp nghiên cứu
* Sơ cấp: thông qua phương pháp phát phiếu điều tra
- Mục đích: có thêm thông tin khách quan về thực trạng tổ chức thực hiện Đề
án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học” và những gợi ý về giải pháp
- Đối tượng điều tra: chủ tịch công đoàn các trường học trên địa bàn tỉnhLạng Sơn: Phát ra 70 phiếu và thu nhận được 58 phiếu điều tra
- Nội dung điều tra: đánh giá của các trường về tổ chức thực hiện Đề án củaCông đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn (Xem Phụ lục: Mẫu phiếu điều tra)
Các yếu tố ảnh
hưởng đến tổ chức
thực hiện Đề án
- Yếu tố thuộc cơ
quan công đoàn
- Chuẩn bị triển khaithực hiện Đề án
- Chỉ đạo thực hiện
- Kiểm soát thực hiện
Mục tiêu
- Góp phần nâng cao chấtlượng giáo dục và xâydựng con người có vănhóa
- Tạo chuyển biến căn bản
về văn hóa ứng xử của cán
bộ, giáo viên và học sinh,sinh viên
- Xây dựng môi trường vănhóa trường học lành mạnh,thân thiện
Trang 17- Phiếu trả lời nhận được gồm có 20 phiếu cho các trường mầm non, 20phiếu cho các trường trung học cơ sở, 10 phiếu trường trường học phổ thông, 08phiếu cho các trung tâm Mức độ đánh giá cho mỗi câu hỏi là: rất tốt, tốt, trungbình, kém, rất kém.
b Xử lý dữ liệu
Xử lý các thông tin, số liệu thu được qua bảng số liệu để có cái nhìn tổngquan, chi tiết về thực trạng tổ chức thực hiện Đề án của Công đoàn ngành Giáo dụctỉnh Lạng Sơn Số liệu qua các phiếu điều tra được xử lý qua phần mềm Excel
6 Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, Luận văn gồm: Tên chương 1: Cơ sở khoa học về tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng vănhóa ứng xử trong trường học” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh
Tên chương 2: Phân tích thực trạng tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng vănhóa ứng xử trong trường học” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
Tên chương 3: Giải pháp tổ chức triển khai thực hiện Đề án “Xây dựng vănhóa ứng xử trong trường học”
Trang 18CHƯƠNG 1
CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ ÁN XÂY DỰNG VĂN HÓA ỨNG XỬ TRONG TRƯỜNG HỌC
CỦA CÔNG ĐOÀN NGÀNH GIÁO DỤC TỈNH
1.1 Văn hóa ứng xử trong trường học và Đề án “Xây dựng văn hóa ứng
xử trong trường học”
1.1.1 Văn hóa ứng xử trong trường học
1.1.1.1 Khái niệm văn hóa ứng xử trong trường học
Để đi đến khái niệm văn hóa ứng xử trong trường học, chúng ta sẽ bắt đầu
từ các khái niệm văn hóa và văn hóa ứng xử nói chung
Văn hóa là một phạm trù rộng lớn bao gồm mọi lĩnh vực của đời sống conngười, do đó tồn tại rất nhiều khái niệm về văn hóa dưới các hệ quy chiếu khácnhau Theo cách hiểu phổ thông nhất “Văn hóa là tổng thể những giá trị vật chất và
tinh thần do con người sáng tạo ra trong quá trình lịch sử” (Hoàng Phê, Từ điển tiếng Việt 1992, NXB Đà Nẵng)
Văn hóa ứng xử là một bộ phận của văn hóa nói chung và cũng có rất nhiềutác giả đã đưa ra khái niệm này Giáo trình Cơ sở văn hóa Việt Nam, NXB Giáodục, định nghĩa “Văn hóa ứng xử là tập hợp những nét đẹp thể hiện qua các thái độ,hành động phân xử, thế ứng xử, đối ứng với một thái độ, hành vi khác thể hiện triết
lý sống, các lối sống, lối suy nghĩ, lối hành động của một cá nhân, một cộng đồngngười trong việc ứng xử và giải quyết những mối quan hệ giữa con người với tựnhiên, với xã hội từ nhỏ đến lớn” (Trần Ngọc Thêm, 2012) Trong bài “Văn hóa ứng
xử và hành vi ứng xử có văn hóa trong học sinh” đăng trên Báo Giáo dục thành phố
Hồ Chí Minh ngày 26-1- 2019, có nêu “Văn hóa ứng xử là một biểu hiện của giaotiếp, là sự phản ứng của con người trước sự tác động của người khác với mình trongmột tình huống nhất định được thể hiện qua thái độ, hành vi, cử chỉ, cách nói năng
Trang 19của con người nhằm đạt kết quả tốt trong mối quan hệ giữa con người với nhau.
Văn hóa ứng xử chính là những đặc điểm tính cách của cá nhân được thể hiện quathái độ, hành vi, cử chỉ, lời nói của từng cá nhân trong giao tiếp xã hội” (Trần ĐăngHuy 2019) Tác giả của bài “Văn hóa ứng xử - Sức mạnh mềm của thành công”đăng trên Tạp chí Tổ chức Nhà nước ngày 16-09- 2019 cho rằng “Văn hóa ứng xử
là hành vi ứng xử, cách ứng xử của con người đạt giá trị chuẩn mực văn hóa chân thiện - mỹ của một cộng đồng xã hội, tức là ứng xử có văn hóa” (Nguyễn Toàn Thắng 2019) Có thể thấy rõ tất cả các khái niệm nêu trên đều có điểm chung, đó làvăn hoá ứng xử biểu hiện rõ nhất qua thái độ và hành vi ứng xử của con người vớimôi trường tự nhiên, môi trường xã hội
-Văn hóa ứng xử của con người xuất hiện trong nhiều lĩnh vực, nhiều môitrường khác nhau của đời sống xã hội như: nơi công cộng, trường học, doanhnghiệp, gia đình Ngoài những giá trị chuẩn mực chung thì văn hóa ứng xử trongmỗi lĩnh vực, mỗi ngành nghề còn có những chuẩn mực đặc trưng riêng Trongphạm vi nghiên cứu này, chúng ta chỉ bàn đến văn hóa ứng xử trong trường học Tổng hợp các khái niệm về văn hóa ứng xử nói chung và ứng dụng trong môitrường học đường, chúng ta có thể hiểu:
Văn hóa ứng xử trong trường học là hệ thống các giá trị, chuẩn mực điều chỉnh mối quan hệ giữa các cá nhân với nhau, cá nhân với cộng đồng trong môi trường giáo dục, được thể hiện qua thái độ, hành vi, ngôn ngữ theo những chuẩn mực văn hóa, đạo đức được xã hội thừa nhận và được nhà trường quy định.
1.1.1.2 Đặc điểm của văn hóa ứng xử trong trường học
- Văn hóa ứng xử trong trường học là hệ thống các giá trị chung được chia
sẻ và được mọi thành viên trong trường học thừa nhận Hệ thống giá trị cốt lõinày là chất keo dính xã hội gắn kết các thành viên, tạo nên bản sắc, truyền thốngcủa mỗi nhà trường trong quan hệ ứng xử giữa thầy và trò, giữa đồng nghiệp vàgiữa học sinh với nhau, cũng như trong quan hệ ứng xử giữa trường học với xãhội nói chung
Trang 20- Văn hóa ứng xử trong trường học thường tồn tại đan xen với hệ thống quyphạm pháp luật của nhà nước và thể chế của nhà trường như là những chuẩn mựcchi phối suy nghĩ và hành động của mỗi cán bộ, giáo viên và học sinh Chẳng hạnmột hành động nào đó của giáo viên, học sinh ở trường đều được xem xét đúng, sai,hợp lý hợp tình trên cơ sở kết hợp chặt chẽ 2 yếu tố: một là pháp luật, nội quy, quychế của trường và hai là chuẩn mực văn hóa ứng xử trong trường học.
- Văn hóa ứng xử trong trường học chịu ảnh hưởng rất lớn từ truyền thốngvăn hóa ứng xử của dân tộc, tiêu biểu là các truyền thống hiếu học, “uống nước nhớnguồn”, “không thầy đố mày làm nên”, “tôn sư trọng đạo”, “học thầy không tày họcbạn”, v.v Đó là những nét đẹp trong văn hóa ứng xử của người Việt Nam, đượchình thành, gìn giữ và phát triển rõ nhất trong môi trường học đường
- Văn hóa ứng xử trường học có tính động, nghĩa là các giá trị của nó theothời gian có thể có sự thay đổi để phù hợp với thời hiện đại Đặc điểm này xuất phát
từ đối tượng trong trường học là học sinh (đều rất trẻ), là cán bộ giáo viên (đều cóhọc thức), nên họ rất năng động, thích cái mới Ví dụ như văn hóa ứng xử của mộthọc sinh ngày nay đòi hỏi phải có kiến thức, có thái độ ứng xử và hành động đúng,nhưng cũng đòi hỏi phải sáng tạo để hành động có kết quả và hiệu quả cao, đónggóp vào sự phát triển của xã hội
1.1.1.3 Vai trò của văn hóa ứng xử trong trường học
- Văn hóa ứng xử trong trường học là yếu tố nền tảng cơ bản của môi trườnggiáo dục để hình thành, rèn luyện nhân cách học sinh trong suốt cả quá trình học tập
và làm việc của một đời người Đối với mỗi học sinh, việc học tập và phát triển vănhóa ứng xử từ khi còn rất nhỏ, khi đang ngồi trên ghế nhà trường giúp định hìnhnhững giá trị căn bản của nhân cách con người, nuôi dưỡng tình cảm thày – trò, bạn
bè cho học sinh, tạo môi trường tâm lý và động lực để họ học tốt, cho đến sau nàykhi họ trở thành những người lao động thực sự có khả năng giao tiếp tốt, có hành viứng xử đẹp, sẵn sàng hợp tác với đồng nghiệp một cách thân thiện và hiệu quả
Trang 21- Văn hóa ứng xử trong trường học đề cập đến các giá trị, chuẩn mực văn hóa,đạo đức, nó cho biết cái gì là tốt, cái gì là xấu, cái gì nên làm và không nên làm, qua
đó điều chỉnh nhận thức, thái độ, hành vi, tác phong, lời nói của giáo viên, học sinhtrong môi trường học đường cũng như trong giao tiếp với mọi người xung quanh.Một con người sẽ không thể trở thành người có ích, thậm chí người bình thườngtrong một xã hội văn minh khi người đó không học cách ứng xử có văn hóa ngay từkhi còn đang ngồi trên ghế trường học
- Văn hóa ứng xử trong trường học có vai trò như là chất keo dính xã hội đểtạo ra sự đoàn kết, định hướng suy nghĩ và hành động của các thành viên theohướng mục tiêu chung, là yếu tố sống còn giúp nhà trường thực hiện tốt chức nănggiáo dục con người toàn diện cả “tài” và “đức” Cổ nhân đã từng nói “Tiên học lễ,hậu học văn” Điều đó cho thấy quan niệm từ rất lâu của xã hội ta về vấn đề giáodục, đó là học sinh đến trường trước khi học chữ thì phải học đạo đức, học cách ứng
xử với những người xung quanh mình Trường học là nơi truyền tải kiến thức chocon người, song cũng phải là nơi giáo dục con người cách ứng xử chuẩn mực vớinhững người xung quanh Khi mỗi thành viên trong trường học đều ứng xử vớinhau một cách có văn hóa sẽ tạo ra môi trường tâm lý giáo dục tích cực, góp phầnnâng cao kết quả hoạt động của nhà trường cũng như của mỗi thành viên
- Văn hóa ứng xử trong trường học góp phần quan trọng để xây dựng trườnghọc thân thiện và cải thiện hình ảnh của nhà trường Rõ ràng là, văn hóa ứng xử chính
là tấm gương phản chiếu mối quan hệ giữa các thành viên, thể hiện bản sắc văn hóa củamỗi nhà trường, nhìn vào đó xã hội có thể đánh giá đó là trường học có môi trườnggiáo dục và bầu không khí tâm lý như thế nào, có đáng tin cậy hay không
1.1.2 Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học”
1.1.2.1 Căn cứ, mục tiêu, chủ thể và đối tượng của Đề án
Căn cứ đề án
Các căn cứ của Đề án gồm: Luật Tổ chức chính phủ, Luật Giáo dục, Chươngtrình hành động của Chính phủ về phát triển văn hóa con người Việt Nam, các kếhoạch khác của Chính phủ về phát triển văn hóa
Trang 22Mục tiêu đề án
Mục tiêu của đề án là “tăng cường xây dựng văn hóa ứng xử trong trườnghọc nhằm tạo chuyển biến căn bản về ứng xử văn hóa của cán bộ quản lý, nhà giáo,nhân viên, học sinh, sinh viên để phát triển năng lực, hoàn thiện nhân cách, lối sốngvăn hóa; xây dựng văn hóa trường học lành mạnh, thân thiện; nâng cao chất lượnggiáo dục đào tạo; góp phần xây dựng con người Việt Nam: yêu nước, nhân ái, nghĩa
tình, trung thực, đoàn kết, cần cù, sáng tạo” (Thủ tướng CP, 2018).
Mục tiêu cụ thể của đề án được xác định cho giai đoạn cụ thể gồm:
- Mục tiêu xây dựng và thực hiện bộ quy tắc ứng xử trong trường học theoquy định quy tắc ứng xử do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành;
- Mục tiêu cán bộ quản lý, nhà giáo, nhân viên, học sinh, sinh viên đượctuyên truyền, phổ biến, học tập các vấn đề liên quan đến văn hóa ứng xử, môitrường văn hóa trong gia đình, nhà trường và cộng đồng;
- Mục tiêu cán bộ quản lý, nhà giáo, nhân viên, cán bộ Công đoàn Giáo dục,Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên, Đội Thiếu niên trong nhà trường được bồi dưỡngnâng cao năng lực ứng xử văn hóa và có năng lực tốt trong tổ chức giáo dục văn hóaứng xử trong trường học
- Mục tiêu trường học đạt tiêu chuẩn xanh, sạch, đẹp, an toàn, lành mạnh,thân thiện, góp phần xây dựng môi trường văn hóa trong nhà trường
Chủ thể và đối tượng của Đề án
Chủ thể quyết định đề án là Thủ tướng Chính phủ; cơ quan thường trực quản
lý thực hiện đề án là Bộ Giáo dục và Đào tạo Đối tượng của đề án: các trường học,cán bộ quản lý, nhà giáo, nhân viên, học sinh, cán bộ Công đoàn Giáo dục, ĐoànThanh niên, Hội Sinh viên, Đội Thiếu niên
1.1.2.2 Giải pháp cơ bản và nguồn lực của Đề án
Giải pháp cụ thể qua các nhiệm vụ trong đề án:
Trang 23- Tuyên truyền nâng cao nhận thức về xây dựng văn hóa ứng xử trong trường
học.
- Xây dựng và thực hiện quy tắc ứng xử trong trường học.
- Đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục văn hóa ứng xử trong
trường học.
- Nâng cao năng lực ứng xử văn hóa và năng lực giáo dục văn hóa ứng xử.
- Tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong xây dựngvăn hóa ứng xử
Nguồn lực của đề án
- Nguồn chi thường xuyên sự nghiệp giáo dục, đào tạo và dạy nghề hàng năm
theo phân cấp ngân sách nhà nước
- Nguồn thu của các cơ sở giáo dục, đào tạo và dạy nghề.
- Kinh phí huy động từ nguồn xã hội hóa và các nguồn kinh phí hợp pháp khác.
1.2 Tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh
1.2.1 Khái niệm và mục tiêu tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh
Tổ chức thực hiện Đề án Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học làmột hoạt động của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh, là nhiệm vụ đưa các nộidung đề án vào thực tiễn Giáo trình Chính sách công của Trường Đại học Kinh
tế Quốc dân (2010) đã định nghĩa “tổ chức thực thi chính sách kinh tế - xã hội làquá trình biến các chính sách thành những kết quả trên thực tế thông qua cáchoạt động có tổ chức trong bộ máy nhà nước, nhằm hiện thực hoá những mụctiêu mà chính sách đã đề ra”
Kế thừa khái niệm trên, tổ chức thực hiện Đề án Xây dựng văn hóa ứng xửtrong trường học là một hoạt động của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh là quá trình
Trang 24đưa Đề án vào thực tiễn, làm cho những kết quả dự kiến của Đề án trở thành thực tếqua các hoạt động có tổ chức của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh nhằm hiện thựchoá những mục tiêu mà Đề án Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học đã đề ra
Tổ chức thực thi Đề án của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh gồm 3 giai đoạn:
- Chuẩn bị triển khai Đề án
- Chỉ đạo triển khai Đề án
- Kiểm soát sự thực hiện Đề án
1.2.2 Quá trình tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học”của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh
1.2.2.1 Chuẩn bị triển khai
Các công việc phải làm trong giai đoạn này là:
Bộ máy tổ chức thực hiện đề án
Việc tổ chức thực hiện đề án của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh được BanChấp hành, Ban Thường vụ và UBKT Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh đảm nhiệm.Nhiệm vụ là tổ chức các hoạt động thuộc quyền hạn của Công đoàn ngành Giáo dụctỉnh trong thực hiện Đề án xây dựng văn hóa ứng xử với vị trí là cơ quan phối hợptrong thực hiện Đề án
Để thực hiện tốt công tác tổ chức thực hiện Đề án, Công đoàn ngành Giáodục tỉnh phải có bộ máy có năng lực tốt, phối hợp tích cực giữa các cán bộ chuyêntrách công đoàn và cán bộ không chuyên trách
Các cán bộ công đoàn phải đảm bảo có năng lực quản lý tốt, hiểu biết đề án
và các nhiệm vụ thực hiện đề án, hiểu biết vai trò, nhiệm vụ của các cơ quan trongthực hiện Đề án, nắm vững các nghiệp vụ công đoàn đặc biệt là tuyên truyền vậnđộng, tổ chức hội nghị công đoàn
Lập kế hoạch thực hiện Đề án
Nhiệm vụ của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh trước hết là lập kế hoạch triểnkhai Đề án trong phạm vi trách nhiệm là cơ quan phối hợp với Sở Giáo dục và Đào
Trang 25tạo tỉnh trong thực hiện Đề án
Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh cần lập các kế hoạch: kế hoạch truyên truyền
đề án; kế hoạch tập huấn cho cán bộ công đoàn trong các nhà trường; kế hoạch phổbiến xây dựng bộ quy tắc ứng xử trong trường học; kế hoạch vận động thực hiệnvăn hóa ứng xử trong trường học: tuyên truyền, phổ biến, học tập các vấn đề liênquan đến văn hóa ứng xử, môi trường văn hóa trong gia đình, nhà trường và cộngđồng; kế hoạch nâng cao năng lực ứng xử sư phạm- đạo đức nhà giáo - quản trị nhàtrường: các kế hoạch bồi dưỡng nâng cao năng lực ứng xử văn hóa; kế hoạch pháthiện, tôn vinh, biểu dương tập thể, cá nhân điển hình thực hiện tốt văn hóa ứng xử
Các kế hoạch thực hiện nêu trên được lập dựa trên các căn cứ: nội dung đề
án, kế hoạch triển khai đề án của Sở Giáo dục và Đào tỉnh và kế hoạch, chươngtrình hoạt động chung của Công đoàn ngành Giáo dục cấp trung ương Việc lập kếhoạch phải trên cơ sở phối hợp chặt chẽ với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh và những
cơ quan phối hợp liên quan khác
Ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện Đề án
Đây là công việc hết sức quan trọng để hướng dẫn về mặt pháp lý và chuyênmôn nghiệp vụ đầy đủ cho Công đoàn ngành Giáo dục cơ sở ở các trường học vàcác Liên đoàn Lao động huyện
Các văn bản mà Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh cần ban hành là: văn bảnphổ biến về Đề án, kế hoạch của Sở Giáo dục và Đào tỉnh; văn bản cụ thể kế hoạchtriển khai Đề án; văn bản hướng dẫn cho công đoàn cơ sở
Các văn bản khi ban hành đảm bảo sự kịp thời, chính xác và đầy đủ thông tincho công tác triển khai đề án của công đoàn cơ sở, đồng thời phải đảm bảo về thẩmquyền và thống nhất với các văn bản ban hành thuộc quyền của Sở Giáo dục vàĐào tỉnh; của Công đoàn ngành Giáo dục trung ương
Tập huấn cho cán bộ thực hiện Đề án
Công tác tập huấn cho cán bộ thực hiện Đề án của Công đoàn ngành Giáo
dục tỉnh là hoạt động cần thực hiện ngay khi có kế hoạch thực hiện Đề án, nhằm
Trang 26đáp ứng nhu cầu nhân lực cho thực hiện đề án của đơn vị.
Đối tượng tập huấn là cán bộ Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh và cán bộ côngđoàn ngành cơ sở trực thuộc, cán bộ Liên đoàn Lao động huyện
Mục tiêu tập huấn cán bộ công đoàn là tăng cường năng lực trong thực hiệncác hoạt động triển khai đề án
Nội dung tập huấn: nghiệp vụ công đoàn nói chung, kỹ năng tuyên truyền vậnđộng văn hóa ứng xử trường học, kỹ năng tổ chức hội nghị điển hình tiên tiến, kỹ năngviết bài, kỹ năng sử dụng các phương tiện truyền thông trong công tác vận động.v.v
1.2.2.2 Chỉ đạo thực hiện Đề án Gồm các công việc sau:
Tuyên truyền Đề án
Tuyên truyền Đề án là hoạt động để cán bộ công đoàn cơ sở và các cơ quanliên quan nắm được nội dung đề án, thời gian triển khai thực hiện đề án Tuyêntruyền chuyển tải quan điểm, mục tiêu, đối tượng, các giải pháp, các hoạt độngthuộc đề án cho các cán bộ công đoàn cơ sở, cán bộ quản lý các trường học
Công tác tuyên truyền còn có nhiệm vụ làm rõ vai trò của tổ chức công đoàntrong công tác thực hiện đề án, các hoạt động mà tổ chức công đoàn cần thực hiện
để đưa Đề án xây dựng văn hóa ứng xử vào thực tiễn
Tuyên truyền đề án cần thực hiện thường xuyên và bằng nhiều hình thức,phương tiện tuyên truyền khác nhau nhằm chuyển tải được nội dung đề án
Phổ biến xây dựng bộ quy tắc ứng xử trong trường học
Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh tổ chức phổ biến xây dựng bộ quy tắc ứng
xử cho các trường học Trong công việc này, Công đoàn ngành phối hợp với SởGiáo dục và Đào tạo tỉnh, các phòng giáo dục đào tạo để phổ biến việc xây dựngquy tắc văn hóa ứng xử trường học theo kế hoạch của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh
Nội dung phổ biến là vai trò, nội dung của bộ quy tắc ứng xử tại các trườnghọc, thời gian, tiến độ xây dựng bộ quy tắc ứng xử, nhiệm vụ của công đoàn cơ sở
Trang 27trong công tác triển khai xây dựng bộ quy tắc ứng xử ở các trường học
Hình thức phổ biến là trang web của Công đoàn ngành Giáo dục trung ương,phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh, các phòng giáo dục đào tạo với trao đổivới công đoàn cơ sở về xây dựng bộ quy tắc ứng xử, gửi công văn tới công đoàn cơ
sở về đôn đốc xây dựng bộ quy tắc ứng xử, tổ chức hội nghị trao đổi phổ biến xâydựng bộ quy tắc trong toàn ngành giáo dục tỉnh
Triển khai kế hoạch vận động thực hiện văn hóa ứng xử trong trường học
Bên cạnh công tác phổ biến xây dựng bộ quy tắc văn hóa ứng xử trường học,Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh cần phối hợp với các cơ quan liên quan để vậnđộng đưa bộ quy tắc ứng xử đã xây dựng vào thực hiện ở các trường
Yêu cầu là mỗi cán bộ quản lý, nhà giáo, nhân viên, học sinh ở các trường đãđược tuyên truyền, phổ biến, học tập quy tắc ứng xử trường học, ứng xử trong giađình và xã hội
Công việc này được Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh tuyên truyền trực tiếp,đôn đốc các công đoàn cơ sở ngành giáo dục tổ chức tuyên truyền tại trường họccủa mình Các hình thức vận động như phát động cuộc thi viết bài theo chủ đề củaCông đoàn ngành giáo dục tỉnh hoặc trung ương; tổ chức phong trào thi đua thựchiện văn hóa cơ sở; tổ chức sinh hoạt công đoàn các chuyên đề về nâng cao nănglực ứng xử sư phạm, đạo đức nhà giáo, văn hóa học đường; phát động phong tràoxây dựng văn hóa cơ sở
Triển khai kế hoạch nâng cao năng lực ứng xử sư phạm - đạo đức nhà quản trị nhà trường
giáo-Các hoạt động nâng cao năng lực ứng xử sư phạm - đạo đức nhà giáo- quảntrị nhà trường do Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh trực tiếp thực hiện hoặc phối hợpvới Sở giáo dục và Đào tạo tỉnh thực hiện
Các hình thức để Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh trang bị năng lực ứng xửnhư tổ chức các hội nghị về nâng cao năng lực ứng xử trong nhà trường, tập huấn về
Trang 28văn hóa ứng xử cho các bộ, giáo viên nhà trường, tổ chức các chuyến học tập cáctrường là gương điển hình trong phát triển năng lực văn hóa ứng xử; tổ chức cáchoạt động diễn giảng về văn hóa ứng xử.
Triển khai kế hoạch phát hiện, tôn vinh, biểu dương tập thể, cá nhân điển hình thực hiện tốt văn hóa ứng xử
Phát hiện, tôn vinh, biểu dương tập thể, cá nhân điển hình thực hiện tốt vănhóa ứng xử là nhiệm vụ quan trọng để duy trì và phát triển văn hóa ứng xử tại cáctrường học Việc tôn vinh các tấm gương về văn hóa ứng xử có tác dụng giáo dụcrèn luyện nhân cách của cán bộ giáo viên và học sinh nhà trường
Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh triển khai thực hiện qua các hoạt động phátđộng phong trào viết tin bài phản ánh về hoạt động công đoàn trường học, tổ chứcvận động tấm gương nhà giáo; phối hợp tổ chức hội nghị về tôn vinh tấm gươngđiển hình của ngành giáo dục tỉnh, tôn vinh trong nhà trường
Tạo động lực cho cán bộ Công đoàn trong triển khai Đề án
Mỗi cán bộ công đoàn là một điển hình về tinh thần nhiệt huyết tham giacông tác công đoàn Họ cần được khen thưởng, đãi ngộ, tạo động lực cống hiến chocông tác công đoàn của ngành giáo dục để tiếp tục thực hiện tốt và xuất sắc vai tròcủa mình
Tạo động lực cho cán bộ công đoàn thông qua các hình thức biểu dươngkhen thưởng như tổ chức biểu dương tại hội nghị công đoàn, phần thưởng cho cán
bộ công đoàn xuất sắc, tổ chức cho các cán bộ công đoàn xuất sắc tham gia du lịchkết hợp học hỏi trao đổi kinh nghiệm, đề xuất cán bộ công đoàn tiêu biểu ngànhgiáo dục tỉnh đi dự hội nghị tuyên dương do Công đoàn ngành Giáo dục trung ương
tổ chức v.v.v
Công đoàn ngành Giáo dục hàng năm cần duy trì hoạt động này như là vănhóa công sở để tiếp tục xây dựng và phát triển các cán bộ công đoàn tiêu biểu
1.2.2.3 Kiểm soát thực hiện đề án
Kiểm soát thực hiện Đề án xây dựng văn hóa ứng xử trường học của Công
Trang 29đoàn ngành giáo dục tỉnh là quá trình giám sát, đánh giá và chấn chỉnh các hoạtđộng thực hiện Đề án nhằm đạt được các mục tiêu đề án đặt ra Công tác kiểm soátgồm hai nhiệm vụ chính đó là giám sát, kiểm tra thực hiện Đề án và đánh giá sựthực hiện Đề án
Giám sát, kiểm tra thực hiện Đề án
- Bản chất của giám sát, kiểm tra việc thực hiện Đề án xây dựng văn hóa ứng
xử trường học là quá trình thiết lập hệ thống phản hồi thông tin, theo dõi, và chấnchỉnh kịp thời, nhanh chóng việc thực hiện đề án
- Chủ thể giám sát, kiểm tra là Công đoàn ngành Giáo dục, là bộ máy tổ chứccủa Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh mặt khác phốihợp với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh triển khai kiểm tra thực hiện văn hóa ứng xửcủa các trường học
- Hình thức giám sát, kiểm tra: qua báo cáo công đoàn cơ sở gửi, giám sát tại cáctrường, qua các kênh thông tin đại chúng (đài, báo chí, truyền hình…), qua phản hồi củagiáo viên, học sinh, gia đình…, và các hình thức phối hợp giám sát, kiểm tra khác
- Nội dung giám sát, kiểm tra tập trung vào: 1) công tác truyền thông đề án,ban hành văn bản hướng dẫn, tập huấn cán bộ công đoàn; 2) công tác phổ biến xâydựng văn hóa ứng xử, vận động thực hiện văn hóa ứng xử; 3) công tác nâng caonăng lực ứng xử sư phạm - đạo đức nhà giáo - quản trị nhà trường; 4) công tác tônvinh, biểu dương tập thể
Đánh giá thực hiện Đề án
Kiểm tra, đánh giá thực hiện đề án Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh có thểđược tiến hành theo định kì (ví dụ tháng, quý, năm/lần) hoặc có thể là kiểm tra độtxuất khi có đơn thư phản ánh về vấn đề văn hóa ứng xử hoặc có vấn đề bất thườngxảy ra liên quan đến văn hóa ứng xử Việc đánh giá có thể đầu kỳ, giữa kỳ hoặccuối kỳ Đánh giá thực hiện đề án gồm:
- Đánh giá các kết quả xây dựng bộ quy tắc ứng xử ở các trường học so với
Trang 30mục tiêu đề ra;
- Đánh giá kết quả thực hiện bộ quy tắc ứng xử trường học
- Đánh giá kết quả được tuyên truyền, phổ biến, học tập các vấn đề liên quanđến văn hóa ứng xử, môi trường văn hóa trong gia đình, nhà trường và cộng đồng
1.2.3 Yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học” của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh
1.2.3.1 Yếu tố thuộc Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh
Sự cam kết của lãnh đạo:
Lãnh đạo có cam kết thì công tác tổ chức thực hiện đề án “Xây dựng văn
hóa ứng xử trong trường học” mới thành công Chủ tịch và phó chủ tịch công đoàn
là những người đi đầu, tiên phong trong tổ chức thực hiện đề án, nếu họ theo sát vớicông tác triển khai đề án thì giúp việc triển khai thuận lợi và đạt kết quả cao Lãnhđạo lơ là, không quan tâm, lãnh đạo hành chính, quản lý chặt chẽ thì triệt tiêu độnglực của công đoàn viên
Hệ thống thông tin:
Hệ thống thông tin mà Công đoàn ngành Giáo dục cần có là hệ thống thôngtin về các trường học, thực trạng cán bộ, giáo viên tại các trường, thực trạng cán bộcông đoàn, ghi nhận tình trạng văn hóa ứng xử của các trường Hệ thống thông tinnếu đầy đủ, hiện đại hóa, cung cấp thông tin kịp thời cho công tác công đoàn thì sẽ
Trang 31tốt cho triển khai Đề án
Nguồn tài chính:
Tài chính cho công tác tổ chức thực hiện Đề án là yếu tố rất quan trọng Nếucác nguồn lực tài chính cho công tác tổ chức hội nghị, hội thảo, các chương trìnhtuyên truyền, vận động, tuyên dương được bố trí, sắp xếp đủ và kịp thời thì thuậnlợi cho công tác triển khai Đề án Những yếu tố cần chú ý là phân cấp thu kinh phícông đoàn; thực hiện tốt công tác thu - chi và quản lý ngân sách công đoàn
Kiểm tra thực hiện điều lệ công đoàn:
Kiểm tra thực hiện Điều lệ của Công đoàn Việt Nam là công tác thườngxuyên, định kỳ cần thực hiện của Công đoàn ngành Giáo dục Công tác này thựchiện tốt giúp nâng cao kỷ cương, kỷ luật của cán bộ công đoàn, nâng cao tiêu chuẩnnghiệp vụ công đoàn Mỗi Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh trong thời gian tới cần
chú trọng công tác kiểm tra thực hiện điều lệ công đoàn
1.2.3.2 Yếu tố thuộc trường học và học sinh
Năng lực của cán bộ phụ trách công tác công đoàn trong các Công đoàn cơ sở: Cán bộ phụ trách công tác công đoàn trong các Công đoàn cơ sở là kiêm nhiệm
chưa đầu tư, chuyên sâu về nghiệp vụ công đoàn, thường nặng về công tác chuyên môn là nhân tố ảnh hưởng rất lớn tới công tác công đoàn Cán bộ công đoàn cơ sở cần là nhân tố tuyên truyền, nhân tố đi đầu trong xây dựng phong trào thực hiện vănhóa trường học
Ủng hộ của cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh nhà trường là môi trường hỗ
trợ cho thực hiện Đề án ở các trường Thực tế thì ở những trường mà cán bộ, giáoviên, học sinh ít hoặc không quan tâm ủng hộ là những trường có tỷ lệ thành côngthấp trong xây dựng và thực hiện đề án
1.2.3.3 Yếu tố khác
Nội dung đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học” phải đầy đủ, rõ
ràng, cụ thể thì mới khả thi Đề án phải có quan điểm, mục tiêu đúng, đối tượng và
Trang 32các nội dung xây dựng và thực hiện văn hóa ứng xử đúng trong từng thời kỳ thì mớitriển khai thành công Ngoài ra, đề án phải rõ về các cơ quan phối hợp, tham gia,trách nhiệm của các cơ quan trong công tác triển khai thực hiện
Phối hợp của các đơn vị liên quan của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh là
yếu tố rất quan trọng ảnh hưởng đến tổ chức thực hiện đề án Công tác phối hợp vớicác cơ quan cần chú ý là Phòng Văn hoá và Thông tin các huyện, thành phố, Ủy banMTTQVN tỉnh, Sở Giáo dục và Đào tạo, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh, Đài Phátthanh và Truyền hình tỉnh.v.v.v
Môi trường văn hóa – xã hội địa phương ảnh hưởng quyết định đến kết quả
triển khai đề án Văn hóa- xã hội phát triển và lành mạnh, không có hoặc ít tệ nạn xãhội và bạo lực gia đình thì mới là yếu tố hỗ trợ cho xây dựng văn hóa ứng xử trườnghọc và thực hiện nó một cách hiệu quả
Địa phương có kinh tế phát triển mạnh mẽ sẽ là động lực kinh tế quan trọngtrong bảo tồn những giá trị văn hóa con người trong xã hội sẽ làm cho thực hiện đề
án thuận lợi hơn Địa phương vừa phát triển kinh tế song hành với phát triển xã hội
là nhân tố ảnh hưởng tốt cho thực hiện đề án Ngược lại đời sống kinh tế yếu kém
sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống văn hóa nói chung, văn hóa ứng xử trường họcnói riêng
1.3 Kinh nghiệm tổ chức thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học” của một số Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh và bài học cho Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
1.3.1 Kinh nghiệm của một số Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh
1.3.1.1 Kinh nghiệm của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu
Trong gần 2 năm triển khai Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trườnghọc giai đoạn 2018- 2025”, Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu đãphối hợp hiệu quả với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trong một sốnhiệm vụ triển khai Kết quả là 100% trường học trên địa bàn tỉnh đã hoàn thành
Trang 33việc xây dựng bộ quy định về văn hóa ứng xử trường học
- Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã làm tốt công tácchuẩn bị triển khai Đề án: công tác tập huấn cán bộ công đoàn cơ sở, biến mỗi cán
bộ công đoàn cơ sở là nhân tố truyền thông quan trọng với công tác xây dựng vàthực hiện văn hóa ứng xử ở các trường học Tập huấn cán bộ công đoàn cơ sở thựchiện khá thường xuyên trước khi Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Bà Rịa - VũngTàu tổ chức các hoạt động triển khai Đề án
- Chỉ đạo công tác triển khai Đề án của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh BàRịa - Vũng Tàu thành công nhất là ở thực hiện “Kế hoạch số 103/KH-CĐN ngày02/4/2019 của CĐGD Việt Nam về việc triển khai nâng cao năng lực ứng xử sưphạm, đạo đức nhà giáo, người lao động đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hìnhmới; Công văn số 2033/BGDĐT-NGCBQLGD ngày 13/5/2019 của Bộ GD&ĐT vềviệc chỉ đạo, triển khai Kế hoạch nâng cao năng lực ứng xử sư phạm, đạo đức nhàgiáo” (Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu năm 2019) Công đoànngành Giáo dục tỉnh đã phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức thành công Hội
thảo khoa học với chủ đề “Nâng cao năng lực ứng xử sư phạm và đạo đức nhà giáo
vì một trường học hạnh phúc” Hội thảo hội tụ đầy đủ lãnh đạo của CĐGD Việt
Nam, Bộ GD&ĐT, Công đoàn ngành Giáo dục các tỉnh Tiền Giang và Thành phố
Hồ Chí Minh, hơn 600 thầy cô giáo là lãnh đạo, chuyên viên các phòng chuyên mônthuộc Sở; lãnh đạo, chuyên viên các phòng GD&ĐT huyện, thị xã, thành phố; cán
bộ quản lý, cán bộ công đoàn các đơn vị trực thuộc ngành GD&ĐT của Tỉnh Hộithảo đã thu hút được hơn 100 bài tham luận, các ý kiến đóng góp tích cực về vănhóa ứng xử trường học, kinh nghiệm của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh TiềnGiang và Thành phố Hồ Chí Minh Thông qua Hội thảo, góp phần thiết thực thựchiện tốt Cuộc vận động “Mỗi thầy, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học vàsáng tạo” do CĐGD Việt Nam phát động; phong trào thi đua “Cán bộ, công chức,viên chức thi đua thực hiện văn hóa công sở trong ngành Giáo dục giai đoạn 2019-2025” (Kế hoạch 871/KH-BGDĐT ngày 20/8/2019 của Bộ GD&ĐT), Đề án “Xâydựng văn hóa ứng xử trong trường học giai đoạn 2018- 2025” của ngành Giáo dục
Trang 34(Quyết định số 1506/QĐ-BGDĐT ngày 31/5/2019 của Bộ GD&ĐT), Chương trình
“Hiệu trưởng thay đổi vì một trường học hạnh phúc” (Hướng dẫn 08/HD-CĐN ngày06/9/2019 của CĐGD Việt Nam)
- Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu chấn chỉnh công tác kiểmsoát thực hiện Đề án qua lấy ý kiến của công đoàn viên ở các trường học Đó là nguồnthông tin quý giá cho hoạt động triển khai Đề án trong những năm tiếp theo
1.3.1.2 Kinh nghiệm của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Yên Bái
Từ đầu năm 2020 đến nay là năm mà Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Yên
Bái có nhiều hoạt động tổ chức thực hiện Đề án văn hóa ứng xử trường học Kết
quả là 95% cán bộ quản lý, giáo viên, cán bộ công đoàn các trường học trên địa bàntỉnh đã được tuyên truyền về văn hóa ứng xử trường học và nâng cao năng lực ứng
- Công tác chỉ đạo thực hiện Đề án của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh YênBái thành công nhất là tuyên truyền, giáo dục nhằm xây dựng đội ngũ nhà giáo vàcán bộ quản lý có đủ phẩm chất đạo đức góp phần thực hiện văn hóa ứng xử trườnghọc Bên cạnh đó, Công đoàn Tỉnh đã có những “giải pháp kịp thời động viên vàchăm lo cho các đoàn viên có hoàn cảnh khó khăn, đoàn viên công tác tại các
trường vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn theo phương châm Mỗi công đoàn cơ sở một lợi ích đoàn viên” (Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Yên Bái, 2020).
Hơn nữa, Công đoàn Tỉnh còn tích cực tổ chức hiệu quả các phong trào thi đua,
trong đó nhấn mạnh các phong trào mới phát động:“Cán bộ, công chức, viên chức nói không với tiêu cực”, phong trào “Cán bộ, công chức, viên chức thi đua thực hiện văn hóa công sở và nơi công cộng” góp phần thực hiện các mục tiêu của Kế
Trang 35hoạch xây dựng Văn hóa ứng xử trường học do UBND tỉnh Yên Bái ban hành
- Công tác tổ chức đối thoại với hiệu trưởng các trường học và chủ tịchcông đoàn của các trường là kênh để của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Yên Báigiám sát thực hiện Đề án và tháo gỡ kịp thời những vướng mắc cho công đoàn cơ sởtrong tham gia thực hiện Đề án này
1.3.2 Bài học cho Công đoàn ngành giáo dục tỉnh Lạng Sơn
Bài học kinh nghiệm rút ra từ hai Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh đã nêu trênlà:
- Củng cố năng lực của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn là nhân tốrất quan trọng Mỗi cán bộ công đoàn phải là một tuyên truyền viên nòng cốt của
Bộ máy Công đoàn ngành Giáo dục Công tác tập huấn tăng cường năng lực cầnđược quan tâm đầu tư trong thời gian tới, đặc biệt là trong giai đoạn 2 của Đề án vớitrọng tâm là củng cố văn hóa trường học
- Cần có các giải pháp kịp thời để chăm lo các đoàn viên công đoàn cơ sởkhó khăn, giúp họ nhiệt tình với công tác công đoàn, đặc biệt là công tác động viên,thăm hỏi kịp thời cán bộ công đoàn, khen thưởng cán bộ công đoàn xuất sắc
- Tích cực tổ chức các phong trào thi đua, vận động cán bộ giáo viên cáctrường học tham gia xây dựng, thực hiện nghiêm túc văn hóa ứng xử trường học
- Hàng năm cần triển khai các hội thảo tập huấn, các hội thảo trao đổi, cácdiễn đàn về xây dựng văn hóa trường học nhằm tăng cường năng lực ứng xử củamỗi cán bộ, giáo viên các trường trên địa bàn tỉnh
- Tích cực tiếp nhận các ý kiến phản hồi để giám sát thực hiện văn hóa ứng
xử trường học, đặc biệt là ý kiến của cán bộ công đoàn, cán bộ quản lý trường vàgiáo viên
Trang 36CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ ÁN
“XÂY DỰNG VĂN HÓA ỨNG XỬ TRONG TRƯỜNG HỌC, GIAI ĐOẠN 2018- 2025” CỦA CÔNG ĐOÀN NGÀNH
GIÁO DỤC TỈNH LẠNG SƠN
2.1 Giới thiệu Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
2.1.1 Chức năng, nhiệm vụ của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
Chức năng, nhiệm vụ của Công đoàn ngành Giáo dục được quy định tại Điều
31, Điều lệ Công đoàn Việt Nam năm 2013 (Hiện nay là Điều 17, Điều lệ Côngđoàn Việt Nam năm 2020) Theo đó, Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơnthực hiện 9 chức năng cơ bản và nhiệm vụ sau:
Một là, tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật
của Nhà nước và nhiệm vụ của tổ chức Công đoàn
Hai là, đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên,
người lao động thuộc ngành
Ba là, nghiên cứu tham gia quản lý Nhà nước, quản lý kinh tế - xã hội của ngành:
- Nghiên cứu tham gia với bộ, ngành về chiến lược phát triển kinh tế - xã hộicủa ngành, gắn với việc xây dựng, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ công nhân lao độngtrong ngành
- Nghiên cứu tham gia xây dựng pháp luật, các chế độ, chính sách lao động,tiền lương, Bảo hộ Lao động, Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế và các chế độ, chínhsách khác có liên quan đến người lao động cùng ngành, nghề; tham gia cải cáchhành chính, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, chông lãng phí
- Đại diện cho người lao động thương lượng ký thỏa ước lao động tập thể ngành
- Phối hợp kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chế độ, chính sách thuộcngành, nghề; tham gia các hội đồng của ngành để giải quyết các vấn đề có liên quan
Trang 37đến người lao động; kiến nghị với Cơ quan Nhà nước bổ sung, sửa đổi và giải quyếtnhững chế độ, chính sách ngành, nghề đáp ứng yêu cầu phát triển ngành.
- Phối hợp hướng dẫn, tổ chức các phong trào thi đua yêu nước và các hoạtđộng xã hội phù hợp với đặc điểm ngành
Bốn là, nghiên cứu đề xuất với Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động
Việt Nam về mô hình tổ chức; chức năng, nhiệm vụ của mỗi cấp thuộc Công đoànngành; hướng dẫn chỉ đạo Đại hội các Công đoàn cấp dưới; thực hiện quy hoạch,quản lý, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và thực hiện chính sách cán bộ theo phân cấp
Năm là, hướng dẫn, chỉ đạo Công đoàn cấp dưới:
- Triển khai các Chỉ thị, Nghị quyết của Công đoàn cấp trên, Nghị quyết Đạihội Công đoàn ngành Trung ương
- Tham gia quản lý, thực hiện quy chế dân chủ cơ sở; đại diện bảo vệ quyền
và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động; thương lượng và ký thỏa ướclao động tập thể
- Tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật liên quan đến đoàn viên vàngười lao động, vận động đoàn viên, người lao động nâng cao trình độ, nghềnghiệp Tổ chức phong trào thi đua yêu nước và các hoạt động xã hội phù hợp vớiđặc điểm ngành
Sáu là, chủ động phối hợp với Liên đoàn Lao động tỉnh, thành phố chỉ đạo
hướng dẫn các Công đoàn ngành địa phương thực hiện các nội dung: Chế độ, chínhsách lao động ngành; tuyên truyền, giáo dục truyền thông ngành; phương hướngnhiệm vụ phát triển ngành; thành lập Công đoàn trong các doanh nghiệp ngoài Nhànước cùng ngành
Bẩy là, chủ động phối hợp với Liên đoàn Lao động tỉnh, thành phố xây dựng
quy chế phối hợp chỉ đạo các Công đoàn cơ sở của ngành đóng trên địa bàn tỉnh,thành phố
Tám là, thực hiện công tác đối ngoại theo quy định của Đoàn Chủ tịch Tổng
Liên đoàn Lao động Việt Nam
Trang 38Chín là, quản lý tài chính, tài sản và hoạt động kinh tế của Công đoàn theo
quy định của pháp luật và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam
2.1.2 Cơ cấu tổ chức của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn trực thuộc Liên đoàn Lao độngtỉnh Lạng Sơn, là Công đoàn cấp trên cơ sở, là tổ chức Công đoàn của cán bộ, côngchức, viên chức và lao động thuộc ngành giáo dục đào tạo trên địa bàn tỉnh LạngSơn
Cơ cấu tổ chức của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn trong sơ đồ2.1 Chủ tịch công đoàn là người đứng đầu Ban Chấp hành, chủ trì các công việccủa Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Chủ tịch là thủ trưởng của cơ quan Công đoànGiáo dục tỉnh Lạng Sơn Phó chủ tịch công đoàn phụ trách công tác Chính sáchPháp luật, phong trào Văn Thể Mỹ, thành lập Công đoàn cơ sở, phát triển đoàn viên
và xây dựng công đoàn cơ sở vững mạnh trong các đơn vị ngoài công lập trựcthuộc, cùng Chủ tịch điều hành hoạt động của Ban Thường vụ, Ban Chấp hành.Chuyên viên phụ trách “công tác Văn phòng Công đoàn Giáo dục tỉnh; Quản
lý lưu trữ văn bản, công văn đến, đi, hồ sơ tổ chức của các CĐCS trực thuộc; Thựchiện báo cáo định kỳ tháng quý, 6 tháng, năm cho Công đoàn cấp trên; Thực hiệnđánh máy các văn bản do Thường trực CĐGDTP giao” (Công đoàn ngành Giáo dụctỉnh Lạng Sơn, 2018);
Kế toán có chức năng thủ quỹ Công đoàn Giáo dục; thu chi tài chính Côngđoàn ngành giáo dục Tỉnh và công đoàn cơ sở trực thuộc
Số cán bộ Công đoàn ngành gồm có 30 đồng chí, trong đó có 02 cán bộchuyên trách là 01 đồng chí Chủ tịch và 01 đồng chí chuyên viên Có 28 cán bộkiêm nhiệm trong đó có 02 đồng chí kiêm nhiệm là đồng chí Phó Chủ tịch Côngđoàn ngành (là Chánh Thanh tra Sở Giáo dục và Đào tạo) và 01 đồng chí kế toántrường học kiêm nhiệm Còn lại là các đồng chí kiêm nhiệm tham gia trong BanThường vụ, Ủy viên Ban Chấp hành, Ủy ban Kiểm tra và Ban Nữ công Côngđoàn ngành
Trang 39Sơ đồ 2.1: Cơ cấu tổ chức của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
Nguồn: Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
Về phía các Công đoàn cơ sở: Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơnquản lý, chỉ đạo trực tiếp 41 công đoàn cơ sở trực thuộc gồm: 27 trường trung họcphổ thông, 07 trường PTDTNT-THCS, 03 trường PTDTNT – THCS&THPT, 02trung tâm giáo dục thường xuyên, 01 trường chuyên nghiệp và công đoàn cơ quan
Sở Giáo dục và Đào tạo (GDĐT)
Bảng 2.1 Cán bộ tại Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
Phó chủ tịch
Ủy viên ban thường vụ
Ủy viên ban chấp hành
Ủy viên UBKT
Tổ trưởng
tổ công đoàn
Tổ phó tổ công đoàn
Thành viên ban nữ công quần chúng
Chuyên trách
Không chuyên trách
Nguồn: Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn
Tổng số CBNGNLĐ khối CĐCS trực thuộc hiện nay là 2.464, nữ là 1637(66,4%); đoàn viên công đoàn là 2.365 đoàn viên (95,9 %)
Chủ tịch Công đoàn (chuyên trách)
Phó Chủ tịch Công đoàn
(kiêm nhiệm)
Chuyên viên là cán bộ chuyên trách
Kế toán kiêm nhiệm)
28 cán bộ công đoàn kiêm nhiệm
Trang 40Đội ngũ cán bộ CĐCS có 771 đồng chí, trong đó 100% là kiêm nhiệm côngtác công đoàn, bao gồm: 41 đồng chí Chủ tịch công đoàn, 41 đồng chí Phó Chủ tịch,
và các đồng chí tham gia trong Ban Thường vụ, Ủy viên Ban Chấp hành, Ủy banKiểm tra và Ban Nữ công các CĐCS trực thuộc
2.1.3 Kết quả hoạt động chủ yếu của Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2017- 2019
Thứ nhất, công tác chăm lo, đại diện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng cho cán bộ, nhà giáo và người lao động
Công đoàn Giáo dục tỉnh đã phối hợp với LĐLĐ các huyện, thành phố chỉđạo CĐGD các cấp tìm kiếm, lựa chọn và triển khai các giải pháp phù hợp, hiệu quảgóp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, nhà giáo và người laođộng; phối hợp với LĐLĐ các huyện, thành phố triển khai cho cán bộ, nhà giáo vàngười lao động; góp ý luật Giáo dục sửa đổi, tham gia Cuộc thi “Sáng tác tranh cổđộng chào mừng 90 năm thành lập Công đoàn Việt Nam”, tham gia Giải bóngchuyền hơi toàn ngành GDĐT năm 2019…
Năm học 2018-2019, Công đoàn đã hỗ trợ cho 05 giáo viên là đoàn viêncông đoàn chấm dứt hợp đồng làm việc đối với viên chức do ốm đau đã điều trị trên
12 tháng liên tục, sức khỏe không đảm bảo công tác với tổng số tiền hỗ trợ:
10.000.000đ Nhân dịp đón Tết Nguyên đán CĐGD tỉnh thăm và tặng quà cho 20
nhà giáo và lao động trong toàn ngành có hoàn cảnh khó khăn trị giá 20 triệu đồng,tổng hợp danh sách đề nghị LĐLĐ tỉnh tặng quà cho 23 CBNGNLĐ, trị giá11.500.000đ Trong Tháng Công nhân 2019 CĐGD tỉnh tặng quà cho 02 Nhà giáomắc bệnh hiểm nghèo, gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trị giá 2.000.000đ
Thứ hai là đại diện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng cho cán bộ, nhà giáo và người lao động
CĐGD tỉnh đã chỉ đạo các CĐCS tập trung làm tốt công tác đại diện bảo vệquyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng cho cán bộ, nhà giáo và người lao động, hướngdẫn, chỉ đạo CĐCS phối hợp tổ chức cho CBNGNLĐ tham gia thảo luận, góp ý