Luận văn thạc sỹ - Tổ chức thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững tỉnh Hòa Bình

Tái cơ cấu kinh tế trong đó có tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và phát triển bền vững là một trong các nhiệm vụ cấp bách đặt ra cho Chính phủ và chính quyền các tỉnh. Hòa Bình là một tỉnh có tiềm năng lợi thế về nông nghiệp. Những năm qua, vượt nhiều thách thức, ngành nông nghiệp Hòa Bình đã hoàn thành tốt các chỉ tiêu, kế hoạch đề ra. Giá trị sản xuất toàn ngành năm 2017 đạt 8.067 tỷ đồng, tăng 4,61% so với năm 2016. Cơ cấu ngành chuyển dịch tích cực theo hướng tăng tỷ trọng ngành thủy sản và chăn nuôi. Tuy nhiên, các thành tựu đạt được trong nông nghiệp của tỉnh trong thời gian qua vẫn chưa đáp ứng được mong đợi, chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế của tỉnh. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp còn chậm, tăng trưởng nông nghiệp chủ yếu dựa vào các yếu tố chiều rộng, đóng góp của khoa học công nghệ và hiệu quả sử dụng nguồn lực đến tăng trưởng nông nghiệp của tỉnh còn khiêm tốn, phần lớn sản phẩm nông nghiệp vẫn là sản phẩm truyền thống dựa chủ yếu dựa vào vốn, tài nguyên và lao động, chưa cải thiện được vị trí trong chuỗi giá trị của ngành. Hiện nay, hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam diễn ra ngày càng sâu rộng cùng với diễn biến khá nhanh của biến đổi khí hậu tạo ra những thời cơ và thách thức mới cho phát triển nông nghiệp của tỉnh. Bối cảnh mới cùng với những hạn chế trong phát triển nông nghiệp hiện nay đòi hỏi Hòa Bình phải tiến hành những bước đột phá trong cơ cấu kinh tế ngành nông nghiệp, tạo ra những động lực tăng trưởng mới nhằm tận dụng được những cơ hội đồng thời vượt qua được những thách thức trong tương lai gần. Để góp phần vào giải quyết vấn đề này, UBND tỉnh Hòa Bình đã ban hành Quyết định số 1064/QĐ-UB, ngày 31/8/2015 về Phê duyệt Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững tỉnh Hòa Bình đến năm 2020. Đề án có hiệu lực từ năm 2016 đến năm 2020 và hiện đang được UBND tỉnh Hòa Bình triển khai. Căn cứ Bộ tiêu chí giám sát thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp, Đề án cho thấy có 8/14 chỉ tiêu vượt so với mục tiêu khu vực miền núi phía Bắc, đặc biệt là tăng trưởng ngành ở mức cao, sản phẩm chuyển dịch theo hướng sản xuất hàng hóa có giá trị và hiệu quả cao; cơ cấu nội ngành chuyển dịch tích cực theo hướng tăng tỷ trọng ngành chăn nuôi, lâm nghiệp và thủy sản. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng toàn ngành còn thấp so với mục tiêu Đề án; tỷ trọng ngành trồng trọt vẫn cao trong cơ cấu ngành nông nghiệp, tỷ trọng ngành thủy sản, chăn nuôi tăng khá song giá trị còn thấp và thiếu bền vững. Nguyên nhân chủ yếu do quá trình tổ chức thực hiện Đề án còn có nhiều hạn chế, bất cập. Với lý do đó, học viên chọn đề tài “Tổ chức thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững tỉnh Hòa Bình” để làm luận văn thạc sĩ chuyên ngành QLKT và Chính sách tại trường Đại học Kinh tế quốc dân, với mong muốn đóng góp phần nào vào phát triển kinh tế của tỉnh Hòa Bình.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

PHẠM MINH LONG

TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ ÁN TÁI CƠ CẤU NGÀNH NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG NÂNG CAO GIÁ TRỊ VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG TỈNH

HÒA BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

HÀ NỘI - NĂM 2019

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

PHẠM MINH LONG

TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ ÁN TÁI CƠ CẤU NGÀNH NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG NÂNG CAO GIÁ TRỊ VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG TỈNH

HÒA BÌNH

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ VÀ CHÍNH SÁCH

MÃ NGÀNH: 834.410

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học:

TS MAI CÔNG QUYỀN

HÀ NỘI - NĂM 2019

LỜI CAM ĐOAN

Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật Tôicam đoan nghiên cứu này này do tôi tự thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sựtrung thực trong học thuật

Hà Nội, tháng năm 2019

Tác giả luận văn

Phạm Minh Long

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban giám hiệu, các nhà khoa học, các thầy giáo, côgiáo và Viện Đào tạo sau đại học Trường Đại học Kinh tế quốc dân đã cung cấp chotôi những tri thức quý báu trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu

Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS Mai Công Quyền – người Thầy đã trực tiếp hướng dẫn tận tình cho tác giả trong thực hiện luận văn,

cám ơn các thầy giáo, cô giáo khoa Khoa học quản lý của Trường Đại học Kinh tếquốc dân đã trực tiếp giảng dạy và giúp đỡ về mặt khoa học cho tôi trong suốt quátrình học tập và thực hiện luận văn này

Mặc dù rất tâm huyết với đề tài và đã có rất nhiều cố gắng nhưng không thểtránh khỏi những hạn chế, thiếu sót; kính mong quý thầy, cô giáo tiếp tục chỉ dẫn,bạn bè, đồng nghiệp góp ý để luận văn được hoàn thiện hơn

Xin trân trọng cảm ơn!

Hà Nội, tháng 11 năm 2019

Tác giả luận văn

Phạm Minh Long

1.1.1 Khái niệm 71.1.2 Mục tiêu của đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp 9

1.2 Tổ chức thực hiện đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững của chính quyền tỉnh 11

1.2.2 Nội dung tổ chức thực hiện đề án 121.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức thực hiện đề án tái cơ cấu ngành nôngnghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững 17

1.3 Kinh nghiệm thực tiễn về tổ chức thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững của một số tỉnh và bài học rút ra cho tỉnh Hòa Bình 20

1.3.2 Bài học rút ra cho tỉnh Hòa Bình 23

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ ÁN TÁI CƠ CẤU NGÀNH NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG NÂNG CAO GIÁ TRỊ VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG TỈNH HÒA BÌNH 24

2.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo

hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững tỉnh Hòa Bình 24

2.1.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của tỉnh Hòa Bình có ảnh hưởng đến cơ cấu ngành nông nghiệp 24

2.1.2 Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững tỉnh Hòa Bình 29

2.2 Thực trạng ngành nông nghiệp tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2016- 2018 31

2.2.1 Kết quả thực hiện một số chỉ tiêu phát triển kinh tế và nông nghiệp trong giai đoạn 2016- 2018 31

2.2.2 Kết quả sau 3 năm thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp 32

2.3 Thực trạng tổ chức thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững trên địa bàn tỉnh Hòa Bình 38

2.3.1 Thực trạng công tác chuẩn bị triển khai 38

2.3.2 Chỉ đạo thực hiện 46

2.3.3 Kiểm soát sự thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp 53

2.4 Đánh giá tổ chức thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững trên địa bàn tỉnh Hòa Bình 55

2.4.1 Đánh giá kết quả và thành công trong thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững tỉnh Hòa Bình 55

2.4.2 Hạn chế trong tổ chức thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững tỉnh Hòa Bình 61

2.4.3 Nguyên nhân của những hạn chế 62

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ ÁN TÁI CƠ CẤU NGÀNH NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG NÂNG CAO GIÁ TRỊ VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG TỈNH HÒA BÌNH 64

3.1 Mục tiêu và phương hướng hoàn thiện tổ chức thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp tỉnh Hòa Bình đến năm 2025 64

3.1.1 Mục tiêu tổng quát về phát triển nông nghiệp tỉnh Hòa Bình 64

3.1.2 Mục tiêu về tổ chức thực hiện Đề án của tỉnh Hòa Bình giai đoạn đến 2025 64

3.1.3 Phương hướng hoàn thiện tổ chức thực hiện Đề án tái cơ cấu theo hướng

nâng cao giá trị và phát triển bền vững của tỉnh Hòa Bình 66

3.2 Một số giải pháp hoàn thiện tổ chức thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững tỉnh Hòa Bình 72

3.2.1 Hoàn thiện chuẩn bị triển khai Đề án 72

3.2.2 Hoàn thiện chỉ đạo thực hiện Đề án 78

3.2.3 Hoàn thiện kiểm soát sự thực hiện Đề án 81

3.2.4 Các giải pháp khác 83

3.3 Kiến nghị 84

3.3.1 Với chính quyền tỉnh 84

3.3.2 Với Chính phủ và Bộ, ngành có liên quan 84

KẾT LUẬN 86 TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Từ viết tắt Diễn giải

CNH – HĐH Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa

CNUDCNC Công nghiệp ứng dụng công nghệ cao

DANH MỤC BẢNG, HÌNH, HỘP, BIỂU ĐỒ

BẢNG

Bảng 2.1 Tình hình sử dụng đất đai tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2016 – 2018 26

Bảng 2.2 Các chỉ tiêu kinh tế thực hiện giai đoạn 2016- 2018 27

Bảng 2.3 Một số chỉ tiêu xã hội tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2016-2018 28

Bảng 2.4 Tăng trưởng GRDP các ngành tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2016-2018 31

Bảng 2.5 Chuyển dịch cơ cấu nội bộ ngành nông nghiệp 32

Bảng 2.6 Một số văn bản của tỉnh Hòa Bình về tái cơ cấu ngành nông nghiệp giai đoạn 2016- 2018 41

Bảng 2.7: Tổng hợp kết quả tập huấn thực hiện Đề án giai đoạn 2016-2018 44

Bảng 2.8 Tổng hợp kết quả điều tra cán bộ về chuẩn bị thực hiện Đề án 45

Bảng 2.9: Tổng hợp kết quả thực hiện công tác tuyên truyền Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2016- 2018 47

Bảng 2.10: Vốn thực hiện từng chương trình chính trong thực hiện Đề án 48

Bảng 2.11: Kết quả khảo sát về công tác kiểm soát sự thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp của chính quyền tỉnh Hòa Bình 55

Bảng 2.12 Thống kê các chỉ tiêu thực hiện tốt của Đề án tái cơ cấu 57

Bảng 3.1 Cơ cấu kinh tế ngành chăn nuôi đến năm 2020 định hướng đến năm 2025 tỉnh Hòa Bình 70

HÌNH: Hình 2.1: Ban Chỉ đạo thực thi chính sách tái cơ cấu nông nghiệp Tỉnh Hòa Bình.49 HỘP: Hộp 2.1 Phỏng vấn về thực trạng công tác phối hợp trong thực hiện Đề án 65

Hộp 2.2 Đánh giá kết quả và thành công trong thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp tỉnh Hòa Bình 72

BIỂU ĐỒ:

Biểu đồ 2.1 Biểu đồ diện tích gieo trồng giai đoạn 2016-2018 42Biểu đồ 2.2 Tổng đàn gia súc, gia cầm giai đoạn 2016-2018 44Biểu đồ 2.3 Sản lượng cá giai đoạn 2016-2018 44

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

PHẠM MINH LONG

TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ ÁN TÁI CƠ CẤU NGÀNH NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG NÂNG CAO GIÁ TRỊ VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG TỈNH

HÒA BÌNH

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ VÀ CHÍNH SÁCH

MÃ NGÀNH: 834.410

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ

HÀ NỘI - NĂM 2019

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Tái cơ cấu kinh tế trong đó có tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướngnâng cao chất lượng, hiệu quả và phát triển bền vững là một trong các nhiệm vụ cấpbách đặt ra cho Chính phủ và chính quyền các tỉnh Hòa Bình là một tỉnh có tiềmnăng lợi thế về nông nghiệp Những năm qua, vượt nhiều thách thức, ngành nôngnghiệp Hòa Bình đã hoàn thành tốt các chỉ tiêu, kế hoạch đề ra Giá trị sản xuấttoàn ngành năm 2017 đạt 8.067 tỷ đồng, tăng 4,61% so với năm 2016 Cơ cấungành chuyển dịch tích cực theo hướng tăng tỷ trọng ngành thủy sản và chăn nuôi

Tuy nhiên, các thành tựu đạt được trong nông nghiệp của tỉnh trong thời gianqua vẫn chưa đáp ứng được mong đợi, chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thếcủa tỉnh Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp còn chậm, tăng trưởng nôngnghiệp chủ yếu dựa vào các yếu tố chiều rộng, đóng góp của khoa học công nghệ

và hiệu quả sử dụng nguồn lực đến tăng trưởng nông nghiệp của tỉnh còn khiêmtốn, phần lớn sản phẩm nông nghiệp vẫn là sản phẩm truyền thống dựa chủ yếu dựavào vốn, tài nguyên và lao động, chưa cải thiện được vị trí trong chuỗi giá trị củangành

Hiện nay, hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam diễn ra ngày càng sâu rộngcùng với diễn biến khá nhanh của biến đổi khí hậu tạo ra những thời cơ và tháchthức mới cho phát triển nông nghiệp của tỉnh Bối cảnh mới cùng với những hạnchế trong phát triển nông nghiệp hiện nay đòi hỏi Hòa Bình phải tiến hành nhữngbước đột phá trong cơ cấu kinh tế ngành nông nghiệp, tạo ra những động lực tăngtrưởng mới nhằm tận dụng được những cơ hội đồng thời vượt qua được nhữngthách thức trong tương lai gần

Để góp phần vào giải quyết vấn đề này, UBND tỉnh Hòa Bình đã ban hànhQuyết định số 1064/QĐ-UB, ngày 31/8/2015 về Phê duyệt Đề án tái cơ cấu ngànhnông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững tỉnh Hòa Bình đếnnăm 2020 Đề án có hiệu lực từ năm 2016 đến năm 2020 và hiện đang đượcUBND tỉnh Hòa Bình triển khai Căn cứ Bộ tiêu chí giám sát thực hiện tái cơ cấu

ngành nông nghiệp, Đề án cho thấy có 8/14 chỉ tiêu vượt so với mục tiêu khu vựcmiền núi phía Bắc, đặc biệt là tăng trưởng ngành ở mức cao, sản phẩm chuyển dịchtheo hướng sản xuất hàng hóa có giá trị và hiệu quả cao; cơ cấu nội ngành chuyểndịch tích cực theo hướng tăng tỷ trọng ngành chăn nuôi, lâm nghiệp và thủy sản.Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng toàn ngành còn thấp so với mục tiêu Đề án; tỷ trọngngành trồng trọt vẫn cao trong cơ cấu ngành nông nghiệp, tỷ trọng ngành thủy sản,chăn nuôi tăng khá song giá trị còn thấp và thiếu bền vững Nguyên nhân chủ yếu

do quá trình tổ chức thực hiện Đề án còn có nhiều hạn chế, bất cập

Với lý do đó, học viên chọn đề tài “Tổ chức thực hiện Đề án tái cơ cấungành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững tỉnh HòaBình” để làm luận văn thạc sĩ chuyên ngành QLKT và Chính sách tại trường Đạihọc Kinh tế quốc dân, với mong muốn đóng góp phần nào vào phát triển kinh tếcủa tỉnh Hòa Bình

2 Tình hình nghiên cứu

Các nghiên cứu có liên quan đến tái cơ cấu kinh tế nông nghiệp ở một số địaphương nước ta những năm gần đây của các tác giả Lê Thị Thu Hằng (2015),Lương Minh Cừ (2016), Lê Bá Tâm (2016) Tác giả nhận thấy rằng, do mục đích,phương pháp tiếp cận, thời gian, cách thức tổ chức thực hiện khác nhau, các côngtrình trên chưa nghiên cứu về tổ chức thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp theohướng nâng cao gía trị sản phẩm nông nghiệp và phát triển bền vững trên địa bàntỉnh Ở Hòa Bình, mặc dù đã có Đề án về tái cơ cấu ngành nông nghiệp nhưng tácđộng của chính quyền tỉnh và các cơ quan ban ngành có liên quan trong quá trình tổchức thực hiện Đề án còn chưa thể hiện rõ, nên cho đến nay kết quả thực hiện mụctiêu của Đề án còn hạn chế Do vậy, luận văn muốn nghiên cứu sâu về quá trình tổchức thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị vàphát triển bền vững, đề xuất một số giải pháp nhằm thúc đẩy thực hiện tái cơ cấunông nghiệp của địa phương theo hướng bền vững trong thời kì CNH - HĐH đấtnước

3 Mục tiêu nghiên cứu

- Xác định khung nghiên cứu về tổ chức thực hiện Đề án tái cơ cấu kinh tế

ngành nông nghiệp của chính quyền tỉnh

- Phân tích thực trạng tổ chức thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệptheo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững của chính quyền tỉnh Hòa Bìnhgiai đoạn 2016- 2018, đánh giá kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân củanhững hạn chế trong tổ chức thực hiện Đề án nêu trên

- Đề xuất phương hướng và giải pháp hoàn thiện tổ chức thực hiện Đề án tái

cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững tỉnhHòa Bình đến 2025 nhằm đạt được các mục tiêu của Đề án một cách hiệu quả

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Tổ chức thực hiện “Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nângcao giá trị và phát triển bền vững tỉnh Hòa Bình”

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung: Các nội dung được tiếp cận dưới góc độ quá trình tổ chức

thực hiện chính sách công gồm: chuẩn bị triển khai, chỉ đạo triển khai và cuối cùng

là kiểm soát sự thực hiện đề án Trong đó chủ thể chịu trách nhiệm chính là chínhquyền tỉnh Hòa Bình

- Về không gian: Địa bàn tỉnh Hòa Bình, có tìm hiểu kinh nghiệm một số

tỉnh để tham khảo, học hỏi

- Về thời gian: Số liệu thứ cấp phản ảnh giai đoạn 2016-2018; số liệu sơ

cấp được thu thập vào tháng 3/2019; giải pháp đề xuất đến 2025, tầm nhìn đếnnăm 2030

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Khung nghiên cứu

Nguồn: Tổng hợp từ giáo trình Chính sách Kinh tế - Xã hội

Hình 1 Khung nghiên cứu của luận văn

5.2 Quy trình nghiên cứu

Bước 1: Nghiên cứu lý thuyết và các tài liệu liên quan từ đó xác định khung

nghiên cứu về tổ chức thực hiện đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng

cao giá trị và phát triển bền vững trên địa bàn tỉnh

Bước 2: Thu thập số liệu thứ cấp và sơ cấp về thực trạng tổ chức thực hiện

Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền

vững tỉnh Hòa Bình trong giai đoạn 2016-2018

Bước 3: Xử lý số liệu để phân tích thực trạng tổ chức thực hiện Đề án tái cơ

cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững của tỉnh

Hòa Bình trong giai đoạn 2016- 2018

- Xây dựng các kế hoạch triển khai

-Ban hành văn bản hướng dẫn

- Tổ chức tập huấn

2 Chỉ đạo triển khai:

- Truyền thông và tư vấn

- Vận hành các nguồn vốn.

- Phối hợp hoạt động

- Thực hiên các kê hoạch

3 Kiểm soát sự thực hiện:

- Xây dựng hệ thống thông tin phản hồi

- Giám sát và đánh giá việc thực hiện

- Phát triển ngành nông nghiệp phù hợp với quy hoạch và định hướng chung của tỉnh; cơ cấu các ngành nông nghiệp chuyển đổi theo hướng hiệu quả

-Tăng thu nhập, nâng cao đời sống của các hộ làm nông nghiệp.

Bước 4: Đánh giá thành công và hạn chế của công tác tổ chức thực hiện Đề

án, chỉ ra nguyên nhân của các hạn chế đó

Bước 5: Đề xuất các giải pháp hoàn thiện tổ chức thực hiện Đề án tái cơcấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững tỉnhHòa Bình

5.3 Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu

* Phương pháp thu thập số liệu: Luận văn sử dụng cả số liệu thứ cấp và sơ cấp.

- Nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập từ các báo cáo của Tỉnh ủy, HĐND vàUBND tỉnh Hòa Bình, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hòa Bình, sởTài nguyên- Môi trường, Sở Tài chính - Kế hoạch, sở Kế hoạch – Đầu tư, Ngânhàng Nhà nước chi nhánh tỉnh Hòa Bình, Sở Thông tin và truyền thông, Đài phátthanh Truyền hình tỉnh trong việc lập bộ máy triển khai, lập kế hoạch, giải ngânphân bổ nguồn lực, công tác truyền thông và tư vấn thực hiện các chính sách ưu đãi,các số liệu được công bố về tình hình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệpcủa tỉnh,v.v

- Ngoài ra, tác giả cũng thu thập số liệu sơ cấp thông qua phương pháp điều tra

và phỏng vấn

* Phương pháp xử lý số liệu

Tác giả sử dụng các phương pháp thống kê, phương pháp phân tích và tổnghợp, phương pháp so sánh, từ đó khái quát thành những kết luận có căn cứ khoahọc Các số liệu điều tra được xử lý qua phần mềm Excel

6 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luậnvăn gồm 3 chương

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ ÁN TÁI CƠ CẤU NGÀNH NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG

NÂNG CAO GIÁ TRỊ VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

1.1 Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát

triển bền vững

1.1.1 Khái niệm

“Đề án là văn bản dùng để trình bày có hệ thống về một kế hoạch, giảipháp giải quyết nhiệm vụ, một vấn đề nhất định để cấp có thẩm quyền phêduyệt” (trích khoản 20 Điều 4 Quy định số 66/QĐ/TW của Ban Bí thư Trungương Đảng ngày 06/02/2017 về thể loại, thẩm quyền ban hành văn bản và thểthức văn bản của Đảng)

Tổng hợp các khái niệm nêu trên, tác giả luận văn đưa ra khái niệm sau:

Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp là văn bản được cấp có thẩm quyền phê duyệt trong đó trình bày có hệ thống về kế hoạch chuyển đổi các ngành nông nghiệp trên cơ sở áp dụng khoa học công nghệ hiện đại, sử dụng có hiệu quả các nguồn lực và liên kết theo chuỗi giá trị, nhằm tạo ra các nông sản có chất lượng và giá trị cao, phù hợp với nhu cầu thị trường, nâng cao thu nhập cho nông dân và đảm bảo nông nghiệp phát triển bền vững

Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp thực chất cũng là một kế hoạch nên nộidung của Đề án cũng bao gồm 3 yếu tố cấu thành chủ yếu đó là: mục tiêu của đề án;các giải pháp thực hiện mục tiêu; các nguồn lực sẽ được huy động để thực hiện mụctiêu của đề án

1.1.2 Mục tiêu của đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp

Mục tiêu chung của Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp nhằm nâng cao giá

trị gia tăng và phát triển bền vững sản xuất nông nghiệp dựa trên đổi mới tổ chứcsản xuất; đẩy mạnh liên kết giữa sản xuất và thị trường, ứng dụng khoa học côngnghệ; chuyên môn hóa và tạo việc làm ổn định cho nông dân, chuyển dịch lao động

từ lĩnh vực nông nghiệp; nâng cao thu nhập, đời sống của dân cư nông thôn; bảo vệmôi trường sinh thái và xây dựng nông thôn mới

1.1.3 Nội dung của Đề án

- Đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu cây trồng; giảm dần diện tích gieo trồng cây hàngnăm có hiệu quả thấp sang trồng các loại cây công nghiệp, nguyên liệu phục vụ chế biến,thức ăn chăn nuôi; thực hiện cải tạo được vườn tạp sang trồng cây ăn quả phù hợp

- Phát triển sản xuất nông nghiệp sinh thái với các sản phẩm sạch, thânthiện với môi trường, có năng suất cao và có giá trị lớn, phù hợp với điều kiện tựnhiên và thổ nhưỡng của tỉnh nhằm phục vụ cho thị trường Phát triển sản xuấtnông nghiệp theo hướng hàng hóa, công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với chếbiến; đẩy mạnh liên kết, hình thành các chuỗi giá trị sản xuất, chế biến và tiêu thụ,nâng cao giá trị sản phẩm

- Điều chỉnh cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng tăng tỷ trọng chăn nuôi, câytrồng có giá trị kinh tế cao, dịch vụ nông nghiệp; tập trung vào các sản phẩm đặc sản

- Phát triển các HTX sản xuất nông nghiệp kiểu mới để đẩy mạnh cung ứngcác dịch vụ nông nghiệp, làm đầu mối đón nhận và triển khai dịch khuyến nông, tíndụng, hỗ trợ marketing, quản lý chất lượng, kiểm soát bảo vệ thực vật, bảo vệ rừng,quản lý mặt nước Khuyến khích và thu hút các doanh nghiệp đầu tư vào nôngnghiệp, nông thôn Hỗ trợ các HTX, các doanh nghiệp xây dựng nhà kho, sân phơi,xưởng sơ chế, chế biến để bảo quản sau thu hoạch theo hướng hiện đại, nhằm giảmtổn thất sau thu hoạch và nâng cao giá trị của sản phẩm Khuyến khích các HTX,các doanh nghiệp liên kết, ký kết hợp đồng sản xuất, chế biến, tiêu thụ nông sản vớinông dân, bảo đảm lợi ích hài hòa giữa các chủ thể tham gia; phát triển các nhómnông dân hợp tác tự nguyện, liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị

- Tạo điều kiện và xây dựng chính sách hỗ trợ để doanh nghiệp và các thành phầnkinh tế đầu tư, nâng cấp toàn diện về công nghệ, máy móc thiết bị, nhân lực, mở rộng sảnxuất để chế biến sâu đối với các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu

1.2 Tổ chức thực hiện đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng

nâng cao giá trị và phát triển bền vững của chính quyền tỉnh

1.2.1 Khái niệm và mục tiêu của tổ chức thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành

nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững

Tổ chức thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững là quá trình chuẩn bị triển khai, chỉ đạo triển khai và

tế quốc dân xuất bản năm 2010)

1.2.2 Nội dung tổ chức thực hiện đề án

1.2.2.1 Chuẩn bị triển khai

a Thành lập, kiện toàn bộ máy tổ chức thực hiện đề án

b Ban hành văn bản hướng dẫn và lập kế hoạch triển khai

c Công tác tập huấn, bồi dưỡng cán bộ

1.2.2.2 Chỉ đạo thực hiện

a) Công tác thông tin, tuyên truyền

b) Nguồn ngân sách

c) Phối hợp hoạt động giữa các ban, ngành, tổ chức

d) Thực hiện các kế hoạch triển khai:

1.2.2.3 Kiểm soát sự thực hiện Đề án

1.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức thực hiện đề án tái cơ cấu ngành

nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững

1.2.3.1 Yếu tố thuộc về tỉnh

1.2.3.2 Yếu tố thuộc môi trường bên ngoài

1.3 Kinh nghiệm thực tiễn về tổ chức thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành

nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững của một số tỉnh và

bài học rút ra cho tỉnh Hòa Bình

Để thực hiện có hiệu quả Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp trên địa bàn,

Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn cần chủ động hướng dẫn các địa phươngtriển khai những chính sách thuộc ngành; tham mưu rà soát, điều chỉnh quy hoạchngành phù hợp với định hướng tái cơ cấu Bên cạnh đó, cần lựa chọn những sảnphẩm chủ lực, có lợi thế đối với tỉnh Hòa Bình và có khả năng cạnh tranh trên thịtrường để nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững; chủ động chuyển đổidiện tích đất trồng lúa kém hiệu quả sang trồng cây có giá trị kinh tế cao hơn; chú

CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ ÁN TÁI CƠ CẤU NGÀNH NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG NÂNG CAO GIÁ TRỊ VÀ PHÁT

TRIỂN BỀN VỮNG TỈNH HÒA BÌNH

2.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội tỉnh Hòa Binh và Đề

án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và pháttriển bền vững tỉnh Hòa Bình

2.1.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của tỉnh Hòa Bình có ảnh

hưởng đến cơ cấu ngành nông nghiệp

2.1.2 Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và

phát triển bền vững tỉnh Hòa Bình

2.1.2.1 Mục tiêu của Đề án

Phát triển nông nghiệp, nông thôn bền vững cả về kinh tế- xã hội và môitrường nhằm nâng cao giá trị, hiệu quả và khả năng cạnh tranh của ngành gắn vớixây dựng nông thôn mới, cải thiện đời sống của nông dân, góp phần xóa đói giảmnghèo và bảo vệ môi trường; Xây dựng nền nông nghiệp theo hướng hiện đại, hiệuquả, chất lượng, đáp ứng tốt hơn nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng trongnước và hướng tới xuất khẩu

2.1.2.2 Chủ thể và đối tượng

* Chủ thể thực hiện đề án:

- Chính quyền cấp tỉnh, trực tiếp là UBND tỉnh Hòa Bình

- Các cơ quan chuyên môn của tỉnh: Sở Kế hoạch & Đầu tư; Sở Nông nghiệp &

PTNT; Sở Công thương, Sở Giao thông vận tải; Sở Xây dựng; Sở Tài nguyên & Môitrường; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Sở Lao động – Thương binh và Xã hội; SởKhoa học và công nghệ; Ban Quản lý các khu công nghiệp; Sở Ngoại vụ; Sở Nội vụ;Liên minh Hợp tác xã; Sở Thông tin và Truyền thông, các cơ quan báo chí, phát thanh,truyền hình; Sở Tư pháp … UBND các huyện, thành phố

* Đối tượng tác động: Các đối tượng làm trong ngành nông nghiệp tại tỉnhHòa Bình

2.1.2.3 Nội dung cơ bản của Đề án

Đề án chú trọng làm rõ c huyển dịch cơ cấu kinh tế nội bộ ngành nôngnghiệp theo hướng sản xuất sản phẩm có giá trị kinh tế cao, hiệu quả kinh tếtốt, sản phẩm đặc trưng có thương hiệu, đảm bảo phát triển bền vững gắn vớixây dựng nông thôn mới

2.2 Thực trạng ngành nông nghiệp tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2016- 2018

2.2.1 Một số chỉ tiêu phát triển kinh tế nông nghiệp tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2016- 2018

2.2.2 Kết quả sau 3 năm thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp

2.2.2.1 Về đề án, quy hoạch

Trong 3 năm đã rà soát, điều chỉnh và lập mới 9 quy hoạch phục vụ tái cơcấu ngành nông nghiệp, gồm: Quy hoạch thủy sản, quy hoạch chăn nuôi, quy hoạchvùng sản xuất rau an toàn tập trung, quy hoạch vùng sản xuất cam an toàn tập trung,quy hoạch vùng và khu ứng dung nông nghiệp công nghệ cao, quy hoạch dược liệu,quy hoạch mía, quy hoạch vùng chuyển hóa rừng kinh doanh gỗ lớn, quy hoạch bảo

vệ và phát triển rừng, quy hoạch tổng thể phát triển ngành nông nghiệp

2.3 Thực trạng tổ chức thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo

hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững trên địa bàn tỉnh Hòa Bình

2.3.1 Thực trạng công tác chuẩn bị triển khai

2.3.1.1 Bộ máy tổ chức thực hiện Đề án

Thực hiện Quyết định số 1604/QĐ-UBND năm 31/8/2015 phê duyệt Đề ántái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bềnvững tỉnh Hòa Bình đến năm 2020, Chủ tịch UBND tỉnh quyết định thành lập Banchỉ đạo thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị

gia tăng và phát triển bền vững gắn với xây dựng nông thôn mới tỉnh Hòa Bình đếnnăm 2020 tại Quyết định số 1631/QĐ-UBND ngày 22/6/2016

Rà soát, điều chỉnh quy hoạch phát triển chăn nuôi tỉnh Hòa Bình đến năm 2020,định hướng đến năm 2030 tỉnh hòa bình; Quyết định số 2245/QĐ-UBND phê duyệt

dự án rà soát, điều chỉnh, bổ sung Quy hoạch cây có múi, an toàn tập trung tỉnh HòaBình đến năm 2020; Quyết định số 3370/QĐ-UBND ngày 30/12/2016 Phê duyệt dự

án rà soát, bổ sung quy hoạch thủy lợi tỉnh Hòa Bình đến năm 2020, định hướngđến năm 2030…

b/ Lập kế hoạch triển khai

Việc lập Kế hoạch triển khai Đề án đòi hỏi phải có các kế hoạch cụ thể như:

kế hoạch truyền thông, kế hoạch vốn, kế hoạch đào tạo, tập huấn kĩ năng trồng trọt,chăn nuôi, kế hoạch ứng dụng khoa học và công nghệ, kế hoạch chuyển đổi câytrồng, vật nuôi,…

2.3.1.3 Thực trạng công tác tập huấn cán bộ

Đào tạo, tập huấn về chuyên môn cho 200 lượt cán bộ kỹ thuật, tổ chức 2 lớpgiảng viên nông dân (TOT) với 26 người tham gia, hơn 100 lớp đào tạo nghề cholao động nông thôn, cấp chứng chỉ nghề cho gần 400 người tham gia, đào tạokhoảng 1.000 lớp tập huấn về trồng trọt và BVTV với hơn 10.000 nông dân thamgia; Tổ chức 66 lớp nâng cao kiến thức khuyến nông cho 2.263 lượt gồm cán bộkhuyến nông và người sản xuất;Tổ chức khoảng 40 lớp tập huấn kỹ thuật chăn nuôigia súc, gia cầm, nâng cao kiến thức quản lý nhà nước về thức ăn chăn nuôi chokhoảng 1500 cán bộ thú y, người tham gia chăn nuôi sản xuất

2.3.2 Chỉ đạo thực hiện

2.3.2.1 Công tác tuyên truyền, phổ biến cho các hộ nông dân

Triển khai sâu rộng mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp và chương trình ưu tiênthực hiện trong Đề án tái cơ cấu và Kế hoạch thực hiện tái cơ cấu trên các lĩnh vựcnhằm thống nhất và nâng cao nhận thức của cán bộ từ tỉnh đến cơ sở Qua đó các cơquan quản lý từ cấp tỉnh đến các địa phương, người dân, doanh nghiệp trên địa bàntỉnh đã nhận thức rõ tầm quan trọng của việc thực hiện đề án tái cơ cấu ngành nôngnghiệp nói chung và phát triển các sản phẩm chủ lực, lợi thế nói riêng, trên cơ sởphát huy sản phẩm có lợi thế của vùng

2.3.2.2 Thực trạng ngân sách thực hiện

Dựa trên nguồn lực tài chính của đề tài, thực tế là, UBND Tỉnh đã rà soát,

phân loại dự án đầu tư, điều chỉnh nguồn vốn và hình thức đầu tư để thu hút nguồnlực toàn xã hội phát triển ngành nông nghiệp

2.3.2.3 Thực trạng phối hợp các bên liên quan

Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có chức năng:

Chủ trì, phối hợp với các Sở, Ban, ngành và chính quyền địa phương, cácđơn vị chuyên ngành rà soát, bổ sung, lập mới các quy hoạch theo yêu cầu;

2.4 Đánh giá tổ chức thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo

hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững trên địa bàn tỉnh Hòa Bình

2.4.1 Đánh giá thành công tổ chức thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông

nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững tỉnh Hòa Bình

2.4.2 Hạn chế trong tổ chức thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp

theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững tỉnh Hòa Bình

CHƯƠNG 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC THỰC HIỆN

ĐỀ ÁN TÁI CƠ CẤU NGÀNH NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG NÂNG CAO

GIÁ TRỊ VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG TỈNH HÒA BÌNH

3.1 Mục tiêu và định hướng ngành nông nghiệp tỉnh Hòa Bình đến năm 2020

3.1.1 Mục tiêu tổng quát

3.1.2 Phương hướng hoàn thiện tổ chức thực hiện Đề án tái cơ cấu theo

hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững của tỉnh Hòa Bình

3.1.2.1 Phương hướng phát triển ngành trồng trọt

3.1.2.2 Phương hướng phát triển ngành chăn nuôi

3.1.2.3 Phương hướng phát triển ngành thủy sản

3.1.2.4 Phương hướng phát triển ngành lâm nghiệp

3.1.2.5 Phát triển nông nghiệp công nghệ cao đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030

3.1.2.6 Phát triển sản xuất giống cây trồng, vật nuôi

3.2 Một số giải pháp hoàn thiện tổ chức thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành

nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững tỉnh Hòa Bình

3.2.1 Hoàn thiện chuẩn bị triển khai Đề án

3.2.2 Hoàn thiện chỉ đạo thực hiện Đề án

3.2.3 Hoàn thiện kiểm soát sự thực hiện Đề án

3.3 Kiến nghị

3.3.1 Với chính quyền tỉnh

- Để thực hiện thành công quy hoạch cần có sự chỉ đạo chặt chẽ của Tỉnh uỷ,HĐND, UBND tỉnh, sự phối hợp của các ban ngành và tổ chức thực hiện có hiệuquả ở các huyện và thành phố

- Ngay sau khi quy hoạch được phê duyệt, cần tổ chức công bố rộng rãi đểngười dân được biết UBND các huyện, thành phố cần căn cứ quy hoạch này để xâydựng các kế hoạch phát triển nông nghiệp ngắn hạn, trung hạn đảm bảo phù hợp,không phá vỡ quy hoạch

xvi

3.3.2 Với Chính phủ và Bộ, ngành có liên quan

+ Có những chính sách phù hợp để giúp Hòa Bình nói riêng, các tỉnh trongvùng trung du miền núi Bắc Bộ nói chung tăng cường liên kết vùng trong sản xuất,chế biến, tiêu thụ sản phẩm nông, lâm thủy sản Chính phủ cần thành lập Ban điềuphối chung trong vấn đề liên kết vùng, trong đó có nhiệm vụ quan trọng bậc nhấccủa Ban điều phối là chú trọng dự báo thông tin thị trường, có những chuyên giaphân tích, dự báo nhu cầu thị trường chuyên sâu Trên cơ sở xác định nhu cầu củathị trường về số lượng, chủng loại, tiêu chuẩn… thì công việc điều tiết sản xuất sẽtrở nên phù hợp hơn, gắn với nhu cầu thị trường hơn

+ Có những chính sách phù hợp để đầu tư, hỗ trợ cho sản xuất nông lâm thủysản, đặc biệt là mở rộng thị trường tiêu thụ và chế biến nông sản

+ Triển khai các dự án hạ tầng ưu tiên nhằm tạo ra sự đột phá trong sản xuấtnông lâm thủy sản

Là tỉnh có lợi thế sản xuất cây có múi, mía, rau an toàn, đại gia súc, nuôi cálòng hồ, dược liệu và ong kiến nghị Bộ NN&PTNT phối hợp với các bộ, ngànhliên quan và các địa phương rà soát triển khai các hợp đồng thu mua và xuất khẩunhằm đảm bảo lợi ích hợp lý cho nông dân về lâu dài cần tiến tới kiểm soát nguồncung, Chính phủ cần chỉ đạo các bộ, ngành liên quan sớm trình Chính phủ banhành Nghị định về sản xuất và xuất khẩu các mặt hàng nói trên, gắn kết từ khâusản xuất, tiêu thụ, chế biến đến xuất khẩu, trong đó cần đảm bảo sự gắn kết về lợiích và chính sách Bộ Nông nghiệp và PTNT cần thống nhất chuỗi GTSX; xử lýnghiêm các doanh nghiệp gian lận thương mại, cạnh tranh không bình đẳng; cơcấu lại vốn vay cho người dân và doanh nghiệp theo chu kỳ dài hơn và nghiên cứu

áp dụng cho vay tín chấp

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

PHẠM MINH LONG

TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ ÁN TÁI CƠ CẤU NGÀNH NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG NÂNG CAO GIÁ TRỊ VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG TỈNH

HÒA BÌNH

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ VÀ CHÍNH SÁCH

MÃ NGÀNH: 834.410

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học:

TS MAI CÔNG QUYỀN

HÀ NỘI - NĂM 2019

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Tái cơ cấu kinh tế trong đó có tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướngnâng cao chất lượng, hiệu quả và phát triển bền vững là một trong các nhiệm vụ cấpbách đặt ra cho Chính phủ và chính quyền các tỉnh Hòa Bình là một tỉnh có tiềmnăng lợi thế về nông nghiệp Những năm qua, vượt nhiều thách thức, ngành nôngnghiệp Hòa Bình đã hoàn thành tốt các chỉ tiêu, kế hoạch đề ra Giá trị sản xuấttoàn ngành năm 2017 đạt 8.067 tỷ đồng, tăng 4,61% so với năm 2016 Cơ cấungành chuyển dịch tích cực theo hướng tăng tỷ trọng ngành thủy sản và chăn nuôi

Tuy nhiên, các thành tựu đạt được trong nông nghiệp của tỉnh trong thời gianqua vẫn chưa đáp ứng được mong đợi, chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thếcủa tỉnh Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp còn chậm, tăng trưởng nôngnghiệp chủ yếu dựa vào các yếu tố chiều rộng, đóng góp của khoa học công nghệ

và hiệu quả sử dụng nguồn lực đến tăng trưởng nông nghiệp của tỉnh còn khiêmtốn, phần lớn sản phẩm nông nghiệp vẫn là sản phẩm truyền thống dựa chủ yếu dựavào vốn, tài nguyên và lao động, chưa cải thiện được vị trí trong chuỗi giá trị củangành

Hiện nay, hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam diễn ra ngày càng sâu rộngcùng với diễn biến khá nhanh của biến đổi khí hậu tạo ra những thời cơ và tháchthức mới cho phát triển nông nghiệp của tỉnh Bối cảnh mới cùng với những hạnchế trong phát triển nông nghiệp hiện nay đòi hỏi Hòa Bình phải tiến hành nhữngbước đột phá trong cơ cấu kinh tế ngành nông nghiệp, tạo ra những động lực tăngtrưởng mới nhằm tận dụng được những cơ hội đồng thời vượt qua được nhữngthách thức trong tương lai gần

Để góp phần vào giải quyết vấn đề này, UBND tỉnh Hòa Bình đã ban hànhQuyết định số 1064/QĐ-UB, ngày 31/8/2015 về Phê duyệt Đề án tái cơ cấu ngànhnông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững tỉnh Hòa Bình đếnnăm 2020 Đề án có hiệu lực từ năm 2016 đến năm 2020 và hiện đang đượcUBND tỉnh Hòa Bình triển khai Căn cứ Bộ tiêu chí giám sát thực hiện tái cơ cấu

ngành nông nghiệp, Đề án cho thấy có 8/14 chỉ tiêu vượt so với mục tiêu khu vựcmiền núi phía Bắc, đặc biệt là tăng trưởng ngành ở mức cao, sản phẩm chuyển dịchtheo hướng sản xuất hàng hóa có giá trị và hiệu quả cao; cơ cấu nội ngành chuyểndịch tích cực theo hướng tăng tỷ trọng ngành chăn nuôi, lâm nghiệp và thủy sản.Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng toàn ngành còn thấp so với mục tiêu Đề án; tỷ trọngngành trồng trọt vẫn cao trong cơ cấu ngành nông nghiệp, tỷ trọng ngành thủy sản,chăn nuôi tăng khá song giá trị còn thấp và thiếu bền vững Nguyên nhân chủ yếu

do quá trình tổ chức thực hiện Đề án còn có nhiều hạn chế, bất cập

Với lý do đó, học viên chọn đề tài “Tổ chức thực hiện Đề án tái cơ cấungành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững tỉnh HòaBình” để làm luận văn thạc sĩ chuyên ngành QLKT và Chính sách tại trường Đạihọc Kinh tế quốc dân, với mong muốn đóng góp phần nào vào phát triển kinh tếcủa tỉnh Hòa Bình

Lương Minh Cừ (2016) “Chuyển dịch cơ cấu kinh tế, mô hình tăng trưởngkinh tế thành phố Hồ Chí Minh và Việt Nam theo hướng cạnh tranh đến năm2020” Đề tài nghiên cứu về cơ cấu kinh tế và mô hình tăng trưởng kinh tế nôngnghiệp ở Thành phố Hồ Chí Minh theo hướng cạnh tranh, hiện trạng và giải phápnhằm chuyển đổi khu vực KTNN gắn với tái cấu trúc doanh nghiệp

Lê Bá Tâm (2016) “Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướngphát triển bền vững ở tỉnh Nghệ An”, đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về chuyểndịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng bền vững, nêu lên thực trạng vàđưa ra vấn đề về nguồn vốn, nguồn lao động và thực trạng yếu kém của cơ sở

hạ tầng, cơ sở vật chất kĩ thuật phục vụ nông nghiệp địa phương, chuyển tỉ

trọng các lĩnh vực cụ thể trong ngành nông nghiệp và định hướng đồng bộ cácgiải pháp về: quy hoạch sử dụng đất; vốn đầu tư; xây dựng cơ sở hạ tầng, cơ sởvật chất kĩ thuật phục vụ nông nghiệp; sử dụng nguồn nhân lực; khoa học côngnghệ và môi trường; thị trường tiêu thụ nông sản

Tác giả nhận thấy rằng, do mục đích, phương pháp tiếp cận, thời gian, cáchthức tổ chức thực hiện khác nhau, các công trình trên chưa nghiên cứu về tổ chứcthực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao gía trị sản phẩm nôngnghiệp và phát triển bền vững trên địa bàn tỉnh Ở Hòa Bình, mặc dù đã có Đề án

về tái cơ cấu ngành nông nghiệp nhưng tác động của chính quyền tỉnh và các cơquan ban ngành có liên quan trong quá trình tổ chức thực hiện Đề án còn chưa thểhiện rõ, nên cho đến nay kết quả thực hiện mục tiêu của Đề án còn hạn chế Dovậy, luận văn muốn nghiên cứu sâu về quá trình tổ chức thực hiện Đề án tái cơ cấungành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững, đề xuất một

số giải pháp nhằm thúc đẩy thực hiện tái cơ cấu nông nghiệp của địa phương theohướng bền vững trong thời kì CNH - HĐH đất nước

3 Mục tiêu nghiên cứu

- Xác định khung nghiên cứu về tổ chức thực hiện Đề án tái cơ cấu kinh tếngành nông nghiệp của chính quyền tỉnh

- Phân tích thực trạng tổ chức thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệptheo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững của chính quyền tỉnh Hòa Bìnhgiai đoạn 2016- 2018, đánh giá kết quả đạt được, những thành công, hạn chế vànguyên nhân của những hạn chế trong tổ chức thực hiện Đề án nêu trên

- Đề xuất phương hướng và giải pháp hoàn thiện tổ chức thực hiện Đề án tái

cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững tỉnhHòa Bình đến 2025 nhằm đạt được các mục tiêu của Đề án một cách hiệu quả

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Tổ chức thực hiện “Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nângcao giá trị và phát triển bền vững tỉnh Hòa Bình”

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung: Các nội dung được tiếp cận dưới góc độ quá trình tổ chức

thực hiện chính sách công gồm: chuẩn bị triển khai, chỉ đạo triển khai và cuối cùng

là kiểm soát sự thực hiện đề án Trong đó chủ thể chịu trách nhiệm chính là chính

quyền tỉnh Hòa Bình

- Về không gian: Địa bàn tỉnh Hòa Bình, có tìm hiểu kinh nghiệm một số

tỉnh để tham khảo, học hỏi

- Về thời gian: Số liệu thứ cấp phản ảnh giai đoạn 2016-2018; số liệu

sơ cấp được thu thập vào tháng 3/2019; giải pháp đề xuất đến 2025, tầm nhìn

đến năm 2030

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Khung nghiên cứu

-Ban hành văn bản hướng dẫn và xây dựng kế hoạch triển khai

- Tổ chức tập huấn

2 Chỉ đạo triển khai:

- Truyền thông và tư vấn

- Vận hành các nguồn vốn

- Phối hợp hoạt động

- Thực hiên các kê hoạch

3 Kiểm soát sự thực hiện:

- Xây dựng hệ thống thông tin phản hồi

- Giám sát và đánh giá việc thực hiện

- Điều chỉnh và đề xuất

Thực hiện được mục tiêu của đề án

Thực hiện được các mục tiêu của Đề án

-Tăng trưởng kinh tế ngành nông nghiệp; Tăng giá trị SX các ngành trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp, thủy sản

-Cơ cấu nội ngành chuyển dịch tích cực theo hướng tăng tỷ trọng ngành chăn nuôi, lâm nghiệp và thủy sản

-Tăng giá trị sản phẩm thu được trên 1 ha canh tác đất và giá trị sản phẩm trên 1ha mặt nước nuôi trồng thủy sản.-Tăng thu nhập của hộ gia đình làm nông nghiệp

Nguồn: Tổng hợp từ giáo trình Chính sách Kinh tế - Xã hội

Hình 2 Khung nghiên cứu của luận văn

5.2 Quy trình nghiên cứu

Bước 1: Nghiên cứu lý thuyết và các tài liệu liên quan từ đó xác định khung

nghiên cứu về tổ chức thực hiện đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nângcao giá trị và phát triển bền vững trên địa bàn tỉnh

Bước 2: Thu thập số liệu thứ cấp và sơ cấp về thực trạng tổ chức thực hiện

Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bềnvững tỉnh Hòa Bình trong giai đoạn 2016-2018

Bước 3: Xử lý số liệu để phân tích thực trạng tổ chức thực hiện Đề án tái cơ

cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững của tỉnhHòa Bình trong giai đoạn 2016- 2018

Bước 4: Đánh giá thành công và hạn chế của công tác tổ chức thực hiện Đề

án, chỉ ra nguyên nhân của các hạn chế đó

Bước 5: Đề xuất các giải pháp hoàn thiện tổ chức thực hiện Đề án tái cơ cấungành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững tỉnh Hòa Bình

5.3 Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu

* Phương pháp thu thập số liệu: Luận văn sử dụng cả số liệu thứ cấp và sơ cấp.

- Nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập từ các báo cáo của Tỉnh ủy, HĐND vàUBND tỉnh Hòa Bình, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hòa Bình, sởTài nguyên- Môi trường, Sở Tài chính - Kế hoạch, sở Kế hoạch – Đầu tư, Ngânhàng Nhà nước chi nhánh tỉnh Hòa Bình, Sở Thông tin và truyền thông, Đài phátthanh Truyền hình tỉnh trong việc lập bộ máy triển khai, lập kế hoạch, giải ngânphân bổ nguồn lực, công tác truyền thông và tư vấn thực hiện các chính sách ưu đãi,các số liệu được công bố về tình hình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệpcủa tỉnh,v.v

- Ngoài ra, tác giả cũng thu thập số liệu sơ cấp thông qua phương pháp điều tra

và phỏng vấn

Bảng hỏi điều tra được thiết kế dành cho 60 cán bộ các ban ngành tham gia

Đề án của tỉnh Hòa Bình, nhằm làm rõ thêm thực trạng và những đánh giá khách quan

về tổ chức thực hiện Đề án (Xem phụ lục) Tác giả phát ra 65 phiếu hỏi bằng cả hình