LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI: “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” là một chủ trương lớn được lãnh đạo Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm, nhắc nhở toàn ngành giáo dục và đào tạo thực
Trang 1PHÒNG GD & ĐT HUYỆN LỤC NGẠN
TRƯỜNG THCS TÂN SƠN
Họ và tên: Nguyễn Thúy Quỳnh
Chức vụ: Hiệu trưởng
Đơn vị: Trường THCS Tân Sơn
Trình độ chuyên môn: Đại học SP Văn
ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ GIẢI PHÁP TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHONG TRÀO:
“XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN, HỌC SINH TÍCH CỰC”
TẠI TRƯỜNG THCS TÂN SƠN GIAI ĐOẠN 2008- 2013
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
“Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” là một chủ trương lớn được lãnh
đạo Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm, nhắc nhở toàn ngành giáo dục và đào tạo thực hiện ngay từ những ngày đầu năm học 2008-2009 Ngày 15 tháng 5 năm 2008 GS-TS Nguyễn Thiện Nhân, Phó thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và đào tạo đã phát động
phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” với mong muốn
động viên khuyến khích các thầy giáo, cô giáo, cán bộ quản lý giáo dục các cấp và toàn thể học sinh cùng với các lực lượng ngoài xã hội tích cực chủ động tham gia xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, an toàn hình thành và phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong học tập và tu dưỡng đạo đức
Có thể nói khái niệm “Trường học thân thiện,học sinh tích cực” mới xuất hiện nhưng
nội dung của phong trào này đã và đang được các trường thực hiện với nhiều cách thức khác
nhau: “Trường ra trường, lớp ra lớp thầy ra thầy, trò ra trò”; “Dạy thật, học thật”;
Trang 2
“Trường học bạn hữu trẻ em”, “Phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm”, “Mỗi
ngày đến trường là một ngày vui” và phong trào xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia từ
nhiều năm qua Với 5 yêu cầu và 5 nội dung mà phong trào “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” đặt ra, thể hiện sự toàn diện, hội tụ đầy đủ các tiêu chí cần thiết cho một trường học hiên đại, đổi mới, từ đó trường học mới thực sự đáp ứng tốt nhiệm vụ mà xã hội giao cho
Nhận thức được tầm quan trọng của phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân
thiện, học sinh tích cực” trong nhà trường giai đoạn 2008-2013 Trong những năm học qua
Trường THCS Tân Sơn đã tích cực xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện trong nhà trường đồng thời tuyên truyền tác động các lực lượng ngoài xã hội tham gia Nhìn lại những chặng đường đã qua, là một cán bộ quản lý trực tiếp chỉ đạo việc thực hiện phong trào Tôi mạnh
dạn chọn đề tài :” Một số giải pháp tổ chức thực hiện phong trào: “Xây dựng trường học
thân thiện, học sinh tích cực” tại trường THCS Tân Sơn giai đoạn 2008 – 2013.
II THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI:
1 Thuận lợi:
- Nhà Trường luôn được cấp ủy, chính quyền, ban ngành đoàn thể trong xã và cha mẹ học sinh quan tâm hỗ trợ về vật chất và tinh thần
- Trường có đội ngũ giáo viên trẻ khỏe nhiệt tình, có kinh nghiệm, năng lực trong chuyên môn và giảng dạy, tích cực, nhiệt tình tham gia các cuộc vận động do ngành phát động
2 Khó khăn:
- Năm học 2008- 2009 trường THCS Tân Sơn được tách từ trường PT cấp 2-3 Tân Sơn nên cơ sở vật chất còn nhiều thiếu thốn HS vẫn phải học 2 ca do thiếu phòng học
- Là một trường đóng trên địa bàn thuộc vùng kinh tế đặc biệt khó khăn do vậy đời sống của nhân dân còn gặp nhiều thiếu thốn nên một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến việc học tập của các em Học sinh của trường đến từ 14 thôn bản trong xã, đường đi lại
Trang 3của HS còn gặp nhiều khó khăn ảnh hưởng nhiều trong quản lý và tập hợp học sinh, đặc biệt
là việc thực hiện nề nếp và tham gia các hoạt động phong trào
- Nhà trường đã có hệ thống công trình vệ sinh nhưng việc sử dụng chưa hợp lý do diện tích khuôn viên thu hẹp, chưa có nhà vệ sinh riêng cho CB-GV
- Do khó khăn về nguồn kinh phí nên vẫn chưa tổ chức cho học sinh đi tham quan các khu di tích lịch sử của địa phương
III NỘI DUNG ĐỀ TÀI:
1 Cơ sở lý luận:
Trong một tài liệu của UNICEF giới thiệu năm 2000: Trường học có hiệu quả là trường học dựa trên quyền trẻ em và thân thiện với trẻ
Trường học thân thiện với trẻ là một tầm nhìn về giáo dục được xác định bởi nhiều từ:
tham gia, phù hợp, chào đón, dân chủ, an toàn, lành mạnh – đảm bảo sức khỏe, hiệu quả,
hòa nhập,nâng cao khả năng, hỗ trợ tốt UNICEF cũng đã định nghĩa trường học thân thiện với trẻ là một trường học “coi lợi ích tốt nhất hiện tại và trong tương lai của học sinh là điểm trọng tâm”, đó là một trường học dựa trên “ sự tham gia”, là một trường học “mở cửa chào đón mọi học sinh, an toàn cho trẻ, tạo thuận lợi cho việc tổ chức các hoạt động dân chủ vì quyền lợi của tất cà trẻ em” , “ là một tổ chức học tập đại diện cho nền giáo dục hòa nhập và hiệu quả”
Như vậy trường học thân thiện là trường học mà ở đó học sinh được tạo điều kiện để sống khỏe mạnh, vui vẻ, tích cực học tập và tham gia các hoạt động khác, được giáo viên nhiệt tình giảng dạy, yêu thương tôn trọng; được gia đình và cộng đồng tạo điều kiện phát huy hết tiềm năng của mình trong môi trường an toàn và thuận lợi, quyền được đi học của học sinh được đảm bảo Nơi mà nhà trường hoạt động không riêng lẻ mà trong sự phối hợp liên thông giữa các môi trường giáo dục là gia đình, nhà trường và cộng đồng cùng hướng tới việc giúp học sinh nhận ra rằng các em cũng có quyền được hưởng nền giáo dục có chất lượng mà còn
có nhiều quyền khác nữa- giúp trẻ học những gì các em cần để đối mặt với những thách thức
Trang 4trong thời đại thế kỷ mới; tăng cường chăm sóc sức khỏe cho trẻ em, che chở và bảo vệ cho trẻ, bảo đảm cho các em có được môi trường an toàn để học tập, một môi trường không có bạo lực và lạm dụng; nâng cao nhiệt huyết của giáo viên, có tinh thần và động cơ làm việc với học sinh và vận động sự hỗ trợ của cộng đồng cho nền giáo dục
Ngược lại với môi trường học thân thiện với trẻ là những điều kiện “không thân thiện với trẻ” Nhiều trường học thất bại trong việc mang lại cho học sinh môi trường an tòan, đảm bảo năng lực chuyên môn Còn quá nhiều phụ huynh không có khả năng tạo ra cho con em mình một nền tảng giáo dục vững chắc do nhiều nguyên nhân Tuy nhhiên môi trường học thân thiện với trẻ là con đường đi tới phía trước “Không có trường nào thân thiện với trẻ một cách tuyệt đối” mà các trường học vận hành trong phạm vi các hệ thống và phối hợp với cộng đồng xung quanh, có thể đạt tới trong quá trình phấn đấu trở thành một địa điểm học tập tốt hơn
2 Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài :
2.1 Tổ chức quán triệt chủ trương và tổ chức phối hợp thực hiện cuộc vận động:
Để xây dựng môi trường giáo dục thân thiện từ đầu năm học 2008-2009 Ngành đã ban hành một số văn bản rất quan trọng:
- Chỉ thị số 40/2008/CT-BGDĐT ngày 22/7/2008 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và đào tạo
về việc phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích
cực” trong các trường phổ thông giai đọan 2008-2013
- Kế họach 307/KH-BGDĐT ngày 22/7/2008 Của Bộ giáo dục và đào tạo về triển khai
phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong các trường
phổ thông năm học 2008-2009 và giai đọan 2008-2013
- Kế họach liên ngành 7575/KHLN/BGDĐT-BVHTTDL-TƯĐTN ngày 19/8/2008 giữa
Bộ Giáo dục và đào tạo, Bộ Văn hóa thể thao và du lịch và Trung ương Đòan Thanh niên
Trang 5Cộng sản Hồ Chí Minh về triển khai phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện,
học sinh tích cực” giai đọan 2008-2013
Sau khi quán triệt các văn bản trên tại hội đồng sư phạm nhà trường đã thành lập BCĐ
và xây dựng kế họach từng năm và giai đọan 2008-2013 BGH cũng đã tổ chức các cuộc họp
để tuyên truyền và đặt yêu cầu phối hợp thực hiện như:
+ Họp với lãnh đạo Đảng ủy xã, UBND, UBMTTQ và các Đòan thể Thanh niên, Phụ
nữ, Hội Khuyến học và Ban Đại diện Hội Cha mẹ học sinh Trong cuộc họp này nhà trường
đề nghị các cấp lãnh đạo và đòan thể xây dựng gia đình thân thiện gắn với gia đình văn hóa, phối hợp cùng nhà trường và BĐD CMHS sử dụng quỹ hội để tráng bê tông sân trường
trồng cây bóng mát và làm thêm nhà vệ sinh cho HS thực hiện Nội dung thứ nhất: “Xây
dựng trường, lớp xanh, sạch, đẹp, an tòan”
+ Họp với các đòan thể và giáo viên trong nhà trường thông qua kế họach thực hiện và
thảo luận 5 nội dung của cuộc vận động- nhất là các giải pháp thực hiện 3 nội dung:” Rèn
luyện kỹ năng sống cho học sinh”, “Tổ chức các họat động tập thể vui tươi, lành mạnh”,
“Học sinh tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, cách mạng ở địa phương”
+ Họp với các tổ trưởng chuyên môn nhằm xây dựng chuyên đề “ Thân thiện trong
giảng dạy và trong công tác chủ nhiệm” để thực hiện tố nội dung thứ hai: ”Dạy và học có
hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của học sinh ở mỗi địa phương, giúp các em tự tin trong học tập”
2.2 Tổ chức thực hiện theo 5 nội dung của cuộc vận động:
1 Xây dựng trường lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn:
Nhà trường đã được sự đồng thuận của BĐD Cha mẹ học sinh mỗi năm học giúp nhà trường tu bổ cơ sở vật chất như: Làm sân trường, trồng cây bóng mát, tăng cường các chậu hoa, cây cảnh, mua sắm ghế ngồi chào cờ, giao cho ban YTHĐ mua và cung cấp nước uống cho HS hàng ngày
Trang 6* Kết quả đạt được:
- Trường có khuôn viên, cây xanh, được quy hoạch đảm bảo thoáng mát, luôn sạch đẹp
Tổng số cây trồng mới ( tính từ tháng 9/2008 đến nay ): 245 cây
- Có công trình vệ sinh xây mới ( tính từ tháng 9 / 2008 đến nay ): 02
Trường có nhà vệ sinh dùng cho học sinh
- Trường có đủ phòng học, bàn ghế, điện sáng, nước máy, thiết bị dạy học
- Thực hiện tốt “3đủ” cho học sinh: đủ ăn, đủ mặc, đủ sách vở khi đến trường Nhà trường luôn thực hiện tốt việc đảm bảo “3đủ” cho học sinh, 100% học sinh đảm bảo đủ các điều kiện đến trường để tham gia việc học tập
Là một trường vùng cao nên nhà nước thường xuyên cấp đủ sách giáo khoa, vở viết ,
do vậy học sinh đến trường luôn đảm bảo có đầy đủ sách vở và đồ dùng học tập, không có hiện tượng học sinh thiếu ăn, thiếu mặc khi đến trường
- Thực hiện tốt nội dung đi học an toàn khi đến trường, do đó trong những năm qua nhà trường không có học sinh vi phạm Luật an toàn giao thông trong trường học
Nhà trường xây dựng nội dung, chương trình và thường xuyên tổ chức các hoạt động giáo dục học sinh về việc bảo vệ, xây dựng trường lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn:
* Nhận xét, đánh giá :
-Ưu điểm :
Nhìn chung việc Xây dựng trường lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn đạt tiêu chuẩn
Đảm bảo tốt vệ sinh trường học: Trường và lớp thường xuyên sạch sẽ; có nhà vệ sinh được vệ sinh hằng ngày; đủ ánh sáng cho các phòng học
Chăm sóc và trồng mới cây xanh, cây bóng mát, góp phần xây dựng cảnh quan sư phạm, môi trường xanh, sạch, đẹp, an toàn
Có đủ phòng học bàn ghế, phòng học đảm bảo vệ sinh sạch sẽ, thẩm mỹ, có các khẩu hiệu trong lớp học, đáp ứng nhu cầu sử dụng và giáo dục đối với CB – GV và học sinh
Trang 7Bước đầu huy động được sự đóng góp của cha mẹ học sinh và các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường và trong việc xây dựng, tu bổ cơ sở vật chất, cảnh quan trường lớp
-Nhược điểm:
Tuy nhiên việc thực hiện kế hoạch “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích
cực” còn gặp nhiều khó khăn như: Cơ sở vật chất của đơn vị còn nhiều thiếu thốn chưa đáp
ứng được nhu cầu của việc “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, như chưa
có phòng chức năng, phòng bộ môn, thư viện chuẩn…
Tồn tại của việc thực hiện phong trào: Sự phối hợp giữa các ban ngành đoàn thể trong nhà trường còn chậm
-Một số giải pháp thực hiện :
+Nhà trường cần phối hợp chặt chẽ hơn với chính quyền và các ban ngành đoàn thể để
có biện pháp cụ thể khắc phục những tồn tại để phát triển phong trào tốt hơn
+Quy hoạch, mở rộng diện tích để trồng thêm hoa và cây cảnh trong sân trường
+Tranh thủ sự đầu tư của cấp trên về cơ sở vật chất
2 Dạy học có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi học sinh, giúp các em tự tin trong học tập.
Bám sát sự chỉ đạo của Phòng Giáo dục và Đào tạo trong thực hiện điều chỉnh chương trình nhà trường triển khai và yêu cầu giáo viên thực hiện nghiêm túc theo kế hoạch ( có kiểm tra để đánh giá chất lượng )
- Tăng cường việc tư vấn, hướng dẫn, khuyến khích tính sáng tạo trong đổi mới dạy học Việc dự giờ, kiểm tra được duy trì đều đặn
- Ngoài ra, nhà trường còn tổ chức các hoạt động chuyên đề thao giảng, thi làm đồ dùng dạy học, khai thác thông tin qua mạng Internet để phục vụ bài giảng và các hoạt động giáo dục khác
- Trong năm học qua, nhà trường tổ chức thao giảng cấp trường được 6 tiết dạy theo nội dung của phong trào thi đua
Trang 8- Tổ chức 05 chuyên đề : dạy học theo chuẩn kiến thức, kỹ năng, tích hợp kỹ năng sống, lồng ghép giáo dục môi trường, năng lượng tiết kiệm, tư tưởng Hồ Chí Minh thông qua các bộ môn Lịch sử, Ngoại ngữ, Vật lý, Sinh học, Ngữ văn
* Kết quả đạt được:
- Số học sinh bỏ học:
+ Năm học 2008 – 2009 đến nay học sinh của nhà trường tăng dần đặc biệt do BGH
và GVCN làm tốt công tác vận động trong PHHS nên tỉ lệ là tỉ lệ HS bỏ học giữa chừng giảm xuống rõ rệt
- Tổng số Hiệu trưởng, phó Hiệu trưởng đã dự tập huấn về đổi mới công tác quản lý, đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới đánh giá kết quả học tập của học sinh ( tính từ hè
2008 đến nay) : 02 người đạt tỷ lệ 100%
- Tổng số giáo viên đã dự tập huấn về đổi mới, đổi mới pháp dạy học, đổi mới đánh giá kết quả học tập của học sinh ( tính từ khi phát động phong trào đến nay )
Tổng số 43 người, đạt tỷ lệ 100 %
- Số giáo viên chưa đạt trình độ chuyên môn cấp học: Không
- Số giáo viên đã ứng dụng CNTT trong việc đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới hoạt động giáo dục cho học sinh: 43/43 người, đạt tỷ lệ 100 %
* Nhận xét, đánh giá :
-Ưu điểm :
- Dạy học có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của học sinh, giúp các em tự tin trong học tập
- Thầy, cô giáo trong nhà trường luôn tích cực phương pháp đổi mới giảng dạy, từng bước sử dụng các tiết dạy ứng dụng CNTT nhằm khuyến khích sự hứng thú trong học tập của các em học sinh , cho nên chất lượng và hiệu quả hoạt động dạy và học ngày càng được nâng cao, đáp ứng yêu cầu của nhân dân Phấn đấu có số giáo viên giỏi, học sinh giỏi, học sinh chăm ngoan cao hơn năm trước
Trang 9- Tất cả CB – GV gương mẫu thực hiện “ Tất cả vì học sinh thân yêu”; có hành vi ứng
xử, giao tiếp văn hóa trong quan hệ giữa thầy với thầy, giữa trò với trò
- Nhược điểm :
Tuy nhiên có một số học sinh chưa có thói quen tự học, chưa chủ động sáng tạo, tích cực trong học tập Đồng thời do ý thức của một số học sinh cũng như phụ huynh học sinh còn thấp kém nên tỷ lệ HS bỏ học vẫn còn
*Một số giải pháp thực hiện :
- Các cuộc vận động học sinh ra lớp của các giáo viên cũng như sự quan tâm của cấp chính quyền ở địa phương được quan tâm nhiều hơn nữa.Nhằm huy động hết số học sinh ra lớp, giảm thiểu thấp nhất tình trạng học sinh bỏ học, học yếu kém
- Thầy cô giáo trong nhà trường luôn tích cực phương pháp đổi mới giảng dạy , tăng cường các tiết dạy ứng dụng CNTT nhằm khuyến khích sự hứng thú trong học tập của các
em học sinh
3 Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh :
- Học sinh được rèn các kỹ năng sống thông qua các hoạt động ngoại khóa do Đội TNTP tổ chức, thông qua việc dạy học tích hợp của các GVBM đặc biệt là môn học như: GDCD, Sinh… Như các kỹ năng:
+ Kỹ năng giao tiếp: thể hiện ngay trong các bài dạy đạo đức, các quan hệ cá nhân; cách cư xử trong tình bạn
+ Kỹ năng tự nhận thức : Nhà trường kết hợp giáo dục ngay trong các giờ chào cờ; sinh hoạt câu lạc bộ bạn gái, giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên; giáo dục học sinh về
ý thức bỏ rác vào thùng đựng rác, không vứt rác bừa bãi trong sân trường, trong lớp học
+ Kỹ năng ứng phó: Giáo dục các em thực hiện tốt an toàn giao thông, an toàn về sử dụng điện, phòng chống cháy nổ, điện giật ngay ở trên lớp và ở gia đình
Trang 10+ Kỹ năng hợp tác và làm việc theo nhóm : ứng dụng ngay việc chia nhóm học tập trên lớp;các yiết dạy bình thường trên lớp hay các giờ hội giảng, giáo viên bộ mônluôn thể hiện tốt công việc này
- Giáo dục kỹ năng và rèn ý thức chấp hành an toàn giao thông, từ các biển báo do giáo viên bộ môn Giáo dục công dân yêu cầu và thông qua các chuyên đề ngoại khóa; Nhân các dịp lễ, tháng thực hiện ATGT, nhà trường có tổ chức cho các em học luật giao thông, thi tìm hiểu vè các biển báo, biểm cấm, hoặc diễn kịch sắm vai, làm hoạt cảnh
- Giáo dục về chống bạo hành, bạo lực trong nhà trường, hiện tượng này vẫn có nhưng giảm đi rất nhiều
- Xây dựng và thực hiện một số quy tắc ứng xử thân thiện giành cho giáo viên và học sinh Đội TNTP HCM vận động thực hiện các phong trào ứng xử văn hóa trong học sinh như phong trào :”Gọi bạn xưng mình, xưng tên; đôi bạn cùng tiến…” Rèn luyện sức khỏe, kỹ năng phòng chống TNGT, đuối nước: Kết hợp CLB Aerobic, đồng thời vận động học sinh đăng ký tham gia tập luyện, thi đấu…
* Kết quả đạt được:
- Đã xây dựng được Quy tắc ứng xử giữa các thành viên trong nhà trường và có biện pháp giám sát, kiểm tra đánh giá việc thực hiện quy tắc đó hằng ngày Kết quả không để xảy
ra các hiện tượng ứng xử bạo lực, thiếu văn hóa giữa các thành viên trong nhà trường
- Hàng năm nhà trường thường xuyên tổ chức tuyên truyền và cho 100% học sinh ký cam kết phòng chống các tệ nạn xã hội, CB, GV, học sinh không xảy ra vi phạm các tệ nạn
xã hội
- Đã tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp với
nội dung giáo dục, rèn luyện các kỹ năng sống, ý thức bảo vệ sức khỏe, phòng chống các nạn đuối nước, thương tích cho học sinh Một số câu lạc bộ như đá cầu, cầu lông, bóng bàn, bóng đá được thực hiện có hiệu quả và mang lại lợi ích thiết thực cho học sinh Tuy