16 Thương mại điện tử Ủy ban Thương mại điện tử của Tổ chức Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương APEC: "Thương mại điện tử liên quan đến các giao dịch thương mại trao đổi hàng hóa và
Trang 1Chương 1: Tổng quan về thương mại điện tử
Chương 2: Cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội TMDT
Chương 2’: Cơ sở hạ tầng pháp lý TMDT
Chương 2’’: Cơ sở hạ tầng kỹ thuật TMDT
Chương 3: Các hình thức trong giao dịch TMDT
Chương 4: Marketing điện tử
Chương 5: Thanh toán điện tử
Trang 2Tài liệu tham khảo
Trần Văn Hòe, Thương mại điện tử căn
bản, Nhà xuất bản Đại học Kinh tế quốc
dân, 2008
Nguyễn Văn Hồng, Nguyễn Văn Thoan,
Thương mại điện tử căn bản, 2012
Trang 3Ví dụ mở đầu – Dell
Thành lập 1984 bởi Micheal Dell
Sử dụng hệ thống đặt hàng qua mail để cung cấp PC
Thiết kế hệ thống PC riêng và cho phép khách hàng
o Máy in, switch …
Tiếp thị trực tiếp qua mạng cho các nhóm
khách hàng
o Cá nhân (gia đình và công ty gia đình)
o Doanh nghiệp nhỏ (< 200 nhân viên)
o Doanh nghiệp lớn và trung bình (> 200
Cá nhân
Doanh nghiệp
British AirwayUSP, FedEx
…
e-procuremente-collaboratione-customer service
9
Trang 4Ví dụ mở đầu – Dell (tt)
• Kết quả
o2001, số 1 thế giới về PC
oĐánh bại Compaq
oHiện nay, bán hàng qua mạng đạt 50 triệu
đô-la mỗi năm
Xây dựng hệ thống e-procurement để cải
tiến việc mua linh kiện, liên kết các đối
tác
Quản lý mối quan hệ khách hàng
• Mô hình kinh doanh được các nhà sản xuất
Thương mại truyền thống
Trang 5Thương mại truyền thống
13
Thương mại điện tử
Thuật ngữ tiếng Anh: Electronic
commerce
Viết tắt: EC hoặc E.Commerce
14
Các tên gọi khác của EC
Online trade (thương mại trực tuyến)
paperless commerce (thương mại không
giấy tờ)
e-business (kinh doanh điện tử)
15
Trang 6Thương mại điện tử
Tổ chức Thương mại thế giới (WTO)
"Thương mại điện tử bao gồm việc sản
xuất, quảng cáo, bán hàng và phân phối
sản phẩm được mua bán và thanh toán
trên mạng Internet, nhưng được giao
nhận một cách hữu hình, cả các sản
phẩm giao nhận cũng như những thông
tin số hoá thông qua mạng Internet“
16
Thương mại điện tử
Ủy ban Thương mại điện tử của Tổ chức Hợp
tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương
(APEC):
"Thương mại điện tử liên quan đến các
giao dịch thương mại trao đổi hàng hóa và
dịch vụ giữa các nhóm (cá nhân) mang
tính điện tử chủ yếu thông qua các hệ
thống có nền tảng dựa trên Internet.“
17
Thương mại điện tử
• Diễn đàn Thương mại và Phát triển Liên Hiệp quốc
(UNCTAD)
o TMĐT là việc thực hiện toàn bộ hoạt động kinh
doanh bao gồm marketing (M), bán hàng (S),
phân phối (D) và thanh toán (P) thông qua các
phương tiện điện tử
o I – cơ sở hạ tầng cho sự phát triển TMĐT
(Infrastructure)
o M – Thông điệp (Message)
o B – Quy tắc cơ bản (Basic Rules)
o S – Các quy tắc riêng trong từng lĩnh vực
Trang 7Thương mại điện tử
UNCITRAL (UN Conference for International
Trade Law - Ủy ban Liên hợp quốc về Luật
Thương mại quốc tế)
“Thương mại điện tử là việc trao đổi
thông tin thương mại thông qua các
phương tiện điện tử, không cần phải in ra
giấy bất cứ công đoạn nào của toàn bộ
quá trình giao dịch.”
19
Thương mại điện tử
Quá trình mua, bán, hay trao đổi các
sản phẩm, dịch vụ, thông tin qua
mạng máy tính, đặc biệt mạng Internet
Như vậy, TMĐT bắt đầu bằng việc các
doanh nghiệp sử dụng các phương tiện
điện tử và mạng internet để mua bán
hàng hóa và dịch vụ
20
E-Business
E-Business (kinh doanh điện tử)
Hoạt động thương mại sử dụng các
phương tiện và công nghệ xử lý thông tin
số hóa
oMua, bán, trao đổi hàng hóa/dịch vụ/
thông tin (EC)
oDịch vụ khách hàng (customer
service)
oHợp tác với các đối tác kinh doanh
(collaborative)
oĐào tạo từ xa (e-learning)
oGiao dịch điện tử nội bộ trong công ty
(intrabusiness)
21
Trang 8Các phương tiện thực hiện EC
• Điện thoại nghĩa rộng
Điện thoại qua internet
Voice chat, voice message
23
Máy fax
Thay thế cho dịch vụ đưa thư và gửi
công văn truyền thống
Chỉ gửi được văn bản viết
Thiết bị
Máy fax truyền thống
Máy vi tính và các thiết bị điện tử khác
sử dụng phần mềm cho phép gửi và nhận
văn bản fax
Mở rộng khái niệm TMĐT và những quy định
Trang 9Truyền hình
Quảng cáo trực tuyến
Ngày nay, có những hệ thống thông
minh giúp phát triển thương mại điện tử
Thị trường điện tử (electronic market)
oNgười bán và người mua gặp nhau trực
tuyến để trao đổi hàng hóa, dịch vụ,
thông tin và tiền tệ
Hệ thống thông tin liên doanh
oThông tin và giao dịch diễn ra giữa 2
hoặc nhiều công ty
Hệ thống thông tin nội bộ
oMọi hoạt động EC chỉ diễn ra trong nội bộ
công ty
27
Trang 10s (EFT) Electronic Funds Transfer Chuyển tiền điện tử: Tiền được gửi đi theo 1 lộtrình điện tử từ công ty này sang công ty khác.
Trao đổi dữ liệu điện tử: Kỹ thuật dùng để nhất định Sau này dùng để chuyển các giao dịch tài chính và các loại giao dịch khác.
Hệ thống
đặt chỗ Hệ thống mua bán
Electronic Commerce (EC) 1990 s B2C B2B B2E c-commerce e-government
learning m-mobile
e-1995 1999 2001
Electronic Data Interchange (EDI)
29
Sự phân hóa trong trình độ phát triển
TMĐT giữa các khu vực
Trang 11Đặc điểm của TMĐT
• Sự phát triển của TMĐT gắn liền và tác
động qua lại với sự phát triển của công
oGiao dịch giữa các công ty với nhau
oVí dụ: Alibaba, Dell, ECVN.com,
Trang 12oCá nhân dùng Internet để bán sản phẩm
cho các công ty
oVD: freelancer
34
Phân loại (tt)
C2C (consumer-to-consumer)
oCá nhân rao bán nhà riêng, xe hơi, … hoặc
những kiến thức, hiểu biết chuyên môn
cho các cá nhân khác
oVí dụ: chodientu.com, saigondaugia.com,
muare.vn,…
E-Government
oChính phủ mua/cung cấp hàng hóa, dịch
vụ hay thông tin từ/đến các
Trang 13Phân loại (tt)
E-Learning
oHuấn luyện và đào tạo từ xa của các tổ
chức giáo dục hay trường học
M-Commerce (mobile commerce)
oCác giao dịch hay hoạt động được thực
hiện ở môi trường không dây
37
M-Commerce
"các giao dịch với giá trị tiền tệ
được thực hiện thông qua mạng viễn
thông di động" Hiểu một cách đơn
giản thì đây là TMÐT thông qua mạng
điện thoại di động
ÐTDÐ là cửa kết nối cho phép thuê bao
thực hiện các hoạt động thương mại
điện tử như: dịch vụ tài chính, mua
o Cải thiện qui trình và tổ chức
Mô hình kinh doanh mới đem lại nhiều lợi nhuận
Dây chuyền cung ứng
Giảm dư thừa hàng hóa trong kho, giao hàng
trễ
Mối quan hệ với khách hàng
Cá nhân hóa giao tiếp, sản phẩm, dịch vụ
tăng lòng trung thành của khách hàng
o Khác
Mở rộng thời gian giao dịch (24/7/365)
Các doanh nghiệp tương tác với nhau kịp thời 39
Trang 14Thuận lợi (tt)
Người tiêu thụ
oSự thuận tiện
Mua hàng mọi lúc, mọi nơi
Liên lạc, trao đổi thông tin liên lạc và
kinh nghiệm với những nhà tiêu thụ
Giảm sự đi lại
Tăng chất lượng cuộc sống
Một số sản phẩm có thể đến được
với những người dân ở vùng nông
thôn và các nước nghèo
Những dịch vụ công như chăm sóc
sức khỏe, giáo dục cộng đồng được
phân bố rộng rãi với chi phí thấp
41
Hạn chế
Công nghệ
oCác chuẩn về chất lượng, bảo mật, độ tin
cậy vẫn đang còn trong quá trình phát
Trang 15mật thông tin cá nhân
Khách hàng chưa tin tưởng các giao
Trang 16Khác biệt giữa TMĐT và TMTT
46
Phụ chương
Những quan điểm sai lầm trong TMDT
Tin rằng xây dựng website xong là
sẽ có khách hàng một cách dễ dàng
và nhanh chóng !!!
Tin rằng có thể dùng website để
quảng bá sản phẩm, thông tin đến
với mọi người trên khắp thế giới một
cách dễ dàng !!!
Tin rằng website sẽ thay thế các
công cụ, phương tiện marketing
khác !!!
Không chú trọng và hiểu biết đúng
đắn về thiết kế, giao diện, chức
năng của website 47
Không chú trọng những thông tin thuyết
phục người xem ra quyết định mua
hàng!!!
Không cập nhật thông tin thường
xuyên!!!
Tin rằng website đẹp về mỹ thuật sẽ
mang lại nhiều khách hàng !!!!
Không có thói quen trả lời ngay những
email hỏi thông tin của người xem !!!
Không quan tâm đến rủi ro trong thanh
Những quan điểm sai lầm trong TMDT
Trang 17Áp dụng rập khuôn những mô hình
TMĐT đã có: (Lưu ý: chìa khóa thành
công trong TMĐT nằm ở cụm từ “tạo
nét đặc trưng riêng” (differentation))
Không quan tâm đúng mức về cạnh
tranh trong TMĐT
Không quan tâm đến công nghệ mới
từ đó phải đổi mới phương thức kinh
doanh, đổi mới tư duy, đổi mới cung
Kinh tế - Xã hội của
Thương mại Điện tử
51
Trang 18Hạ tầng KT-XH của EC là toàn bộ nhân
tố, điều kiện cơ bản về Kinh tế - Xã hội
nhằm tạo ra môi trường cho sự hình
thành và phát triển của EC
Tại sao phải thúc đẩy EC
Đơn giản hóa hoạt động truyền thông
Giúp các doanh nghiệp có được thông tin
Rút ngắn thời gian sản xuất sản phẩm
Đưa nền kinh tế tiếp cận với nền kinh tế số
Trang 19Vai trò của hạ tầng KT-XH
Thiếu hoặc chưa có hạ tầng KT thì không
thể thực hiện được một số nội dung của
EC
Để EC thực sự đi vào đời sống thì xã hội
phải:
oThay đổi nếp sống
oThay đổi nếp suy nghĩ
oThay đổi lề lối làm việc công nghiệp
oCó sự hợp tác trên qui mô rộng lớn
55
Các yếu tố KT-XH
Các yếu tố kinh tế chủ yếu có ảnh hưởng
mạnh mẽ đến hoạt động EC là:
oTiềm năng kinh tế
oTốc độ tăng trưởng kinh tế và sự thay
đổi cơ cấu kinh tế của nền kinh tế
oLạm phát và khả năng kiềm chế lạm
phát của nền kinh tế
oTỷ giá hối đoái và khả năng chuyển
đổi của tiền đồng
oThu nhập và phân bố thu nhập của
dân cư
56
Tiềm năng kinh tế
oPhản ánh các nguồn lực có thể huy
động được vào phát triển nền kinh tế
oLiên quan đến định hướng vĩ mô về
phát triển thương mại -> ảnh hưởng
đến sự phát triển của EC và các cơ hội
kinh doanh
57
Trang 20 Tốc độ tăng trưởng kinh tế và sự thay
đổi cơ cấu kinh tế của nền kinh tế
Liên quan trực tiếp đến quy mô và cơ
cấu của thương mại
Việc gia tăng quy mô và cơ cấu hàng
hóa kinh doanh -> thay đổi các
phương thức giao dịch trong đó có EC
58
Lạm phát và khả năng kiềm chế lạm
phát của nền kinh tế, ảnh hưởng đến:
oXu hướng đầu tư
oXu hướng tiêu dùng
Trang 21Thu nhập và phân bố thu nhập của dân
oDân số và sự biến động dân số
oNghề nghiệp, tầng lớp xã hội
oDân tộc, chủng tộc, sắc tộc, tôn giáo
Trang 22• Dân số và sự biến động dân số
Cơ cấu dân số ảnh hưởng tới:
oCơ cấu tiêu dùng
oPhương tiện giao dịch
oThông tin
oThương mại điện tử
64
• Dân số và sự biến động dân số
Sự dịch chuyển dân cư theo khu vực
Nghề nghiệp tầng lớp xã hội ảnh hưởng
đến quan điểm và phương thức ứng xử
của họ đến với thương mại điện tử
Ví dụ:
oCác nước phát triển > thu nhập cao
-> sẵn sàng chi trả cho chi phí vận
chuyển
oCác nước chậm phát triển -> thu nhập
thấp -> sẵn sàng tự đi mua hàng hóa
để giảm chi phí vận chuyển hàng hóa
Trang 23Dân tộc, chủng tộc, sắc tộc, tôn giáo và
nền văn hóa cũng ảnh hưởng đến quan
điểm và cách ứng xử với EC và các sản
phẩm của EC
Ví dụ 1: Đặc điểm của người Việt là
không lấy uy tín lên làm đầu -> quan
điểm của người dùng Việt là không tin
tưởng EC
Ví dụ 2: Đặc điểm của người Malaysia là
chủ yếu là người hồi giáo -> không thể
mua sắm những quần áo thời trang ->
không làm cho EC phong phú
67
Những yêu cầu về hạ tầng cơ sở
Chuẩn quốc tế và chuẩn quốc gia
o Chuẩn thanh toán
Tổ chức tốt các hoạt động thông tin kinh tế, thông
tin thương mại (các hội nghị , triển lãm)
68
3D SECURE
http://www.sacombank.com.vn/canhan/Pages/Xac-thuc-thanh-toan-truc-tuyen-voi-the-quoc-te-Sacombank-3D-Secure.aspx 69
Trang 24Công nghiệp điện tử - viễn thông và
công nghệ thông tin
Hạ tầng về điện năng
Trang 25Những yêu cầu về hạ tầng cơ sở (tt)
Nhân lực
Cần nâng cao khả năng sử dụng các
thiết bị điện tử cho người dân
Xây dựng và đào tạo đội ngũ những
chuyên gia về tin học
73
Những yêu cầu về hạ tầng cơ sở (tt)
• Xây dựng hệ thống thanh toán tự động
Bảo vệ người tiêu dùng
oRủi ro trong giao dịch (mất tiền oan,
oRủi ro về hàng hóa (hh kém chất lượng,
…
o cần có đơn vị trung gian đứng ra để hỗ
trợ, đánh giá độ tín nhiệm của website
Bảo vệ sở hữu trí tuệ
oQuyền tác giả
oSáng chế
oGiải phát hữu ích
oNhãn hiệu hàng hóa
oKiểu dáng công nghiệp
Trang 26Tạo lập môi trường KT-XH
Môi trường KT-XH cho EC là một hệ thống
tổng thể các nhân tố KT-XH mang tính
khách quan và chủ quan, vận động và
tương tác lẫn nhau, tác động trực tiếp và
gián tiếp đến sự ra đời, phát triển của
hoạt động EC Sự tác động này có thể
thuận lợi hoặc khó khăn, trở ngại cho hoạt
động EC
76
oTrình tự phân tích môi trường KT-XH
được thực hiện qua các bước cơ bản sau:
Khai thác và thu thập thông tin liên
quan đến môi trường KT-XH
Phản ánh được đầy đủ các nhân tố
Trình tự phân tích môi trường KT-XH
Sử dụng các phương pháp phân tích khoa
học hữu hiệu nhất để phân tích, tính toán
tìm ra các nhân tố tích cực tác động đến
EC
oTạo ra các biện pháp tác động vào các
nhân tố này nhằm tạo ra cơ sở hạ tầng
vững chắc về KT-XH cho EC
oTìm ra những rủi ro, bất cập và hạn
chế nảy sinh từ những nhân tố tiêu cực
Trang 27Về phía Nhà nước
• Xây dựng và thực thi chiến lược phát
triển ngành điện tử tin học
• Có một định hướng tổng thể cho các nhà
hoạch định chính sách và chương trình cụ
thể phát triển tin học và EC
• Có kế hoạch trước mắt và lâu dài một
cách đầy đủ và cân đối cho sự phát triển
của EC
79
80
Về phía Nhà nước (tt)
dưới luật có liên quan đến hoạt động thương
o Thanh toán điện tử
o Cơ sở dữ liệu có xuất xứ từ Nhà nước
o Sở hữu trí tuệ
Bảo vệ pháp lý đối với mạng lưới thông tin
nhằm chống mọi sự xâm nhập với mục đích
bất hợp pháp
81
Trang 28Về phía Nhà nước (tt)
Xây dựng, hoàn thiện và có các biện
pháp để giữ vững sự ổn định của tiền tệ
Phát triển thị trường tài chính – tiền tệ
Tạo lập và thúc đẩy sự phát triển của thị
Xây dựng, ban hành qui chế, biện pháp
kiểm tra giám sát trong sử dụng công
giao dịch không dùng tiền mặt
Xóa bỏ những hình thức giao dịch không
phù hợp, giao dịch trực tiếp
Xóa bỏ buôn bán trao tay, thanh toán
bằng tiền mặt
Trang 29Về phía nhà nước (tt)
Có kế hoạch và chiến lược phát triển cơ sở
hạ tầng đặc biệt là hệ thống thông tin cho
sự phát triển kinh tế lẫn thương mại điện
tử
85
Về phía các tổ chức - doanh nghiệp
Tuyệt đối tuân thủ pháp luật và các chế
định pháp luật trong hoạt động EC
Đào tạo nhân lực cho EC
Tích cực tăng cường các mối liên kết
kinh tế, hợp tác kinh tế - kỹ thuật trong
và ngoài nước
Xây dựng cho mình nguồn số liệu cần
thiết, mạng lưới thông tin vi mô đủ sức
cung cấp những thông tin số liệu có liên
quan đến hoạt động thương mại điện tử
86
Về phía các tổ chức - doanh nghiệp
Xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu hàng
hóa uy tín
Xây dựng thương hiệu cho tên miền và
website của doanh nghiệp
Có bộ phận công nghệ thông tin để
oXây dựng các phần mềm
oTổ chức dữ liệu phù hợp với chuẩn
quốc tế
Tạo ra các logo sản phẩm giúp người
dùng dễ dàng nhận biết doanh nghiệp
Trang 30Hạ tầng cơ sở KT-XH cho phát triển EC
pháp để bảo vệ đất nước không thể mở
cửa hoàn toàn cho thương mại điện tử 88
Về cách sống và làm việc
Quen với giao dịch văn bản, giấy tờ
Mua hàng phải nhìn, sờ, thử…
Quen với thanh toán bằng tiền mặt
Hạ tầng cơ sở KT-XH đề cập ở trên cho
thấy môi trường cho ứng dụng và phát
triển EC chưa hình thành đầy đủ ở VN
89
Kết luận
Vì thế đặt ra hàng loạt vấn đề:
Mức sống thấp không dễ tiếp cận với
những phương tiện của kinh tế số
Chưa hình thành hệ thống thanh toán
không dùng tiền mặt
Hệ thống pháp luật đang ở giai đoạn hình
thành và thực sự chưa hoàn thiện
Trang 31Cần cù chịu khó, có khả năng làm việc
trong những điều kiện thiếu thốn, khó
khăn, đặt biệt là có khả năng và ý chí
toàn cục qui mô lớn
Chưa tận dụng được nguồn nhân lực
Trang 32Một số vấn đề về pháp lý liên quan tới
Thương mại Điện tử
Luật mẫu của UNCITRAL và luật giao
dịch điện tử của một số quốc gia trên thế
giới
Các văn bản pháp quy về giao dịch
Thương mại Điện tử tại Việt Nam
95
Giới thiệu
Khuôn khổ pháp lý dành cho thương mại
truyền thống không đủ để đáp ứng yêu
cầu của EC
Hệ thống luật hiện tại dựa trên cơ sở sử
Trang 33Giới thiệu (tt)
Khuôn khổ pháp lý cho thương mại điện
tử dựa trên 2 nguyên tắc cơ bản
Khuôn khổ pháp lý thương mại điện tử
phải được xây dựng trên cơ sở nền tảng
các khuôn khổ pháp lý điều chỉnh giao
dịch thương mại truyền thống
Khuôn khổ pháp lý thương mại điện tử
phải xóa bỏ các rào cản kiềm chế sự phát
triển của thương mại điện tử
97
Một số vấn đề về pháp lý
Các vấn đề liên quan đến luật thương
mại
Các vấn đề liên quan đến bí mật cá nhân
và bảo vệ thông tin cá nhân
Các vấn đề liên quan đến quyền sở hữu
trí tuệ
Các vấn đề liên quan tới thuế và thuế
quan
Các vấn đề liên quan đến luật áp dụng
và giải quyết tranh chấp
Về các qui định tiêu chuẩn hóa công
nghiệp và thương mại 98
Giới thiệu
Việc xây dựng một khuôn khổ pháp lý
thương mại điện tử thuận lợi, nhất quán
trên toàn thế giới niềm tin vào giao
dịch điện tử sự phát triển của thương
mại điện tử và thương mại toàn cầu
Khuôn khổ pháp lý thương mại điện tử
đã được một số kết quả nhất định ở một
số tổ chức: Hội đồng châu Âu (EC),
Phòng thương mại quốc tế (ICC), tổ chức
hợp tác và phát triển kinh tế (OECD), Ủy
ban liên hiệp quốc tế về luật thương mại
quốc tế (UNCITRAL)… 99
Trang 34Quyền sở hữu trí tuệ
Quản lý tên miền 100
Các yêu cầu của luật thương mại
Yêu cầu về văn bản
Luật pháp hiện tại ở hầu hết các nước và
các công ước quốc tế đều yêu cầu một số
giao dịch pháp lý phải được ký kết hoặc
chứng thực bằng văn bản
Các hợp đồng không được ký kết bằng
văn bản sẽ trở nên vô hiệu
Trang 35Yêu cầu về văn bản (tt)
Công ước Liên hợp quốc về hợp đồng
mua bán hàng hóa quốc tế (công ước
Yêu cầu về văn bản (tt)
Chưa có định nghĩa cụ thể cho từ “văn
bản” xuất hiện trong luật của các nước
và công ước quốc tế
Tuy nhiên, không thể xem một thông
điệp điện tử là tương đương với một văn
bản truyền thống
Đòi hỏi phải có qui định luật pháp cụ
thể để hợp pháp hóa giá trị văn bản của
dữ liệu điện tử
104
Yêu cầu về chữ ký
Yêu cầu về chữ ký trên các chứng từ sử
dụng trong thương mại quốc tế là rào
cản lớn đối với sự phát triển của thương
mại điện tử
Việc sử dụng chữ ký điện tử dưới dạng
thông tin điện tử được gắn kèm một cách
phù hợp với dữ liệu điện tử nhằm xác lập
mối liên hệ giữa người gửi và nội dung
của dữ liệu điện tử thì chưa được qui định
cụ thể trong hệ thống luật hiện hành
105
Trang 36Yêu cầu về văn bản gốc
Văn bản gốc là bằng chứng tin cậy vì
Nguyên vẹn
Xác thực
Không thể thay đổi được
Hiện nay, có 1 số giải pháp kỹ thuật cho
phép xác nhận tính nguyên vẹn và xác
thực của dữ liệu điện tử
Cần phải có các qui định pháp lý xác lập
tính hợp pháp của văn bản điện tử có thể
thay thế cho văn bản gốc
106
Bí mật cá nhân và bảo vệ thông tin cá
nhân
Thông tin cá nhân về thói quen và sở
thích tiêu dùng có giá trị rất lớn đối với
các doanh nghiệp kinh doanh trên mạng
doanh nghiệp sẽ tìm cách thu thập
thông tin này
Thông tin trao đổi trong email cá nhân
Thông tin về thẻ thanh toán, địa chỉ cá
nhân, tài khoản ngân hàng bị đánh cắp
Email, điện thoại bị lộ marketing
những lo ngại là hàng rào ngăn cản việc
thu hút người dùng tham gia vào các giao
dịch EC ngăn cản việc phát triển EC và
thương mại quốc tế 107
Quyền sở hữu trí tuệ
Sử dụng trái phép các tài liệu, phim ảnh
được tải dễ dàng trên internet
Vi phạm về quyền sở hữu trí tuệ trong
việc đăng ký tên miền
Gây nhầm lẫn về thương hiệu trong các
Trang 37Thuế và thuế quan
Đảm bảo bình đẳng về nghĩa vụ thuế
Xác định nơi tiêu thụ thực sự của khách
hàng để khấu trừ thuế VAT cho khách
hàng
Có nên áp dụng thuế đối với các sản
phẩm số tiêu thụ qua các kênh phân phối
điện tử hay không?
109
Luật áp dụng và giải quyết tranh chấp
Khó xác định được địa điểm giao dịch và
tiêu thụ các sản phẩm của hoạt động
thương mại điện tử
Cần phải có qui định cụ thể để các bên
tham gia giao dịch có thể dự đoán trước
luật nào sẽ áp dụng cho giao dịch mà
mình tham gia
Xây dựng một thủ tục rõ ràng về quy
trình giải quyết tranh chấp nảy sinh từ
hoạt động thương mại điện tử
110
Quy định tiêu chuẩn hóa công nghiệp
và thương mại
Tiêu chuẩn hóa công nghệ
Kết nối toàn cầu
Trao đổi thông tin thông suốt
Tiêu chuẩn hóa hàng hóa và dịch vụ là
cơ sở kỹ thuật để bảo vệ quyền lợi của
khách hàng
Mua hàng trực tiếp và mua hàng qua
mạng sẽ không khác nhau khi hàng
hóa và dịch vụ được chuẩn hóa
111
Trang 38Luật mẫu của UNCITRAL
Giới thiệu
Danh sách chọn lọc luật mẫu của
UNCITRAL và một số luật giao dịch điện
tử quốc tế và của một số quốc gia trên
thế giới
Một số qui định chung về khuôn khổ
pháp lý thương mại điện tử toàn cầu
112
Luật mẫu của UNCITRAL (tt)
Nhằm tạo khung pháp lý cho phát triển thương mại điện tử, năm 1996 Uỷ ban
Luật Thương mại quốc tế của Liên hợp quốc (UNCITRAL) đã soạn thảo một luật
trị pháp lý của các thông điệp dữ liệu nhằm bảo vệ về mặt pháp lý cho những
được sử dụng như một tài liệu tham khảo cho các nước trong quá trình xây
đảm những giao dịch thương mại điện tử được thừa nhận giá trị pháp lý và nếu
cho những giao dịch bằng phương tiện điện tử Luật mẫu được soạn thảo dựa
trên những nguyên tắc cơ bản sau:
* Tài liệu điện tử có thể được coi là có giá trị pháp lý như tài liệu ở dạng văn
bản nếu thoả mãn các yêu cầu kỹ thuật nhất định;
* Tự do thoả thuận hợp đồng;
* Tôn trọng việc sử dụng tự nguyện phương thức truyền thông điện tử;
* Giá trị pháp lý của hợp đồng và tính ưu việt của những quy định pháp lý về
khả năng được thi hành phải được tôn trọng;
* Áp dụng về mặt hình thức hơn là quan tâm tới nội dung : luật chỉ áp dụng đối
những đòi hỏi pháp lý nhất định;
* Pháp luật về bảo vệ người tiêu dùng phải đi trước Nhiều quốc gia đã thể hiện
Danh sách luật mẫu chọn lọc
Trang 62, 63, 64, Trần Văn Hòe, Giáo trình
thương mại điện tử căn bản, nhà xuất bản
đại học kinh tế quốc dân, 2007
Trang 39116
117
Trang 40Một số vấn đề chung của luật mẫu
Đối tượng điều chỉnh
Về giá trị pháp lý của dữ liệu điện tử
Về giá trị pháp lý của chữ ký điện tử
Về bảo vệ bí mật cá nhân
Về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ
Về bảo vệ người tiêu dùng
Về các vấn đề liên quan đến thuế và
Giá trị pháp lý của dữ liệu điện tử
Luật mẫu về EC của UNCITRAL đưa ra:
điện tử với văn bản truyền thống (Điều 5/ 67)
Điều kiện để một thông điệp điện tử có thể coi
là có giá trị như văn bản truyền thống
Quy định cụ thể về giá trị pháp lý của thông
điệp điện tử trong trường hợp giao kết hợp
đồng (Điều 11/68)
o Khả năng xác định danh tính
o Đảm bảo chắc chắn là chính người đó tham
gia vào việc ký kết
o Gắn kết người đó với nội dung tài liệu được